Rig Veda 7.21.4: Mandala 7, Sukta 21, Mantra 4
Sukta 7.21
Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (likely)
Samhita Patha (Devanagari)
भीमो विवेषायुधेभिरेषामपांसि विश्वा नर्याणि विद्वान् । इन्द्रः पुरो जर्हृषाणो वि दूधोद्वि वज्रहस्तो महिना जघान ॥
Transliteration
bhīmó viveṣā́yudhebhir eṣā́m apā́ṃsi víśvā naryā́ṇi vidvā́n | índraḥ púro jarhṛṣāṇó ví dū́dhot ví vájrahasto mahinā́ jaghāna ||
Translation
مُرعِبٌ هو؛ قد فرّقهم بأسلحته، وهو العارفُ بكلِّ أفعالهم الرجولية. إنَّ إندرا، مبتهجًا، قد حطَّم حصونهم؛ حاملُ الفَجْرَة (vajra)، بعظمته، صرعهم.
Word by Word
भीमःterrible, formidable
भीमः:
Kartā (इन्द्रः का विशेषण)
TypeAdjective
Rootभीम (प्रातिपदिक; √भी/भीष् ‘भय’ से)
विवेषhas entered / has pervaded
विवेष:
Kriyā (मुख्य क्रिया; ‘प्रविष्ट/व्याप्त हुआ’)
TypeVerb
Root√विष्/वेश् (विवेष = परिपूर्ण/प्रवेश/आवेश अर्थे; परस्मै)
आयुधेभिःwith weapons
आयुधेभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootआयुध (प्रातिपदिक)
एषाम्of these (their)
एषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अपाम्सिdeeds, works
अपाम्सि:
Karma
TypeNoun
Rootअपस् (प्रातिपदिक; ‘कर्म/कार्य’)
विश्वाall
विश्वा:
Karma (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
नर्याणिmanly, heroic
नर्याणि:
Karma (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootनर्य (प्रातिपदिक; ‘नर-सम्बन्धि/वीर्यवत्’)
विद्वान्knowing, wise
विद्वान्:
Kartā (इन्द्रः का विशेषण)
TypeParticiple (Adjective)
Root√विद् ‘जान’ (कृदन्त: विद्वस्-)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
पुरःin front, forth
पुरः:
Adhikaraṇa (देश/क्रम-निर्देश: ‘अग्रे’)
TypeIndeclinable
Rootपुरस् (अव्यय/उपसर्गवत्; ‘अग्रे/पूर्वम्’)
जर्हृषाणःrejoicing greatly, exulting
जर्हृषाणः:
Kartā (इन्द्रः का विशेषण; क्रियाविशेषणभाव)
TypeParticiple
Root√हृष् ‘हर्ष’ (कृदन्त: जर्हृषाण-; तीव्र/पुनरुक्त-हर्ष सूचक)
विapart, asunder, forth
वि:
—
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
दूधोत्he has milked out / drawn forth
दूधोत्:
Kriyā
TypeVerb
Root√दुह् ‘दोह’ (लिट्/आर्ष-रूप: दूधोत्)
विapart, asunder
वि:
—
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
वज्रहस्तःthe one whose hand holds the vajra
वज्रहस्तः:
Kartā (इन्द्रः का विशेषण)
TypeNoun (epithet)
Rootवज्र-हस्त (समास: कर्मधारय/बहुव्रीहि-प्राय; प्रातिपदिक)
महिनाby (his) might
महिना:
Karaṇa
TypeNoun
Rootमहि (प्रातिपदिक; ‘महत्त्व/बल’)
जघानhe has slain / struck down
जघान:
Kriyā
TypeVerb
Root√हन् ‘वध’ (जघान = परिपूर्ण-भूत)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.