Sukta 35
Rishi: Traditionally associated with Viśvakarman hymnic material; specific Atharvavedic assignment varies by anukramaṇī tradition.
Devata: Viśvakarman (cosmic artificer; restorer of ritual integrity)
Chandas: Triṣṭubh-like cadence (mixed/irregular in Atharvan transmission; often treated as a pragmatic mantra rather than strict metrical poetry)
AV 2.35 হৈছে বিশ্বকৰ্মাৰ স্তোত্ৰ, যি যজ্ঞত হোৱা ত্ৰুটি (দুৰিষ্টি/এনস) শোধন কৰি ব্যৰ্থ হ’ব ধৰা আহুতিক সফল, ধন-সমৃদ্ধিদায়ক ‘স্বিষ্টি’লৈ ৰূপান্তৰ কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই সূক্তত যজ্ঞক জীৱন্ত দেহৰ দৰে ধৰা হৈছে—চকু, মুখ, বাক্, শ্ৰৱণ আৰু মনসহ—যাতে কোনো অংগ ক্ষতিগ্ৰস্ত হ’লে সৰ্বজনীন কাৰিগৰ বিশ্বকৰ্মাই তাক পুনৰ গঢ়ি সম্পূৰ্ণ কৰিব পাৰে। ইয়াৰ শক্তি পুনৰুদ্ধাৰমূলক: ‘নষ্ট’ হোৱা ভাগ, বিন্দু, সমৃদ্ধি আৰু কল্যাণ পুনৰ আহ্বান কৰি আনে, আৰু যজমান তথা তেওঁৰ গৃহস্থক যজ্ঞৰ যথাযথ শৃঙ্খলা-ব্যৱস্থাৰ সৈতে পুনৰ একত্ৰিত কৰে।
Mantras
Mantra 1
विश्वकर्मा। ये भ॒क्षय॑न्तो॒ न वसू॑न्यानृ॒धुर्यान॒ग्नयो॑ अ॒न्वत॑प्यन्त॒ धिष्ण्याः॑ । या तेषा॑मव॒या दुरि॑ष्टिः॒ स्विऽष्टिं न॒स्तां कृ॑णवद् वि॒श्वक॑र्मा
হে বিশ্বকৰ্মা! যিসকলে ভক্ষণ কৰি-কৰিও ধন-সম্পদত সমৃদ্ধ নহ’ল—সেই ধিষ্ণ্য অগ্নিসকল, অনুসৰণ কৰি দগ্ধ কৰা স্থিত অগ্নিসকল—তেওঁলোকৰ যি দুৰিষ্টি (অশুভ ক্ৰিয়া/অপযজ্ঞ) দুৰ্ঘটনাবশত ঘটিছিল, সেইটোক আমাৰ বাবে স্বিষ্টি (সু-ইষ্টি, শুভ আহুতি) কৰি দিয়া; হে বিশ্বকৰ্মা।
Mantra 2
य॒ज्ञप॑ति॒मृष॑यः॒ एन॑साहु॒र्निर्भ॑क्तं प्र॒जा अ॑नुत॒प्यमा॑नम्। म॒थ॒व्या॒ऽन्त्स्तो॒कानप॒ यान् र॒राध॒ सं न॒ष्टेभिः॑ सृजतु वि॒श्वक॑र्मा
ঋষিসকলে ইয়াক পাপ বুলি কৈছে—যজ্ঞপতি নিজৰ ভাগৰ পৰা বিচ্ছিন্ন হৈ, তাৰ পিছত নিজৰ প্ৰজাসকলৰ সৈতে দুখ-তাপ ভোগ কৰে। যি সৰু সৰু বিন্দু-অংশ (স্তোক) তেওঁ ক্ষতি কৰি আঁতৰাই দিছিল, সেইবোৰ আৰু যি হেৰাই গৈছিল—সেই সকলোকে বিশ্বকৰ্মা, সৰ্ব-নির্মাতা, পুনৰ একেলগে উলিয়াই আনক।
Mantra 3
अ॒दा॒न्यान्त्सो॑म॒पान् मन्य॑मानो य॒ज्ञस्य॑ वि॒द्वान्त्स॑म॒ये न धीरः॑ । यदेन॑श्चकृ॒वान् ब॒द्ध ए॒ष तं वि॑श्वकर्म॒न् प्र मु॑ञ्चा स्व॒स्तये॑
দান নকৰিও নিজকে সোমপানী বুলি ভাবি, যজ্ঞ জানিও সময়ত ধীৰ নোহোৱা—যি পাপ তেওঁ কৰিছে, সেই পাপেই এই মানুহজনক বান্ধিছে। হে বিশ্বকৰ্মন্, কল্যাণৰ বাবে তেওঁক সম্পূৰ্ণ মুকলি কৰা।
Mantra 4
घो॒रा ऋष॑यो॒ नमो॑ अस्त्वेभ्य॒श्चक्षु॒र्यदे॑षां॒ मन॑सश्च स॒त्यम्। बृह॒स्पत॑ये महिष द्यु॒मन्नमो॒ विश्व॑कर्म॒न् नम॑स्ते पा॒ह्य॑१स्मा॑न्
ভয়ংকৰ ঋষিসকলক নমস্কাৰ হওক—যিসকলৰ দৃষ্টি তীক্ষ্ণ, আৰু যিসকলৰ মন সত্যত স্থিৰ। হে মহিষ, দ্যুতিমান বृहস্পতিয়ে নমস্কাৰ; হে বিশ্বকৰ্মন, তোমাক নমস্কাৰ—আমাক ৰক্ষা কৰা।
Mantra 5
य॒ज्ञस्य॒ चक्षुः॒ प्रभृ॑ति॒र्मुखं॑ च वा॒चा श्रोत्रे॑ण॒ मन॑सा जुहोमि । इ॒मं य॒ज्ञं वित॑तं वि॒श्वक॑र्म॒णा दे॒वा य॑न्तु सुमन॒स्यमा॑नाः
বাক্য, শ্ৰৱণ, আৰু মনৰ দ্বাৰা মই আহুতি দিওঁ—যজ্ঞৰ চকু, তাৰ প্ৰথম আৰম্ভণি, আৰু তাৰ মুখ। বিশ্বকৰ্মণাই বিস্তাৰ কৰি সু-গঠিত কৰা এই যজ্ঞলৈ দেৱতাসকল সুমনসা, সদ্ভাৱ লৈ আহক।
Frequently Asked Questions
It is used when a sacrifice goes wrong—errors, omissions, or inauspicious effects—described as duriṣṭi/énas, especially when the fires seem to ‘scorch’ and results (wealth, wellbeing) do not arise.
Agni is the working fire, but Viśvakarman is invoked as the cosmic craftsman who can re-form the rite’s structure—turning a flawed performance into a completed, acceptable offering (sviṣṭi).
Tend the fire, recite the hymn with steady attention, and offer a small ghee oblation with the intention of correcting the fault and ‘calling back’ what was lost; end by inviting the gods to approach in a kindly mood.
Ask anything about Sukta 35 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.