Adhyaya 32

Verse 1

व्यास उवाच । ततश्च रामदूतास्ते नत्वा राममथाब्रुवन् । रामराम महाबाहो वरनारी शुभानना

Vyāsa nói: Bấy giờ các sứ giả của Rāma, sau khi đảnh lễ Rāma, liền thưa: “Rāma, Rāma, hỡi bậc đại hùng có cánh tay mạnh mẽ! Chúng tôi đã thấy một người nữ ưu tú, dung nhan tốt lành…”

Verse 2

सुवस्त्रभूषाभरणां मृदुवाक्यपरायणाम् । एकाकिनीं क्रदमानाम दृष्ट्वा तां विस्मिता वयम्

Họ nói: “Chúng ta đã thấy nàng—mặc y phục đẹp, trang sức lộng lẫy, chuyên giữ lời nói dịu hiền—thế mà lại cô độc khóc than; thấy nàng, chúng ta vô cùng kinh ngạc.”

Verse 3

समीपवर्तिनो भूत्वा पृष्टा सा सुरसुन्दरी । का त्वं देवि वरारोहे देवी वा दानवी नु किम्

Đến gần, họ hỏi người nữ đẹp như tiên ấy: “Ôi Nữ Thần, bậc có thân thể mỹ lệ, nàng là ai? Nàng là thiên nữ hay là nữ A-tu-la?”

Verse 4

रामः पृच्छति देवि त्वां ब्रूहि सर्वं यथातथम् । तच्छ्रुत्वा वचनं रामा सोवाच मधुरं वचः

“Thưa phu nhân, Rāma đang hỏi nàng—hãy nói hết mọi điều đúng như thật.” Nghe lời ấy, người nữ liền cất tiếng đáp dịu ngọt.

Verse 5

रामं प्रेषयत भद्रं वो मम दुःखापहं परम्

“Xin hãy cho mời Rāma đến với thiếp. Phúc lành đến với các vị—ngài có năng lực tối thượng để xua tan nỗi sầu khổ của thiếp.”

Verse 6

तदाकर्ण्य ततो रामः संभ्रमात्त्वरितो ययौ । दृष्ट्वा तां दुःखसंतप्तां स्वयं दुःखमवाप सः । उवाच वचनं रामः कृतांजलिपुटस्तदा

Nghe vậy, Rāma vội vã đi ngay trong nỗi bồn chồn. Thấy nàng bị sầu khổ giày vò, chính Rāma cũng sinh buồn. Bấy giờ, Rāma chắp tay cung kính mà nói lời thưa hỏi.

Verse 7

श्रीराम उवाच । का त्वं शुभे कस्य परिग्रहो वा केनावधूता विजने निरस्ता । मुष्टं धनं केन च तावकीनमाचक्ष्व मातः सकलं ममाग्रे

Śrī Rāma nói: “Hỡi người nữ cát tường, nàng là ai và là thê tử của ai? Ai đã xua đuổi, bỏ rơi nàng nơi chốn vắng vẻ này? Và ai đã cướp đi nắm tài sản ít ỏi của nàng? Hỡi mẹ hiền, hãy bày tỏ trọn vẹn mọi điều trước mặt ta.”

Verse 8

इत्युक्त्वा चातिदुःखार्तो रामो मतिमतां वरः । प्रणामं दंडवच्चक्रे चक्रपाणिरिवापरः

Nói xong, Rāma—bậc ưu tú giữa những người trí, lòng đau buồn sâu thẳm—đã phủ phục sāsṭāṅga như cây gậy, tựa như một Đấng cầm Luân xa (Viṣṇu) khác vậy.

Verse 9

तयाभिवंदितो रामः प्रगम्य च पुनःपुनः । तुष्टया परया प्रीत्या स्तुतो मधुरया गिरा

Nàng tiến đến, hết lần này đến lần khác đảnh lễ Rāma; rồi với niềm hoan hỷ tối thượng và tình yêu sâu đậm, nàng ca ngợi Người bằng lời lẽ dịu ngọt.

Verse 10

परमात्मन्परेशान दुःखहारिन्सनातन । यदर्थमवतारस्ते तच्च कार्यं त्वया कृतम्

Ôi Paramātman, ôi Đấng Tối Thượng trên mọi chúa tể, ôi Đấng trừ khổ, Đấng Vĩnh Hằng—mục đích của sự giáng thế (avatāra) của Ngài, chính công việc ấy Ngài đã hoàn thành.

Verse 11

रावणः कुम्भकर्णश्च शक्रजित्प्रमुखास्तथा । खरदूषणत्रिशिरोमारीचाक्षकुमारकाः

Rāvaṇa, Kumbhakarṇa và những kẻ khác đứng đầu là Indrajit; cùng với Khara, Dūṣaṇa, Triśiras, Mārīca, Akṣa và các vương tử rākṣasa—

Verse 12

असंख्या निर्जिता रौद्रा राक्षसाः समरांगणे

Trên chiến địa, vô số rākṣasa hung bạo đã bị khuất phục.

Verse 13

किं वच्मि लोकेश सुकीर्त्तिमद्य ते वेधास्त्वदीयांगजपद्मसंभवः । विश्वं निविष्टं च ततो ददर्श वटस्य पत्रे हि यथो वटो मतः

Ôi Lokeśa, Chúa tể muôn cõi, hôm nay ta biết nói gì về danh tiếng thánh thiện của Ngài? Ngay cả Brahmā (Vedhā), sinh từ đóa sen mọc từ thân Ngài, cũng đã thấy toàn thể vũ trụ an trú trong Ngài—như thể thấy cả cây đa hiện trong một chiếc lá đa.

Verse 14

धन्यो दशरथो लोके कौशल्या जननी तव । ययोर्जातोसि गोविंद जगदीश परः पुमान्

Trong đời này, Daśaratha thật phước lành, và mẫu thân của Ngài là Kauśalyā cũng thật phước lành; vì Ngài đã giáng sinh nơi họ—hỡi Govinda, hỡi Jagadīśa, Đấng Tối Thượng (Puruṣa).

Verse 15

धन्यं च तत्कुलं राम यत्र त्वमागतः स्वयम् । धन्याऽयोध्यापुरी राम धन्यो लोकस्त्वदाश्रयः

Hỡi Rāma, phước thay dòng tộc mà chính Ngài quang lâm. Phước thay thành Ayodhyā, hỡi Rāma; phước thay thế gian nương tựa nơi Ngài.

Verse 16

धन्यः सोऽपि हि वाल्मीकिर्येन रामायणं कृतम् । कविना विप्रमुख्येभ्य आत्मबुद्ध्या ह्यनागतम्

Vālmīki cũng thật phước lành, vì chính ngài đã soạn nên Rāmāyaṇa; vị thi sĩ ấy, nhờ trí tuệ linh cảm tự thân, đã kết thành thiên sử thi này ngay cả trước khi nó được các bậc học giả tối thượng thấu triệt.

Verse 17

त्वत्तोऽभवत्कुलं चेदं त्वया देव सुपावितम्

Dòng tộc này phát sinh từ Ngài, và bởi Ngài, ô Đấng Thiêng, nó đã được thanh tịnh trọn vẹn.

Verse 18

नरपतिरिति लोकैः स्मर्यते वैष्णवांशः स्वयमसि रमणीयैस्त्वं गुणैर्विष्णुरेव । किमपि भुवनकार्यं यद्विचिंत्यावतीर्य तदिह घटयतस्ते वत्स निर्विघ्नमस्तु

Người đời nhớ Ngài là bậc quân vương, một phần của Viṣṇu; thật vậy, nhờ những đức hạnh khả ái, Ngài chính là Viṣṇu. Bất cứ công việc nào vì lợi ích muôn cõi mà Ngài đã suy niệm rồi giáng thế để thành tựu—hỡi con yêu, xin cho việc ấy nơi đây được viên thành, không chướng ngại.

Verse 19

स्तुत्वा वाचाथ रामं हि त्वयि नाथे नु सांप्रतम् । शून्या वर्ते चिरं कालं यथा दोषस्तथैव हि

Tán thán xong, vị ấy liền thưa với Rāma: “Nay Ngài là bậc Chúa tể của tôi; thế mà tôi đã lâu vẫn trống vắng, hoang liêu—như trước kia, trong chính cảnh khổ ấy.”

Verse 20

धर्मारण्यस्य क्षेत्रस्य विद्धि मामधिदेवताम् । वर्षाणि द्वादशेहैव जातानि दुःखि तास्म्यहम्

Hãy biết ta là vị thần chủ trì (adhi-devatā) của thánh địa Dharmāraṇya. Suốt mười hai năm nơi đây, ta chìm trong sầu khổ.

Verse 21

निर्जनत्वं ममाद्य त्वमुद्धरस्व महामते । लोहासुरभयाद्राम विप्राः सर्वे दिशो दश

Hỡi bậc đại trí, xin cứu vớt ta hôm nay khỏi cảnh hoang vắng này. Hỡi Rāma, vì sợ Lohāsura, hết thảy các bà-la-môn đã chạy tán loạn về mười phương.

Verse 22

गताश्च वणिजः सर्वे यथास्थानं सुदुःखिताः । स दैत्यो घातितो राम देवैः सुरभयंकरः

Tất cả các thương nhân cũng đã trở về nơi chốn của mình, lòng đầy sầu khổ. Hỡi Rāma, tên Daitya ấy—kẻ khiến cả chư thiên cũng kinh hãi—đã bị các Deva giết diệt.

Verse 23

आक्रम्यात्र महामायो दुराधर्षो दुरत्ययः । न ते जनाः समायांति तद्भयादति शंकिताः

Sau khi tràn chiếm nơi này, kẻ đại huyễn thuật ấy—khó bề công kích, khó bề khuất phục—khiến dân của ngài không dám đến đây, vì quá đỗi lo sợ hắn.

Verse 24

अद्य वै द्वादश समाः शून्यागारमनाथवत् । यस्माच्च दीर्घिकायां मे स्नानदानोद्यतो जनः

Hôm nay đã tròn mười hai năm, nơi này như ngôi nhà trống vắng không người che chở; bởi những người từng đến hồ Dīrghikā của ta, chí tâm tắm gội và bố thí, nay không còn đến nữa.

Verse 25

राम तस्यां दीर्घिकायां निपतंति च शूकराः । यत्रांगना भर्तृयुता जलक्रीडापरायणाः

Hỡi Rāma, nay lũ heo rừng lại rơi xuống chính hồ Dīrghikā ấy—nơi xưa kia các phụ nữ cùng chồng mình vui say trong cuộc vui đùa dưới nước.

Verse 26

चिक्रीडुस्तत्र महिषा निपतंति जलाशये । यत्र स्थाने सुपुष्पाणां प्रकरः प्रचुरोऽभवत्

Giờ đây trâu nước vui đùa và lao mình xuống hồ chứa; ngay tại chốn xưa kia từng dày đặc những cụm hoa đẹp rực rỡ, tràn đầy.

Verse 27

तद्रुद्धं कंटकैर्वृक्षैः सिंहव्याघ्रसमाकुलैः । संचिक्रीडुः कुमाराश्च यस्यां भूमौ निरंतरम्

Vùng ấy bị cây gai rậm rạp bít kín, lại đầy sư tử và hổ; thế nhưng trên mảnh đất ấy, các thiếu niên vẫn rong chơi, nô đùa không ngừng.

Verse 28

कुमार्यश्चित्रकाणां च तत्र क्रीडं ति हर्षिताः । अकुर्वन्वाडवा यत्र वेदगानं तिरंतरम्

Tại đó, các thiếu nữ hân hoan vui đùa với đồ chơi rực rỡ; và ngay nơi ấy, các thanh niên vẫn không ngừng tụng xướng thánh ca Veda liên tục.

Verse 29

शिवानां तत्र फेत्काराः श्रूयंतेऽतिभयंकराः । यत्र धूमोऽग्निहोत्राणां दृश्यते वै गृहेगृहे

Nơi ấy vang lên tiếng tru rợn người của loài chó rừng; thế nhưng ngay tại đó, khói tế lễ Agnihotra vẫn bốc lên từ nhà này sang nhà khác.

Verse 30

तत्र दावाः सधूमाश्च दृश्यंतेऽत्युल्बणा भृशम् । नृत्यंते नर्त्तका यत्र हर्षिता हि द्विजाग्रतः

Tại đó hiện ra những đám cháy rừng dữ dội, cuộn khói mịt mù; và ngay nơi ấy, các vũ công hân hoan múa trước mặt những bậc dwija ưu tú.

Verse 31

तत्रैव भूतवेताला प्रेताः नृत्यंति मोहिताः । नृपा यत्र सभायां तु न्यषीदन्मंत्रतत्पराः

Ngay tại đó, các bhūta, vetāla và preta—mê muội—cũng nhảy múa; còn các vị vua thì ngồi trong hội đường, chuyên tâm bàn nghị và suy xét.

Verse 32

तस्मिन्स्थाने निषीदंति गवया ऋक्षशल्लकाः । आवासा यत्र दृश्यन्ते द्विजानां वणिजां तथा

Tại nơi ấy, bò rừng gaur, gấu và nhím đến trú ngụ nghỉ ngơi; và cũng thấy những chỗ ở của các dvija (người “sinh hai lần”) cùng các thương nhân.

Verse 33

कुट्टिमप्रतिमा राम दृश्यंतेत्र बिलानि वै । कोटराणीह वृक्षाणां गवाक्षाणीह सर्वतः

Hỡi Rāma, nơi đây thấy những hang hốc như những gian phòng lát đá; nơi đây có hốc rỗng trong cây, và khắp nơi là những lỗ mở tựa cửa sổ.

Verse 34

चतुष्का यज्ञवेदिर्हि सोच्छ्राया ह्यभवत्पुरा । तेऽत्र वल्मीकनिचयैर्दृश्यंते परिवेष्टिताः

Xưa kia, những tế đàn yajña hình bốn góc từng dựng cao, nổi bật nơi đây; nay lại thấy chúng bị vây quanh bởi những đống ụ mối (tổ kiến).

Verse 35

एवंविधं निवासं मे विद्धि राम नृपोत्तम । शून्यं तु सर्वतो यस्मान्निवासाय द्विजा गताः

Hỡi Rāma, bậc tối thượng trong hàng quân vương, hãy biết chỗ ở của ta là như thế—nay trống vắng bốn bề, vì các dvija đã rời đi tìm nơi cư trú khác.

Verse 36

तेन मे सुमहद्दुःखं तस्मात्त्राहि नरेश्वर । एतच्छ्रुत्वा वचो राम उवाच वदतां वरः

Vì thế, nỗi sầu lớn đã giáng xuống ta—xin hãy che chở cho ta, hỡi chúa tể loài người. Nghe những lời ấy, Rāma, bậc tối thắng về ngôn từ, liền đáp lại.

Verse 37

श्रीराम उवाच । न जाने तावकान्विप्रांश्चतुर्दिक्षु समाश्रितान् । न तेषां वेद्म्यहं संख्यां नामगोत्रे द्विजन्मनाम्

Śrī Rāma nói: “Ta không biết các Bà-la-môn của ngươi đang nương náu ở bốn phương. Ta cũng không biết số lượng của họ, cũng như danh xưng và gotra (dòng tộc) của những bậc nhị sinh ấy.”

Verse 38

यथा ज्ञातिर्यथा गोत्रं याथातथ्यं निवेदय । तत आनीय तान्सर्वान्स्वस्थाने वासयाम्यहम्

“Hãy tâu bày đúng như thật—họ thuộc thân tộc nào và gotra nào. Rồi sau đó, khi đưa tất cả họ đến, ta sẽ an trí từng người vào nơi chốn thích hợp của mình.”

Verse 39

श्रीमातोवाच । ब्रह्मविष्णुमहेशैश्च स्थापिता ये नरेश्वर । अष्टादश सहस्राणि ब्राह्मणा वेदपारगाः

Thánh Mẫu phán: “Hỡi bậc chúa tể loài người, những vị được Brahmā, Viṣṇu và Maheśa thiết lập—có mười tám nghìn Bà-la-môn, tinh thông Veda.”

Verse 40

त्रयीविद्यासु विख्याता लोकेऽस्मिन्नमितद्युते । चतुष्षष्टिकगोत्राणां वाडवा ये प्रतिष्ठिताः

“Hỡi đấng rực rỡ vô lượng, trong cõi đời này họ nổi danh về tam Veda học; và được an lập làm Vāḍava, thuộc sáu mươi bốn gotra.”

Verse 41

श्रीमातादात्त्रयीविद्यां लोके सर्वे द्विजोत्तमाः । षट्त्रिंशच्च सहस्राणि वैश्या धर्मपरायणाः

“Thánh Mẫu đã ban tri thức tam Veda; và trong thế gian, tất cả những bậc nhị sinh tối thượng ấy đều được biết đến. Lại có ba mươi sáu nghìn Vaiśya, một lòng nương theo dharma.”

Verse 42

आर्यवृत्तास्तु विज्ञेया द्विजशुश्रूषणे रताः । बहुलार्को नृपो यत्र संज्ञया सह राजते

Hãy biết họ là bậc có hạnh nết cao quý, hoan hỷ phụng sự các dvija (người hai lần sinh). Nơi ấy, vị vua mang danh Bahulārka trị vì rực rỡ cùng thanh danh hiển hách.

Verse 43

कुमारावश्विनौ देवौ धनदो व्ययपूरकः । अधिष्ठात्री त्वहं राम नाम्ना भट्टारिका स्मृता

Các Kumāra và đôi thần Aśvin là những vị thần tại đây; Dhanada (Kubera) bù đắp lại những gì đã tiêu dùng. Còn ta, hỡi Rāma, là nữ thần chủ trì nơi này, được tưởng niệm với danh hiệu Bhaṭṭārikā.

Verse 44

श्रीसूत उवाच । स्थानाचाराश्च ये केचित्कुलाचारास्तथैव च । श्रीमात्रा कथितं सर्वं रामस्याग्रे पुरातनम्

Śrī Sūta nói: Mọi sthānācāra (tục lệ địa phương) và cũng như kulācāra (gia phong dòng tộc) — tất thảy cổ truyền ấy đều được Thánh Mẫu giảng bày trước mặt Rāma.

Verse 45

तस्यास्तु वचनं श्रुत्वा रामो मुदमवाप ह । सत्यंसत्यं पुनः सत्यं सत्यं हि भाषितं त्वया

Nghe lời ấy, Rāma tràn đầy hoan hỷ. “Đúng—đúng—lại đúng nữa! Quả thật, nàng đã nói lời chân thật.”

Verse 46

यस्मात्सत्यं त्वया प्रोक्तं तन्नाम्ना नगरं शुभम् । वासयामि जगन्मातः सत्यमंदिरमेव च

Vì nàng đã nói lời chân thật, hỡi Mẹ của muôn loài, ta sẽ dựng lập một thành phố cát tường mang chính danh ấy; và cũng sẽ kiến lập một ngôi đền mang tên Satyamandira, “Nơi ngự của Chân Lý”.

Verse 47

त्रैलोक्ये ख्यातिमाप्नोतु सत्यमंदिरमु त्तमम्

Nguyện Đền Thờ Chân Lý tối thượng này được vang danh khắp ba cõi.

Verse 48

एतदुक्त्वा ततो रामः सहस्रशतसंख्यया । स्वभृत्यान्प्रेषयामास विप्रानयनहेतवे

Nói xong, Rāma liền sai các tùy tùng của mình—đến hàng trăm, hàng nghìn—đi rước các bà-la-môn về.

Verse 49

यस्मिन्देशे प्रदेशे वा वने वा सरि तस्तटे । पर्यंते वा यथास्थाने ग्रामे वा तत्रतत्र च

Dù ở bất cứ xứ sở hay miền nào—trong rừng, bên bờ sông, nơi biên địa, tại chốn cư ngụ thích hợp của họ, hay trong các thôn làng rải rác—

Verse 50

धर्मारण्यनिवासाश्च याता यत्र द्विजोत्तमाः । अर्घपाद्यैः पूजयित्वा शीघ्रमानयतात्र तान्

Bất cứ nơi đâu các vị bà-la-môn tối thượng—cư dân Dharmāraṇya—đã đến, hãy kính lễ bằng arghya và nước rửa chân, rồi mau chóng thỉnh các ngài về đây.

Verse 51

अहमत्र तदा भोक्ष्ये यदा द्रक्ष्ये द्विजोत्तमान्

Ta sẽ dùng bữa tại đây chỉ khi đã được diện kiến các vị bà-la-môn tối thượng.

Verse 52

विमान्य च द्विजानेतानागमिष्यति यो नरः । स मे वध्यश्च दंड्यश्च निर्वास्यो विषयाद्बहिः

Bất kỳ kẻ nào tỏ thái độ khinh thị các vị Bà-la-môn này mà không đến, kẻ đó sẽ phải chịu tội chết và trừng phạt, đồng thời sẽ bị trục xuất khỏi vương quốc của ta.

Verse 53

तच्छ्रुत्वा दारुणं वाक्यं दुःसहं दुःप्रधर्षणम् । रामाज्ञाकारिणो दूता गताः सर्वे दिशो दश

Nghe mệnh lệnh nghiêm khắc đó—thật khó để chịu đựng và khó để làm trái—những sứ giả thi hành lệnh của Rama đã toả đi khắp mười phương.

Verse 54

शोधिता वाडवाः सर्वे लब्धाः सर्वे सुहर्षिताः । यथोक्तेन विधानेन अर्घपाद्यैरपूजयन्

Tất cả các vị Bà-la-môn đó đã được tìm thấy và ai nấy đều vô cùng hoan hỷ; theo đúng nghi thức quy định, họ được tôn vinh bằng nước arghya và nước rửa chân.

Verse 55

स्तुतिं चक्रुश्च विधिवद्विनयाचारपूर्वकम् । आमंत्र्य च द्विजान्सर्वान्रामवाक्यं प्रकाशयन्

Họ dâng lời ca tụng đúng nghi thức, với sự khiêm cung và phẩm hạnh đúng mực; và sau khi chính thức mời tất cả các vị Bà-la-môn, họ truyền đạt thông điệp của Rama.

Verse 56

ततस्ते वाडवाः सर्वे द्विजाः सेवकसंयुताः । गमनायोद्यताः सर्वे वेदशास्त्रपरायणाः

Sau đó, tất cả các vị Bà-la-môn ấy, cùng với những người hầu cận, đều chuẩn bị lên đường—mỗi người đều một lòng sùng kính Kinh Vệ-đà và các bộ Shastra.

Verse 57

आगता रामपार्श्वं च बहुमानपुरःसराः । समागतान्द्विजान्दृष्ट्वा रोमांचिततनूरुहः

Với lòng tôn kính dẫn đường, người ấy tiến đến bên cạnh Śrī Rāma. Thấy các vị Bà-la-môn tụ hội, toàn thân rùng mình nổi gai ốc vì hoan hỷ và tín tâm.

Verse 58

कृतकृत्यमिवात्मानं मेने दाशरथिर्नृपः । स संभ्रमात्समुत्थाय पदातिः प्रययौ पुरः

Vua Rāma, con của Daśaratha, tự thấy như đã viên mãn bổn phận đời mình. Ngài vội vã đứng dậy, rồi đi bộ tiến lên để nghênh đón các vị ấy.

Verse 59

करसंपुटकं कृत्वा हर्षाश्रु प्रतिमुञ्चयन् । जानुभ्यामवनिं गत्वा इदं वचनमब्रवीत्

Ngài chắp tay khẩn cầu, rơi lệ hoan hỷ; rồi quỳ gối chạm đất và thốt lên những lời này.

Verse 60

विप्रप्रसादात्कमलावरोऽहं विप्रप्रसादाद्धरणीधरोऽहम् । विप्रप्रसादाज्जगतीपतिश्च विप्रप्रसादान्मम रामनाम

“Nhờ ân phúc của các vị Bà-la-môn, ta được Lakṣmī yêu mến; nhờ ân phúc của các vị Bà-la-môn, ta là kẻ nâng đỡ cõi đất, bậc minh quân. Nhờ ân phúc của các vị Bà-la-môn, ta là chúa tể thế gian; và cũng nhờ ân phúc ấy, danh xưng của ta là ‘Rāma’.”

Verse 61

इत्येवमुक्ता रामेण वाड वास्ते प्रहर्षिताः । जयाशीर्भिः प्रपूज्याथ दीर्घायुरिति चाब्रुवन्

Được Rāma nói như thế, các vị ấy đang lưu trú nơi đó đều hoan hỷ. Họ tôn kính Ngài bằng những lời chúc thắng lợi và thưa: “Nguyện Ngài thọ mạng lâu dài.”

Verse 62

आवर्जितास्ते रामेण पाद्यार्घ्यविष्टरादिभिः । स्तुतिं चकार विप्राणां दण्डवत्प्रणिपत्य च

Rāma đón tiếp họ bằng các lễ vật truyền thống—nước rửa chân (pādya), arghya, chỗ ngồi và những nghi thức tương tự. Ngài tán dương các Brāhmaṇa và phủ phục đảnh lễ theo dāṇḍavat, cúi mình chí thành.

Verse 63

कृतांजलिपुटः स्थित्वा चक्रे पादाभिवंदनम् । आसनानि विचित्राणि हैमान्याभरणानि च

Đứng chắp tay trong tư thế añjali, Ngài cúi lạy dưới chân các vị. Ngài cũng sắp đặt những tòa ngồi trang nhã và các món trang sức bằng vàng.

Verse 64

समर्पयामास ततो रामो दशरथात्मजः । अंगुलीयकवासांसि उपवीतानि कर्णकान्

Rồi Rāma, con của Daśaratha, dâng tặng các vị nhẫn và y phục, upavīta (dây thiêng), cùng hoa tai.

Verse 65

प्रददौ विप्रमुख्येभ्यो नानावर्णाश्च धेनवः । एकैकशत संख्याका घटोध्नीश्च सवत्सकाः

Ngài ban cho các Brāhmaṇa bậc nhất những đàn bò nhiều màu sắc—mỗi phần dâng cúng đủ một trăm con—là bò sữa bầu vú căng đầy, kèm theo bê con.

Verse 66

सवस्त्रा बद्धघंटाश्च हेमशृंगविभूषिताः । रूप्यखुरास्ताम्रपृष्ठीः कांस्यपात्रसमन्विताः

Những con bò ấy được phủ vải, đeo chuông; trang sức bằng sừng vàng, móng bạc, lưng ánh sắc đồng, và đi kèm các bình bát bằng đồng thau.