Adhyaya 45

Verse 1

व्यास उवाच । शृणु सूत महाबुद्धे यथा स्कंदेन भाषितम् । भविष्यं मम तस्याग्रे कुंभयोने महामते

Vyāsa nói: Hãy nghe, hỡi Sūta đại trí, điều Skanda đã thuyết. (Hãy nghe) việc vị lai liên hệ đến ta, đã được nói trước bậc đại hiền Kumbhayoni Agastya, người sinh từ chiếc bình.

Verse 2

स्कंद उवाच । निशामय महाभाग त्वं मैत्रावरुणे मुने । पाराशर्यो मुनिवरो यथा मोहमुपैष्यति

Skanda nói: Hãy lắng nghe chăm chú, hỡi bậc hiền thánh cao quý Maitrāvaruṇa (Agastya). Hãy nghe xem vị đại thánh Pārāśarya (Vyāsa) sẽ rơi vào mê vọng như thế nào.

Verse 3

व्यस्य वेदान्महाबुद्धिर्नाना शाखा प्रभेदतः । अष्टादशपुराणानि सूतादीन्परिपाठ्य च

Bậc đại trí Vyāsa đã sắp đặt các Veda thành nhiều nhánh và nhiều phân loại; lại khiến Sūta và những người khác truyền dạy và tụng đọc đúng pháp mười tám bộ Purāṇa.

Verse 4

श्रुतिस्मृतिपुराणानां रहस्यं यस्त्वचीकरत् । महाभारतसंज्ञं च सर्वलोकमनोहरम्

Ngài là bậc đã khai mở huyền nghĩa thâm sâu của Śruti, Smṛti và các Purāṇa; lại trước tác bộ kinh mang danh Mahābhārata, làm say lòng muôn cõi.

Verse 5

सर्वपापप्रशमनं सर्वशांतिकरं परम् । यस्य श्रवणमात्रेण ब्रह्महत्या विनश्यति

Đó là phương tiện tối thượng, dập tắt mọi tội lỗi và đem lại mọi sự an hòa; chỉ cần nghe thôi, ngay cả tội sát hại Bà-la-môn cũng tiêu tan.

Verse 6

एकदा स मुनिः श्रीमान्पर्यटन्पृथिवीतले । संप्राप्तो नैमिषारण्यं यत्र संति मुनीश्वराः

Một lần, vị hiền thánh rạng ngời ấy du hành trên mặt đất, rồi đến Naimiṣāraṇya—nơi các bậc đại thánh, bậc tôn chủ của các muni, đang an trú.

Verse 7

अष्टाशीतिसहस्राणि शौनकाद्यास्तपोधनाः । त्रिपुंड्रितमहाभाला लसद्रुद्राक्षमालिनः

Có tám mươi tám nghìn vị khổ hạnh, đứng đầu là Śaunaka, giàu có bởi gia tài tapas; trán rộng mang dấu tripuṇḍra—ba vạch tro thiêng—và đeo chuỗi rudrākṣa sáng ngời.

Verse 8

विभूतिधारिणो भक्त्या रुद्रसूक्तजपप्रियान् । लिंगाराधनसंसक्ताञ्छिवनामकृतादरान्

Họ mang tro thiêng vibhūti với lòng sùng kính, ưa thích trì tụng Rudra-sūkta; chuyên chú thờ phụng liṅga và kính cẩn đối với Thánh Danh “Śiva”.

Verse 9

एक एव हि विश्वेशो मुक्तिदो नान्य एव हि । इति ब्रुवाणान्सततं परिनिश्चितमानसान्

“Chỉ có Viśveśa là Đấng ban giải thoát—quả thật không ai khác!” Họ luôn nói như vậy, tâm trí kiên định trong niềm xác tín vững bền.

Verse 10

विलोक्य स मुनिर्व्यासस्तासर्वान्गिरिशात्मनः । उत्क्षिप्य तर्जनीमुच्चैः प्रोवाचेदं वचः पुनः

Thấy tất cả họ—những linh hồn hướng về Girīśa—hiền triết Vyāsa giơ cao ngón trỏ và lại cất lời ấy, bằng giọng vang lớn.

Verse 11

परिनिर्मथ्य वाग्जालं सुनिश्चित्यासकृद्बहु । इदमेकं परिज्ञातं सेव्यः सर्वेश्वरो हरिः

Sau khi nghiền ngẫm mạng lưới lời nói và suy xét đi suy xét lại bằng nhiều cách, chỉ một kết luận được biết rõ: Hari, Chúa Tể của muôn loài, là Đấng đáng phụng sự.

Verse 12

वेदे रामायणे चैव पुराणेषु च भारते । आदिमध्यावसानेषु हरिरेकोऽत्र नापरः

Trong Veda, trong Rāmāyaṇa, trong các Purāṇa và trong Bhārata—ở đầu, ở giữa và ở cuối—chỉ có Hari được tuyên dạy; không có đấng nào khác.

Verse 13

सत्यं सत्यं त्रिसत्यं पुनः सत्यं न मृषा पुनः । न वेदादपरं शास्त्रं न देवोच्युततः परः

Chân thật—chân thật—chân thật ba lần; lại nữa, vẫn là chân thật, không hề dối trá. Không có thánh điển nào cao hơn Veda, và không có Thần linh nào cao hơn Acyuta (Viṣṇu).

Verse 14

लक्ष्मीशः सर्वदो नान्यो लक्ष्मीशोप्यपवर्गदः । एक एव हि लक्ष्मीशस्ततो ध्येयो न चापरः

Không ai khác ngoài Đấng Chúa của Lakṣmī ban mọi thành tựu; và chính Chúa của Lakṣmī cũng ban giải thoát. Quả thật, Lakṣmīśa chỉ là một—vì thế chỉ Ngài đáng được quán niệm, không phải ai khác.

Verse 15

भुक्तेर्मुक्तेरिहान्यत्र नान्यो दाता जनार्दनात् । तस्माच्चतुर्भुजो नित्यं सेवनीयः सुखेप्सुभिः

Vì hưởng lạc và vì giải thoát—ở đây hay ở nơi khác—không có Đấng ban cho nào ngoài Janārdana. Bởi vậy, Đấng bốn tay ấy phải luôn được phụng sự bởi những ai cầu mong an lạc chân thật.

Verse 16

विहाय केशवादन्यं ये सेवंतेल्पमेधसः । संसारचक्रे गहने ते विशंति पुनःपुनः

Bỏ Keśava, những kẻ trí hiểu cạn cợt mà phụng sự đấng khác sẽ rơi đi rơi lại, hết lần này đến lần khác, vào bánh xe saṃsāra rậm tối.

Verse 17

एक एव हि सर्वेशो हृषीकेशः परात्परः । तं सेवमानः सततं सेव्यस्त्रिजगतां भवेत्

Đấng Chúa tể của muôn loài chỉ có một—Hṛṣīkeśa, vượt trên cả tối thượng. Ai hằng phụng sự Ngài không gián đoạn sẽ trở thành bậc đáng được ba cõi tôn kính và phụng thờ.

Verse 18

एको धर्मप्रदो विष्णुस्त्वेको बह्वर्थदो हरिः । एकः कामप्रदश्चक्री त्वेको मोक्षप्रदोच्युतः

Chỉ một mình Viṣṇu ban cho dharma; chỉ một mình Hari ban cho phú quý dồi dào. Chỉ Đấng mang bánh xe (cakra) ban cho các ước nguyện; và chỉ Acyuta được nói là ban cho giải thoát (mokṣa).

Verse 19

शार्ङ्गिणं ये परित्यज्य देवमन्यमुपासते । ते सद्भिश्च बहिष्कार्या वेदहीना यथा द्विजाः

Những kẻ bỏ Śārṅgin (Viṣṇu, Đấng mang cung Śārṅga) mà thờ phụng thần linh khác—người hiền thiện nên loại trừ họ, như hạng hai lần sinh không có Veda.

Verse 20

श्रुत्वेति वाक्यं व्यासस्य नैमिषारण्यवासिनः । प्रवेपमानहृदयाः परिप्रोचुरिदं वचः

Nghe lời ấy của Vyāsa, những người cư trú tại Naimiṣāraṇya—lòng run rẩy—đã thưa hỏi Ngài bằng lời như sau.

Verse 21

ऋषय ऊचुः । पाराशर्य मुने मान्यस्त्वमस्माकं महामते । यतो वेदास्त्वया व्यस्ताः पुराणान्यपि वेत्ति यत्

Các bậc hiền triết thưa rằng: Ôi Pārāśarya, bậc Muni đáng kính—đấng đại trí—Ngài được chúng con tôn trọng, vì chính Ngài đã phân định và sắp đặt các Veda, và cũng thấu biết các Purāṇa.

Verse 22

यतश्च कर्ता त्वमसि महतो भारतस्य वै । धर्मार्थकाममोक्षाणां विनिश्चयकृतो ध्रुवम्

Vì ngài chính là tác giả của Đại Bhārata, nên chắc chắn ngài là bậc đã quyết định dứt khoát những kết luận chân thật về dharma, artha, kāma và mokṣa.

Verse 23

तत्त्वज्ञः कोपरश्चात्र त्वत्तः सत्यवतीसुत । भवता यत्प्रतिज्ञातं निश्चित्योक्षिप्यतर्जनीम्

“Hỡi con của Satyavatī (Vyāsa), tuy ngài là bậc tri chân lý, nhưng ở đây ai có thể giận dữ hơn ngài? Khi đã quyết định vững chắc điều mình đã thệ nguyện, ngài giơ ngón trỏ lên, nghiêm khắc để nhấn mạnh.”

Verse 24

अस्मिन्माणवकास्तत्र परिश्रद्दधते नहि । प्रतिज्ञा तस्य वचसस्तव श्रद्धा भवेत्तदा

“Trong việc này, các học trò trẻ ở đó chưa đặt trọn niềm tin. Chỉ khi lời ấy trở thành một lời thệ nguyện được thực hành, bấy giờ họ mới có tín tâm nơi lời ngài.”

Verse 25

यदाऽनंदवने शंभोः प्रतिजानासि वै वचः

“Khi ở Ānandavana—khu lâm viên hỷ lạc của Śambhu (Śiva)—ngài quả thật cất lời tuyên thệ…”

Verse 26

गच्छ वाराणसीं व्यास यत्र विश्वेश्वरः स्वयम् । न तत्र युगधर्मोस्ति न च लग्ना वसुंधरा

“Hãy đến Vārāṇasī, hỡi Vyāsa, nơi chính Viśveśvara ngự trị. Ở đó, những ràng buộc của dharma theo thời đại không chi phối, và đất cũng không bị trói buộc bởi giới hạn thường tình.”

Verse 27

इति श्रुत्वा मुनिर्व्यासः किंचित्कुपितवद्धृदि । जगाम तूर्णं सहितः स्वशिष्यैरयुतोन्मितैः

Nghe vậy, hiền thánh Vyāsa—lòng hơi dậy sóng như thể phẫn nộ—liền lên đường gấp, cùng các đệ tử của mình đông không kể xiết.

Verse 28

प्राप्य वाराणसीं व्यासः स्नात्वा पंचनदे ह्रदे । श्रीमन्माधवमभ्यर्च्य ययौ पादोदकं ततः

Đến Vārāṇasī, Vyāsa tắm gội nơi hồ Pañcanada. Rồi ngài cung kính thờ lễ đức Mādhava tôn quý, và sau đó tiến bước để thọ nhận nước thánh từ bàn chân Chúa (pādodaka).

Verse 29

तत्र स्नानादिकं कृत्वा दृष्ट्वा चैवादिकेशवम् । पंचरात्रं ततः कृत्वा वैष्णवैरभिनंदितः

Tại đó, ngài làm lễ tắm gội cùng các hạnh nghi khác, và được chiêm bái (darśana) đức Ādikeśava. Rồi ngài giữ nghi lễ Pañcarātra, và được các tín đồ Vaiṣṇava tôn vinh.

Verse 30

अग्रतः पृष्ठतः शंखैर्वाद्यमानैः प्रमोदितः । जयविष्णो हृषीकेश गोविंद मधुसूदन

Ngài hoan hỷ khi tiếng tù và ốc vang lên trước sau; và mọi người hô rằng: “Khải hoàn cho Viṣṇu—hỡi Hṛṣīkeśa, Govinda, Madhusūdana!”

Verse 31

अच्युतानंतवैकुंठ माधवोपेंद्रकेशव । त्रिविक्रम गदापाणे शार्ङ्गपाणे जनार्दन

“Ôi Acyuta, ôi Ananta, ôi Vaikuṇṭha; ôi Mādhava, Upendra, Keśava; ôi Trivikrama, đấng cầm chùy; đấng cầm cung Śārṅga; ôi Janārdana!”

Verse 32

श्रीवत्सवक्षः श्रीकांत पीतांबर मुरांतक । कैटभारे बलिध्वंसिन्कंसारे केशिसूदन

Ô Đấng mang dấu Śrīvatsa trên ngực, người yêu của Śrī (Lakṣmī), khoác y vàng; Đấng diệt Mura, phá Kaiṭabha, nghiền tan kiêu mạn của Bali, kẻ thù của Kaṃsa, và Đấng sát Keśin!

Verse 33

नारायणासुररिपो कृष्ण शौरे चतुर्भुज । देवकीहृदयानंद यशोदानंदवर्धन

Ô Nārāyaṇa, kẻ thù của loài a-tu-la; ô Kṛṣṇa, hậu duệ của Śūra, Đấng bốn tay—Ngài là niềm vui trong tim Devakī và là Đấng làm tăng thêm hỷ lạc của Yaśodā.

Verse 34

पुंडरीकाक्ष दैत्यारे दामोदर बलप्रिय । बलारातिस्तुत हरे वासुदेव वसुप्रद

Ô Đấng mắt như hoa sen, kẻ diệt loài quỷ; ô Dāmodara, người được Balarāma yêu mến; ô Hari được Indra tán thán—ô Vāsudeva, Đấng ban phú quý và phúc lành.

Verse 35

विष्वक्चमूस्तार्क्ष्य रथवनमालिन्नरोत्तम । अधोक्षज क्षमाधार पद्मनाभ जलेशय

Ô Đấng có chiến xa do Garuḍa nâng chở, quân lực bao trùm khắp; ô Đấng mang vòng hoa rừng, Bậc Tối Thượng—ô Adhokṣaja, chỗ nương của địa cầu; ô Padmanābha, Đấng an nghỉ trên đại thủy vũ trụ.

Verse 36

नृसिंह यज्ञवाराह गोपगोपालवल्लभ । गोपीपते गुणातीत गरुडध्वज गोत्रभृत्

Ô Narasiṃha; ô Yajña-varāha, hóa thân Lợn Rừng nâng đỡ tế lễ; Đấng được người chăn bò và kẻ hộ trì bò yêu mến—ô Chúa của các Gopī, vượt ngoài các guṇa; ô Đấng mang cờ Garuḍa, Đấng nâng núi (Govardhana).

Verse 37

जय चाणूरमथन जय त्रैलोक्यरक्षण । जयानाद्य जयानंद जय नीलोत्पलद्युते

Khải hoàn thay Ngài, Đấng diệt Cāṇūra! Khải hoàn thay Ngài, Đấng hộ trì ba cõi! Khải hoàn thay Đấng vô thủy, khải hoàn thay Ananda—khải hoàn thay Ngài, rực sáng như hoa sen xanh thẳm.

Verse 38

कौस्तुभोद्भूषितोरस्क पूतनाधातुशोषण । रक्षरक्ष जगद्रक्षामणे नरकहारक

Ôi Đấng có ngực trang nghiêm bởi bảo châu Kaustubha; ôi Đấng làm cạn kiệt sinh khí của Pūtanā—xin hộ trì, xin hộ trì! Ôi viên ngọc hộ thế gian, ôi Đấng diệt Naraka.

Verse 39

सहस्रशीर्षपुरुष पुरुहूत सुखप्रद । यद्भूतं यच्च भाव्यं वै तत्रैकः पुरुषो भवान्

Ôi Puruṣa ngàn đầu, ôi Chúa Tể được khẩn cầu muôn lần, Đấng ban an lạc—mọi điều đã có và mọi điều sẽ đến, trong tất cả ấy chỉ riêng Ngài là một Puruṣa duy nhất.

Verse 40

इत्यादि नाममालाभिः संस्तुवन्वनमालिनम् । स्वच्छंदलीलया गायन्नृत्यंश्च परया मुदा

Thế rồi, tán dương Đấng mang vòng hoa bằng những chuỗi danh hiệu như thế, người ấy cất tiếng ca và múa trong cuộc chơi tự nhiên, tràn đầy niềm hỷ lạc tối thượng.

Verse 41

व्यासो विश्वेशभवनं समायातः सुहृष्टवत् । ज्ञानवापी पुरोभागे महाभागवतैः सह

Vyāsa hân hoan vô cùng, đã đến nơi cư ngụ của Viśveśvara; cùng các đại tín đồ, ngài tiến đến phía trước Jñānavāpī.

Verse 42

विराजमानसत्कंठस्तुलसीवरदामभिः । स्वयं तालधरो जातः स्वयं जातः सुनर्तकः

Cổ cao quý của Ngài rực sáng, được điểm trang bằng những vòng hoa tulasī thù thắng; tự mình Ngài cầm lấy chũm chọe, và tự mình Ngài trở thành vũ công uyển chuyển tuyệt mỹ.

Verse 43

वेणुवादनतत्त्वज्ञः स्वयं श्रुतिधरोभवत् । नृत्यं परिसमाप्येत्थं व्यासः सत्यवतीसुतः

Như vậy, Vyāsa—con của Satyavatī, bậc thấu triệt yếu chỉ nội tại của tiếng sáo và tự thân là người gìn giữ chân chính của Veda—đã kết thúc điệu vũ của mình.

Verse 44

पुनरूर्ध्वभुजं कृत्वा दक्षिणं शिष्यमध्यगः । पुनः पपाठ तानेव श्लोकान्गायन्निवोच्चकैः

Rồi lại, ông giơ cánh tay lên cao, hướng về người đệ tử bên phải; và một lần nữa ông tụng đọc chính những câu kệ ấy, ngân như hát, bằng giọng lớn.

Verse 45

परिनिर्मथ्य वाग्जालं सुनिश्चित्यासकृद्बहु । इदमेकं परिज्ञातं सेव्यः सर्वेश्वरो हरिः

Sau khi khuấy đảo lưới lời nói và nhiều lần khảo xét bao điều học vấn, chỉ một kết luận được biết chắc: Hari, Đấng Chúa Tể của muôn loài, là Đấng đáng phụng thờ.

Verse 46

इत्यादि श्लोकसंघातं स्वप्रतिज्ञा प्रबोधकम् । यावत्पठति स व्यासः सव्यमुत्क्षिप्य वै भुजम्

Tụng đọc “như thế” cùng những cụm kệ khác khơi dậy lời thệ nguyện của chính mình, Vyāsa vẫn tiếp tục đọc, giơ cánh tay trái lên cao.

Verse 47

तस्तंभ तावत्तद्बाहुं स शैलादिः स्वलीलया । वाक्स्तंभश्चापि तस्यासीन्मुनेर्व्यासस्य सन्मुनेः

Bấy giờ, Đấng Tối Thượng—Śailādi (Śiva)—bằng quyền năng hí lộng của chính Ngài, lập tức làm cho cánh tay ấy cứng đờ; và lời nói của hiền thánh Vyāsa, bậc đại ẩn sĩ cao quý, cũng bị ngăn dứt.

Verse 48

ततो गुप्तं समागम्य विष्णुर्व्यासमभाषत । अपराद्धं महच्चात्र भवता व्यास निश्चितम्

Rồi Viṣṇu đến một cách vô hình và nói với Vyāsa: “Hỡi Vyāsa, tại đây ông quả thật đã phạm một lỗi lầm rất lớn.”

Verse 49

तवैतदपराधेन भीतिर्मेपि महत्तरा । एक एव हि विश्वेशो द्वितीयो नास्ति कश्चन

“Vì lỗi lầm ấy của ông, ngay cả ta cũng càng thêm sợ hãi. Bởi Đấng Chúa Tể của vũ trụ chỉ có một; tuyệt nhiên không có đấng thứ hai.”

Verse 50

तत्प्रसादादहं चक्री लक्ष्मीशस्तत्प्रभावतः । त्रैलोक्यरक्षासामर्थ्यं दत्तं तेनैव शंभुना

“Nhờ ân sủng của Ngài, ta trở thành bậc cầm đĩa thần (cakra), là phu quân của Lakṣmī; và chính do uy lực của Ngài, năng lực hộ trì ba cõi đã được ban cho—bởi chính Śambhu ấy.”

Verse 51

तद्भक्त्या परमैश्वर्यं मया लब्धं वरात्ततः । इदानीं स्तुहि तं शंभुं यदि मे शुभमिच्छसि

“Nhờ lòng sùng kính đối với Ngài, ta đã đạt được quyền uy tối thượng do ân ban của Ngài. Nay hãy tán dương Śambhu ấy, nếu ông mong điều cát tường—cho ta và cho chính ông.”

Verse 52

अन्यदापि न वै कार्या भवता शेमुषीदृशी । पाराशर्य इति श्रुत्वा संज्ञया व्याजहार ह

“Từ nay chớ để ý niệm ấy khởi lên trong ngươi nữa.” Và khi nghe tiếng gọi “Pārāśarya!”, ông đáp lại bằng một dấu hiệu thừa nhận.

Verse 53

भुजस्तंभः कृतस्तेन नंदिना दृष्टिमात्रतः । वाक्स्तंभस्तद्भयाज्जातः स्पृश मे कंठकंदलीम्

Chỉ bằng một cái nhìn của Nandin, hai cánh tay tôi đã cứng đờ như cột; vì sợ ngài, lời nói cũng bị nghẹn lại. Xin hãy chạm vào cụm nơi cổ họng tôi để giải thoát.

Verse 54

यथा स्तोतुं भवानीश प्रभवाभि भवांतकम । संस्पृश्य विष्णुस्तत्कंठं गुप्तमेव जगाम ह

Để ông có thể ca tụng Ngài, ôi Chúa tể của Bhavānī, Đấng diệt trừ vòng sinh tử, Viṣṇu đã chạm vào cổ họng ông, rồi lặng lẽ rời đi, không ai thấy.

Verse 55

ततः सत्यवतीसूनुस्तथा स्तंभितदोर्लतः । प्रारब्धवान्महेशानं परितुष्टोतुमुदारधीः

Bấy giờ con trai của Satyavatī—tay vẫn còn cứng đờ—đã khởi sự, với tâm ý cao quý, ca ngợi Maheśa để làm đẹp lòng Ngài.

Verse 57

यः क्षीराब्धेर्मंदराघातजातो ज्वालामाली कालकूटोति भीमः । तं सोढुं वा को परोऽभून्महेशाद्यत्कीलाभिः कृष्णतामाप विष्णुः

Chất độc Kālakūṭa ghê rợn—quấn đầy lửa cháy—đã trồi lên từ Biển Sữa khi núi Mandara va chạm. Ngoài Maheśa, ai có thể chịu nổi? Đến cả Viṣṇu cũng hóa sẫm màu vì những mũi nhọn thiêu đốt của nó.

Verse 58

यद्वाणोभूच्छ्रीपतिर्यस्य यंता लोकेशो यत्स्यंदनं भूः समस्ता । वाहा वेदा यस्य येनेषुपाताद्दग्धा ग्रामास्त्रैपुरास्तत्समः कः

Đấng mà mũi tên chính là Śrīpati (Viṣṇu), người đánh xe là Chúa tể các thế giới (Brahmā), cỗ xe là toàn thể địa cầu, và tuấn mã là các Veda—chỉ một lần phóng tên ấy mà các thành Tripura bị thiêu rụi: ai có thể sánh bằng Ngài?

Verse 59

यं कदर्पो वीक्षमाणः समानं देवैरन्यैर्भस्मजातः स्वयं हि । पौष्पैर्बाणैः सर्वविश्वैकजेता को वा स्तुत्यः कामजेतुस्ततोन्यः

Khi Kāma (Thần Ái) tưởng Ngài chỉ ngang với các thần khác mà nhìn Ngài, chính hắn liền hóa thành tro bụi. Dẫu hắn chinh phục cả thế gian bằng những mũi tên hoa—ngoài Đấng chiến thắng Kāma ấy, còn ai đáng được tán dương?

Verse 60

यं वै वेदो वेद नो नैव विष्णुर्नोवा वेधा नो मनो नैव वाणी । तं देवेशं मादृशः कोल्पमेधा याथात्म्याद्वै वेत्त्यहो विश्वनाथम्

Đấng mà ngay cả Veda cũng chỉ biết phần nào; Viṣṇu và Brahmā, cùng tâm trí và lời nói, đều không thể bao trùm trọn vẹn—kẻ trí mọn như tôi làm sao có thể biết đúng như thật về Chúa tể chư thiên, Viśvanātha?

Verse 61

यस्मिन्सर्वं यस्तु सर्वत्र सर्वो यो वै कर्ता योऽविता योऽपहर्ता । नो यस्यादिर्यः समस्तादिरेको नो यस्यांतो योंतकृत्तं नतोस्मि

Trong Ngài, muôn loài đều hiện hữu; Ngài ở khắp nơi và là tất cả; Ngài là Đấng hành động, che chở và thu nhiếp. Ngài không có khởi đầu, nhưng là khởi nguyên duy nhất của vạn hữu; Ngài không có tận cùng, nhưng là Đấng làm nên mọi tận cùng—con xin đảnh lễ Ngài.

Verse 62

यस्यैकाख्या वाजिमेधेन तुल्या यस्या न त्या चैकयाल्पेंद्रलक्ष्मीः । यस्य स्तुत्या लभ्यते सत्यलोको यस्यार्चातो मोक्षलक्ष्मीरदूरा

Chỉ một lần xưng danh Ngài cũng ngang bằng lễ tế Aśvamedha; so với Ngài, chút vinh quang nhỏ nhoi của Indra chẳng là gì. Nhờ tán dương Ngài mà đạt Satyaloka; nhờ thờ phụng Ngài mà phúc phần giải thoát chẳng còn xa.

Verse 63

नान्यं देवं वेद्म्यहं श्रीमहेशान्नान्यं देवं स्तौमि शंभोरृतेऽहम् । नान्यं देवं वा नमामि त्रिनेत्रात्सत्यं सत्यं सत्यमेतन्मृषा न

Ta không biết vị thần nào khác ngoài Maheśa vinh hiển; ta không ca tụng thần nào khác ngoài Śambhu; ta không đảnh lễ thần nào khác ngoài Đấng Ba Mắt. Chân thật—chân thật—đây là chân thật; không hề hư dối.

Verse 64

इत्थं यावत्स्तौति शंभुं महर्षिस्तावन्नंदी शांभवाद्दृक्प्रसादात् । तद्दोः स्तंभं त्यक्तवांश्चाबभाषे स्मायंस्मायं ब्राह्मणेभ्यो नमो वः

Khi đại hiền tiếp tục tán dương Śambhu như thế, Nandī nhờ ánh nhìn ân phúc của Śambhu mà được giải khỏi sự cứng đờ nơi đôi tay. Mỉm cười mãi, ông nói: “Kính lễ các vị, hỡi những brāhmaṇa.”

Verse 65

नंदिकेश्वर उवाच । इदं स्तवं महापुण्यं व्यास ते परिकीर्तितम् । यः पठिष्यति मेधावी तस्य तुष्यति शंकरः

Nandīkeśvara nói: “Hỡi Vyāsa, bài tán tụng này do ngài tuyên dương thật là đại phước. Người trí nào tụng đọc, thì Śaṅkara hoan hỷ với người ấy.”

Verse 66

व्यासाष्टकमिदं प्रातः पठितव्यं प्रयत्नतः । दुःस्वप्नपापशमनं शिवसान्निध्यकारकम्

Bài “Vyāsa Aṣṭaka” này nên được tụng vào buổi sớm với sự chuyên cần. Nó dập tắt ác mộng và tội lỗi, và khiến người tụng được gần kề sự hiện diện của Śiva.

Verse 67

मातृहा पितृहा वापि गोघ्नो बालघ्र एव वा । सुरापी स्वर्णहृद्वापि निष्पापो स्याः स्तुतेर्जपात्

Dẫu là kẻ sát hại mẹ hay cha; dẫu giết bò hay giết trẻ thơ; dẫu là kẻ uống rượu hay trộm vàng—nhờ sự trì tụng bài tán này, người ấy cũng được sạch tội.

Verse 68

स्कंद उवाच । पाराशर्यस्तदारभ्य शंभुभक्तिपरोभवत् । लिंगं व्यासेश्वरं स्थाप्य घंटाकर्ण ह्रदाग्रतः

Skanda nói: “Từ thời khắc ấy trở đi, Pārāśarya (Vyāsa) hoàn toàn dốc lòng sùng kính Śambhu (Śiva). Ngài an lập Liṅga Vyāseśvara trước hồ Ghaṇṭākarṇa…”

Verse 69

विभूतिभूषणो नित्यं नित्यरुद्राक्षभूषणः । रुद्रसूक्तपरो नित्यं नित्यं लिंगार्चकोभवत्

Ngài luôn lấy vibhūti (tro thánh) làm trang sức, luôn đeo chuỗi hạt rudrākṣa; thường hằng chuyên tâm nơi các thánh tụng Rudra, và trở thành người không ngừng thờ phụng Liṅga.

Verse 70

स कृत्वा क्षेत्रसंन्यासं त्यजेन्नाद्यापि काशिकाम् । तत्त्वं क्षेत्रस्य विज्ञाय निर्वाणपददायिनः

Sau khi thực hành “xuất ly nương nơi thánh địa”, ngài vẫn không rời Kāśikā cho đến tận hôm nay—vì đã thấu hiểu chân tánh của cõi thiêng ấy, nơi ban trao địa vị Niết-bàn (giải thoát).

Verse 71

घंटाकर्णह्रदे स्नात्वा दृष्ट्वा व्यासेश्वरं नरः । यत्रकुत्र मृतो वापि वाराणस्यां मृतो भवेत्

Người nào tắm trong hồ Ghaṇṭākarṇa và chiêm bái Vyāseśvara—thì về sau, dẫu chết ở bất cứ nơi đâu—cũng đạt phước vị như người đã mệnh chung tại Vārāṇasī.

Verse 72

काश्यां व्यासेश्वरं लिंगं पूजयित्वा नरोत्तमः । न ज्ञानाद्भ्रश्यते क्वापि पातकैर्नाभिभूयते

Bậc thiện nam tối thượng, sau khi thờ phụng Liṅga Vyāseśvara tại Kāśī, sẽ không bao giờ sa sút khỏi chánh tri kiến, và ở bất cứ đâu cũng không bị tội lỗi khuất phục.

Verse 73

व्यासेश्वरस्य ये भक्ता न तेषां कलिकालतः । न पापतो भयं क्वापि न च क्षेत्रोपसर्गतः

Những ai là tín đồ của Vyāseśvara thì không sợ thời mạt pháp Kali; họ không sợ tội lỗi ở bất cứ nơi đâu, cũng không sợ những tai ương liên hệ đến thánh địa.

Verse 74

व्यासेश्वरः प्रयत्नेन द्रष्टव्यः काशिवासिभिः । घंटाकर्णकृतस्नानैः क्षेत्रपातकभीरुभिः

Dân cư Kāśī phải chí thành nỗ lực đến chiêm bái liṅga Vyāseśvara—những người đã tắm tại Ghaṇṭākarṇa và vì sợ các tội gây ra trong thánh địa nên tìm cầu sự thanh tịnh.

Verse 95

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां चतुर्थे काशीखंड उत्तरार्धे व्यासभुजस्तंभोनाम पंचनवतितमोऽध्यायः

Như vậy kết thúc, trong Skanda Mahāpurāṇa tôn kính—trong bộ hợp tụng tám mươi mốt nghìn câu, thuộc saṃhitā thứ tư—trong Kāśī Khaṇḍa (Uttarārdha), chương thứ chín mươi lăm mang tên “Sự ngăn cánh tay của Vyāsa”.