Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 21

Devanagari script

ऋषय ऊचुः । पाराशर्य मुने मान्यस्त्वमस्माकं महामते । यतो वेदास्त्वया व्यस्ताः पुराणान्यपि वेत्ति यत्

Transliteration

ṛṣaya ūcuḥ | pārāśarya mune mānyastvamasmākaṃ mahāmate | yato vedāstvayā vyastāḥ purāṇānyapi vetti yat

Translation

Các bậc hiền triết thưa rằng: Ôi Pārāśarya, bậc Muni đáng kính—đấng đại trí—Ngài được chúng con tôn trọng, vì chính Ngài đã phân định và sắp đặt các Veda, và cũng thấu biết các Purāṇa.

Word by Word

• ṛṣayaḥ: sages
• ṛṣayaḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ṛṣi (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• ūcuḥ: said
• ūcuḥ: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √vac (वच्)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्

• pārāśarya: O Pārāśarya
• pārāśarya: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: pārāśarya (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• mune: O sage
• mune: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: muni (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• mānyaḥ: worthy of honor
• mānyaḥ: Karta (Subject complement/कर्तृपूरक)
• Type: Adjective
• Root: mānya (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण

• tvam: you
• tvam: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: yusmad (प्रातिपदिक; सर्वनाम)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; मध्यम-पुरुष सर्वनाम

• asmākam: of us/our
• asmākam: Sambandha (Possessor/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: asmad (प्रातिपदिक; सर्वनाम)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन; उत्तम-पुरुष सर्वनाम

• mahā-mate: O great-minded one
• mahā-mate: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: mahā (प्रातिपदिक) + mati (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (महती मतिः यस्य)

• yataḥ: because/since
• yataḥ: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: yatas (अव्यय/सम्बन्ध-शब्द)
• Form: अव्यय; हेत्वर्थक/यत्-सम्बन्ध (relative adverb): ‘since/because’

• vedāḥ: the Vedas
• vedāḥ: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: veda (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• tvayā: by you
• tvayā: Kartr̥ (Agent in passive/कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: yusmad (प्रातिपदिक; सर्वनाम)
• Form: तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• vyastāḥ: arranged/divided
• vyastāḥ: Karta (Subject complement/कर्तृपूरक)
• Type: Adjective
• Root: vi-√as (अस्/अस्यति) / √as (अस्) with vi-; past passive participle vyasta (कृदन्त; क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि (PPP): ‘arranged/divided’

• purāṇāni: the Purāṇas
• purāṇāni: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: purāṇa (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• api: also
• api: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: api (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधान/समुच्चयार्थक (particle: also/even)

• vetti: knows
• vetti: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √vid (विद्)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• yat: which/that
• yat: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: yad (प्रातिपदिक; सर्वनाम)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम (correlative to yataḥ)

Speaker

Ṛṣis of Naimiṣāraṇya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Naimiṣāraṇya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Vyāsa (Pārāśarya)

Visual Art Cues

Scene: Sages rise and address Vyāsa with folded hands; palm-leaf manuscripts and Vedic bundles are visible; the mood is calm, respectful, and scholastic.

Characters & Entities

• Vyāsa (Pārāśarya)
• Veda
• Purāṇas
• Parāśara
• Naimiṣāraṇya (implied context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It models dharmic humility: seekers honor authentic teachers rooted in Veda and Purāṇa before posing questions.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The implied setting is Naimiṣāraṇya, a famed tīrtha-forest for scriptural recitation and inquiry.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a formal address introducing the sages’ inquiry.