Sukta 54

Mantra 1

इमं महे विदथ्याय शूषं शश्वत्कृत्व ईड्याय प्र जभ्रुः । शृणोतु नो दम्येभिरनीकैः शृणोत्वग्निर्दिव्यैरजस्रः ॥

Humne yeh taakat bhagwan ke liye taiyaar ki hai. Baar-baar unki puja ke liye laye hain. Agni humari sun le, unki taakat sabko sahi rakhti hai. Yeh agni kabhi nahi rukta, chamakta rehta hai.

Mantra 2

महि महे दिवे अर्चा पृथिव्यै कामो म इच्छञ्चरति प्रजानन् । ययोर्ह स्तोमे विदथेषु देवाः सपर्यवो मादयन्ते सचायोः ॥

Aasman aur dharti dono ki badi puja karo. Mera dil chahta hai ki main un tak pahunchun. Devi-devta jab inki puja karte hain to khush hote hain. Aasman aur dharti dono ke saath milkar kaam karte hain.

Mantra 3

युवोॠतं रोदसी सत्यमस्तु महे षु णः सुविताय प्र भूतम् । इदं दिवे नमो अग्ने पृथिव्यै सपर्यामि प्रयसा यामि रत्नम् ॥

Aasman aur dharti se dua hai ki humara kaam sahi ho. Aap bade ho, humein aage badhaao. Agni, main aasman aur dharti ko namaste karta hoon. Puja ke saath aapki seva karta hoon, aapse asli khazana maangta hoon.

Mantra 4

उतो हि वां पूर्व्या आविविद्र ऋतावरी रोदसी सत्यवाचः । नरश्चिद्वां समिथे शूरसातौ ववन्दिरे पृथिवि वेविदानाः ॥

Purane logon ne aasman aur dharti ko paaya hai. Yeh dono sach bolte hain, sahi raaste par chalte hain. Ladai mein jab log jaag uthte hain, tab yeh dharti ko puja karte hain. Tab unhe pata chalta hai ki dharti kitni badi hai.

Mantra 5

को अद्धा वेद क इह प्र वोचद्देवाँ अच्छा पथ्या का समेति । ददृश्र एषामवमा सदांसि परेषु या गुह्येषु व्रतेषु ॥

Kaun sach mein jaanta hai? Kaun yahan bata sakta hai ki bhagwan tak pahunchne ka sahi raasta kaun sa hai? Unke neeche wale sthaan dikhte hain, jo saamne hain. Par jo aage hain, woh chhupe hain. Woh gupt niyamon mein chhipe hain, unhe dekhna mushkil hai.

Mantra 6

कविर्नृचक्षा अभि षीमचष्ट ऋतस्य योना विघृते मदन्ती । नाना चक्राते सदनं यथा वेः समानेन क्रतुना संविदाने ॥

Rishi ne apni nazar se dekha hai. Do maa khush hain, yeh duniya faili hui hai. Rita ka sthaan hai yahan. Woh apne ghar alag-alag tarah se banate hain, jaise tum jaante ho. Par unka ek hi mann hai, ek hi soch hai.

Mantra 7

समान्या वियुते दूरेअन्ते ध्रुवे पदे तस्थतुर्जागरूके । उत स्वसारा युवती भवन्ती आदु ब्रुवाते मिथुनानि नाम ॥

Yeh dono ek hi hain, par door-door tak alag hain. Pakki jagah par khade hain, jaag rahe hain. Do behan jaise hain, dono naye taakat mein hain. Woh do naam bolte hain, jisse duniya chalti hai.

Mantra 8

विश्वेदेते जनिमा सं विविक्तो महो देवान्बिभ्रती न व्यथेते । एजद्ध्रुवं पत्यते विश्वमेकं चरत्पतत्रि विषुणं वि जातम् ॥

Sab janam apni jagah par hain. Bade bhagwan ko dhaanke hue, yeh dono hilte nahi hain. Jo chal raha hai, woh jo nahin hil raha uske sahare hai. Saari duniya ek hai. Panchi udta hai, alag-alag jagah paida hota hai.

Mantra 9

सना पुराणमध्येम्यारान्महः पितुर्जनितुर्जामि तन्नः । देवासो यत्र पनितार एवैरुरौ पथि व्युते तस्थुरन्तः ॥

Main purani baat ki taraf ja raha hoon. Bade Pita ke paas ja raha hoon, jisne sabko paida kiya. Kaash woh hamare paas ho. Jahan bhagwan khade the, woh chaalaak the. Woh chaudi raah par andar the.

Mantra 10

इमं स्तोमं रोदसी प्र ब्रवीम्यृदूदराः शृणवन्नग्निजिह्वाः । मित्रः सम्राजो वरुणो युवान आदित्यासः कवयः पप्रथानाः ॥

Main yeh stotra duniya ke saamne bol raha hoon. Dharti aur aasmaan dono sun rahe hain. Agni jaisi shaktiyan bhi sun rahi hain. Mitra aur Varuna dono bade devta hain. Aaditya devta log bhi hain jo charon taraf fail gaye hain.

Mantra 11

हिरण्यपाणिः सविता सुजिह्वस्त्रिरा दिवो विदथे पत्यमानः । देवेषु च सवितः श्लोकमश्रेरादस्मभ्यमा सुव सर्वतातिम् ॥

Savita devta ke haath sone jaise chamak rahe hain. Woh aasmaan mein baith ke sab ka kaam sambhalte hain. Devta logon mein Savita ka naam chalta hai. Woh hum sab ke liye accha kare aur har tarah se madad kare.

Mantra 12

सुकृत्सुपाणिः स्ववाँ ऋतावा देवस्त्वष्टावसे तानि नो धात् । पूषण्वन्त ऋभवो मादयध्वमूर्ध्वग्रावाणो अध्वरमतष्ट ॥

Tvashtri devta sab kuch accha banate hain. Unke haath mein kaam hai, woh sachche hain. Woh humare liye madad karein. Ribhu devta log Pushan devta ke saath khush rehte hain. Yeh log yagya ka kaam karte hain.

Mantra 13

विद्युद्रथा मरुत ऋष्टिमन्तो दिवो मर्या ऋतजाता अयासः । सरस्वती शृणवन्यज्ञियासो धाता रयिं सहवीरं तुरासः ॥

Marut devta log bijli ki gaadi mein chalte hain. Woh bade tez hain aur kabhi thakte nahi. Saraswati devi bhi sun rahi hain. Dhaata devta humein dhan aur shakti dein.

Mantra 14

विष्णुं स्तोमासः पुरुदस्ममर्का भगस्येव कारिणो यामनि ग्मन् । उरुक्रमः ककुहो यस्य पूर्वीर्न मर्धन्ति युवतयो जनित्रीः ॥

Vishnu ke liye log gaate hain aur stotra bolte hain. Woh bade hain aur charon taraf hain. Unki shakti kabhi kam nahi hoti. Woh hamesha nayi shakti le ke aate hain.

Mantra 15

इन्द्रो विश्वैर्वीर्यैः पत्यमान उभे आ पप्रौ रोदसी महित्वा । पुरंदरो वृत्रहा धृष्णुषेणः संगृभ्या न आ भरा भूरि पश्वः ॥

Indra apni taakat ke saath sabse bada ban gaya hai. Usne duniya aur aasmaan dono ko apni mahatva se bhar diya. Woh qile todne wala hai, dushman ko harane wala hai, aur uski sena bahut himmat wali hai. Woh sabko ek saath karke humare paas dhan aur samriddhi la de.

Mantra 16

नासत्या मे पितरा बन्धुपृच्छा सजात्यमश्विनोश्चारु नाम । युवं हि स्थो रयिदौ नो रयीणां दात्रं रक्षेथे अकवैरदब्धा ॥

Nasatya, tum dono pita jaise ho, hum tumhe apna maante hain. Tumhara naam bahut acha hai, Ashwini kumar jaisa. Tum dene wale ho, humein dhan aur khushali dete ho. Tum humare liye woh daan ki hifazat karte ho, koi dhoka nahi dete.

Mantra 17

महत्तद्वः कवयश्चारु नाम यद्ध देवा भवथ विश्व इन्द्रे । सख ऋभुभिः पुरुहूत प्रियेभिरिमां धियं सातये तक्षता नः ॥

Rishiyon, tumhara naam bahut bada hai aur bahut acha hai. Tum sab devta Indra mein mil ke ek ho jaate ho. Bahut log tumhe pukarte hain, aur tum Ribu jaise dost bana ke chalte ho. Humaare liye yeh soch bana do jo humein jeet dilaye.

Mantra 18

अर्यमा णो अदितिर्यज्ञियासोऽदब्धानि वरुणस्य व्रतानि । युयोत नो अनपत्यानि गन्तोः प्रजावान्नः पशुमाँ अस्तु गातुः ॥

Aryama aur Aditi, tum yagya ke layak ho. Varun ke niyam kabhi nahi toote. Tum humari hifazat karo. Humein us raste se bachao jahan koi aage nahi badhta. Hamaara rasta aisa ho jahan humare bacche ho, dhan ho, sab kuch ho.

Mantra 19

देवानां दूतः पुरुध प्रसूतोऽनागान्नो वोचतु सर्वताता । शृणोतु नः पृथिवी द्यौरुतापः सूर्यो नक्षत्रैरुर्वन्तरिक्षम् ॥

Devtaon ka doot humare liye bol raha hai, woh kabhi galat nahi bolta. Woh charo taraf se humari bhalaai maangta hai. Dharti sun le, aasmaan sun le, paani sun le. Sooraj aur taare bhi sun lein, aur yeh beech ki duniya bhi.

Mantra 20

शृण्वन्तु नो वृषणः पर्वतासो ध्रुवक्षेमास इळया मदन्तः । आदित्यैर्नो अदितिः शृणोतु यच्छन्तु नो मरुतः शर्म भद्रम् ॥

Pahad humari sun lein, woh jo paani se khush hain aur stable hain. Aditya logon ke saath Aditi bhi humari sun lein. Marut devta humein achi jagah rakh lein, jahan hum safe rahein.

Mantra 21

सदा सुगः पितुमाँ अस्तु पन्था मध्वा देवा ओषधीः सं पिपृक्त । भगो मे अग्ने सख्ये न मृध्या उद्रायो अश्यां सदनं पुरुक्षोः ॥

Rasta aisa ho ki hamesha acha lage aur khana milta rahe. Devta log herbs ko theek karein jo humare liye acche hain. Agni bhagwan, dosti mein mat tootna. Main bade logon ke paas pahunch jaoon jahan sab kuch mile.

Mantra 22

स्वदस्व हव्या समिषो दिदीह्यस्मद्र्यक्सं मिमीहि श्रवांसि । विश्वाँ अग्ने पृत्सु ताञ्जेषि शत्रूनहा विश्वा सुमना दीदिही नः ॥

Agni bhagwan, jo hum chadhaate hain use meetha lage. Tez chamak aur humari sunne ki taakat bada le. Ladaai mein dushmanon ko hara de. Roz roz acche mann se humein roshni de.