Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

Devanagari script

स्वयंभूतं महादेवि सर्वपापप्रणाशनम् । तस्योत्पत्तिं प्रवक्ष्यामि यथा जातं महीतले

Transliteration

svayaṃbhūtaṃ mahādevi sarvapāpapraṇāśanam | tasyotpattiṃ pravakṣyāmi yathā jātaṃ mahītale

Translation

Ôi Đại Nữ Thần, nơi ấy tự hiển lộ và có năng lực tiêu trừ mọi tội lỗi. Nay ta sẽ nói về nguồn gốc của nó—nó đã xuất hiện trên mặt đất như thế nào.

Word by Word

• स्वयंभूतम्: self-born; self-manifested
• स्वयंभूतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्वयम् (अव्यय) + भूत (भू धातु + क्त, कृदन्त)
• Form: तत्पुरुष-समास (स्वयं + भूत); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); देव-विशेषण

• महादेवि: O Mahādevī
• महादेवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महादेवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)

• सर्वपापप्रणाशनम्: destroyer of all sins
• सर्वपापप्रणाशनम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + पाप (प्रातिपदिक) + प्रणाशन (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (सर्व-पाप-प्रणाशन); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); देव-विशेषण

• तस्य: of that (deity)
• तस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)

• उत्पत्तिम्: origin; birth
• उत्पत्तिम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: उत्पत्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• प्रवक्ष्यामि: I shall explain
• प्रवक्ष्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन (Singular), परस्मैपद; उपसर्ग: प्र-

• यथा: as; how
• यथा: Prakara (Manner/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपमान/प्रकारवाचक (conjunction/adverb) ‘as/how’

• जातम्: was born; came to be
• जातम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: जन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा-विभक्ति (Acc./Nom.), एकवचन (Singular); ‘born/occurred’

• महीतले: on the earth’s surface
• महीतले: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मही (प्रातिपदिक) + तल (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (मही-तल); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kṛtasmaradeva (svayaṃbhū)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A luminous, self-manifest liṅga or deity-form emerging on the earth near Sarasvatī’s bank; Śiva narrates to Pārvatī as sages witness; a halo of light signifies ‘svayaṃbhū’ and the washing away of sins.

Characters & Entities

• Mahādevī (Pārvatī)
• Svayaṃbhū (self-manifest deity/tīrtha)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Self-manifest sacred forms are presented as exceptionally potent for pāpa-kṣaya and worthy of faith and pilgrimage.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The svayaṃbhū manifestation connected with Kṛtasmaradeva in Prabhāsakṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is detailed here; it introduces an origin account emphasizing sin-destruction.