Rig Veda 7.49.4: Mandala 7, Sukta 49, Mantra 4

Sukta 7.49

Rishi: Vasiṣṭha (Vasiṣṭha-gotra; traditional attribution for Maṇḍala 7)

Devata: Āpaḥ (Waters), with invoked presences of Varuṇa, Soma, and Agni Vaiśvānara

Chandas: Triṣṭubh (likely; RV 7.49 commonly in Triṣṭubh—verify against padic count in critical edition)

Samhita Patha (Devanagari)

यासु राजा वरुणो यासु सोमो विश्वे देवा यासूर्जं मदन्ति । वैश्वानरो यास्वग्निः प्रविष्टस्ता आपो देवीरिह मामवन्तु ॥

Sanskrit recitationRig Veda 7.49.4

Transliteration

yā́su rājā́ váruṇo yā́su sómo víśve devā́ yā́sū́rjaṃ mádanti | vaiśvānaráḥ yā́sv agníḥ práviṣṭas tā́ ā́po devī́r ihá mā́m avantu ||

Translation

فلتَحْمِني هنا مياهُ الآلهات (Āpaḥ)—التي فيها يَسودُ الملكُ فَرُونا (Varuṇa)، والتي فيها يجري سوما (Soma)، والتي فيها تفرحُ جميعُ الآلهةِ بالنماء—تلك المياهُ التي دخل فيها أَغني فايشفانارا (Agni Vaiśvānara)، النارُ الكونية.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यासु: in which (waters)
• यासु: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → या-

• राजा: the king
• राजा: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• वरुणः: Varuṇa
• वरुणः: कर्तृ (राजा इति विशेष्यस्य)
• Type: Noun (Proper)
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• यासु: in which
• यासु: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: यद् → या-

• सोमः: Soma
• सोमः: कर्तृ
• Type: Noun (Proper)
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• विश्वे: all
• विश्वे: कर्तृ
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• देवाः: the gods
• देवाः: कर्तृ (विश्वे इति विशेषणेन)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• यासु: in which
• यासु: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: यद् → या-

• ऊर्जम्: nourishment, strength
• ऊर्जम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: ऊर्ज्/ऊर्जा (प्रातिपदिक; नपुंसक-रूपम्)

• मदन्ति: rejoice / are exhilarated
• मदन्ति: (अकर्मक-प्रयोगे) कर्तृ-क्रिया
• Type: Verb
• Root: मद् (धातु)

• वैश्वानरः: Vaiśvānara (Agni as ‘belonging to all men’)
• वैश्वानरः: कर्तृ
• Type: Noun (Proper epithet)
• Root: वैश्वानर (प्रातिपदिक)

• यासु: in which
• यासु: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: यद् → या-

• अग्निः: Agni
• अग्निः: कर्तृ
• Type: Noun (Proper)
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• प्रविष्टः: entered, having entered
• प्रविष्टः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Participle
• Root: प्र-√विश् (धातु) → प्रविष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• ताः: those
• ताः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → ता-

• आपः: waters
• आपः: कर्तृ (ताः इति सर्वनामेन सह)
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक; बहुवचन-प्रयोगः)

• देवीः: goddesses, divine
• देवीः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Noun/Adjective
• Root: देवी (प्रातिपदिक)

• इह: here
• इह: अधिकरण (देश)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)

• माम्: me
• माम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अवन्तु: may (they) protect
• अवन्तु: (सकर्मक) कर्तृ-क्रिया
• Type: Verb
• Root: अव् (धातु) [रक्षणे]