Shloka 45

शक्तिप्रहारः

Ravana’s Shakti Javelin and Lakshmana’s Wounding

Devanagari script

अचिन्तयित्वातान्बाणान्समालशिष्य च लक्ष्मणम् ।।।।अब्रवीच्चहनूमन्तंसुग्रीवं च महाकपिम् ।

Transliteration

acintayitvā tān bāṇān samāliśya ca lakṣmaṇam |

abravīc ca hanūmantaṃ sugrīvaṃ ca mahākapim ||

Translation

Không màng đến những mũi tên ấy, Ngài ôm lấy Lakṣmaṇa, rồi nói với Hanūmān và Sugrīva—đại vương của loài Vānara.

Word by Word

• अचिन्तयित्वा: not minding / without considering
• अचिन्तयित्वा: पूर्वकाल (Prior action; adverbial)
• Type: Verb
• Root: चिन्त् (धातु) + त्वा (क्त्वा)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive); नञ्-पूर्वक (negated): 'not having considered'

• तान्: those
• तान्: विशेषण (Adjectival to object)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; 'बाणान्' इत्यस्य विशेषणम्

• बाणान्: arrows
• बाणान्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: बाण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• समालिश्य: having embraced
• समालिश्य: पूर्वकाल (Prior action; adverbial)
• Type: Verb
• Root: आ + लिश्/लिष् (धातु) + क्त्वा-रूप (ल्यप्)
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund); सम्+आ-उपसर्गयुक्त; अर्थः 'आलिङ्ग्य/समाश्लिष्य' (having embraced/held close)

• च: and
• च: समुच्चय (Coordinator)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• लक्ष्मणम्: Lakshmana
• लक्ष्मणम्: कर्म (Karma/Object of 'समालिश्य')
• Type: Noun
• Root: लक्ष्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• अब्रवीत्: said, spoke
• अब्रवीत्: कर्ता (Karta/Subject—implied speaker)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• च: and
• च: समुच्चय (Coordinator)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• हनूमन्तम्: Hanuman
• हनूमन्तम्: सम्प्रदान/प्रति (Recipient/Addressed)
• Type: Noun
• Root: हनूमन्त् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• सुग्रीवम्: Sugriva
• सुग्रीवम्: सम्प्रदान/प्रति (Recipient/Addressed)
• Type: Noun
• Root: सुग्रीव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• च: and
• च: समुच्चय (Coordinator)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• महाकपिम्: the great monkey (chief)
• महाकपिम्: विशेषण (Appositional/Adjectival)
• Type: Noun
• Root: महा + कपि (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय: महांश्चासौ कपिः; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'सुग्रीवम्' इत्यस्य विशेषणरूपेण

Context

While Rama was pulling out the javelin, mighty and courageous Ravana struck him in his private parts and all over the body with arrows.

Characters & Entities

• Rāma
• Lakṣmaṇa
• Hanūmān
• Sugrīva
• Vānaras

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma here is leadership anchored in care: Rāma prioritizes the wounded (embracing Lakṣmaṇa) while coordinating allies—compassion and strategy together.

What is the narrative situation?

Despite being hit by arrows, Rāma comforts Lakṣmaṇa and turns to instruct Hanūmān and Sugrīva.

Which character virtue is emphasized?

Rāma’s vātsalya/protectiveness and rājanīti (command presence and clarity under pressure) are emphasized.