Adhyaya 199

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तस्य दक्षिणतः स्थितम् । सरस्वत्यास्तटे रम्ये देवं तत्र कृतस्मरम्

Īśvara phán: Rồi sau đó, ô Đại Nữ Thần, hãy đi đến nơi ở phía nam của chỗ ấy—trên bờ xinh đẹp của sông Sarasvatī—nơi vị thần mang danh Kṛtasmaradeva ngự trị.

Verse 2

स्वयंभूतं महादेवि सर्वपापप्रणाशनम् । तस्योत्पत्तिं प्रवक्ष्यामि यथा जातं महीतले

Ôi Đại Nữ Thần, nơi ấy tự hiển lộ và có năng lực tiêu trừ mọi tội lỗi. Nay ta sẽ nói về nguồn gốc của nó—nó đã xuất hiện trên mặt đất như thế nào.

Verse 3

पुरा कामो मया दग्धो यदा तत्र वरानने । तदा रतिः समागम्य विललाप सुदुःखिता

Thuở xưa, ôi người có dung nhan mỹ lệ, khi ta thiêu đốt Kāma tại nơi ấy, Rati liền đến trước ta và than khóc, chìm trong nỗi sầu khổ tột cùng.

Verse 4

तां तु शोकातुरां दृष्ट्वा तत्राहं करुणान्वितः । अवोचं मा रुदिष्वेति तव भर्ता पुनः शुभे । समुत्थास्यति कालेन मत्प्रसादान्न संशयः

Thấy nàng bị nỗi sầu làm khổ, ta động lòng từ bi và nói ngay tại đó: “Đừng khóc nữa, hỡi người cát tường. Phu quân của nàng sẽ sống dậy đúng thời, nhờ ân huệ của ta—không hề nghi ngờ.”

Verse 5

देव्युवाच । किमर्थं स पुरा दग्धः कामदेवस्त्वया विभो । कथमाप पुनर्जन्म विस्तरात्कथयस्व मे

Nữ Thần thưa: “Vì cớ gì thuở trước Kāmadeva bị Ngài thiêu đốt, hỡi Đấng Tối Thượng? Và làm sao chàng lại được tái sinh? Xin kể cho con tường tận.”

Verse 6

ईश्वर उवाच । दक्षः प्रजापतिः पूर्वं बभूव त्वत्पिता प्रिये । शतं सुतानां जज्ञेऽस्य गौरीणां दीर्घचक्षुषाम्

Īśvara phán: “Thuở xưa, Dakṣa—bậc Prajāpati—chính là phụ thân của nàng, hỡi người yêu dấu. Ngài sinh được một trăm ái nữ, dung nhan đoan mỹ, đôi mắt dài.”

Verse 7

ददौ त्वां प्रथमं मह्यं सतीनामेति कीर्तिताम् । ददौ दश च धर्माय श्रद्धा मेधा धृतिः क्षमा

Ngài đã ban nàng trước hết cho ta—được ca tụng giữa hàng các Satī. Rồi Ngài lại ban mười ái nữ cho Pháp (Dharma): Śraddhā, Medhā, Dhṛti và Kṣamā, cùng những vị khác.

Verse 8

अनसूया शुचिर्लज्जा स्मृतिः शक्तिः श्रुतिस्तथा । द्वे भार्ये कामदेवाय रतिः प्रीतिस्तथैव च

Anasūyā, Śuci, Lajjā, Smṛti, Śakti và cả Śruti. Lại ban cho thần Ái Dục (Kāmadeva) hai hiền thê: Rati và cũng vậy Prīti.

Verse 9

एकां स्वाहां ददौ वह्नेः पितॄणां च ततः स्वधाम् । सप्तविंशच्छशाङ्काय अश्विन्याद्याः प्रकीर्तिताः

Ngài ban một ái nữ là Svāhā cho thần Lửa Agni, rồi sau đó ban Svadhā cho các Pitṛ (Tổ linh). Và đối với thần Nguyệt, người ta nói Ngài đã ban hai mươi bảy ái nữ, lừng danh bắt đầu từ Aśvinī (các Nakṣatra).

Verse 10

तवापि विदिता देवि रेवत्यन्तास्तथा जने । कश्यपाय ददौ देवि स तु कन्यास्त्रयोदश

Các vị ấy nàng cũng đã biết, hỡi Nữ Thần, và trong nhân gian cũng vậy—cho đến vị cuối là Revatī. Hỡi Nữ Thần, Ngài đã ban mười ba ái nữ cho Kaśyapa.

Verse 11

अदितिश्च दितिश्चैव विनता कद्रुरेव च । सिंहिका सुप्रभा चैव उलूकी या वरानने

Aditi và Diti thật vậy; Vinatā và Kadrū cũng thế; lại có Siṃhikā, Suprabhā và Ulūkī—hỡi bậc dung nhan mỹ lệ, những vị ấy thuộc trong số đó.

Verse 12

अनुविद्धा सिता चैव ईर्ष्या हिंसा तथा परा । माया निष्कृतिसंयुक्ता दक्षः पूर्वं महामतिः

Cũng có Anuviddhā và Sitā; lại có Īrṣyā (lòng ghen), Hiṃsā (bạo hại) và Parā; cả Māyā nữa, kết hợp với Niṣkṛti—đó là những danh xưng được kể lại. Thuở xưa, Dakṣa là bậc đại tâm, chí lớn.

Verse 13

गौरी च सुप्रभा चैव वार्त्ता साध्वी सुमालिका । वरुणाय ददौ पञ्च तदाऽसौ पर्वतात्मजे

Hỡi ái nữ của núi! Gaurī và Suprabhā, lại có Vārttā, Sādhvī và Sumālikā—năm vị ấy, khi bấy giờ, ông đã gả cho Varuṇa.

Verse 14

भद्रा च मदिरा चैव विद्या धन्या धना शुभा । ददौ पञ्च कुबेराय पत्न्यर्थं पर्वतात्मजे

Hỡi ái nữ của núi! Bhadrā và Madirā, lại có Vidyā, Dhanyā và Dhanā—năm vị ấy, ông đã gả cho Kubera làm thê thất.

Verse 15

जया च विजया चैव मधुस्पन्दा इरावती । सुप्रिया जनका कान्ता सुभद्रा धार्मिका शुभा

Jayā và Vijayā; Madhuspandā và Irāvatī; Supriyā, Janakā, Kāntā, Subhadrā, Dhārmikā và Śubhā—đều là những danh xưng được nêu lên.

Verse 16

रुद्राणां प्रददौ कन्या दशानां धर्मवित्तदा । प्रभावती सुभद्रा च विमला निर्मलाऽनृता

Hỡi ái nữ của núi! Ông đã gả các con gái cho mười vị Rudra—những bậc ban bố dharma và phú lộc: Prabhāvatī, Subhadrā, Vimalā, Nirmalā và Anṛtā (trong số ấy).

Verse 17

तीव्रा दक्षारुणा विद्या धारपाला च वर्चसा । आदित्यानां ददौ दक्षः कन्याद्वादशकं प्रिये

Tīvrā, Dakṣāruṇā, Vidyā, Dhārapālā và Varcasā—đó là các danh xưng. Này người yêu dấu, Dakṣa đã gả trọn mười hai ái nữ cho các Āditya.

Verse 18

योगनिद्राभिभूतस्य संसर्पा सरमा गुहा । माला चंपा तथा ज्योत्स्ना स विश्वेभ्यश्च एव च

Với (người) bị chế ngự bởi giấc ngủ yoga: Saṃsarpā, Saramā và Guhā; lại có Mālā, Campā và Jyotsnā—ông cũng gả (các ái nữ) ấy cho các Viśvedevas.

Verse 19

अश्विभ्यां द्वे तथा कन्ये सुवेषा भूषणा शुभा । एका कन्या तथा वायोर्दत्ता एताः प्रकीर्तिताः

Hai thiếu nữ—y phục mỹ lệ, trang sức cát tường—được gả cho đôi Aśvin. Lại một thiếu nữ cũng được gả cho thần Vāyu. Như thế, các nàng được truyền tụng trong truyền thống.

Verse 20

सावित्रीं ब्रह्मणे प्रादाल्लक्ष्मीं विष्णोर्महात्मनः । कस्यचित्त्वथ कालस्य स ईजे दक्षिणावता

Ông dâng Sāvitrī cho Brahmā, và dâng Lakṣmī cho Viṣṇu bậc đại tâm. Sau một thời gian, ông cử hành tế lễ, sung mãn dakṣiṇā—lễ vật và tịnh tài cúng dường.

Verse 21

यज्ञेन पर्वतसुते हिमवन्ते महागिरौ । यज्ञवाटो ह्यभूत्तस्य सर्वकामसमृद्धिमान्

Nhờ tế lễ ấy, hỡi ái nữ của Núi, trên đỉnh Himavat vĩ đại, khu đàn tế (yajñavāṭa) của ông trở nên sung mãn, viên thành mọi điều mong cầu.

Verse 22

तस्मिन्यज्ञे समायाता आदित्या वसव स्तथा । विश्वेदेवाश्च मरुतो लोकपालाश्च सर्वशः

Trong lễ tế ấy, các Āditya và các Vasu đều hội tụ; các Viśvedevar và các Marut, cùng các Lokapāla từ mọi phương cũng đều đến dự.

Verse 23

ब्रह्मा विष्णुः सहस्राक्षो वारुणो यम एव च । धनदश्च कुमारश्च तथा नद्यश्च सागराः

Brahmā và Viṣṇu cũng đến; Sahasrākṣa (Indra), Varuṇa và Yama; Kubera (Dhanada) và Kumāra (Skanda) nữa—cùng với các dòng sông và các đại dương.

Verse 24

वाप्यः कूपास्तथा चैव तडागाः पल्वलानि च । सुपर्णश्चाथ ये नागाः सर्वे मूर्ता व्यवस्थिताः

Các ao và giếng, các hồ chứa và đầm lầy cũng vậy; Suparṇa (Garuḍa) và các Nāga—tất thảy đều hiện thân, đứng hiện diện nơi ấy.

Verse 25

दानवाप्सरसश्चैव यक्षाः किन्नरगुह्यकाः । सानुगास्ते सभार्याश्च वेदवेदांगपारगाः

Các Dānava và các Apsaras, các Yakṣa, Kinnara và Guhyaka cũng đến—cùng tùy tùng và cùng các phu nhân—những bậc tinh thông Veda và Vedāṅga.

Verse 26

महर्षयो महाभागास्तथा देवर्षयश्च ये । ते भार्यासहितास्तत्र वसंति च वरानने

Các đại Maharṣi đầy phúc đức, và các Devarṣi nữa—cùng với các phu nhân—đều cư trú tại đó, hỡi người có dung nhan mỹ lệ.

Verse 27

कपालमालाभरणश्चिताभस्म बिभर्ति यः । अपवित्रतया शंभुर्नाहूतस्तु तथाविधः

Đấng Śambhu, người đeo tràng sọ và mang tro từ bãi hỏa táng—bị họ xem là “ô uế”—nên đã không được mời trong chính hình tướng ấy.

Verse 28

यतस्ततः समायाताः कैलासे पर्वतोत्तमे । अश्विन्याद्या भगिन्यस्तास्त्वां प्रतीदं वचोऽबुवन्

Từ khắp nơi, họ tụ hội về Kailāsa, ngọn núi tối thượng. Những người chị em ấy—khởi từ Aśvinī—đã hướng về nàng và nói lời này.

Verse 29

किं तुष्टेव च कल्याणि तिष्ठसि त्वं सुमध्यमे । वयं च प्रस्थिताः सर्वाः पितुर्यज्ञे सभर्तृकाः

“Ôi bậc cát tường, ôi người thắt lưng thon—sao nàng đứng đây như thể đã mãn nguyện? Chúng ta tất thảy đang lên đường đến lễ tế của phụ thân, cùng với các phu quân.”

Verse 30

वयमाकारितास्तेन सुताः सर्वा यशस्विनि । न त्वामाहूतवान्दक्षस्त्रपते शंकराद्यतः

“Ôi bậc hiển vinh, tất cả chúng ta—những người con gái của người—đều được mời. Nhưng Dakṣa đã không mời nàng, vì lòng hổ thẹn và đối nghịch do Śaṅkara.”

Verse 31

तासां वचनमाकर्ण्य सती प्राह क्रुधान्विता । हा धिग्दक्ष दुराचार किं वदिष्ये महेश्वरम्

Nghe lời họ, Satī bừng bừng phẫn nộ mà nói: “Than ôi! Đáng nguyền rủa Dakṣa, kẻ hạnh kiểm xấu xa! Ta biết nói gì với Maheśvara đây?”

Verse 32

कथं संदर्शये वक्त्रमित्युक्त्वाऽत्मानमात्मना । विससर्ज तपोयोगात्सस्मारान्यन्न किञ्चन

Nàng thốt: “Làm sao ta còn dám lộ mặt (trước Người)?” Rồi bằng ý chí của chính mình, nàng xả bỏ thân này nhờ yoga khổ hạnh, và chẳng còn nhớ đến điều gì khác nữa.

Verse 33

अथ दृष्ट्वा महादेवः सतीं प्राणैर्विना स्थिताम् । अवमानात्तथाऽत्मानं त्यक्त्वा मत्वा कपालिनम्

Bấy giờ Mahādeva thấy Satī nằm đó, không còn hơi thở; Người ôm lấy nỗi nhục vào lòng, tự xem mình là Kāpālin—kẻ mang sọ—và buông bỏ mọi tự trọng thường tình.

Verse 34

गणान्संप्रेषयामास यज्ञविध्वंसनाय च । ते गताश्च गणा रौद्राः शतशोऽथ सहस्रशः

Người sai các Gaṇa của mình đi để phá hủy lễ tế. Những Gaṇa dữ dội ấy liền xuất phát—hàng trăm, rồi đến hàng ngàn.

Verse 35

विकृता विकृताकारा असंख्याता महाबलाः । रुद्रेण प्रेरितान्दृष्ट्वा वीरभद्रपुरोगमान्

Chúng hình thù quái dị, dáng dạng méo mó, vô số kể, sức mạnh phi thường—được Rudra thúc giục sai đi, với Vīrabhadra dẫn đầu phía trước.

Verse 36

ततो देवगणाः सर्वे वसवः सह भास्करैः । विश्वेदेवाश्च साध्याश्च धनुर्हस्ता महाबलाः

Rồi tất cả các đoàn chư thiên—các Vasu cùng các thần Mặt Trời, các Viśvedevas và các Sādhyas—mạnh mẽ phi thường, tay cầm cung, đồng loạt xuất hiện.

Verse 37

युद्धाय च विनिष्क्रान्ता मुञ्चन्तः सायकाञ्छितान् । ते समेत्य ततोऽन्योन्यं प्रमथा विबुधैः सह

Họ tiến ra chiến trận, tùy ý phóng những mũi tên. Rồi khi giáp mặt, các Pramatha cùng chư thiên lao vào giao chiến với nhau.

Verse 38

मुमुचुः शरवर्षाणि वारिधारां यथा घनाः । तेषां हस्ती गणेनाथ शूलेन हृदि भेदितः

Họ trút xuống những trận mưa tên như mây dày đổ dòng mưa. Rồi một con voi trong đội ấy bị một Gaṇa dùng đinh ba đâm xuyên tim.

Verse 39

स तु तेन प्रहारेण विसंज्ञो निषसाद ह । अथ मुष्ट्या हतः कुम्भे नाग ऐरावणस्तदा

Bị đòn ấy, nó ngã quỵ, bất tỉnh. Ngay lúc đó, voi Airāvaṇa bị một nắm đấm giáng trúng thái dương.

Verse 40

सहसा स हतस्तेन वारणो भैरवान्रवान् । विनदञ्जवमास्थाय यज्ञवाटमुपाद्रवत्

Bất chợt, khi bị hắn đánh, con voi ấy gầm rống ghê rợn. Nó rống vang, tăng tốc và lao thẳng về khu vực đàn tế.

Verse 41

विश्वेदेवा निरुच्छ्वासाः कृता रौद्रैर्महाशरैः । चकर्ष स धनुष्येण वसुमान्बलवतरः

Bởi những mũi tên lớn dữ dội của hắn, các Viśvedevas bị nghẹt thở. Khi ấy, vị Vasu vô cùng hùng lực liền kéo căng cung đến tận mức.

Verse 42

निस्तेजसस्तदादित्याः कृतास्तेन रणाजिरे । एतस्मिन्नन्तरे देवाः कृतास्तेन पराङ्मुखाः

Trên chiến địa ấy, hắn làm các Āditya mất hết quang huy. Ngay trong khoảnh khắc đó, chư thiên bị hắn khiến phải quay lưng, buộc phải thoái lui.

Verse 43

ततस्ते शरणं जग्मुर्विष्णुं तत्र च संस्थितम् । ततः कोपसमाविष्टो विष्णुर्देवान्सवासवान्

Bấy giờ họ đến nương tựa nơi Viṣṇu, Đấng đang hiện diện tại đó. Liền sau đó, Viṣṇu bừng lên cơn phẫn nộ chính nghĩa và cất lời với chư thiên cùng Indra.

Verse 44

दृष्ट्वा विद्रावितान्सर्वान्मुमोचाशु सुदर्शनम् । तमापतन्तं वेगेन विष्णोश्चक्रं सुदर्शनम्

Thấy tất cả bị xua đuổi đến tan tác, Ngài liền phóng ra Sudarśana. Đĩa thần Sudarśana của Viṣṇu lao xuống với tốc lực kinh hoàng.

Verse 45

प्रसार्य वक्त्रं सहसा उदरस्थं चकार ह । तस्मिंश्चक्रे तदा ग्रस्ते अमोघे पर्वतात्मजे

Bỗng chốc hắn há miệng thật rộng và khiến đĩa ấy nằm gọn trong bụng mình. Khi đĩa thần không bao giờ trượt mục tiêu ấy bị kẻ sinh từ núi nuốt chửng,

Verse 46

चुकोप भगवान्विष्णुः शार्ङ्गहस्तो ऽभ्यधावत । स हत्वा दशभिस्तीक्ष्णैर्नंदिं भृङ्गिं शतेन च

Bấy giờ Đức Thế Tôn Viṣṇu nổi giận; tay cầm cung Śārṅga, Ngài lao tới. Với mười mũi tên sắc, Ngài hạ Nandin; và với một trăm mũi, Ngài hạ Bhṛṅgin.

Verse 47

महाकालं सहस्रेण ह्ययुतेन गणाधिपम् । बाणानामयुतैर्भित्त्वा वीरभद्रमुपाद्रवत्

Với một nghìn mũi tên, ông bắn trúng Mahākāla; với một vạn mũi tên, ông bắn trúng vị thủ lĩnh các gaṇa. Rồi dùng hàng vạn mũi tên xuyên thấu, ông lao thẳng đến Vīrabhadra.

Verse 48

तं हत्वा गदया विष्णुर्विह्वलं रुधिरोक्षितम् । गृहीत्वा पादयोर्भूमौ निजघानातिरोषितः

Dùng chùy đánh ngã hắn, Viṣṇu thấy hắn choáng váng, máu đầm đìa; liền nắm lấy hai chân và trong cơn thịnh nộ tột cùng, quật mạnh xuống đất.

Verse 49

हन्यमानस्य तस्याथ भूमौ चक्रं सुदर्शनम् । रुधिरोद्गारसंयुक्तं प्रहारमकरोन्न तु

Khi hắn đang bị đánh, đĩa Sudarśana rơi xuống đất; vì bị vấy bởi dòng máu tuôn ra, nó không giáng được đòn.

Verse 50

रुद्रलब्धवरो देवि वीरभद्रो गणेश्वरः । यन्न पञ्चत्वमापन्नो गदया पीडितोऽपि सः

Ôi Nữ Thần, Vīrabhadra—chúa tể các gaṇa của Rudra (Śiva)—đã nhận ân phúc từ Rudra; vì thế, dù bị chùy nghiền nát, hắn vẫn không đến cái chết.

Verse 51

पतितं वीक्ष्य तं सर्वे विष्णुतेजोबलार्दिताः । विद्रुताः सर्वतो याता यत्र देवो महेश्वरः

Thấy hắn ngã xuống, tất cả bọn họ—bị uy lực rực lửa của Viṣṇu áp đảo—đều bỏ chạy tứ phía, hướng về nơi Thượng Đế Maheśvara ngự trị.

Verse 52

तस्मै सर्वं तथा वृत्तं समाचख्युः पराभवम् । विक्रमं वीरभद्रस्य ततः क्रुद्धो महेश्वरः

Họ tâu với Ngài mọi điều đã xảy ra—sự thất bại và dũng lực của Vīrabhadra. Bấy giờ Maheśvara liền bừng lên cơn thịnh nộ.

Verse 53

प्रगृह्य सहसा शूलं प्रस्थितः स्वगणैः सह । यज्ञवाटं तु दक्षस्य पराभवभवं ततः । विक्रमन्वीरभद्रेण यत्र विष्णुः स्वयं स्थितः

Ngài liền nắm lấy cây tam xoa, cùng các gaṇa của mình tức khắc lên đường đến pháp đàn tế lễ của Dakṣa—nơi phát sinh nỗi nhục ấy—nơi Vīrabhadra đang phô bày dũng lực và nơi chính Viṣṇu hiện diện.

Verse 54

तमायान्तं समालोक्य कोपयुक्तं महेश्वरम् । संग्रामे सोऽजयं मत्वा तत्रैवान्तरधीयत

Thấy Maheśvara tiến đến, đầy phẫn nộ, hắn biết Ngài là bậc không thể khuất phục trong chiến trận, liền biến mất ngay tại chỗ.

Verse 55

मरुद्भिः सार्धमिन्द्रोऽपि वसुभिः सह किन्नरैः । शिवः क्रोधपरीतात्मा ततश्चादर्शनं गतः

Indra cũng vậy—cùng các Marut, các Vasu và các Kinnara—khi tâm Śiva bị bao phủ bởi cơn giận, liền biến mất khỏi tầm mắt.

Verse 56

केवलं ब्राह्मणास्तत्र स्थिताः सदसि भामिनि । ते दृष्ट्वा शंकरं प्राप्तं कोपसंरक्तलोचनम्

Hỡi người đẹp, trong hội chúng ấy chỉ còn các brāhmaṇa ở lại. Họ thấy Śaṅkara đến nơi, đôi mắt đỏ rực vì giận dữ.

Verse 57

होमं चक्रुस्ततो भीता रुद्रमंत्रैः समंततः । अन्ये त्राससमायुक्ताः पलायंते दिशो दश

Bấy giờ, vì kinh hãi, họ làm lễ hỏa cúng khắp bốn bề bằng các thần chú Rudra; những kẻ khác bị nỗi khiếp đảm bao trùm liền chạy trốn về mười phương.

Verse 58

अथागत्य महादेवो दृष्ट्वा तान्ब्राह्मणोत्तमान् । अपश्यमानो विबुधांस्तत्र यज्ञं जघान सः

Rồi Mahādeva đến; thấy các vị Bà-la-môn tối thượng ấy mà không thấy chư thiên hiện diện, Ngài liền đánh tan lễ tế đó.

Verse 59

स च मृगवपुर्भूत्वा प्रणष्टः शिवभीतितः । पृष्ठतस्तु धनुष्पाणिर्जगाम भगवाञ्छिवः । अद्यापि दृश्यते व्योम्नि तारारूपो महेश्वरि

Vì sợ Śiva, hắn hóa thân thành con nai rồi trốn chạy. Phía sau, Bhagavān Śiva tay cầm cung đuổi theo. Cho đến hôm nay, ôi Maheśvarī, vẫn thấy hắn trên trời dưới hình dạng một vì sao.

Verse 199

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये दक्षयज्ञविध्वंसनोनाम नवनवत्युत्तरशततमोऽध्यायः

Như vậy, trong Śrī Skanda Mahāpurāṇa—bộ hợp tuyển tám mươi mốt nghìn kệ—thuộc quyển thứ bảy, Prabhāsa Khaṇḍa, phần thứ nhất Prabhāsa-kṣetra Māhātmya, chương thứ một trăm chín mươi chín, mang tên “Sự Hủy Diệt Lễ Tế của Dakṣa”, đã kết thúc.