Sarga 101

Verse 1

तस्मिन्प्रतिहतेऽस्त्रेतुरावणोराक्षसाधिपः ।क्रोधं च द्विगुणंचक्रेक्रोधाच्चास्त्रमनन्तरम् ।।।।

Khi mũi khí giới ấy bị đẩy lui, Rāvaṇa—chúa tể loài rākṣasa—liền làm cơn phẫn nộ tăng gấp đôi; vì giận dữ, hắn tức khắc sửa soạn một thần tiễn khác.

Verse 2

मयेनविहितंरौद्रमन्यदस्त्रंमहाद्युतिः ।उत्सृष्टुंरावणोभीमंराघवायप्रचक्रमे ।।।।

Bấy giờ Rāvaṇa rực rỡ uy quang liền toan phóng về phía Rāghava một thần khí khác, ghê gớm và dữ dội, do Māyā tạo tác, chịu sự chi phối của Rudra.

Verse 3

ततःशूलानिनिश्चेरुर्गदाश्चमुसलानि च ।कार्मुकाद्दीप्यमानानिवज्रसाराणिसर्वशः ।।।।

Bấy giờ, từ cây cung bắn vọt ra khắp bốn phía những cây đinh ba rực cháy, những chùy và những gậy sắt, cứng chắc như sấm sét.

Verse 4

मुद्गराःकूटपाशाश्चदीप्ताश्चाशनयस्तथा ।निष्पेतुर्विविधास्तीक्ष्णावाताइवयुगक्षये ।।।।

Chùy sắt, thòng lọng gai, cùng những phi đạn rực cháy như lôi đình, đủ loại sắc bén, vụt bay ra—như cuồng phong tung hoành lúc tận kiếp.

Verse 5

तदस्त्रंराघव्श्रीमानुत्तमास्त्रविदांवरः ।जघानपरमास्त्रणगान्धर्वेणमहाद्युतिः ।।।।

Bấy giờ Rāghava vinh quang, bậc tối thượng trong hàng tinh thông binh khí, rực rỡ đại quang minh, đã dùng tối thượng Gandharva-astra mà phá giải mũi tên ấy.

Verse 6

तस्मिन्प्रतिहतेऽतुराघवेणमहात्मना ।रावणःक्रोधाताम्राक्षस्सौरमस्त्रमुदैरयत् ।।।।

Khi thứ vũ khí ấy bị đại hồn Rāghava hóa giải, Rāvaṇa—mắt đỏ vì giận—liền phóng ra Saurāstra, Thái Dương Thần khí.

Verse 7

ततश्चक्राणिनिष्पेतुर्भास्वराणिमहान्ति च ।कार्मुकाद्भीमवेगस्यदशग्रीवस्यधीमतः ।।।।

Bấy giờ, từ cây cung của Daśagrīva trí tuệ, những luân xa vũ khí lớn lao, rực sáng, lao vút ra với tốc lực kinh hồn.

Verse 8

तैरासीद्गगनंदीप्तंसन्ततद्भिःरितस्ततः ।पतद्भिश्चदिशोदीप्ताश्चन्द्रसूर्यग्रहैरिव ।।।।

Do những vũ khí ấy tuôn chảy liên miên, rơi khắp nơi, bầu trời bừng cháy; bốn phương rạng ngời như được trăng, mặt trời và các tinh tú soi chiếu.

Verse 9

तानिचिच्छेदबाणौघैश्चक्राणितु स राघवः ।आयुधानि च चित्राणिरावणस्यचमूमुखे ।।।।

Nhưng Rāghava dùng mưa tên dồn dập chém vỡ những luân xa ấy, cùng các binh khí kỳ dị của Rāvaṇa, ngay nơi tiền tuyến trước mặt quân trận.

Verse 10

तदस्त्रंतुहतंदृष्टवारावणोराक्षसाधिपः ।विव्याथदशभिर्बाणैरामंसर्वेषुमर्मसु ।।।।

Thấy thần khí của mình bị hóa giải, Rāvaṇa—chúa tể loài rākṣasa—liền bắn mười mũi tên, đâm xuyên Rāma vào các yếu huyệt.

Verse 11

स विद्धोदशभिर्बाणैर्महाकार्मुकनिस्सृतैः ।रावणेनमहातेजा न प्राकम्पतराघवः ।।।।

Dẫu bị Rāvaṇa bắn mười mũi tên từ cây đại cung, bậc đại hùng Rāghava vẫn không hề rung động.

Verse 12

ततोविव्याथगात्रेषुसर्वेषुसमितिञ्जयः ।राघवस्तुसुसङ्क्रुद्धोरावणंबहुभिश्शरैः ।।।।

Rồi bậc chiến thắng nơi trận mạc là Rāghava, phẫn nộ bừng bừng, liền dùng vô số mũi tên xuyên khắp các chi thể của Rāvaṇa.

Verse 13

एतस्मिन्नन्तरेक्रुद्धोराघवस्यानुजोबली ।लक्ष्मणःसायकान्सप्तजग्राहपरवीरहा ।।।।

Ngay khi ấy, Lakṣmaṇa dũng mãnh—em của Rāghava, kẻ diệt các dũng tướng địch—nổi giận, liền nắm lấy bảy mũi tên.

Verse 14

तै: स्सायकैर्महावेगैरावणस्यमहाद्युति ।ध्वजंमनुष्यशीर्षंतुतस्यचिच्छेदनैकधा ।।।।

Với những mũi tên lao vút đầy uy lực ấy, Lakṣmaṇa rực sáng đã chém nát thành nhiều mảnh lá cờ của Rāvaṇa, lá cờ trang trí bằng đầu người.

Verse 15

सारदथेश्चापिबाणेनशिरोज्वलितकुण्डलम् ।जहारलक्ष्मणःश्रीमान्नैरृतस्यमहाबलः ।।।।

Vị Lakṣmaṇa vinh quang, sức mạnh lớn lao, lại dùng một mũi tên đoạt lấy thủ cấp của người đánh xe rākṣasa ấy, nơi đôi khuyên tai rực lửa chói sáng.

Verse 16

तस्यबाणैश्चचिच्छेदधनुर्गजकरोपमम् ।लक्ष्मणोराक्षसेन्द्रस्यपञ्चभिर्निशितैस्तदा ।।।।

Rồi bấy giờ, Lakṣmaṇa dùng năm mũi tên sắc nhọn chém đứt cây cung của chúa rākṣasa, hình dáng như vòi voi.

Verse 17

नीलमेघनिभांश्चास्यसदश्वान् पर्वतोपमान् ।जघानाप्लुत्यगदयारावणस्यविभीषणः ।।।।

Vibhīṣaṇa nhảy vọt lên, vung chùy đánh gục những con ngựa của Rāvaṇa—đen như mây xanh, to lớn như núi.

Verse 18

हताश्वात्त्तुस्वोवेगादवप्लुत्यमहारथात् ।कोपमाहारत्तीव्रंभ्रातरंप्रतिरावणः ।।।।

Khi chiến mã đã bị giết, Rāvaṇa liền từ đại xa phóng mình nhảy xuống; hướng về người em, hắn bừng dậy cơn phẫn nộ dữ dội, hung bạo.

Verse 19

ततश्शक्तिंमहाशक्तिर्दीप्तार्दीप्ताशनीमिव ।विभीषणस्यचिक्षेपराक्षसेन्द्रःप्रतापवान् ।।।।

Bấy giờ, chúa tể La-sát oai hùng, bậc đại lực đại dũng, phóng về phía Vibhīṣaṇa một ngọn lao rực cháy, tựa tia sét chói lòa.

Verse 20

अप्राप्तामेवतांबाणैस्त्रिभिश्चिच्छेदलक्ष्मणः ।अथोदतिष्ठत्सन्नादोवानराणांमहारणे ।।।।

Chưa kịp chạm đích, Lakṣmaṇa đã dùng ba mũi tên chém nát ngọn lao ấy; rồi giữa đại chiến, bầy Vānara vang lên tiếng hò reo chiến thắng.

Verse 21

स पपातत्रिधाछिन्नाशक्तिःकाञ्चनमालिनी ।सविस्फुलिङ्गाज्वलितामहोल्केवदिवश्च्युता ।।।।

Ngọn lao trang sức vàng ròng ấy bị chẻ làm ba đoạn, rơi xuống rực cháy, tóe lửa tung bay—như một thiên thạch lớn từ trời sa xuống.

Verse 22

ततःसम्भाविततरांकालेनापिदुरासदाम् ।जग्राहविपुलांशक्तिंदीप्यमानांस्वतेजसा ।।।।

Rồi Rāvaṇa nắm lấy một ngọn lao to lớn, tự thân rạng ngời ánh uy quang—đáng sợ đến nỗi ngay cả Thần Chết cũng khó bề chống đỡ.

Verse 23

सावेगिताबलवतारावणेनदुरात्मना ।जज्वालसुमहातेजादीप्ताशनिसमप्रभा ।।।।

Bị Rāvaṇa hùng lực mà tâm ác cuồng xoay, ngọn giáo ấy—mang đà tốc mãnh—bừng cháy oai quang rực lớn, sáng chói như lôi đình bốc lửa.

Verse 24

एतस्मिन्नन्तरेवीरोलक्ष्मणस्तंविभीषणम् ।प्राणसंशयमापन्नंतूर्णमभ्यवपद्यत ।।।।

Ngay lúc ấy, dũng sĩ Lakṣmaṇa thấy Vibhīṣaṇa lâm vào hiểm nạn sinh tử, liền vội vã lao đến để che chở.

Verse 25

तंविमोक्षयितुंवीरश्चापमायम्यलक्ष्मणः ।रावणंशक्तिहस्तंवैशरवर्षैरवाकिरत् ।।।।

Để cứu thoát người ấy khỏi nguy biến, dũng sĩ Lakṣmaṇa giương cung, rồi trút mưa tên phủ kín Rāvaṇa đang cầm giáo trong tay.

Verse 26

कीर्यमाणश्शरौघेणविसृष्टेनमहात्मना ।न प्रहर्तुंमनश्चक्रेविमुखीकृतविक्रमः ।।।।

Bị dòng tên dồn dập do bậc đại tâm kia phóng ra quật dập, Rāvaṇa—thế tiến bị chặn—đến nỗi chẳng thể khởi tâm ra đòn.

Verse 27

मोक्षितंभ्रातरंदृष्टवालक्ष्मणेन स रावणः ।लक्ष्मणाभिमुखस्तिष्ठन्निदंवचनमब्रवीत् ।।।।

Thấy em mình Vibhīṣaṇa đã được Lakṣmaṇa cứu thoát, Rāvaṇa đứng đối diện Lakṣmaṇa và nói những lời này.

Verse 28

मोक्षितस्तेबलश्लाघिन्यस्मादेवंविभीषणः ।विमुच्यराक्षसंशक्तिस्त्वयीयंविनिपात्यते ।।।।

Hỡi kẻ khoe sức mạnh! Vì ngươi đã cứu Vibhīṣaṇa như thế, nên ngọn lao này—do ta phóng ra—nay sẽ giáng xuống chính ngươi!

Verse 29

एषातेहृदयंभित्त्वाशक्तिर्लोहितलक्षणा ।मद्भाहुपरिघोत्सृष्टाप्राणानादाययास्यति ।।।।

Ngọn lao mang dấu đỏ này, do cánh tay ta như chùy phóng ra, sẽ xuyên thủng tim ngươi, rồi mang theo sinh mạng ngươi mà rời đi.

Verse 30

इत्येवमुक्तातांशक्तिमष्टघण्टांमहास्वनाम् ।मयेनमायाविहिताममोघंशत्रुघातिनीम् ।।।।लक्ष्मणायसमुद्धिश्यज्वलन्तीमिवतेजसा ।रावणःपरमक्रुद्धश्चिक्षेप च ननाद च ।।।।

Nói vậy xong, Rāvaṇa giận dữ tột cùng liền nhắm vào Lakṣmaṇa mà ném ngọn lao không hề sai trật ấy—do Māyā tạo tác, gắn tám chiếc chuông, vang rền dữ dội; nó bừng cháy như lửa bởi uy quang, và hắn gầm thét khi phóng đi.

Verse 31

इत्येवमुक्तातांशक्तिमष्टघण्टांमहास्वनाम् ।मयेनमायाविहिताममोघंशत्रुघातिनीम् ।।6.101.30।।लक्ष्मणायसमुद्धिश्यज्वलन्तीमिवतेजसा ।रावणःपरमक्रुद्धश्चिक्षेप च ननाद च ।।6.101.31।।

Bị phóng đi với tốc độ đáng sợ, ngọn lao ấy—vang như tiếng sấm sét—lao vút tới Lakṣmaṇa ngay nơi tuyến đầu của chiến trận.

Verse 32

साक्षिप्ताभीमवेगेनवज्राशनिसमस्वना ।शक्तिरभ्यपतद्वेगाल्लक्ष्मणंरणमूर्धनि ।।।।

Bị phóng đi với tốc độ đáng sợ, ngọn lao ấy—vang như tiếng sấm sét—lao vút tới Lakṣmaṇa ngay nơi tuyến đầu của chiến trận.

Verse 33

तामनुव्याहरच्छक्तिमापतन्तीं स राघवः ।स्वस्त्यस्तुलक्ष्मणआयेतिमोघाभवहतोद्यमा ।।।।

Khi ngọn lao phóng tới vun vút, Rāghava cất lời: “Nguyện điềm lành hộ trì Lakṣmaṇa; mong mưu toan hại người của ngươi trở nên vô hiệu.”

Verse 34

रावणेनरणेशक्तिःक्रुद्धेनाशीविषोपमाः ।मुक्ताशूरस्यभीतस्यलक्ष्मणस्यममज्जसा ।।।।

Trong chiến địa, ngọn lao do Rāvaṇa phẫn nộ phóng ra—tựa nọc độc của mãng xà chí tử—đã cắm sâu vào Lakṣmaṇa, bậc dũng sĩ không hề khiếp sợ.

Verse 35

न्यपतत्सामहावेगालक्ष्मणस्यमहोरसि ।जिह्वेवोरगराजस्यदीप्यमानामहाद्युतिः ।।।।

Ngọn lao ấy rực cháy, hào quang chói lọi, lao xuống với tốc lực lớn vào lồng ngực rộng của Lakṣmaṇa, như chiếc lưỡi bốc lửa của vua loài rắn.

Verse 36

ततोरावणवेगेनसुदूरमवगाढया ।शक्त्याविभिन्नहृदयःपपातभुविलक्ष्मणः ।।।।

Rồi, bởi sức phóng của Rāvaṇa, ngọn lao cắm sâu từ xa; tim Lakṣmaṇa bị xuyên thấu, ngã quỵ xuống mặt đất.

Verse 37

तदवस्थंसमीपस्थोलक्ष्मणंप्रेक्ष्यराघवः ।भ्रातृस्नेहान्महातेजाविषण्णहृदयोऽभवत् ।।।।

Thấy Lakṣmaṇa nằm như thế ngay bên cạnh, Rāghava oai lực vô song vì tình huynh đệ mà lòng trĩu nặng sầu thương.

Verse 38

स मुहूर्तमिवध्यात्वाबाष्पपर्याकुलेक्षणः ।बभूवसम्रब्धतरोयुगान्तइवपावकः ।।।।

Ngài trầm tư trong khoảnh khắc, đôi mắt mờ lệ; rồi bừng dậy dữ dội hơn—như lửa vào thời mạt kiếp.

Verse 39

न विषादस्यकालोऽयमितिसञ्चिन्त्यराघवः ।चक्रेसुतुमुलंयुद्धंरावणस्यवधेधृतः ।।।।सर्वयत्नेनमहतालक्ष्मणंपरिवीक्ष्य च ।

Nghĩ rằng: “Đây chẳng phải lúc sầu não,” Rāghava—quyết diệt Rāvaṇa—lao vào trận chiến cuồng liệt; đồng thời dốc mọi nỗ lực lớn lao chăm nom Lakṣmaṇa.

Verse 40

सददर्शततोरामःशक्त्याभिन्नंमहाहवे ।।।।लक्ष्मणंरुधिरादिग्धंसपन्नगमिवाचलम् ।

Rồi trong đại chiến ấy, Rāma thấy Lakṣmaṇa bị ngọn śakti đâm xuyên, máu nhuộm khắp thân—như núi có rắn cắm chặt vào.

Verse 41

तामपिप्रहितांशक्तिंरावणेनबलीयसा ।।।।यत्नतस्तेहरिश्रेष्ठा न शेकुरवमर्दितुम् ।अर्दिताश्चैवबाणौघैस्तेक्षिप्रहस्तेनरक्षसा ।। ।

Dẫu đã dốc hết sức, các bậc tối thượng trong loài Vānara vẫn không thể nhổ bật cây śakti mà Rāvaṇa hùng mạnh đã phóng ra; bởi họ bị tên mưa dồn dập của tên rākṣasa tay ném mau lẹ bức bách không ngừng.

Verse 42

तामपिप्रहितांशक्तिंरावणेनबलीयसा ।।6.101.41।।यत्नतस्तेहरिश्रेष्ठा न शेकुरवमर्दितुम् ।अर्दिताश्चैवबाणौघैस्तेक्षिप्रहस्तेनरक्षसा ।।6.101.42 ।

Cây śakti ấy xuyên thấu Saumitri rồi cắm sâu vào mặt đất. Bấy giờ Rāma—dũng mãnh, phẫn nộ giữa chiến trường—dùng cả hai tay nắm lấy vũ khí đáng sợ, giật mạnh kéo ra và bẻ gãy nó.

Verse 43

सौमित्रिंसाविनिर्भिद्यप्रविष्टाधरणीतलम् ।तांकराभ्यांपरामृश्यरामःशक्तिंभयावहाम् ।।।।बभञ्जसमरेक्रुद्धोबलवान्विचकर्ष च ।

Cây śakti ấy xuyên thấu Saumitri rồi cắm sâu vào mặt đất. Bấy giờ Rāma—dũng mãnh, phẫn nộ giữa chiến trường—dùng cả hai tay nắm lấy vũ khí đáng sợ, giật mạnh kéo ra và bẻ gãy nó.

Verse 44

तस्यनिष्कर्षतःशक्तिंरावणेनबलीयसा ।।।।शराःसर्वेषुगात्रेषुपातितामर्मभेदिनः ।

Khi Ngài đang kéo cây śakti ra, Rāvaṇa hùng mạnh liền bắn những mũi tên xuyên phá yếu huyệt, rơi xuống khắp các chi thể của Ngài.

Verse 45

अचिन्तयित्वातान्बाणान्समालशिष्य च लक्ष्मणम् ।।।।अब्रवीच्चहनूमन्तंसुग्रीवं च महाकपिम् ।

Không màng đến những mũi tên ấy, Ngài ôm lấy Lakṣmaṇa, rồi nói với Hanūmān và Sugrīva—đại vương của loài Vānara.

Verse 46

क्ष्मणंपरिवार्यैवतिष्ठध्वंवानरोत्तमाः ।।।।पराक्रमस्यकालोऽयंसम्प्राप्तोमेचिरेप्सितः ।पापात्मायंदशग्रीवोवध्यतांपापनिश्चयः ।।।।काङ्क्षितस्स्तोककस्येवघर्मान्तेमेघदर्शनम् ।

“Hỡi các bậc tối thượng trong loài Vānara, hãy đứng vây quanh mà hộ vệ Lakṣmaṇa. Giờ phút ta chờ đợi bấy lâu để thi thố dũng lực đã đến. Hãy giết Daśagrīva tội lỗi này, kẻ quyết tâm làm ác. Như chim cātaka khát mong thấy mây vào cuối mùa hạ, ta cũng khát vọng giây phút này.”

Verse 47

क्ष्मणंपरिवार्यैवतिष्ठध्वंवानरोत्तमाः ।।6.101.46।।पराक्रमस्यकालोऽयंसम्प्राप्तोमेचिरेप्सितः ।पापात्मायंदशग्रीवोवध्यतांपापनिश्चयः ।।6.101.47।।काङ्क्षितस्स्तोककस्येवघर्मान्तेमेघदर्शनम् ।

Hỡi các bậc tối thắng trong loài Vānara, hãy đứng vững, vây quanh bảo hộ Lakṣmaṇa. Giờ phút ta phô bày dũng lực—điều ta hằng mong đợi từ lâu—nay đã đến. Tên Daśagrīva tội lỗi này, kẻ quyết tâm làm điều ác, hãy bị tiêu diệt. Với ta, điều ấy như chim chātaka khát mưa, mong mỏi được thấy mây hiện ra vào cuối mùa nóng.

Verse 48

अस्मिन् मुहूर्तेनचिरात्सत्यंप्रतिशृणोमिवः ।।।।अरावणमरामंवाजगद्ध्रक्ष्यथवानराः ।

Hỡi các Vānara, ngay trong khoảnh khắc này ta xin lập lời thệ chân thật với các ngươi: chẳng bao lâu nữa, các ngươi sẽ thấy thế gian либо không còn Rāvaṇa, либо không còn Rāma.

Verse 49

राज्यनाशंवनेवासंदण्डकेपरिधावनम् ।।।।वैदेह्याश्चपरामर्शंरक्षोभिश्चसमागमम् ।

Sự mất nước, đời sống lưu đày nơi rừng, những nhục nhã phải chịu khi lang bạt trong Daṇḍaka; lại cả việc Vaidehī bị xúc phạm và cuộc gặp gỡ của nàng với bọn Rākṣasa—mọi khổ đau ấy giờ đây hiện rõ trước mắt ta.

Verse 50

प्राप्तंदुःखंमहद्घोरंक्लेशश्चनिरयोपमः ।।।।अद्यसर्वमहंत्यक्ष्येनिहत्वारावणंरणे ।

Nỗi khổ lớn lao, ghê gớm đã giáng xuống ta—đau đớn như địa ngục—hôm nay sẽ chấm dứt: vì ta sẽ hạ sát Rāvaṇa giữa chiến địa, rồi dứt bỏ tất cả sầu não ấy.

Verse 51

यदर्थंवानरंसैन्यंसमानीतमिदंमया ।।।।सुग्रीवश्चकृतोराज्येनिहत्वावालिनंरणे ।यदर्थम् सगरःक्रान्तःसेतुःराब्धश्चसागरे ।सोऽयमद्यरणेपापश्चक्षुर्विषमागतः ।।।।

Vì kẻ ấy mà ta đã tập hợp đạo quân Vānara này; vì kẻ ấy mà Sugrīva được lập ngôi vương, sau khi Vālin bị giết trong chiến trận; vì kẻ ấy mà biển cả đã được vượt qua và chiếc cầu đã được dựng trên đại dương—hôm nay, chính kẻ tội lỗi ấy đã lọt vào tầm mắt ta nơi chiến địa.

Verse 52

यदर्थंवानरंसैन्यंसमानीतमिदंमया ।।6.101.51।।सुग्रीवश्चकृतोराज्येनिहत्वावालिनंरणे ।यदर्थम् सगरःक्रान्तःसेतुःराब्धश्चसागरे ।सोऽयमद्यरणेपापश्चक्षुर्विषमागतः ।।6.101.52।।

Đã lọt vào tầm mắt ta, Rāvaṇa này không đáng được sống; đối với ta, hắn như con rắn có ánh nhìn tẩm độc—một khi đã rơi vào tầm mắt của Vainateya (Garuḍa) thì còn sao thoát được.

Verse 53

चक्षुर्विषयमागत्यनायंजीवितुमर्हति ।।।।दृष्टिंदृष्टिविषस्येवसर्पस्यममरावणः ।यथावावैनतेयस्यदृष्टिंप्राप्तोभुजङ्गमः ।।।।

Đã lọt vào tầm mắt ta, Rāvaṇa này không đáng được sống; đối với ta, hắn như con rắn có ánh nhìn tẩm độc—một khi đã rơi vào tầm mắt của Vainateya (Garuḍa) thì còn sao thoát được.

Verse 54

चक्षुर्विषयमागत्यनायंजीवितुमर्हति ।।6.101.53।।दृष्टिंदृष्टिविषस्येवसर्पस्यममरावणः ।यथावावैनतेयस्यदृष्टिंप्राप्तोभुजङ्गमः ।।6.101.54।।

Hôm nay, trong cuộc giao tranh của ta, hãy để họ chứng kiến trọn vẹn ‘Rāma-tính’ của Rāma: ba cõi—cùng các Gandharva, chư Deva, và các Ṛṣi cùng Cāraṇa—đều sẽ làm chứng.

Verse 55

स्वस्थापश्यतदुर्धर्षायुद्धंवानरपुङ्गवाः ।असीनाःपर्वताग्रेषुममेदंरावणस्य च ।।।।

Hỡi các thủ lĩnh Vānara kiên cường, hãy vững lòng mà nhìn xem—ngồi trên các đỉnh núi—trận chiến dữ dội này giữa ta và Rāvaṇa.

Verse 56

अद्यरामस्यरामत्वंपश्यन्तुममसंयुगे ।त्रयोलोकास्सगन्धर्वास्सदेवास्सर्षिचारणाः ।।।।

Hôm nay, trong cuộc giao tranh của ta, hãy để họ chứng kiến trọn vẹn ‘Rāma-tính’ của Rāma: ba cõi—cùng các Gandharva, chư Deva, và các Ṛṣi cùng Cāraṇa—đều sẽ làm chứng.

Verse 57

अद्यकर्मकरिष्यामियल्लोकाःसचराचराः ।सदेवाःकथयिष्यन्तियावद्भूमिर्धरिष्यति ।।।।समागम्यसदालोकेयथायुद्धंप्रवर्तितम् ।

Hôm nay ta sẽ làm một việc mà hết thảy các thế giới—muôn loài động và bất động—cùng chư Thiên sẽ truyền tụng mãi, chừng nào đất còn nâng đỡ vạn vật: rằng trận chiến này đã được khởi lên nơi đây trước mặt hội chúng của thế gian.

Verse 58

एवमुक्त्वाशितैर्बाणैस्तप्तकाञ्चनभूषणैः ।।।।आजघानरणेरामोदशग्रीवंसमाहितः ।

Nói xong, Rāma tâm ý định tĩnh, liền trong chiến địa bắn những mũi tên sắc bén, trang sức vàng ròng rực sáng, đánh trúng Daśagrīva.

Verse 59

अथप्रदीप्तैर्नाराचैर्मुसलैश्चापिरावणः ।।।।अभ्यवर्षत्तदारामंधाराभिरिवतोयदः ।

Bấy giờ Rāvaṇa dùng những mũi nārāca rực lửa và cả chùy gậy mà trút xuống Rāma, như mây mưa đổ các dòng nước ào ạt.

Verse 60

रामरावणमुक्तानामन्योन्यमभिनिघ्नताम् ।।।।शराणां च शराणां च बभूवतुमुलःस्वनः ।

Khi những mũi tên do Rāma và Rāvaṇa phóng ra va chạm, triệt tiêu nhau giữa hư không, liền dậy lên tiếng ầm vang dữ dội của tên chạm tên.

Verse 61

तेभिन्नाश्चविकीर्णाश्चरामरावणयोःशराः ।।।।अन्तरिक्षात्प्रदीप्ताग्रानिपेतुर्धरणीतले ।

Bị bẻ gãy và tung văng, những mũi tên của Rāma và Rāvaṇa, đầu tên rực lửa, từ giữa trời rơi xuống mặt đất.

Verse 62

तयोर्ज्यातलनिर्घोषारामरावणयोर्महान् ।।।।त्रासनःसर्वभूतानांबभूवाद्भुतदर्शनः ।

Tiếng dây cung bật rền và tiếng va chấn lớn của cung Rāma và Rāvaṇa vang lên—khiến muôn loài kinh hãi, cảnh tượng thật kỳ diệu.

Verse 63

सकीर्यमाणश्शरजालवृष्टिभिर्महात्मनादीप्तधनुष्मतार्दितः ।भयात्प्रदुद्रावसमेत्यरावणोयथाविलेनाभिहतोबलाहकः ।।।।

Bị vị đại hồn cung thủ với cây cung rực sáng đánh dồn, giữa những trận mưa lưới tên tung tỏa, Rāvaṇa vì sợ hãi liền cùng tùy tùng tháo chạy—như mây bị gió quật đánh, cuốn đi.