Adhyaya 33

Verse 1

देव्युवाच । पितुर्वधामर्षसुजात मन्युना यद्यत्कृतं कर्म पुरा महर्षिणा । दधीचिपुत्रेण सुरप्रसाधिना सर्वं श्रुतं तद्धि मया समाधिना

Nữ Thần nói: “Tất cả những việc làm xưa kia của vị đại hiền ấy—con của Dadhīci, bậc đem thành tựu cho chư thiên—phát sinh từ cơn giận do không chịu nổi việc cha mình bị sát hại, ta đã nghe trọn vẹn trong định sâu.”

Verse 2

पुनःपुनर्वै विबुधैः समानं यद्वृत्तमासी त्किमपि प्रधानम् । कार्यं हि तत्सर्वमनुक्रमेण विज्ञातुमिच्छामि कुतूहलेन

“Vậy điều cốt yếu nào đã nhiều lần xảy ra cùng với chư thiên? Vì lòng hiếu kỳ, ta muốn biết toàn bộ sự việc theo đúng trình tự.”

Verse 3

ईश्वर उवाच । उक्तो यदासौ विबुधैः समस्तैरापः पुरा त्वं भुवि भक्षयस्व । यतोऽमराणां प्रथमं हि जाता आपोऽग्रजाः सर्वसुरासुरेभ्यः

Īśvara nói: “Khi ông ấy được toàn thể chư thiên thưa hỏi, xưa kia họ đã nói: ‘Trên cõi đất, hãy uống cạn các Thủy (Nước).’ Vì các Thủy thật sự sinh ra trước tiên trong hàng bất tử, là bậc trưởng thượng hơn mọi thần và mọi a-tu-la.”

Verse 4

तेनैवमुक्तस्तु महात्मना तदा प्रदर्शयध्वं मम ता यतः स्थिताः । पीत्वा सुराः सर्वमहं पुरस्तात्कृत्यं करिष्ये सुरभक्षणं हि

Được vị đại hồn ấy nói như vậy, ông liền đáp: “Hãy chỉ cho ta nơi các Thủy đang ở. Sau khi uống cạn tất cả, ta sẽ làm việc cần làm tiếp theo—quả thật là nuốt chửng chư thiên.”

Verse 5

तत्रापि नेतुं यदि मां समर्था यत्रासते वारिचयाः समेताः । अतोऽन्यथा नाहमलीकवादी प्राणे प्रयाते मुनिवाक्यकारी

Nếu các ngươi có thể dẫn ta đến nơi ấy—nơi muôn dòng nước tụ hội và an trú—thì hãy làm. Bằng không, ta chẳng phải kẻ nói dối; dẫu phải đổi bằng mạng sống, ta vẫn là người thi hành lời của bậc hiền thánh.

Verse 6

आहोक्ते पुंडरीकाक्ष और्वं हि वाडवं तदा । त्वां प्रापयिष्ये यत्रापः केन यानेन वाडव

Bấy giờ Puṇḍarīkākṣa nói với Vāḍava (Aurva): “Ta sẽ đưa ngươi đến nơi các Thủy giới ngự trị—nhưng, hỡi Vāḍava, sẽ đi bằng cỗ xe nào?”

Verse 7

वाडव उवाच । नाहं हयादिभिर्यानैर्गंतुं तत्र समुत्सहे । कुमारीकरसंपर्कमेकं मुक्त्वा मतं हि मे

Vāḍava thưa: “Ta không muốn đến đó bằng những cỗ xe như ngựa và các thứ khác. Chỉ một phương cách ta chấp thuận—được chạm bởi bàn tay của một thiếu nữ.”

Verse 8

विष्णुरुवाच । एतत्ते सुलभं यानं तां कन्यामानयाम्यहम् । या त्वां नेतुं समर्था स्यादपां स्थानं सुनिश्चितम्

Viṣṇu phán: “Với ngươi, cỗ xe này dễ có. Ta sẽ đem đến thiếu nữ ấy, người có thể dẫn ngươi đến nơi chốn chắc thật của các Thủy giới.”

Verse 9

ईश्वर उवाच । सुरभीशापसंतप्ता प्रागुपात्तदशाफला । सरस्वती यानभूता तस्य सा विष्णुना कृता

Īśvara phán: “Sarasvatī—bị khổ não bởi lời nguyền của Surabhī và mang lấy quả báo của trạng thái đã nhận từ trước—đã được Viṣṇu biến thành cỗ xe cho người ấy.”

Verse 10

ततोऽब्रवीद्विभुर्गंगां पार्श्वतः समुपस्थिताम् । एनं वह्निं महाभागे वेगान्नय महोदधिम् । नान्या शक्ता समानेतुं त्वां विना लोकपावनि

Bấy giờ, Đấng Tối Thượng nói với sông Hằng đứng bên cạnh Ngài: “Ôi bậc phúc đức, hãy mau chóng mang ngọn lửa này đến Đại Hải. Ngoài nàng ra, không ai có thể đưa nó tới đó; ôi Đấng tẩy sạch các cõi.”

Verse 11

गङ्गोवाच । नास्ति मे भगवञ्छक्ति रौर्वं वोढुं जगत्पते । रौद्ररूपी महानेष दहत्येवानलो भृशम्

Sông Hằng thưa: “Bạch Thế Tôn, bậc Chúa tể muôn loài, con không đủ sức gánh chịu ngọn lửa Raurva. Ngọn lửa lớn ấy mang hình tướng dữ dội, thiêu đốt vô cùng mãnh liệt.”

Verse 12

ततस्तु यमुनां प्राह सिन्धुं तस्या ह्यनन्तरम् । अन्या नदीश्च विविधाः पृथक्पृथगुदारधीः

Rồi Ngài gọi sông Yamunā, kế đó là Sindhu; và còn nhiều dòng sông khác nữa, mỗi vị một phương, đều mang tâm nguyện cao quý riêng mình.

Verse 13

अशक्तास्ताः समानेतुं पृष्टाश्च सुरसत्तमैः । ततः सरस्वतीं प्राह देवदेवो जनार्द्दनः । त्वमेव वज कल्याणि प्रतीच्यां लवणोदधौ

Các dòng sông ấy, khi được chư thiên tối thượng hỏi đến, đều bất lực không thể mang đi. Bấy giờ Janārdana, Đấng Thần của các thần, nói với Sarasvatī: “Chỉ riêng nàng, ô bậc cát tường, hãy đi về phương Tây đến Biển Mặn.”

Verse 14

एवं कृते सुराः सर्वे भविष्यन्ति भयोज्झिताः । अन्यथा वाडवेनैते दह्यंते स्वेन तेजसा

Nếu việc ấy được làm, chư thiên thảy đều sẽ thoát khỏi sợ hãi; bằng không, họ sẽ bị Vāḍava thiêu đốt bởi chính uy quang rực cháy của nó.

Verse 15

तस्मात्त्वं रक्ष विबुधाने तस्मात्तुमुलाद्भयात् । मातेव भव सुश्रोणि सुराणामभयप्रदा

Vì vậy, xin hãy che chở chư thiên khỏi nỗi kinh hoàng dữ dội này. Ôi người có vòng hông mỹ lệ, hãy như người mẹ mà ban sự vô úy cho các Deva.

Verse 16

एवमुक्ता हि सा तेन विष्णुना प्रभविष्णुना । आह नाहं स्वतन्त्रास्मि पिता मे ध्रियते चिरात्

Được vị Viṣṇu hùng lực ấy nói như vậy, nàng đáp: “Thiếp không tự do quyết định; phụ thân thiếp đã từ lâu nắm quyền đối với thiếp.”

Verse 17

तस्याहं कारिणी नित्यं कुमारी च धृतव्रता । कालत्रयेप्यस्वतन्त्रा श्रूयते विबुधैः सुता

“Thiếp luôn là người thi hành ý chỉ của phụ thân—mãi là thiếu nữ, kiên trì giữ giới nguyện. Dẫu qua ba thời: quá khứ, hiện tại, vị lai, thiếp vẫn không tự chủ; đó là điều bậc hiền trí nói về người con gái.”

Verse 18

पित्रादेशं विना नाहं पदमेकमपि क्वचित् । गच्छामि तस्मात्कोऽप्यन्य उपायश्चिंत्यतां हरे

“Không có lệnh của phụ thân, thiếp chẳng đi đâu—dù chỉ một bước. Vì thế, ôi Hari, xin hãy nghĩ ra phương kế khác.”

Verse 19

तत्स्वरूपं विदित्वैवं समभ्येत्य पितामहम् । तमब्रवीद्वासुदेवो देवकार्यमिदं कुरु

Hiểu rõ thực trạng như vậy, Vāsudeva đến gần Pitāmaha (Phạm Thiên) và thưa: “Xin Ngài hoàn thành công việc này vì chư thiên.”

Verse 20

नान्यथा शक्यते नेतुं वाडवोऽग्निर्महाबलः । अदृष्टदोषां मुक्त्वेमां कुमारीं तनयां तव

“Không còn cách nào khác để mang đi ngọn lửa Vāḍava hùng mạnh. Xin hãy thả thiếu nữ này—con gái của ngài—người không hề có lỗi lộ rõ.”

Verse 21

तच्छ्रुत्वा विष्णुना प्रोक्तं कुमारीं तनयां तदा । शिरस्याधाय सस्नेहमुवाच प्रपितामहः

Nghe lời Viṣṇu đã nói, Prapitāmaha (Brahmā) liền âu yếm đặt thiếu nữ—con gái mình—lên đỉnh đầu và cất lời.

Verse 22

याहि देवि सुरान्सर्वान्रक्ष त्वं भयमागतान् । विनिक्षिप त्वं नीत्वैनं वाडवं लवणांभसि । पितुर्वाक्यं हि सा श्रुत्वा प्रोवाच श्रुतिलक्षणा

“Hãy đi, hỡi Nữ Thần; hãy che chở hết thảy chư thiên đang lâm sợ hãi. Hãy mang ngọn lửa Vāḍava này và ném xuống biển mặn.” Nghe lời cha, nàng—mang dấu ấn thánh thiện của Veda—liền đáp.

Verse 23

सरस्वत्युवाच । एषास्मि प्रस्थिता तात तव वाक्या दसंशयम् । रौद्रोऽयं वाडवो वह्निस्तनुं मे भक्षयिष्यति

Sarasvatī thưa: “Thưa Cha, con sẽ lên đường, không chút nghi ngờ, vì mệnh lệnh của Cha. Nhưng ngọn lửa Vāḍava này thật dữ dội; nó sẽ thiêu nuốt thân con.”

Verse 24

प्राप्तं कलियुगं रौद्रं सांप्रतं पृथिवीतले । लोकः पापसमाचारः स्पर्शयिष्यति मां प्रभो

“Giờ đây, thời Kali dữ dằn đã đến trên mặt đất. Con người quen làm điều tội lỗi sẽ chạm đến con, ô Đấng Tôn Chủ.”

Verse 25

ततो दुःखतरं किं स्याद्यत्पापैः सह संगमः

Còn nỗi đau nào lớn hơn việc giao du, kết tụ với kẻ tội lỗi?

Verse 26

ब्रह्मोवाच । यदि पापजनाकीर्णं न वांछसि धरातलम् । पातालतलसंस्था त्वं नय वह्निं महोदधौ

Phạm Thiên nói: “Nếu con không muốn mặt đất bị lấp đầy bởi kẻ tội lỗi, thì hãy ở nơi cõi Pātāla và dẫn ngọn lửa này vào đại dương.”

Verse 27

यदातिश्रमसंयुक्ता वह्निना दह्यसे भृशम् । तदा विभिद्य वसुधां प्रत्यक्षा भव पुत्रिके

Khi con bị cực nhọc cùng cực và bị lửa thiêu đốt dữ dội, bấy giờ hãy rẽ nứt mặt đất mà hiện ra trước mọi người, hỡi ái nữ.

Verse 28

कृत्वा वक्त्रं विशालाक्षि प्राची भव सुमध्यमे । ततो यास्यंति तीर्थानि त्वां श्रांतां चारुहासिनीम्

Hỡi người mắt lớn, eo thon, hãy quay mặt về phương Đông; rồi các thánh địa (tīrtha) sẽ đến bên con khi con nghỉ mệt, hỡi người nở nụ cười hiền mỹ.

Verse 29

तानि सर्वाणि चागत्य साहाय्यं ते वरानने । करिष्यंति त्रयस्त्रिंशत्कोट्यो वै मम शासनात्

Tất cả các tīrtha ấy sẽ đến và trợ giúp con, hỡi người dung nhan đoan chính—quả thật đủ ba mươi ba ức, theo lệnh của ta.

Verse 30

गच्छ पुत्रि न संतापस्त्वया कार्यः कथंचन । अरिष्टं व्रज पंथानं मा सन्तु परिपंथिनः

Hỡi con gái, hãy đi; chớ buồn phiền chút nào. Hãy lên đường theo lối không tai ương—nguyện không có chướng ngại hay kẻ đối nghịch trên đường con đi.

Verse 31

ईश्वर उवाच । एवमुक्ता तदा तेन ब्रह्मणाथ सरस्वती । त्यक्त्वा भयं हृष्टमनाः प्रयातुं समुपस्थिता

Īśvara phán: Khi ấy, được Phạm Thiên (Brahmā) dạy bảo như vậy, nữ thần Sarasvatī liền gạt bỏ sợ hãi, lòng hoan hỷ, sẵn sàng lên đường.

Verse 32

तस्याः प्रयाणसमये शंखदुंदुभिनिःस्वनैः । मंगलानां च निर्घोषैर्जगदापूरितं शुभैः

Lúc nàng khởi hành, tiếng tù và và trống dundubhi vang rền; cùng những lời xướng tụng cát tường, khắp thế gian tràn đầy niềm hoan hỷ thiêng liêng.

Verse 33

सितांबरधरा देवी सितचंदनगुंठिता । शारदांबुदसंकाशा तारहारविभूषिता

Nữ thần khoác y phục trắng, thân thoa bạch đàn hương; rạng ngời như mây mùa thu, và được trang sức bằng chuỗi ngọc trai.

Verse 34

संपूर्णचंद्रवदना पद्मपत्रायतेक्षणा । कीर्तिर्यथा महेंद्रस्य पूरयन्ती दिशो दश

Dung nhan nàng như trăng rằm, đôi mắt như cánh lá sen; tựa danh tiếng của Đại Đế Indra, nàng lan tỏa khắp mười phương.

Verse 35

स्वतेजसा द्योतयंती सर्वमाभासयज्जगत् । अनुव्रजंती गंगा वै तयोक्ता वरवर्णिनि

Tự rực sáng bằng uy quang của mình và chiếu soi khắp thế gian, sông Hằng (Gaṅgā) bước theo nàng—và nàng đã gọi như thế: “Ôi người có sắc da tuyệt mỹ.”

Verse 36

द्रक्ष्यामि त्वां पुनरहं कुत्र वै वसतीं सखि । एवमुक्ता तया गंगा प्रोवाच स्निग्धया गिरा

“Này bạn hiền, ta sẽ lại gặp nàng ở đâu, và nàng sẽ ngụ nơi nào?” Được nàng hỏi như vậy, Gaṅgā đáp lại bằng lời dịu dàng.

Verse 37

यदैव वीक्षसे प्राचीदिशि प्राप्स्यसि मां तदा । सुरैः परिवृता सर्वैस्तत्राहं तव सुवृते

Hễ khi nào nàng hướng mắt về phương Đông, ngay lúc ấy nàng sẽ gặp được ta. Tại đó, hỡi người hiền đức, ta sẽ hiện diện vì nàng, được chư thiên vây quanh.

Verse 38

दर्शनं संप्रदास्यामि त्यज शोकं शुचिस्मिते । तामापृच्छ्य ततो गंगां पुनर्दर्शनमस्तु ते

Ta nhất định sẽ ban cho nàng darśana (thánh kiến); hãy buông bỏ sầu muộn, hỡi người có nụ cười thanh khiết. Rồi nàng từ biệt Gaṅgā—nguyện cho nàng lại được gặp lần nữa.

Verse 39

गच्छ स्वमालयं भद्रे स्मर्त्तव्याऽहं त्वयाऽनघे । यमुनापि तथा चैवं गायत्री सुमनोरमा

“Hãy trở về nơi ở của nàng, hỡi người cát tường; hãy nhớ đến ta, hỡi người vô nhiễm. Cũng vậy, hãy nhớ Yamunā, và cũng thế, hãy nhớ Gāyatrī xinh đẹp, diễm lệ vô cùng.”

Verse 40

सावित्रीसहिताः सर्वाः सख्यः संप्रेषितास्तदा । ततो विसृज्य तां देवी नदी भूत्वा सरस्वती

Bấy giờ mọi bạn đồng hành, cùng với Sāvitrī, đều được sai đi. Sau đó Nữ Thần, tiễn nàng ấy, hóa thành một dòng sông—Sarasvatī.

Verse 41

हिमवंतं गिरिं प्राप्य प्लक्षात्तत्र विनिर्गता । अवतीर्णा धरापृष्ठे मत्स्यकच्छपसंकुला

Đến núi Himavat, nàng tuôn ra tại đó từ cây plakṣa. Khi giáng xuống mặt đất, dòng nước dày đặc cá và rùa.

Verse 42

ग्राहडिंडिमसंपूर्णा तिमिनक्रगणैर्युता । हसंती च महादेवी फेनौघैः सर्वतो दिशम्

Dòng nước đầy tiếng náo động của cá sấu, lại có bầy timi và các makara theo cùng. Đại Nữ Thần trôi đi như đang mỉm cười, tung bọt trắng về mọi phương.

Verse 43

पुण्यतो यवहा देवीस्तूयमाना द्विजातिभिः । वाडवं वह्निमादाय हयवेगेन निःसृता

Nữ Thần cát tường, ban phước và công đức, được các bậc nhị sinh ca tụng. Ngài mang lấy lửa Vāḍava và tuôn vọt ra nhanh như ngựa phi.

Verse 44

भित्त्वा वेगाद्धरापृष्ठं प्रविष्टाथ महीतलम् । यदायदाभवच्छ्रांता दह्यते वाडवाग्निना । तदातदा मर्त्यलोके याति प्रत्यक्षतां नदी

Với sức mạnh của dòng chảy, nàng phá vỡ mặt đất rồi đi vào lòng đất. Mỗi khi nàng mỏi mệt và bị lửa Vāḍava thiêu đốt, khi ấy con sông lại hiện lộ rõ ràng trong cõi người.

Verse 45

ततस्तु जायते प्राची संतप्ता वाडवेन तु । ततो वै यानि तीर्थानि कीर्त्तितानि पुरातनैः

Bấy giờ dòng sông mang tên Prācī khởi sinh, bị nung nóng bởi ngọn lửa Vāḍava. Rồi quả thật, các thánh địa (tīrtha) do bậc cổ nhân xưng tụng liền trở nên gần gũi và linh ứng.

Verse 46

दिव्यांतरिक्षभौमानि सांनिध्यं यांति भामिनि । ततश्चाश्वासिता तैः सा सरस्वती पुनर्नदी । पातालतलमा साद्य जगाम मकरालयम्

Hỡi người nữ rạng ngời, các thánh địa và thần lực thuộc cõi trời, cõi trung không và cõi đất đều đến gần kề. Khi ấy, nàng—Sarasvatī, lại hiện làm dòng sông—được họ an ủi, bèn đến cõi Pātāla rồi tiến về nơi trú của makara, tức đại dương.

Verse 47

खदिरामोदमासाद्य तत्र सा वीक्ष्य सागरम् । गंतुं प्रवृत्ता तं वह्निमादाय सुरसुंदरि

Đến khu rừng khadira thơm ngát, nàng nhìn thấy biển cả ở nơi ấy. Rồi người mỹ nữ thiên giới ấy lên đường đi tiếp, mang theo ngọn lửa thiêng kia.

Verse 48

निरूढभारमात्मानं देवादेशाद्विचिंत्य सा । प्रहृष्टा सुमनास्तस्मात्प्रवृत्ता दक्षिणामुखी

Suy niệm rằng theo mệnh lệnh chư thiên, gánh nặng của mình đã được đảm nhận đúng pháp, nàng hoan hỷ và tâm ý an nhiên; vì thế nàng tiếp bước, quay mặt về phương Nam.

Verse 49

एतस्मिन्नेव काले तु ऋषयो वेदपारगाः । चत्वारश्च महादेवि प्रभासं क्षेत्रमाश्रिताः

Ngay lúc ấy, hỡi Đại Nữ Thần, bốn vị hiền thánh (ṛṣi) tinh thông Veda đã đến nương tựa nơi thánh địa Prabhāsa.

Verse 50

हरिणश्चाथ वज्रश्च न्यंकुः कपिल एव च । तपस्तप्यंति तत्रस्थाः स्वाध्यायासक्तमानसाः

Hariṇa, Vajra, Nyaṅku và Kapila—cư trú tại đó—đều tu khổ hạnh, tâm chuyên nhất nơi svādhyāya (học và tụng đọc Veda).

Verse 51

पृथक्पृथक्समाहूताः स्नानार्थं तैः सरस्वती । सागरः सम्मुखस्तस्याः सहसा सम्मुपस्थितः

Được họ lần lượt thỉnh mời riêng để tắm gội, Sarasvatī tiến đến; bỗng chốc, Đại Dương hiện ra ngay trước mặt nàng.

Verse 52

ततः सा चिन्तयामास कथं मे सुकृतं भवेत् । शापभीता च सा साध्वी पंचस्रोतास्तदाऽभवत्

Bấy giờ nàng tự nhủ: “Làm sao để công đức khởi sinh cho ta?” Rồi bậc hiền nữ ấy, vì sợ lời nguyền, liền hóa thành năm dòng chảy.

Verse 53

एकैकं तोषयामास तमृषिं वरवर्णिनि । ततोऽस्याः पंच नामानि जातानि पृथिवीतले

Hỡi người nữ dung sắc đoan nghiêm, nàng đã làm vừa lòng từng vị hiền thánh một; bởi thế, trên cõi đất này phát sinh năm danh xưng của nàng.

Verse 54

हरिणी वज्रिणी न्यंकुः कपिला च सरस्वती । पानावगाहनान्नृणां पंचस्रोताः सरस्वती

Hariṇī, Vajriṇī, Nyaṅku, Kapilā và (dòng chính) Sarasvatī—như vậy Sarasvatī trở thành năm dòng; đối với loài người, nhờ uống và tắm trong các dòng ấy, nàng ban sự thanh tịnh.

Verse 55

ब्रह्महत्या सुरापानं स्तेयं गुर्वंगनागमः । एषां संयोगजं चान्यन्नराणां पंचमं हि यत्

Tội sát hại Bà-la-môn, tội uống rượu, tội trộm cắp, và tội tà dâm với vợ của đạo sư—cùng một tội thứ năm phát sinh do sự kết hợp của các tội ấy nơi loài người.

Verse 56

एतत्पंचविधं पुंसां पंचधाऽवस्थिता सती । नाशयेत्पातकं घोरं सखीभिः सहिता नदी

Năm thứ tội của loài người ấy—nàng hiện hữu trong năm hình thái—có thể diệt trừ tội lỗi ghê gớm; dòng sông, cùng các “bạn đồng hành” (năm nhánh nước), tiêu trừ mọi ác nghiệp đáng sợ.

Verse 57

ब्रह्महत्यां महाघोरां प्रतिलोमा सरस्वती । पानावगाहनान्नृणां नाशयत्यखिलं हि सा

Sarasvatī—được tán dương nơi đây là “Pratilomā”—quả thật diệt sạch tội ghê gớm nhất là sát hại Bà-la-môn cho mọi người, nhờ uống nước của Ngài và tắm mình trong dòng Ngài.

Verse 58

प्रमादान्मदिरापानदोषेणोपहतात्मनाम् । तद्व्यपोहाय कपिला द्विजानां वहते नदी

Đối với hàng nhị sinh, những người bị tổn hại tâm linh bởi lỗi uống rượu do buông lung, sông Kapilā chảy để gột bỏ vết nhơ ấy.

Verse 59

उपवासाज्जपाद्धोमात्स्नानात्पानाद्द्विजन्मनाम् । सप्ताहान्नाशयेत्पापं तत्तद्भावेन चेतसा

Nhờ ăn chay, nhờ japa (trì tụng), nhờ homa (cúng lửa), nhờ tắm gội và nhờ uống (nước thánh), tội lỗi của hàng nhị sinh được diệt trong bảy ngày—khi tâm thấm nhuần ý nguyện sùng kính thích hợp cho từng hành trì.

Verse 60

स्वयं तेऽपि विशुध्यंति यथोक्तविधिकारिणः । न्यंकुं नदीं समासाद्य महतः पातकात्कृतात्

Những ai hành trì đúng nghi thức đã được truyền dạy thì tự thân được thanh tịnh; khi đến sông Nyaṃku, ngay cả những đại tội đã gây cũng được gột rửa.

Verse 61

स्नानोपासनपानेन वज्रिणी गुरुतल्पगम् । नाशयत्यखिलं पुंसां पापं भूरिभयंकरम्

Nhờ tắm, thờ phụng và uống nước ấy, Vajriṇī tiêu diệt hoàn toàn tội cực kỳ đáng sợ của loài người—tội gurutalpa (xâm phạm giường của bậc thầy).

Verse 62

संयोगजस्य पापस्य हरणाद्धरिणी स्मृता । नदी पुण्यजलोपेता सप्ताहमवगाहनात्

Vì nàng cất bỏ tội lỗi sinh từ sự giao kết bất chính, nên được tưởng niệm là Hariṇī. Con sông này đầy nước thánh; chỉ cần ngâm mình bảy ngày là được thanh tịnh.

Verse 63

एवमेतानि पापानि सर्वाणि सुरसुंदरि । नदी नाशयते तथ्यं पंचस्रोता सरस्वती

Vì thế, hỡi mỹ nhân giữa chư thiên, sông Sarasvatī—chảy thành năm dòng—quả thật tiêu diệt tất cả những tội lỗi ấy.

Verse 64

ततोऽपश्यत्पुनश्चारु सा देवी पथि संस्थितम् । पर्वतं सागरस्यांते रोद्धुं मार्गमिव स्थितम्

Rồi lại, vị nữ thần xinh đẹp ấy trông thấy trên đường đi của mình một ngọn núi ở bờ biển, đứng như thể chặn lối nàng.

Verse 65

ब्रह्माण्डमानदण्डोऽयं पुरतो गिरिसत्तमः । व्रजन्त्याः सुरकार्येण मम विघ्नकरः स्थितः

Ngọn núi tối thượng này—tựa như thước đo của cả vũ trụ—đứng chắn trước ta như một chướng ngại, dù ta đang lên đường vì sứ mệnh thiêng liêng của chư thiên.

Verse 66

उच्चैस्तरं महाशैलमवलोक्य सरस्वती । अथ वेगेन रुद्धेन गिरिणा विस्मिता सती

Thấy ngọn núi cao vời và đồ sộ, Sarasvatī—dòng chảy mau lẹ bị đỉnh núi ấy ngăn lại—liền sững sờ kinh ngạc.

Verse 67

एवं संचिन्तयेद्यावन्मनसा तन्म हाद्भुतम् । तावन्मंगलशब्देन प्रतिबुद्धः कृतस्मरः

Khi nàng còn đang suy niệm trong tâm về điều kỳ diệu ấy, ngay lúc đó nàng được đánh thức bởi tiếng hô cát tường; và khi hoàn hồn, nàng trở lại tỉnh thức trọn vẹn.

Verse 68

गिरिशृंगद्वंद्वचरं ददर्श पुरुषं च सा । तामाह देवीं स नगो मार्गो नास्तीह सुव्रते

Rồi nàng thấy một người đàn ông đi lại giữa đôi đỉnh núi. Ngọn Núi ấy nói với Nữ Thần: “Hỡi người giữ lời nguyện thanh nhã, nơi đây không có lối qua.”

Verse 69

अन्यत्र क्वापि गच्छ त्वं यत्र तेऽभिमतं शुभे । आहैवमुक्ते सा देवी नरं नगशिरःस्थितम्

“Hãy đi nơi khác—bất cứ đâu—đến chỗ nàng ưa muốn, hỡi bậc cát tường.” Nghe nói vậy, Nữ Thần liền đáp lời người đàn ông đang đứng trên đỉnh núi.

Verse 70

देवादेशात्समायाता न निरोध्या गिरे त्वया । एवमुक्ते गिरिः प्राह तां देवीं सुमनोरमाम्

“Ta đến theo mệnh lệnh của chư thiên; hỡi Núi, ngươi chớ ngăn cản ta.” Nói vậy xong, Núi liền cất lời với Nữ Thần diễm lệ vô song ấy.

Verse 71

पर्वतोऽहं त्वया भद्रे किं न ज्ञातः कृतस्मरः । त्वत्स्पर्शनान्न दोषोस्ति कुमारी त्वं यतोऽनघे

“Ta là Núi; hỡi hiền nữ, sao nàng không nhận ra ta? Và việc ta chạm đến nàng không có lỗi, hỡi người vô nhiễm, vì nàng là một trinh nữ.”

Verse 72

अतस्त्वां वरये देवि भार्या मे भव सुव्रते

“Vì thế, ta chọn nàng, hỡi Nữ Thần—hãy làm hiền thê của ta, hỡi người giữ lời nguyện thanh cao.”

Verse 73

सरस्वत्युवाच । पिता मे ध्रियते यस्मात्तेन नाहं स्वयंवरा । तव भार्या भविष्यामि मार्गं यच्छ ममाधुना

Sarasvatī nói: “Vì quyền uy của phụ thân ta được tôn giữ, nên ta không được tự do chọn lựa. Ta sẽ trở thành thê tử của ngươi—xin hãy nhường cho ta con đường ngay bây giờ.”

Verse 74

एवमुक्तो गिरिः प्राह अनिच्छंतीं महाबलात् । उद्वाहयिष्ये त्वां भद्रे कस्त्राता स्ति तवाधुना

Được nói như vậy, Núi liền đáp—dẫu nàng không ưng thuận—bằng sức mạnh lớn lao: “Hỡi hiền nữ, ta sẽ cưới nàng. Giờ đây ai còn bảo hộ nàng?”

Verse 75

सा तं मनोभवाक्रान्तं मत्वा दिव्येन चक्षुषा । आह नास्ति मम त्राता त्वामेव शरणं गता

Nhờ thiên nhãn, nàng thấy chàng bị dục vọng lấn át, liền thưa: “Thiếp không có người che chở; chỉ riêng ngài, thiếp xin nương tựa.”

Verse 76

त्वयोद्वाह्या यद्य वश्यमहमेवं महाबल । अस्नातां नोद्वह विभो स्नानं कर्त्तुं च देहि मे

“Nếu quả thật thiếp phải được ngài cưới, hỡi bậc đại lực, xin đừng cưới thiếp khi thiếp chưa tắm gội, ô đấng quyền năng. Xin cho thiếp được phép làm lễ tắm.”

Verse 77

तामुवाच ततः शैलः स्वसंपदभिमानवान् । सौख्यदं पश्य सुभगे मयि संपूर्णवैभवम्

Bấy giờ ngọn núi, tự hào về của báu của mình, nói với nàng: “Hỡi người nữ cát tường, hãy nhìn nơi ta sự huy hoàng viên mãn—ban tặng an lạc.”

Verse 78

द्वंद्वानि यत्र गायंति किंनराणां मनोरमम् । श्रूयते च सुनिध्वानं तंत्रीवाद्यमथापरम्

Nơi ấy vang lên những khúc hát đối đáp mê say của các Kiṃnara; lại còn nghe âm thanh ngọt ngào, ngân vang của nhạc khí dây và bao điệu nhạc khác.

Verse 79

तत्र तालास्तमालाश्च पिप्पलाः पनसास्तथा । सदैव फलपुष्पाश्चा दृश्यंते सुमनोरमाः

Nơi ấy có cây thốt nốt, cây tamāla, cây pippala linh thiêng và cây mít; luôn rực rỡ trái và hoa, hiện ra đẹp đẽ vô cùng.

Verse 80

कुटजैः कोविदारैश्च कदंबैः कुरबैस्तथा । मत्तालिकुलघुष्टैश्च भूधरो भाति सर्वतः

Được điểm trang bởi cây kuṭaja, kovidāra, kadamba và kuraba, lại vang rền bởi đàn ong say mật, ngọn núi rực sáng khắp bốn bề.

Verse 81

हरांगरागवद्भाति क्वचित्कुटजकुड्मलैः । क्वचित्तु कर्णिकारैश्च विष्णोर्वासःसमप्रभः

Có nơi, nhờ nụ kuṭaja, núi lấp lánh như hương cao xoa trên thân Hara (Śiva); lại có nơi, nhờ hoa karṇikāra, núi rạng ngời như chính cõi cư ngụ của Viṣṇu.

Verse 82

तमालदलसंछन्नः क्वचिद्वैवस्वतद्युतिः । क्वचिद्धातुविलिप्तांगो गणाध्यक्षवपुर्नगः

Có nơi, phủ kín lá tamāla, núi mang ánh huy hoàng của Vaivasvata (Thần Mặt Trời); có nơi khác, như được quệt sắc khoáng, núi hiện dáng vẻ uy nghi của Chúa tể các Gaṇa (Gaṇeśa).

Verse 83

चतुर्मुख इवाभाति हरितालवपुः क्वचित् । क्वचित्सप्तच्छदैर्विष्णोर्वपुषा भात्ययं गिरिः

Có nơi, thân núi nhuốm sắc haritāla, trông như Đấng Bốn Mặt (Brahmā); lại có nơi, nhờ cây saptacchada, ngọn núi này rạng ngời với dáng vẻ tựa Viṣṇu.

Verse 84

क्वचित्कात्यायनीप्रख्यः प्रियंगुसुसमाकुलः । क्वचित्केसरसंयुक्तैरनलाभो विभात्यसौ

Có nơi, ngập tràn hoa priyaṅgu đáng yêu, núi như hiện thân của Kātyāyanī; có nơi khác, điểm trang bằng kesara, núi rực sáng như một khối lửa.

Verse 85

वृत्तैः सपुलकैः स्निग्धैः स्त्रीणामिव पयोधरैः । दुष्प्राप्यैरल्पपुण्यानां क्वचिदाभाति बिल्वकैः

Ở vài nơi, cảnh ấy rực sáng bởi những cây bilva—tròn đầy, bóng mượt, rờn rợn chồi non—tựa như bầu ngực của người nữ; những cây bilva ấy thật khó gặp đối với kẻ ít phước.

Verse 86

सिंहैर्व्याघ्रैर्मृगैर्नागैर्वराहैर्वानरैस्तथा । क्वचित्क्वचिदसौ भाति परस्परमनुव्रतैः

Ở chỗ này chỗ kia, nơi ấy hiện ra như được điểm trang bởi sư tử, hổ, nai, voi, lợn rừng và khỉ—tất cả cùng sống hòa thuận, giữ lòng trung tín với nhau.

Verse 87

शूलिकोद्भिन्नमाकाशमिव कुर्वद्भिरुच्चकैः । एवमुक्ते प्रत्युवाच शारदा तं नगोत्तमम्

Họ dấy lên tiếng ồn vang dội, như thể lấy giáo đâm thủng cả bầu trời. Khi lời ấy vừa dứt, Śāradā liền đáp lại vị núi tối thượng kia.

Verse 88

यदि मां त्वं परिणये रुदंतीमेकिकां तथा । गृहाण वाडवं हस्ते यावत्स्नानं करोम्यहम्

“Nếu ngài muốn cưới thiếp—thiếp đang khóc và cô độc—thì xin cầm lấy Vaḍava này trong tay, cho đến khi thiếp tắm gội xong.”

Verse 89

एवमुक्ते स जग्राह त नगेद्रोऽपवर्जिम् । कृतस्मरस्तत्संस्पर्शात्क्षणाद्भस्मत्वमागतः

Nàng nói xong, chúa tể núi non liền cầm lấy trong tay; nhưng kẻ mang danh Kṛtasmara, chỉ bởi sự chạm ấy, trong khoảnh khắc đã hóa thành tro bụi.

Verse 90

ततः प्रभृति ते तस्य पाषाणा मृदुतां गताः । गृहदेवकुलार्थाय गृह्यंते शिल्पिभिः सह

Từ đó về sau, đá ở nơi ấy trở nên mềm; các nghệ nhân cùng nhau lấy dùng, để làm bàn thờ tại gia và am thờ nhỏ cho các gia thần của dòng tộc.

Verse 91

दग्ध्वा कृतस्मरं देवी पुनरादाय वाडवम् । समुद्रस्य समीपे सा स्थिता हृष्टतनूरुहा

Thiêu đốt Kṛtasmara xong, Nữ Thần lại thu hồi Vaḍava; rồi nàng đứng bên bờ biển, lông tóc toàn thân rùng mình vì hoan hỷ.

Verse 92

तत्रस्था सा महादेवी तमाह वडवानलम् । पश्य वाडव गर्जन्तं सागरं पुरतः स्थितम्

Đứng tại đó, Đại Nữ Thần bảo Vaḍavānala: “Hãy nhìn, hỡi Vaḍava—trước mặt ngươi là biển cả đang gầm vang.”

Verse 93

गर्जंतं सोऽपि तं दृष्ट्वा प्रसर्पंतं च वीचिभिः । तामाह किमिदं भद्रे भीतो मे लवणोदधिः

Thấy biển ấy cũng gầm rống và dâng trào bằng muôn lớp sóng, hắn nói với nàng: “Điều này là sao, hỡi hiền nữ? Biển mặn dường như sợ ta.”

Verse 94

प्रहस्योवाच सा बाला को न भीतस्तवानल । भक्ष्यस्ते विहितो यस्मात्तव देवैर्महाबल

Thiếu nữ mỉm cười mà nói: “Hỡi Lửa, ai lại chẳng sợ ngươi? Bởi chư thiên đã định sẵn phần ‘thực’ cho ngươi—hỡi bậc đại lực.”

Verse 95

स तस्यास्तद्वचः श्रुत्वा संप्रहृष्टस्तु पावकः । दास्यामि ते वरं भद्रे यथेष्टं प्रार्थयस्व नः

Nghe lời nàng, Thần Lửa vô cùng hoan hỷ và nói: “Hỡi hiền nữ, ta sẽ ban cho nàng một ân phúc—hãy cầu xin nơi ta điều nàng mong muốn.”

Verse 96

तेनैवमुक्ता सा देवी वाडवेनाग्निना तदा । सस्मार कारणात्मानं विष्णुं कमललोचनम्

Được ngọn lửa Vāḍava nói như thế, Nữ Thần liền tưởng niệm Viṣṇu—Đấng Linh Hồn nhân duyên, mắt như hoa sen—và gọi Ngài trong tâm.

Verse 97

दृष्टोसावात्महृत्संस्थस्तया देवो जनार्द्दनः । स्मृतमात्रः सरस्वत्या परस्त्रिभुवनेश्वरः

Bằng thị kiến nội tâm, nàng thấy chính Chúa Janārdana ngự trong tim mình—Đấng Tối Thượng cai quản ba cõi—hiện ra ngay khi Sarasvatī vừa khởi niệm tưởng nhớ Ngài.

Verse 98

मनोदृष्ट्या विलोक्याह सा तमंतःस्थमच्युतम् । वाडवो यच्छति वरमहं तं प्रार्थयामि किम्

Nhìn bằng con mắt của tâm, nàng thưa với Acyuta đang ngự bên trong: “Ngọn lửa Vāḍava dâng một ân phúc—vậy rốt cuộc con nên xin điều gì nơi nó?”

Verse 99

ततस्तेन हृदिस्थेन प्रोक्ता देवी सरस्वती । प्रार्थनीयो वरो भद्रे सूचीवक्त्रत्वमादरात्

Bấy giờ, Nữ Thần Sarasvatī được Đấng ngự trong tim phán bảo: “Hỡi người cát tường, hãy thành tâm xin làm ân phúc—được có cái miệng nhỏ như đầu kim.”

Verse 100

ततस्त्वभिहितो देव्या यदि मे त्वं वरप्रदः । ततः सूचीमुखो भूत्वा त्वं पिबापो महाबल

Bấy giờ Nữ Thần nói với ông: “Nếu ngươi thật là bậc ban ân huệ cho ta, hỡi đấng đại lực, hãy hóa miệng thành nhỏ như mũi kim và uống cạn các dòng nước ấy.”

Verse 101

एवमुक्तेन तत्तेन सूचीवेधसमं कृतम् । घटिकापूरणं यद्वत्पपौ तद्वदनं जलम्

Được dạy như vậy, ông làm lỗ miệng nhỏ như vết kim châm; và như nước đổ đầy bình đồng hồ nước (clepsydra) thế nào, ông cũng uống nước theo cách ấy như vậy.

Verse 102

एवं स वाडवो वह्निः सुराणां भक्षणोद्यतः । वंचितो विष्णुना याति मेधामाधाय यत्नतः

Như thế, ngọn lửa Vāḍava—đang toan nuốt chửng chư thiên—đã bị Viṣṇu đánh lừa; và nó rời đi, gắng sức kềm giữ ý chí của mình trong sự chế ngự cẩn trọng.

Verse 103

सर्गमेतं नरः पुण्यं वाच्यमानं शृणोति यः । स विष्णु लोकमासाद्य तेनैव सह मोदते

Ai nghe bản thánh truyện công đức này khi được tụng đọc, người ấy sẽ đến cõi của Viṣṇu và hoan hỷ nơi đó cùng với Ngài.