Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 43

Devanagari script

ततस्ते शरणं जग्मुर्विष्णुं तत्र च संस्थितम् । ततः कोपसमाविष्टो विष्णुर्देवान्सवासवान्

Transliteration

tataste śaraṇaṃ jagmurviṣṇuṃ tatra ca saṃsthitam | tataḥ kopasamāviṣṭo viṣṇurdevānsavāsavān

Translation

Bấy giờ họ đến nương tựa nơi Viṣṇu, Đấng đang hiện diện tại đó. Liền sau đó, Viṣṇu bừng lên cơn phẫn nộ chính nghĩa và cất lời với chư thiên cùng Indra.

Word by Word

• ततः: thereupon
• ततः: Kāla/Hetu (sequence marker)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; अपादान/क्रमसूचक (from that/thereupon)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम

• शरणम्: refuge
• शरणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• जग्मुः: went
• जग्मुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन, परस्मैपद

• विष्णुम्: to Viṣṇu
• विष्णुम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• च: and
• च: Sambandha (connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• संस्थितम्: standing, stationed
• संस्थितम्: Karma (object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सम्-स्था (धातु) → संस्थित (कृदन्त, क्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त; पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विष्णुम् इति विशेषण

• ततः: then
• ततः: Kāla (sequence marker)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रमसूचक

• कोपसमाविष्टः: possessed by anger
• कोपसमाविष्टः: Karta-samānādhikaraṇa
• Type: Adjective
• Root: कोप + समाविष्ट (प्रातिपदिक/कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कोपेन समाविष्टः (anger-possessed)

• विष्णुः: Viṣṇu
• विष्णुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• देवान्: the gods
• देवान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• सवासवान्: together with Vāsava (Indra)
• सवासवान्: Karma (object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: स + वासव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; सह वासवैः (including Indra)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis at Naimiṣāraṇya (typical frame)

Visual Art Cues

Scene: At Prabhāsa, the frightened gods with Indra approach Viṣṇu seated/standing in divine radiance; Viṣṇu rises, eyes reddening with dharma-kopa, addressing the assembled devas.

Characters & Entities

• Viṣṇu
• Indra (Vāsava)
• Devas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śaraṇāgati (taking refuge) in the Lord is the decisive remedy when all other supports fail.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, where Viṣṇu’s presence becomes the refuge of the devas.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is prescribed; the teaching is devotional—seeking divine refuge.