Devapūjā-krama: Ārghya-saṃskāra, Maṇḍala–Nyāsa, Mudrā-pradarśana, Āvaraṇa-arcana, Homa, Japa, and Kṣamāpaṇa

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । अथ वक्ष्ये देवपूजां साधकाभीष्टसिद्धिदाम् । त्रिकोणं चतुरस्रं वा वामभागे प्रकल्प्य च ॥ १ ॥

Sanatkumāra thưa rằng: Nay ta sẽ nói về pháp thờ phụng chư thiên, đem lại cho hành giả sự thành tựu như ý. Trước hết, ở phía bên trái, hãy thiết lập một đồ hình/không gian nghi lễ hình tam giác hoặc hình vuông…

Verse 2

सम्पूज्या स्रेण संक्षाल्य हृदाधारं निधाय च । तत्राग्निमण्डलं चेद्वा पात्रं संक्षाल्य चास्रतः ॥ २ ॥

Sau khi đã cung kính phụng thờ, rồi theo đúng thứ tự mà rửa sạch chỗ hành lễ và các pháp khí, hành giả nên an lập “ādhāra” nơi tim, làm chỗ nương nội tại. Kế đó, hãy thiết lập vòng lửa (agni-maṇḍala); hoặc nếu khác, sau khi rửa sạch bình khí nghi lễ, hãy tiếp tục tiến hành không vội vã.

Verse 3

आधारे नामसं स्थाप्य तत्र चेद्रविमंडलम् । क्लिममातृका पूलमुञ्चरन्पूरपेज्जलैः ॥ ३ ॥

Đặt nhóm âm tiết gọi là “nāmasaṃ” vào nơi nền (ādhāra), rồi an lập tại đó đĩa mặt trời (ravi-maṇḍala). Kế đến, xướng tụng chuỗi mātṛkā với âm “klīm”, hãy phóng dòng năng lực của thần chú, làm đầy bằng nước dùng cho nghi lễ.

Verse 4

चत्रेंजुमंडलं प्रार्च्य तीर्थान्यावाह्य पूर्ववत् । गोमुद्रयामृतीकृत्य कवचेनावगुंठयेत् ॥ ४ ॥

Sau khi cung kính phụng thờ catreṁju-maṇḍala, rồi như trước mà thỉnh mời các tīrtha linh thánh, hãy dùng go-mudrā khiến nó trở thành amṛta. Kế đó, hãy che chở và bao phủ bằng kavaca (thần chú hộ thân).

Verse 5

संक्षाल्यास्रेण प्रणवं तदुपर्यष्टधा जपेत् । सामान्यार्घमिदं प्रोक्तं सर्वसिद्धिकरं नृणाम् ॥ ५ ॥

Sau khi rửa bằng nước, hãy trì tụng Praṇava (Oṃ) tám lần trên đó. Đây được tuyên dạy là arghya phổ quát, ban mọi thành tựu cho con người.

Verse 6

तज्जलं र्किचिदुदूधृत्य प्रोक्षिण्या साधकोत्तमः । आत्मानं यागवस्तूनि तेन संप्रोक्षयेत्पुथक् ॥ ६ ॥

Múc một ít nước ấy bằng muỗng rảy (prokṣiṇī), bậc hành giả ưu tú hãy rảy riêng rẽ để thanh tịnh chính mình và các vật dụng dùng trong lễ tế (yāga) bằng nước đó.

Verse 7

आत्मवामाग्रतः कुर्यात्षट्ट्कोणांतस्रिकोणकम् । चतुरस्रेण संवेष्ट्य संक्षाल्यार्घोदकेन च ॥ ७ ॥

Trước mặt mình, về phía trái, hãy vẽ một tam giác nằm trong lục giác; rồi bao quanh bằng hình vuông, và tẩy sạch (nơi/đồ hình) bằng nước arghya—nước dâng cúng trong nghi lễ.

Verse 8

ततस्तु साधकश्रेष्टः स्तंभयेच्छंखमुद्रया । आग्नेयादिषु कोणेषु हृदाद्यंगचतुष्टयम् ॥ ८ ॥

Bấy giờ, vị hành giả ưu tú hãy dùng ấn Śaṅkha (ấn Conch) để an trụ và chế ngự bốn chi phần phụ trợ của thần chú, bắt đầu từ Hṛd (Tâm/Tim), đặt tại các góc khởi từ hướng Đông-Nam (Agni) và các hướng khác.

Verse 9

नेत्रं मध्ये दिक्षु चास्रं त्रिकोणे पूजयेत्ततः । मूलखंडत्रयेनाथाधारशक्तिं तु मध्यगाम् ॥ ९ ॥

Rồi hãy thờ phụng Netra (Con Mắt) ở trung tâm; và ở các phương, thờ tam giác cùng Astra (vũ khí thần chú). Sau đó, dùng ba đoạn của chân ngôn gốc mà thờ Ādhāra-Śakti, Năng Lực Nâng Đỡ an trú nơi giữa.

Verse 10

एवं संपूज्य विधिवदस्रंसंक्षालितं हृदा । प्रतिष्टाप्य त्रिपदिकां पूजयेन्मनुनामुना ॥ १० ॥

Như vậy, sau khi cúng bái đúng pháp và gột sạch mọi uế tạp bằng lòng chí thành từ tâm, hãy an lập Tripadikā rồi thờ phụng bằng thần chú này.

Verse 11

मं वह्निमण्डला येति ततो देशकलात्मने । अमुकार्ध्येति पात्रांते सनापहृदयोंऽतिमे ॥ ११ ॥

Hãy tụng âm “maṃ” và dẫn nó vào vòng lửa; rồi (dâng cúng) đến nguyên lý chủ trì của nơi chốn và thời gian. Ở mép cuối của bình, nói “amuka-arghya” (arghya này dành cho…), cuối cùng hãy dâng lễ với tâm đã được thanh tịnh nhờ tắm gội.

Verse 12

चतुर्विंशतिवर्णोऽयमाधारस्यार्चने मनुः । स्वमंत्रक्षालितं शरंवं संस्याप्याय समर्चयेत् ॥ १२ ॥

Đây là thần chú hai mươi bốn âm để thờ phụng Ādhāra (nền đỡ thiêng). Sau khi tẩy tịnh chiếc bát śarāva bằng chính thần chú của mình, hãy an vị nó rồi dùng đó mà lễ bái Ādhāra.

Verse 13

तारः कार्म्ममहांस्ते तु ततो जलचराय च । वर्म फट् हृदयं पांचजन्याय हृदयं मनेः ॥ १३ ॥

Kế đó, hãy đặt bīja “tāra” cho Đại Kūrma (Hóa thân Rùa), rồi tiếp cho Jalacara (đấng thuộc thủy giới). Tiếp theo dùng minh chú hộ thân “varma” và âm vũ khí “phaṭ”; và thực hành hṛdaya-nyāsa cho Pāñcajanya (ốc thần), cùng hṛdaya-nyāsa cho Chúa tể của tâm (Maṇi/Manas-pati).

Verse 14

तत्रार्कमण्डलायेति द्वादशांते कलारमने । अमुकार्ध्येति पात्रांते नमोंतस्त्र्यक्षिवर्णवान् ॥ १४ ॥

Tại đó, khi hoàn tất mười hai (đơn vị/âm), hãy xướng “tatrārkamaṇḍalāya”, rồi “kalāramane”. Khi kết thúc nơi bình arghya (lúc hoàn mãn lễ hiến), hãy nói “amukārdhye”, và kết bằng “namo”, theo mô thức/ánh sắc của Tryakṣi (ba mắt).

Verse 15

सम्पूज्य तेन तत्रार्चेद्द्वादशार्ककलाः क्रमात् । ततः शुद्धजलैर्मूलं विलोममातृकां पठन् ॥ १५ ॥

Sau khi đã cúng bái viên mãn bằng đó, hãy tại nơi ấy lần lượt thờ phụng mười hai kalā của Thái Dương. Rồi dùng nước thanh tịnh, thực hành phần căn bản (mūla) trong khi tụng Mātṛkā (chú cái chữ) theo thứ tự đảo ngược.

Verse 16

शङ्खमापूरयेत्तस्मिन्पूजयेन्मनुनामुना । ॐ सोममण्डलायेति षोडशांते कलात्मने ॥ १६ ॥

Hãy rót đầy nước thánh vào ốc (śaṅkha), rồi thờ phụng bằng thần chú này: “Oṁ, kính lễ Somamaṇḍala (cảnh giới của Soma—Nguyệt), Đấng có tự tánh là mười sáu kalā.”

Verse 17

अमुकार्ध्यामृतायेति हृन्मनुश्चार्ध्यपूजने । तत्र षोडशसंख्याका यजेञ्चंद्रमसः कलाः ॥ १७ ॥

Trong nghi lễ dâng arghya, hãy dùng tâm chú (hṛnmanu) mở đầu bằng “amukārghyāmṛtāya”. Tại đó, hãy thờ phụng mười sáu kalā (phần, vầng) của Mặt Trăng.

Verse 18

ततस्तु तीर्थान्यावाह्य गङ्गे चेत्यादिपूर्ववत् । गोमुद्रयामृतीकृत्याच्छादयेन्मत्स्ममुद्रया ॥ १८ ॥

Rồi hãy thỉnh các thần linh nơi thánh địa, bắt đầu bằng thần chú “Ôi Gaṅgā…” v.v., như đã dạy trước. Kết ấn Go-mudrā để làm cho (nước/lễ vật) thành cam lộ, rồi che phủ và ấn chứng bằng Matsya-mudrā.

Verse 19

कवचेनावगुंठ्याथ रक्षेदस्त्रेण तत्पुनः । चिंतयित्वेष्टदेवं च ततो मुद्राः प्रदर्शयेत् ॥ १९ ॥

Kế đó, hãy che phủ bằng kavaca (giáp hộ thân), rồi lại bảo hộ nghi lễ bằng thần chú astra. Sau khi quán niệm vị thần hộ mạng của mình (iṣṭa-deva), hãy trình bày các ấn (mudrā).

Verse 20

शङ्खमौशलचकाख्याः परमीकरणं ततः । महामुद्रां योनिमुद्रां दर्शयेत्क्रमतः सुधीः ॥ २० ॥

Rồi bậc trí giả hãy lần lượt trình bày các ấn gọi là Śaṅkha, Mauśala và Cakā. Sau đó thực hành nghi thức “Paramīkaraṇa”; kế tiếp, theo thứ tự, hãy truyền dạy Mahā-mudrā và Yoni-mudrā.

Verse 21

गारुडी गालिनी चैव मुख्ये मुद्रे प्रकीर्तिते । गन्धपुष्पादिभिस्तत्र पूजयेद्देवतां स्मरन् ॥ २१ ॥

Hai ấn chính được tuyên dạy là Gāruḍī và Gālinī. Tại đó, nhớ nghĩ đến Thần, hãy cúng bái bằng hương đàn, hoa và các phẩm vật khác.

Verse 22

अष्टकृत्वो जपेन्मूलं प्रणवं चाष्टधा तथा । शंखाद्दक्षिणदिग्भागे प्रोक्षणीपात्रमादिशेत् ॥ २२ ॥

Hãy tụng chân-ngôn gốc tám lần, và cũng tụng Praṇava «Oṁ» tám lần. Rồi ở phía nam của ốc tù và, hãy đặt bình rảy nước tịnh (prokṣaṇī-pātra) để thanh tẩy nghi lễ.

Verse 23

प्रोक्षण्यां तज्जलं किंचित्कृत्वात्मानं त्रिधा ततः । आत्मतत्त्वात्मने हृञ्च विद्यातत्त्वात्मने नमः ॥ २३ ॥

Rót một ít nước ấy vào bình rảy tịnh, rồi thực hành nyāsa ba lần để thánh hóa chính thân mình. (Tụng:) “Kính lễ Đấng mà Tự Ngã của Ngài chính là nguyên lý của Tự Ngã; kính lễ Đấng mà Tự Ngã của Ngài chính là nguyên lý của Thánh tri (vidyā).”

Verse 24

शिवतत्त्वात्मने हृञ्च इत्येतैर्मनुभिस्त्रिभिः । प्रोक्षेत्पुष्पाक्षतैश्चापि मण्डलं विधिवत्सुधीः ॥ २४ ॥

Bằng ba chân-ngôn ấy—“śiva-tattvātmane” và “hṛñ” (v.v.)—người hành trì trí tuệ hãy rảy tịnh maṇḍala đúng pháp, cùng với hoa và gạo nguyên hạt (akṣata).

Verse 25

अथवा मूलगायत्र्या पूजाद्रव्याणि प्रोक्षयेत् । पाद्यार्ध्याचमनूयार्थं मधुपर्कार्थमप्युत ॥ २५ ॥

Hoặc, hãy rảy tịnh các vật phẩm thờ cúng bằng cách tụng Root Gāyatrī. Việc này nhằm chuẩn bị cho các lễ hiến: nước rửa chân (pādya), nước kính dâng (arghya), nước súc miệng (ācamanīya), và cả lễ dâng madhuparka.

Verse 26

पात्राण्याधारयुक्तानि स्थापयेद्विधिना पुरः । पाद्यं श्यामाकदूर्वाब्जविष्णुक्रांतजलैः स्मृतम् ॥ २६ ॥

Theo đúng nghi thức, hãy đặt các bình khí có chân đỡ ở phía trước. Nước dâng rửa chân (pādya) được dạy là nước thấm hòa với hạt śyāmāka, cỏ dūrvā, hoa sen và viṣṇu-krāntā.

Verse 27

अर्ध्यं पुष्पाक्षतयवैः कुशाग्रतिलसर्षपैः । गंधदूर्वादलैः प्रोक्तं ततश्चाचमनीयकम् ॥ २७ ॥

Arghya (nước dâng kính) được chỉ dạy gồm hoa, akṣata (gạo nguyên hạt), lúa mạch, ngọn cỏ kuśa, mè và hạt cải, cùng hương thơm và lá cỏ dūrvā; sau đó phải thực hành ācamana (nhấp nước thanh tịnh).

Verse 28

जातीफलं च कंकोलं लवंगं च जलान्वितम् । क्षौद्राज्यदधिसंमिश्रं मधुपर्कसमीरितम् ॥ २८ ॥

Nhục đậu khấu, tiêu cubeb và đinh hương—được thấm nước—trộn cùng mật ong, bơ ghee và sữa chua: đó được tuyên dạy là lễ vật madhuparka.

Verse 29

एकस्मिन्नथवा पात्रे पाद्यादीनि प्रकल्पयेत् । शंकरार्कार्चने शंखमयेनैव प्रशस्यते ॥ २९ ॥

Có thể bày các lễ vật bắt đầu từ pādya (nước rửa chân) và những phần còn lại trong một bình duy nhất hoặc trong các bình riêng. Nhưng khi thờ Śaṅkara (Śiva) và Arka (Thần Mặt Trời), bình làm bằng vỏ ốc (conch) được đặc biệt tán dương.

Verse 30

श्वेताकृष्णारुणापीताश्यामारक्तासितासिताः । रक्तांबराभयकराध्येयास्स्पुः पीठशक्तयः ॥ ३० ॥

Các Pīṭha-Śakti được mô tả mang nhiều sắc thái—trắng, đen, đỏ nâu, vàng, xanh thẫm, đỏ và rất sẫm. Khoác y phục đỏ, hiện ấn vô úy (abhaya), các Ngài là đối tượng quán niệm trong thiền định.

Verse 31

स्वर्णादिलिखिते यंत्रे शालग्रामे मणौ तथा । विधिना स्थापितायां वा प्रतिमायां प्रपूजयेत् ॥ ३१ ॥

Nên đúng pháp mà cúng thờ: một yantra khắc trên vàng (hay kim loại khác), một Śālagrāma, một bảo châu linh thiêng, hoặc một tượng thờ (pratimā) đã được an vị theo nghi thức chuẩn mực.

Verse 32

अंगुष्टादिवितस्त्यंतमाना स्वर्णादिधातुभिः । निर्मिता शुभदा गेहे पूजनाय दिने दिने ॥ ३२ ॥

Được tạo tác bằng vàng và các kim loại khác, với kích thước từ một ngón cái đến một vitasti (một gang tay), tượng ấy trở thành điềm lành ban phúc trong gia thất—xứng đáng được thờ phụng ngày ngày.

Verse 33

वक्रां दग्धां खंडितां च भिन्नमूर्द्धदृशं पुनः । स्पष्टां वाप्यन्त्यजाद्यैश्च प्रतिमां नैव पूजयेत् ॥ ३३ ॥

Không bao giờ nên thờ phụng một tượng thờ bị cong vẹo, bị cháy, bị gãy vỡ hay rạn nứt; cũng không nên thờ tượng có phần đầu hoặc ánh nhìn bị hư hại. Tương tự, tượng chưa hoàn thiện rõ ràng hoặc bị hoen ố bởi tì vết và các lỗi khác cũng không nên thờ.

Verse 34

बाणादिलिंगे वाभ्यर्चेत्सर्वलक्षणलक्षिते । मूलेन मूर्तिं संकल्प्य ध्यात्वा देवं यथोदितम् ॥ ३४ ॥

Nên thờ phụng Bāṇa-liṅga (hoặc các liṅga linh thiêng khác) được ghi dấu đầy đủ các tướng lành. Dùng căn bản chân ngôn, hãy quán tưởng hình tướng của Thần trong tâm, thiền niệm về Đấng Chúa theo đúng lời chỉ dạy, rồi mới tiến hành nghi lễ cúng thờ.

Verse 35

आवाहा पूजयेतस्यां परिवारगणैः सह । शालग्रामे स्थापितायां नावाहनविसर्जने ॥ ३५ ॥

Sau khi làm nghi thức thỉnh (āvāhana), hãy thờ phụng Ngài tại đó cùng với quyến thuộc và chúng tùy tùng. Nhưng khi Ngài đã được an vị trong Śālagrāma, thì không cần nghi thức thỉnh mời hay tiễn (visarjana).

Verse 36

पुष्पांजलिं समादाय ध्यात्वा मंत्रमुदीरयेत् ॥ ३६ ॥

Cầm một nắm hoa dâng cúng, an trú trong quán niệm, rồi hãy tụng đọc chân ngôn.

Verse 37

आत्मसंस्थमजं शुद्धं त्वामहं परमेश्वर । अरण्यामिव हव्याशं मूर्तावावाहयाम्यहम् ॥ ३७ ॥

Ôi Đấng Tối Thượng, Ngài an trụ trong Tự Ngã, vô sinh và thanh tịnh—con thỉnh Ngài ngự vào thánh tượng này, như ngọn lửa được khơi lên và bừng hiện giữa rừng sâu.

Verse 38

तवेयं हि महामूर्तिस्तस्यां त्वां सर्वगं प्रभो । भक्तिरेवहसमाकृष्टं दीपवत्स्थापयाम्यहम् ॥ ३८ ॥

Hình tướng vĩ đại này quả thật là của Ngài; ô Đấng bao trùm muôn nơi, con an lập Ngài trong đó—chỉ nhờ lòng bhakti mà Ngài được kéo gần—như đặt ngọn đèn vào đúng chỗ của nó.

Verse 39

सर्वांतर्यामिणे देवं सर्वबीजमय शुभम् । रवात्मस्थाय परं शुद्धमासनं कल्पयाव्यहम् ॥ ३९ ॥

Mỗi ngày con sẽ sắp đặt một tòa ngự thanh tịnh tối thượng cho Đấng Cát Tường, vị Nội Tại Điều Khiển (Antaryāmin) của muôn loài, hạt giống nguồn của vạn hữu, an trụ trong Tự Ngã mặt trời rực sáng.

Verse 40

अनन्या तव देवेश मूर्तिशक्तिरियं प्रभो । सांनिध्यं कुरु तस्यां त्वं भक्तानुग्राहकारक ॥ ४० ॥

Ôi Chúa tể chư thiên, ôi Đấng Chủ Tôn—năng lực của thánh tượng này chính là năng lực bất phân của Ngài. Xin Ngài hiện diện trong đó, vì Ngài là Đấng ban ân điển cho người sùng kính.

Verse 41

अज्ञानाजुच मत्तत्त्वाद्वैकल्यात्साधनस्य च । यद्यपूर्णं भवेत्कल्पं कतथाप्यभिमुखो भव ॥ ४१ ॥

Do vô minh, do nắm bắt sai chân lý, và do thiếu sót trong phương tiện tu tập—nếu một nghi lễ hay hạnh tu trở nên chưa trọn vẹn, thì dẫu thế nào cũng hãy hướng lòng về Thần Linh, quay mặt về Ngài.

Verse 42

दृशा पूयूषवर्षिण्या पूरयन्यज्ञविष्टरे । मूर्तौ वा यज्ञसंपूर्त्यै स्थितो भव महेश्वर ॥ ४२ ॥

Với ánh nhìn tuôn mưa cam lộ, làm đầy khắp cõi đàn tế, ôi Maheśvara—xin ngự tại đó, dù hiện thân hay không hiện, để yajña được viên mãn trọn vẹn.

Verse 43

अभक्तवाङ्मनश्चक्षुः श्रोत्रदूरायितद्युते । स्वतेजः पंजरेणाशु वेष्टितो भव सर्वतः ॥ ४३ ॥

Hỡi Đấng rực sáng, xin khiến lời nói, tâm ý và đôi mắt của kẻ không có bhakti trở nên bất lực, và khiến tai họ bị đẩy xa; mau chóng tự bao bọc khắp bốn phương bằng chiếc lồng quang huy của chính Ngài.

Verse 44

यस्य दर्शनामिच्छंति देवाः स्वाभीष्टसिद्धये । तस्मै ते परमेशाय स्वागतं स्वागतं च मे ॥ ४४ ॥

Đấng mà ngay cả chư thiên cũng mong được yết kiến để thành tựu điều ước nguyện của mình—đối với Thượng Đế Tối Cao ấy, đối với Ngài, con xin kính dâng lời chào đón, chào đón từ tận lòng con.

Verse 45

कृतार्थोऽनुगृहीतोऽस्मि सफलं जीवितं मम । आगतो देवदेवेशः सुखागतमिदं पुनः ॥ ४५ ॥

Con đã toại nguyện; con đã được Ngài ban ân. Đời con nay trở nên hữu ích, kết trái. Chúa tể của chư thiên đã quang lâm—xin chào đón, và lại chào đón nữa!

Verse 46

यद्भक्तिलेप्तसंपर्कात्परमानंदसंभवः । तस्मै मे परणाब्जाय पाद्यं शुद्धाय कल्प्यते ॥ ४६ ॥

Từ sự tiếp xúc được thấm nhuần bhakti mà phát sinh an lạc tối thượng; vì thế, đối với Thượng Đế của con—Đấng thanh tịnh, có đôi chân như hoa sen—con kính chuẩn bị nước trong để rửa chân (pādya).

Verse 47

वेदानामपि वेदाय देवानां देवतात्मने । आचामं कल्पयामीश शुद्धानां शुद्धिहेतवे ॥ ४७ ॥

Lạy Chúa Tể, Ngài là Veda của mọi Veda, là thần tính nội tại của chư thiên; nay con cử hành ācamana, vì nhân duyên thanh tịnh hóa cho những bậc vốn đã thanh tịnh.

Verse 48

तापत्रयहर दिव्यं परमानन्दलक्षणम् । तापत्रयविनिर्मुक्त्यै तवार्घ्यं कल्पयाम्यहम् ॥ ४८ ॥

Lạy Đấng thiêng liêng, Đấng xóa tan ba nỗi khổ, bản tính chính là an lạc tối thượng; để con được giải thoát khỏi ba thứ khổ não, con kính chuẩn bị lễ arghya dâng lên Ngài.

Verse 49

सर्वकालुष्यहीनाय परिपूर्णसुखात्मने । मधुपर्कमिदं देव कल्पयामि प्रसीद मे ॥ ४९ ॥

Lạy Deva, Đấng không vướng chút cấu uế nào, bản tính là hỷ lạc viên mãn; con kính chuẩn bị và dâng madhuparka này, xin Ngài thương xót con.

Verse 50

अवच्छिष्टोऽप्यशुचिर्वापि यस्य स्मरणमात्रतः । शुद्धिमाप्नोति तस्मै ते पुनराचमनीयकम् ॥ ५० ॥

Dẫu còn vương thức ăn thừa trên thân hay đang bất tịnh, chỉ cần nhớ đến Ngài thôi cũng được thanh tịnh; vì vậy, hãy thực hành ācamana thêm một lần nữa.

Verse 51

स्नेहं गृहाण स्नेहेन लोकनाथ महाशय । सर्वलोकेषु शुद्धात्मन्ददामि स्नेहमुत्तमम् ॥ ५१ ॥

Lạy Đấng Chúa Tể của muôn cõi, bậc đại tâm, xin nhận tình thương bằng chính tình thương. Lạy Đấng có tự tánh thanh tịnh, giữa khắp các thế giới, con dâng lên Ngài tình yêu tối thượng.

Verse 52

परमानंदबोधाब्धिनिमग्ननिजमूर्तये । सांगोपांगमिदं स्नानं कल्पयाम्यहमीश ते । सहस्रं वा शतं वापि यथाशक्त्यादरेण च ॥ ५२ ॥

Ôi Đấng Chúa Tể, thân Ngài chìm sâu trong đại dương của Cực Lạc tối thượng và tri giác tỉnh thức—con nay sắp đặt lễ tắm dâng này, đầy đủ mọi phần phụ trợ, để kính hiến lên Ngài; dù một ngàn lần hay một trăm lần, tùy sức con, với lòng thành kính và cẩn trọng.

Verse 53

गन्धपुष्पादिकैरीश मनुनां चाभिषिंचेत् ॥ ५३ ॥

Ôi Chúa Tể, cũng nên cử hành lễ abhiṣeka (tắm thánh hiến) cho các Manu bằng hương thơm, hoa và các phẩm vật tương tự.

Verse 54

मायाचि त्रपटच्छन्ननिजगुह्योरुतेजसे । निरावरणविज्ञान वासस्ते कल्पयाम्यहम् ॥ ५४ ॥

Dâng lên Ngài—Đấng có quang lực hùng mãnh bị che phủ bởi ba lớp của Māyā và bởi sự hổ thẹn che kín phần kín—con xin kết dệt y phục của tri kiến vô ngại để kính hiến Ngài.

Verse 55

यमाश्रित्य म हामाया जगत्संमोहिनी सदा । तस्मै ते परमेशाय कल्पयाम्युत्तरीयकम् ॥ ५५ ॥

Nương tựa nơi Yama, Đại Māyā—kẻ luôn mê hoặc thế gian—vận hành. Vì vậy, lạy Parameśa, con xin chuẩn bị tấm uttarīya (khăn/y phục choàng trên) này để kính dâng Ngài.

Verse 56

रक्तं शक्त्यर्कविघ्नेषु पीतंविष्णौ सितं शिवे । तैलादिदूषितं जीर्णं सच्छिद्रं मलिनं त्यजेत् ॥ ५६ ॥

Màu đỏ được chỉ định cho Śakti, cho Thần Mặt Trời và cho việc trừ chướng ngại; màu vàng dành cho Viṣṇu; màu trắng dành cho Śiva. Vật gì bị vấy dầu mỡ và các thứ tương tự, đã cũ nát, thủng rách, hay dơ bẩn thì nên bỏ đi.

Verse 57

यस्य शक्तित्रयेणदं संप्रीतमखिलं जगत् । यज्ञसूत्राय तस्मै ते यज्ञसूत्रं प्रकल्पये ॥ ५७ ॥

Đấng mà nhờ ba năng lực của Ngài, toàn thể vũ trụ được nâng đỡ và hoan hỷ trọn vẹn—đến chính Chúa Tể là sợi chỉ thiêng của tế lễ—con kính cẩn trao và khoác lên cho người sợi chỉ yajña (yajñopavīta) này.

Verse 58

स्वभावसुन्दरांगाय नानाशक्त्याश्रयाय ते । भूषणानि विचित्राणि कल्पयाम्यमरार्चित ॥ ५८ ॥

Vì Ngài, thân thể đẹp tự nhiên, là nơi nương tựa của muôn năng lực—hỡi Đấng được chư thiên tôn thờ—con xin tạo tác những bảo sức kỳ diệu, đa dạng để dâng lên Ngài.

Verse 59

परमानन्दसौरभ्यपरिपूर्णदिगंतरम् । गृहाण परम गंध कृपया परमेश्वर ॥ ५९ ॥

Ô Parameśvara, xin bởi ân điển của Ngài mà thọ nhận hương thơm tối thượng này—mùi hương của đại lạc, tràn đầy khắp chân trời bốn phương.

Verse 60

तुरीयवनसंभूतं नानागुणमनोहरम् । अमंदसौरभपुष्पं गृह्यतामिदमुत्तमम् । जपाक्षतार्कधत्तूरान्विष्णौ नैवार्पयेत्क्वचित् ॥ ६० ॥

Xin thọ nhận đóa hoa thượng hảo này—sinh từ rừng Turīya, hương thơm nồng đượm, nhiều phẩm tính khiến lòng say mê. Nhưng hoa japā (dâm bụt), gạo akṣata (hạt không vỡ), arka và dhattūra tuyệt đối không bao giờ được dâng lên Viṣṇu.

Verse 61

केतकीं कुटजं कुंदं बंधूकं केसरं जपाम् । मालतीपुष्पक चैव नार्पयेत्तु महेश्वरे ॥ ६१ ॥

Không nên dâng lên Maheśvara (Śiva) các loài hoa: ketakī, kuṭaja, kunda, bandūka, kesara, japā và mālatī.

Verse 62

मातुलिंगं च तगरं रवौ नैवार्पयेत्क्वचित् । शक्तौ दूर्वार्कमंदारान् गणेशे तुलसीं त्यजेत् ॥ ६२ ॥

Không bao giờ dâng mātuḷiṅga (quả thanh yên/citron) và hoa tagara lên Thần Mặt Trời. Đối với Nữ Thần Śakti, nên dâng cỏ dūrvā, arka và hoa mandāra; còn khi thờ Gaṇeśa thì phải tránh dâng tulasī (húng quế thiêng).

Verse 63

सरोजिनीदमनकौ तथा मरुबकः कुशः । विष्णुक्रांता नागवल्ली दूर्वापामार्गदाडिमौ ॥ ६३ ॥

Cũng nên gồm có sarojinī và damanaka, cùng với marubaka và cỏ kuśa; viṣṇukrāntā, nāgavallī, cỏ dūrvā, apāmārga và cây lựu (pomegranate).

Verse 64

धात्री मुनियुतानां च पत्रैर्देवार्चनं चरेत् । कदली बदरी धात्री तिंतिणी बीजपूरकम् ॥ ६४ ॥

Nên cử hành việc thờ phụng chư thiên bằng lá dhātrī và các loài cây gắn với các bậc hiền thánh (muni). Những lá thích hợp gồm: chuối, badarī (táo ta/jujube), dhātrī (āmalakī), me (tamarind) và bījapūraka (citron).

Verse 65

आम्रदाडिमजंबीरजंबूपनसभूरुहाः । एतेषां तु फलैः कुर्याद्देवतापूजनं बुधः ॥ ६५ ॥

Bậc trí nên cúng dường chư thiên bằng các thứ quả: xoài, lựu, jambīra/citron, jambu, mít (jackfruit) và các cây cho quả khác nữa.

Verse 66

शुष्कैस्तु नार्चयेद्देवं पत्रैः पुष्पैः फलैरपि ॥ ६६ ॥

Nhưng không nên thờ phụng Thần Linh bằng vật đã héo khô—dù là lá, hoa, hay cả trái quả.

Verse 67

धात्री खदिरबित्वानां तमालस्य दलानि च । छिन्नभिन्नान्यपि मुने न दूष्याणि जगुर्बुधाः ॥ ६७ ॥

Hỡi bậc hiền triết, các bậc trí giả đã tuyên rằng: quả của dhātrī, khadira và bitvāna, cùng lá tamāla—dẫu bị cắt hay gãy—cũng không nên xem là ô uế hay khiếm khuyết.

Verse 68

पद्ममामलकं तिष्टेच्छुद्धं चैव दिनत्रयम् । सर्वदा तुलसी शुद्धा बिल्वपत्राणि वै तथा ॥ ६८ ॥

Hoa sen và quả āmalaka (me rừng/Indian gooseberry) giữ sự thanh tịnh nghi lễ trong ba ngày. Tulasī luôn thanh tịnh, và lá bilva cũng vậy.

Verse 69

पलाशकाशकुसुमैस्तमालतुलसीदलैः । छात्रीदलैश्च दूर्वाभिर्नार्चयेज्जगदंबिकाम् ॥ ६९ ॥

Không nên thờ phụng Jagadambikā (Mẹ của muôn loài) bằng hoa palāśa và kāśa; cũng không bằng lá tamāla và tulasī; cũng không bằng lá chātrī; cũng không bằng cỏ dūrvā.

Verse 70

नार्पयेत्कुसुमं पत्रं फलं देवे ह्यधोमुखम् । पुष्पपत्रादिकं विप्र यथोत्पन्नं तथार्पयेत् ॥ ७० ॥

Không nên dâng lên Thần linh hoa, lá hay quả khi bị lật úp, quay mặt xuống. Hỡi brāhmaṇa, hoa lá và các vật cúng khác nên được dâng đúng như dáng thế tự nhiên khi chúng sinh trưởng.

Verse 71

वनस्पतिरसं दिव्यं गंधाढ्यं सुमनोहरम् । आघ्रेयं देवदेवेश धूपं भक्त्या गृहाम मे ॥ ७१ ॥

Ô Đấng Chúa tể của chư Thiên, xin Ngài nhận từ con với lòng bhakti nén hương thiêng này—kết tinh từ tinh túy thảo mộc rừng, đượm hương ngào ngạt, làm hoan hỷ tâm ý—xứng đáng để Ngài thọ hương.

Verse 72

सुप्रकाशं महादीपं सर्वदा तिमिरापहम् । घृतवर्तिसमायुक्तं गृहाण मम सत्कृतम् ॥ ७२ ॥

Xin Ngài nhận nơi con lễ vật được kính dâng: ngọn đại đăng rực sáng, luôn xua tan bóng tối, với tim đèn thấm đẫm bơ ghee.

Verse 73

अन्नं चतुर्विधं स्वादु रसैः षड्भिः समन्वितम् । भक्त्या गृहाण मे देव नैवेद्यंतुष्टिदंसदा ॥ ७३ ॥

Món thực phẩm ngọt này được bày thành bốn loại, đầy đủ sáu vị—lạy Chúa—xin Ngài nhận lễ naivedya của con với lòng bhakti; nguyện lễ phẩm này luôn ban sự mãn nguyện.

Verse 74

नागवल्लीदलं श्रेष्टं पूगखदिरचूर्णयुक् । कर्पूरादिसुगंधाढ्यं यद्दत्तं तद्गृहाण मे ॥ ७४ ॥

Xin Ngài nhận nơi con lá trầu thượng hảo này, được chuẩn bị cùng cau và bột catechu (khadira), lại thơm ngát long não và các hương liệu khác—lễ vật con kính dâng.

Verse 75

दद्यात्पुष्पाञ्जलिं पश्चात्कुर्यादावरणार्चनम् ॥ ७५ ॥

Sau đó, nên dâng một nắm hoa; rồi thực hành āvaraṇa-arcana, tức lễ bái các vị thần hộ trì ở vòng quanh.

Verse 76

यदाशाभिमुखो भूत्वा पूजनं तु समाचरेत् । सैव प्राची तु विज्ञेया ततोऽन्या विदिशो दश ॥ ७६ ॥

Khi hành giả hướng mặt về phương nào mà cử hành lễ bái, thì chính phương ấy được hiểu là phương Đông; từ đó xác định mười phương phụ còn lại.

Verse 77

केशरेष्वग्निकोणादि हृदयादीनि पूजयेत् । नेत्रमग्रे दिक्षु चास्त्रं अंगमंत्रैर्यथाक्रमम् ॥ ७७ ॥

Trên các cánh sen, hãy lễ bái các thần bắt đầu từ góc Agni, và sáu aṅga-mantra bắt đầu từ Tâm (Hṛdaya). Ở phía trước, an trí Mantra Mắt; còn trong các phương, an trí Astra (mantra vũ khí), theo đúng thứ tự cùng các aṅga-mantra.

Verse 78

शुक्लश्वेतसितश्यामकृष्णरक्तार्चिषः क्रमात् । वराभयकरा ध्येयाः स्वस्वदिक्ष्वं गशक्तयः ॥ ७८ ॥

Theo thứ tự, hào quang của các vị là: trắng, trắng rực, trắng nhạt, lam sẫm, đen và đỏ. Mang ấn ban phúc và vô úy, các śakti của Aṃga ấy cần được quán tưởng ở đúng phương vị của mình.

Verse 79

अमुकावरणांते तु देवता इति संवदेत् । सालंकारास्ततः पश्चात्सांगाः सपरिचारिकाः ॥ ७९ ॥

Khi kết thúc nghi thức bao vây (āvaraṇa) đã định, hãy thốt lời: “Đây là Thần.” Sau đó, quán tưởng hay xưng niệm vị ấy như được trang sức bằng châu báu, cùng các chi phần (aṅga) và có các thị nữ hầu cận theo bên.

Verse 80

सवाहनाः सायुधाश्च ततः सर्वो पचारकैः । संपूजितास्तर्पिताश्च वरदाः संत्विदं पठेत् ॥ ८० ॥

Rồi sau đó—cùng với các vật cưỡi và vũ khí—hãy cúng bái các vị bằng mọi phẩm vật. Khi đã được tôn kính đúng phép và làm thỏa mãn bằng nghi thức tưới rưới (tarpana), nguyện các Đấng ban ân ấy hoan hỷ. Như vậy, hãy tụng đọc lời này.

Verse 81

मूलांते च समुञ्चार्य दिवतायै निवेदयेत् । अभीष्टसिद्धिं मे देहि शरणागतवत्सल ॥ ८१ ॥

Sau khi tụng rõ ràng ở phần kết của mūla-mantra, hãy dâng lên Thần linh: “Ôi Đấng thương yêu kẻ nương tựa, xin ban cho con sự thành tựu điều con mong cầu.”

Verse 82

भक्तया समर्पये तुभ्यममुकावरणार्चनम् । इत्युञ्चार्य क्षिपेत्पुष्पाञ्जलिं देवस्य मस्तके ॥ ८२ ॥

Nói rằng: “Với lòng bhakti, con xin dâng lên Ngài lễ thờ phụng lớp bao hộ (āvaraṇa) này,” rồi xướng lời ấy và đặt một nắm hoa lên đỉnh đầu Thần Tượng.

Verse 83

ततस्त्वभ्यर्च्यनीयाः स्युः कल्पोक्ताश्चावृतीः क्रमात् । सायुधांस्तत इंद्राद्यान्स्वस्वदिक्षु प्रपूजयेत् ॥ ८३ ॥

Kế đó, theo thứ tự, hãy phụng thờ các āvaraṇa như được dạy trong các kinh Kalpa; rồi sau, hãy cung kính thờ phụng Indra và các chư thiên khác—mỗi vị mang vũ khí của mình—ở các phương vị tương ứng.

Verse 84

इद्रो वह्निर्यमो रक्षो वरुणः पवनो विधुः । ईशानोऽथ विधिश्चैवमधस्तात्पन्न गाधिपः ॥ ८४ ॥

Indra, Agni, Yama, Rakṣa—vị hộ phương, Varuṇa, Vāyu và Nguyệt thần; rồi đến Īśāna và Brahmā, Đấng an bài. Cũng vậy, ở phía dưới là Naga-đế, chúa tể loài rắn, cai quản thủy giới dưới lòng đất.

Verse 85

ऐरावतस्तथा मेषो महिषः प्रेतस्तिमिर्मृगः । वाजी वृषो हंसकूर्मौ वाहनानि विदुर्बुधाः ॥ ८५ ॥

Airāvata; rồi con cừu đực và trâu; preta, timi và nai; lại có ngựa, bò đực, thiên nga và rùa—bậc hiền trí biết rằng đó là các vāhana, linh thú làm xe cưỡi của chư thiên.

Verse 86

वज्रं शक्तिं दंडखङ्गौ पाशां कुशगदा अपि । त्रिशूलं पद्मचक्रे च क्रमादिंद्रादिहेतयः ॥ ८६ ॥

Vajra (lôi chùy), śakti (thương), daṇḍa và khaḍga (gậy và kiếm), pāśa (dây thòng lọng), aṅkuśa và gadā (móc voi và chùy); lại có triśūla, padma và cakra—đó là các vũ khí của Indra và các chư thiên khác, theo thứ tự.

Verse 87

समाप्यावरणार्चां तु देवतारार्तिकं चरेत् । शंखतोयं परिक्षिप्योद्वाहुर्नृत्यन् पतेत्क्षितौ ॥ ८७ ॥

Sau khi hoàn tất việc thờ cúng các thần hộ viền (āvaraṇa), hành giả nên cử hành lễ ārati dâng lên Thần Chủ. Rảy nước từ ốc tù và khắp bốn phương, người thờ phụng giơ cao đôi tay, múa trong lòng bhakti, rồi cuối cùng phủ phục sát đất.

Verse 88

दंडवञ्चाप्यथोत्थाय प्रार्थयित्वा निजेश्वरम् । दक्षिणे स्थंडिलं कृत्वा तत्र संस्कारमाचरेत् ॥ ८८ ॥

Sau khi đảnh lễ toàn thân kiểu daṇḍavat (như cây gậy), rồi đứng dậy, hành giả nên cầu nguyện lên chính Chúa của mình. Kế đó, ở phía bên phải, chuẩn bị một nền nghi lễ (sthaṇḍila) và cử hành saṃskāra theo quy định tại đó.

Verse 89

मूलेनेक्षणमस्त्रेण प्रोक्षणं ताडनं पुनः । कुशैस्तद्वर्मणाभ्युक्ष्य पूज्य तत्र न्यसेद्वसुम् ॥ ८९ ॥

Với mūla-mantra, dùng các mantra “nhãn kiến” và “vũ khí”, hành giả rảy nước tịnh hóa (prokṣaṇa) rồi lại đánh trừ chướng ngại (tāḍana). Kế đó, dùng cỏ kuśa rảy nước dưới sự hộ trì của “giáp chú” (varma-mantra), rồi thờ kính và an trí vật cúng/tài vật (vasu) đúng chỗ tại đó.

Verse 90

प्रदाप्य तत्र जुहुयाद्ध्यात्वा चैवेष्टदेवताम् । महाव्याहृतिभिर्यस्तु समस्ताभिश्चतुष्टयम् ॥ ९० ॥

Sau khi nhóm lửa tại đó, hành giả nên dâng các oblation (homa), đồng thời thiền niệm về iṣṭa-devatā—bản tôn mình chọn. Việc cúng dâng nên được thực hiện với các Mahā-vyāhṛti, dùng trọn bộ bốn câu cùng nhau.

Verse 91

जुहुयात्सर्पिषा भक्तैस्तिलैर्वा पायसेन वा । सघृतैः साधकश्रेष्टः पञ्चविंशतिसंख्यया ॥ ९१ ॥

Bậc hành giả ưu tú nên dâng oblation: hoặc bằng bơ ghee cùng các lễ vật dâng trong bhakti, hoặc bằng mè, hoặc bằng cơm sữa (pāyasa)—tất cả đều hòa với ghee—với số lượng hai mươi lăm lần.

Verse 92

पुनर्व्याहृतिभिघिर्हुत्वा गंधाद्यैः पुनरर्चयेत् । देवं संयोजयेन्मूर्तौ ततो वह्निं विसर्जयेत् ॥ ९२ ॥

Lại nữa, sau khi dâng cúng tế (homa) kèm các lời xướng thiêng (vyāhṛti), hành giả nên thờ phụng lần nữa bằng hương thơm và các phẩm vật; rồi an vị (hợp nhất) Thần linh vào trong tượng thờ (mūrti), và sau đó làm lễ tiễn lửa thiêng (Agni) theo nghi thức.

Verse 93

भो भो वह्ने महाशक्ते सर्वकर्मप्रसाधक । कर्मांतरेऽपि संप्राप्ते सान्निध्यं कुरु सादरम् ॥ ९३ ॥

Ôi Hỏa Thần Agni, ôi Đại Năng Lực, đấng làm viên mãn mọi nghi lễ; khi một nghi lễ khác cũng được khởi hành, xin Ngài cũng hiện diện nơi ấy, với lòng tôn kính và không hề thiếu vắng.

Verse 94

विसृज्याग्निदेवतायै दद्यादाचमनीयकम् । अवशिष्टेन हविषा गंधपुष्पाक्षतान्वितम् ॥ ९४ ॥

Sau khi làm lễ tiễn (kết thúc nghi thức), nên dâng nước súc miệng (ācamana) lên Hỏa Thần; và với phần tế phẩm (havis) còn lại, hãy dâng cúng kèm hương thơm, hoa và gạo nguyên hạt (akṣata).

Verse 95

देवतापार्षदेभ्योऽपि पूर्वोक्तेभ्यो बलिं ददेत् । ये रौद्रा रौद्रकर्माणो रौद्रस्थाननिवासिनः ॥ ९५ ॥

Cũng nên dâng lễ vật (bali) cho các tùy tùng của những vị thần đã nói trước—những kẻ có bản tính dữ dằn, làm các việc dữ dằn, và cư trú tại những nơi dữ dằn thuộc về Rudra.

Verse 96

योगिन्यो ह्युग्ररूपाश्च गणानामधिपास्च ये । विघ्नभूतास्तथा चान्ये दिग्विदिक्षु समाश्रिताःग ॥ ९६ ॥

Quả thật, các Yoginī mang hình tướng dữ dằn, cùng những vị làm chủ các Gaṇa, và các loài khác trở thành chướng ngại—đều nương trú trong các phương và các phương phụ.

Verse 97

सर्वे ते प्रीतमनसः प्रतिगृह्णंत्विमं बलिम् । इत्यष्टदिक्षु दत्वा च पुनर्भूतबलिं चरेत् ॥ ९७ ॥

“Nguyện tất cả chư vị hoan hỷ mà thọ nhận lễ vật (bali) này.” Sau khi đã dâng bali về tám phương, hành giả lại tiếp tục dâng lễ bali cho các bhūta (chúng hữu tình thuộc các yếu tố).

Verse 98

पानीयममृतीकृत्य मुद्रया धेनुसंज्ञया । देवतायाः करे दद्यात्पुनश्चाचमनीयकम् ॥ ९८ ॥

Sau khi làm cho nước uống trở thành “cam lộ” bằng ấn dhenu (ấn con bò), hãy đặt nước ấy vào tay của Thần Tôn; rồi lại dâng nước ācamanīya để súc miệng, thanh tịnh.

Verse 99

देवमुद्वास्य मूर्तिस्थं पुनस्तत्रैव योजयेत् । नैवेद्यं च ततो दद्यात्तत्तदुच्छिष्टभोजिने ॥ ९९ ॥

Sau khi nghi thức thỉnh và tiễn Thần Tôn đã được kết thúc đúng pháp, lại nên an lập Thần Tôn trong hình tượng ngay tại chỗ ấy. Kế đó, hãy dâng naivedya (thực phẩm cúng) cho vị thọ dụng phần dư của lễ cúng ấy.

Verse 100

महेश्वरस्य चंडेशो विष्वक्सेनस्तथा हरेः । चंडांशुस्तरणेर्वक्ततुंडश्चापि गणेशितुः । शक्तेरुच्छिष्टचांडाली प्रोक्ता उच्छिष्टभोजिनः ॥ १०० ॥

Caṇḍeśa là tùy tùng của Maheśvara; còn Viṣvaksena cũng vậy, là tùy tùng của Hari. Caṇḍāṃśu thuộc về Thần Mặt Trời (Taraṇi), và Vaktatuṇḍa cũng thuộc về Gaṇeśa. Đối với Śakti, vị tùy tùng mang danh Ucchiṣṭacāṇḍālī được tuyên dạy—những vị ấy được gọi là “ucchiṣṭa-bhojin”, kẻ thọ thực phần dư (thánh dư).

Verse 101

ततो ऋष्यादिकं स्मृत्वा कृत्वा मूलषडंगकम् । जप्त्वा मंत्रं यथाशक्ति देवतायै निवेदयेत् ॥ १०१ ॥

Rồi, tưởng niệm vị ṛṣi (thánh hiền) và các chi tiết của thần chú, thực hành nghi thức phụ trợ sáu phần (ṣaḍaṅga) của thần chú gốc; sau đó tụng niệm thần chú tùy sức và dâng lên vị Thần chủ trì.

Verse 102

गुह्यातिगुह्यगोप्ता त्वं गृहाणास्मत्कृतं जपम् । सिद्धिर्भवतु मे देव त्वत्प्रसादात्त्वयि स्थिता ॥ १०२ ॥

Ô Đấng gìn giữ điều bí mật thẳm sâu nhất, xin nhận lấy pháp japa do con thực hành. Ôi Chúa tể, nguyện cho con được thành tựu—nhờ ân sủng của Ngài—và được an lập vững bền trong chính Ngài.

Verse 103

ततः पराङ्मुखं चार्घं कृत्वा पुष्पैः प्रपूजयेत् । दोर्भ्यां पभ्द्यां च जानुभ्यामुरसा शिरसादृशा । मनसा वचसा चेति प्रणामोऽष्टांग ईरितः ॥ १०३ ॥

Sau đó, quay mặt đi trong lòng kính cẩn, dâng arghya rồi nên thờ phụng bằng hoa. Với hai tay, hai chân, hai gối, ngực, đầu và ánh nhìn—lại thêm bằng tâm và lời—đó được gọi là lễ phủ phục tám chi (aṣṭāṅga-praṇāma).

Verse 104

बाहुभ्यां च सजानुभ्यां शिरसा वचसापि वा । पंचांगकः प्रणामः स्यात्पूजायां प्रवरावुभौ ॥ १०४ ॥

Trong sự thờ phụng, hình thức đảnh lễ cao quý là lễ phủ phục năm chi (pañcāṅga-praṇāma): bằng hai tay, hai gối, đầu, và cả bằng lời. Cả hành động thân thể lẫn sự kính ngưỡng qua ngôn từ đều đáng tán thán.

Verse 105

नत्वा च दंडवन्मंत्री ततः कुर्यात्प्रदक्षिणाः । विष्णुसोमार्कविघ्नानां वेदार्धेंद्वद्रिवह्नयः ॥ १०५ ॥

Sau khi phủ phục như cây gậy (daṇḍavat), người trì tụng thần chú nên tiếp tục đi nhiễu (pradakṣiṇā). Số vòng nhiễu được chỉ bằng những “từ mật”: đối với Viṣṇu, Soma, Arka và Vighna—Đấng trừ chướng—lần lượt là “nửa số Veda”, “mặt trăng”, “núi”, và “các ngọn lửa”.

Verse 106

ततः स्तोत्रादिकं मंत्री प्रपठेद्भक्तिपूर्वकम् । इतः पूर्णं प्राणबुद्धिदेहधर्माधिकारतः ॥ १०६ ॥

Sau đó, người hành trì thần chú nên tụng các thánh ca (stotra) và những lời nguyện khác với lòng bhakti. Nhờ vậy, nghi lễ được viên mãn—tùy theo khả năng, xét theo sinh lực, trí hiểu, sức thân và bổn phận theo dharma của mỗi người.

Verse 107

जाग्रत्स्वप्नसुषुप्त्यंतेऽवस्थासु मनसा वदेत् । वाचा हस्ताभ्यां च पद्भ्यामुदरेण ततः परम् ॥ १०७ ॥

Khi chấm dứt các trạng thái thức, mộng và ngủ sâu, hành giả nên “nói” bằng tâm; rồi nói bằng lời, bằng đôi tay, bằng đôi chân, và sau đó bằng bụng (tức các chức năng thân thể vượt ngoài lời nói).

Verse 108

शिष्णांते यत्स्मृतं पश्चाद्यदुक्तं यत्कृतं ततः । तत्सर्वं च ततो ब्रह्मर्पणं भवतु ठद्वयम् ॥ १०८ ॥

Điều gì đã được nhớ lại về sau, điều gì đã được nói ra, và điều gì đã được làm tiếp theo—nguyện tất cả từ nay trở đi đều trở thành lễ hiến dâng lên Brahman; xin được viên mãn ở cả hai phương diện.

Verse 109

मां मदीयं च सकलं विष्णवे च समर्पये । तारं तत्सदतो ब्रह्मर्पणमस्तु मनुर्मतः ॥ १०९ ॥

Con xin hiến dâng chính mình và tất cả những gì thuộc về con lên Viṣṇu. Với âm tiết thiêng Tāra (Oṁ) cùng “tat-sat”, nguyện đây là lễ dâng lên Brahman, như truyền thống Mật chú đã dạy.

Verse 110

प्रणवाद्योऽष्टवस्वर्णो ह्यनेनात्मानमर्पयेत् । अज्ञानाद्वा प्रमादाद्वा वैकल्यात्साधनस्य च ॥ ११० ॥

Khởi đầu bằng âm thiêng Oṁ và gồm tám âm tiết, nhờ thần chú này người ta nên hiến dâng (quy phục) chính mình—dù do vô minh, do sơ suất, hay do thiếu sót trong phương tiện tu tập (sādhana).

Verse 111

यन्न्यूनमतिरिक्तं वा तत्सर्वं क्षन्तुमर्हसि । द्रव्यहीनं क्रियाहीनं मंत्रहीनं मयान्यथा ॥ १११ ॥

Điều gì thiếu sót hay dư thừa, xin Ngài hoan hỷ tha thứ tất cả. Những gì con đã làm trái với quy định—thiếu lễ vật, thiếu nghi thức, hay thiếu thần chú—xin đều được dung thứ.

Verse 112

कृतं यत्तत्क्षमस्वेश कृपया त्वं दयानिधे । यन्मया क्रियते कर्म जाग्रत्स्वप्रसुषुप्तिषु ॥ ११२ ॥

Ôi Lạy Chúa, biển cả của lòng từ bi, xin thương xót tha thứ mọi điều con đã lỡ làm sai. Mọi hành nghiệp con tạo trong lúc thức, trong mộng, hay trong giấc ngủ sâu, xin Ngài đều rộng lòng dung thứ.

Verse 113

तत्सर्वं तावकी पूजा भूयाद्भूत्यै च मे प्रभो । भूमौ स्खलितपादानां भूमिरेवावलंबनम् ॥ ११३ ॥

Ôi Lạy Chúa, xin cho tất cả những điều này trở thành lễ bái dâng lên Ngài, và xin cho đó là nhân duyên đem lại an lành và thịnh vượng cho con. Vì kẻ trượt chân trên đất thì chính mặt đất lại là chỗ nương tựa.

Verse 114

त्वयि जातापराधानां त्वमेव शरणं प्रभो । अन्यथा शरणं नास्ति त्वमेव शरणं मम ॥ ११४ ॥

Ôi Lạy Chúa, đối với những kẻ đã phạm lỗi với Ngài, chính Ngài là nơi nương tựa duy nhất. Không còn nơi nương tựa nào khác; chỉ Ngài là nơi nương tựa của con.

Verse 115

तस्मात्कारुण्यभावेन क्षमस्व परमेश्वर । अपराधसहस्राणि क्रियंतेऽहर्न्निशं मया ॥ ११५ ॥

Vì vậy, ôi Đấng Tối Thượng, xin Ngài lấy lòng từ mẫn mà tha thứ cho con; bởi con đã gây nên hàng ngàn lỗi lầm suốt ngày đêm.

Verse 116

दासोऽयमिति मां मत्वा क्षमस्व जगतां पते । आवाहनं न जानामि न जानामि विसर्जनम् ॥ ११६ ॥

Xin Ngài xem con chỉ là kẻ tôi tớ của Ngài mà tha thứ, ôi Chúa tể của muôn loài. Con không biết nghi thức thỉnh mời cho đúng, cũng không biết nghi thức tiễn thỉnh cho đúng.

Verse 117

पूजां चैव न जानामि त्वं गतिः परमेश्वर । संप्रार्थ्यैवं ततो मंत्री मूलांते श्लोकमुञ्चरेत् ॥ ११७ ॥

“Con chẳng biết cả phép tắc cúng thờ; lạy Đấng Tối Thượng, chỉ Ngài là nơi nương tựa của con.” Khấn nguyện như vậy xong, người hành trì thần chú nên tụng bài kệ ở phần cuối của căn bản thần chú như lời kết.

Verse 118

गच्छ गच्छ परं स्थानं जगदीश जगन्मय । यन्न ब्रह्मादयो देवा जानंति च सदाशिवः ॥ ११८ ॥

Hãy đi, hãy đi đến cảnh giới tối thượng, lạy Chúa Tể của vũ trụ, Đấng thấm khắp muôn loài; cõi ấy ngay cả Phạm Thiên và chư thiên khác cũng không biết, đến cả Sadāśiva cũng chẳng hay.

Verse 119

इति पुष्पांजलिं दत्वा ततः संहारमुद्रया । निधाय देवं सांगं च स्वीयदृत्सरसीरुहे ॥ ११९ ॥

Như vậy, sau khi dâng một nắm hoa (puṣpāñjali), rồi dùng thủ ấn saṃhāra (ấn kết/thâu nhiếp), hành giả nên an trí trong tâm: Thần Tôn, cùng các chi phần và quyến thuộc của Ngài, vào đóa sen nơi hồ tâm của chính mình.

Verse 120

सुषुम्णावर्त्मना पुष्पमाघ्रायोद्वासयेद् बुधः । शंखचक्रशिलालिंगविघ्नसूर्यद्वयं तथा ॥ १२० ॥

Bậc trí giả hãy hít hương hoa theo lộ suṣumṇā, rồi nhẹ nhàng thở ra. Cũng theo cách ấy, hãy quán niệm: ốc tù và (śaṅkha), bánh xe (cakra), thánh thạch (śilā), liṅga, Đấng trừ chướng (Vighna/Gaṇeśa), và đôi mặt trời.

Verse 121

शक्तित्रयं न चैकत्र पूजयेद्दुःखकारणम् । अकालमृत्युहरणं सर्वव्याधिविनाशन् ॥ १२१ ॥

Không nên thờ phụng ba Śakti cùng một chỗ, vì sẽ trở thành nguyên nhân của khổ đau. Sự thờ phụng đúng pháp sẽ trừ cái chết yểu và diệt mọi bệnh tật.

Verse 122

सर्वपापक्षयकरं विष्णुपादोदकं शुभम् ॥ १२२ ॥

Nước cát tường đã tắm rửa bàn chân của Đức Vishnu có năng lực tiêu trừ mọi tội lỗi.

Verse 123

तत्तद्भक्तैर्गृही तव्यं तन्नैवेद्यनिवेदितम् । अग्राह्यं शिवनिर्माल्यं पत्रं पुष्पं फलं जलम् ॥ १२३ ॥

Vật đã dâng làm naivedya (lễ phẩm) chỉ nên được thọ nhận bởi chính các tín đồ của vị thần ấy. Còn lá, hoa, quả và nước là nirmālya (đồ cúng còn lại) của Śiva thì người khác không nên thọ nhận.

Verse 124

शालग्रामशिलास्पर्शात्सर्वं याति पवित्रताम् । पूजा पंचविधा तत्र कथिता नारदाखिलैः ॥ १२४ ॥

Chỉ cần chạm vào thánh thạch Śālagrāma, mọi sự đều trở nên thanh tịnh. Trong bối cảnh ấy, Nārada đã giảng trọn vẹn pháp thờ phụng năm phần.

Verse 125

आतुरी सौतिकी त्रासी साधना भाविनी तथा । दौर्बोधी च क्रमादासां लक्षणानि श्रृणुष्व मे ॥ १२५ ॥

“Aturī, Sautikī, Trāsī, Sādhanā, Bhāvinī và Daurbodhī—hãy nghe ta lần lượt nói về những dấu hiệu phân biệt của các loại ấy.”

Verse 126

रोगादियुक्तो न स्रायान्न जपेन्न च पूजयेत् । विलोक्य पूजां देवस्य मूर्तिं वा सूर्य्यमंडलम् ॥ १२६ ॥

Người mắc bệnh tật và các chứng khổ tương tự không nên tắm rửa, không nên tụng niệm, cũng không nên cử hành nghi lễ thờ phụng. Thay vào đó, chỉ cần chiêm ngưỡng việc thờ phụng của Chúa, hoặc hình tượng thần linh, hoặc đĩa mặt trời mà an trú.

Verse 127

प्रणम्याथ स्मरन्मंत्रमर्पयेत्कुमांजलिम् । रोगे निवृत्ते स्नात्वाथ नत्वा संपूञ्चेद्गुरुम् ॥ १२७ ॥

Rồi, sau khi đảnh lễ và tưởng niệm thần chú, hành giả nên dâng một nắm hoa bằng chắp tay. Khi bệnh đã thuyên giảm, hãy tắm gội, lại đảnh lễ lần nữa và kính cẩn cáo từ bậc Guru.

Verse 128

त्वत्प्रसादाज्जगन्नाथ जगत्पूज्य दयानिधे । पूजाविच्छेददोषो मे मास्त्विति प्रार्थयेच्च तम् ॥ १२८ ॥

Nhờ ân sủng của Ngài, ô Jagannātha—Chúa tể vũ trụ, Đấng được muôn loài tôn thờ, biển cả của lòng từ mẫn—xin khẩn nguyện: “Nguyện cho lỗi lầm làm gián đoạn việc thờ phụng của con không bao giờ khởi lên.”

Verse 129

द्विजानपि च संपूज्य यथाशक्त्या प्रतोष्य च । तेभ्यश्चाशिषमादाय देवं प्राग्वत्ततोऽर्चयेत् ॥ १२९ ॥

Sau khi cung kính tôn thờ các bậc nhị sinh (Bà-la-môn), làm họ hoan hỷ tùy theo khả năng, và nhận lời chúc phúc từ họ, rồi hãy thờ phụng Thần Tượng theo đúng nghi thức đã dạy trước đó.

Verse 130

आतुरी कथिता ह्येषा सोतिक्यथ निगद्यते । सूतकं द्विविधं प्रोक्तं जाताख्यं मृतसंज्ञकम् ॥ १३० ॥

Trạng thái (bất tịnh) này quả thật được gọi là ‘āturī’, và cũng được gọi là ‘sotikā’. Sūtaka (bất tịnh nghi lễ) được nói có hai loại: bất tịnh do sinh và bất tịnh do tử.

Verse 131

तत्र स्नात्वा मानसीं तु कृत्वा संध्यां समाहितः । मनसैव यजेद्देवं मनसैव जपेन्मनुम् ॥ १३१ ॥

Tắm gội xong tại đó, với tâm chuyên nhất hãy thực hành Sandhyā trong nội tâm; rồi chỉ bằng tâm mà thờ phụng Thần Tượng, và cũng chỉ bằng tâm mà trì tụng thánh chú.

Verse 132

निवृत्ते सूतके प्राग्वत्संपूज्य च गुरुं द्विजान् । तेभ्यश्चाशिषमादाय ततो नित्यक्रमं चरेत् ॥ १३२ ॥

Khi thời kỳ sūtaka (ô uế sau sinh hay sau tang) đã chấm dứt, người ấy nên như trước kính lễ và phụng thờ thầy cùng các bậc nhị sinh trưởng thượng; nhận lời chúc phúc từ họ rồi mới trở lại thực hành các nghi thức thường nhật theo nề nếp.

Verse 133

एषा तु सौतिकी प्रोक्ता त्रासी चाथ निगद्यते । दुष्टेभ्यस्त्रासमापन्नो यथालब्धोपचारंकैः ॥ १३३ ॥

Nghi thức này được tuyên nói là “Sautikī”, và cũng được gọi là “Trāsī”. Khi bị kẻ ác làm cho kinh hãi, hãy áp dụng với những phương tiện cứu chữa, đối trị nào có thể có được vào lúc ấy.

Verse 134

मानसैर्वै यजेद्देवं त्रासी सा परिकीर्तिता । पूजासाधनवस्तूनाम सामर्थ्ये तु सर्वतः ॥ १३४ ॥

Quả thật, hãy thờ phượng Đức Chúa bằng tâm ý; đó được xưng tụng là “Trāsī” (lối thờ phượng bằng tâm). Pháp này thích hợp trong mọi hoàn cảnh, dù có hay không đủ khả năng sắm sửa vật dụng cúng lễ.

Verse 135

पुष्पैः पत्रैः फलैर्वापि मनसा वा यजेद्विभुम् । साधनाभाविनी ह्येषा दौर्बोधीं श्रृणु नारद ॥ १३५ ॥

Người ta có thể thờ phượng Đấng Toàn Biến bằng hoa, lá, hay trái—hoặc chỉ bằng tâm. Vì pháp này không lệ thuộc vào phương tiện bên ngoài; hãy lắng nghe, hỡi Nārada, lời dạy vi tế khó nắm bắt này.

Verse 136

स्त्रियो वृद्धास्तथा बाला मूर्खास्तैस्तु यथाक्रमम् । यथाज्ञानकृता सा तु दौर्बोधीति प्रकीर्तिता ॥ १३६ ॥

Phụ nữ, người già, trẻ nhỏ và kẻ ít học—mỗi hạng theo thứ tự—nói năng tùy theo mức hiểu biết của mình. Vì vậy, cách dùng ấy được gọi là “durbodhā”, nghĩa là “khó nắm bắt”.

Verse 137

एवं यथाकथंचित्तु पूजां कुर्याद्धि साधकः । देवपूजाविहीनो यः स गच्छेन्नरकं ध्रुवम् ॥ १३७ ॥

Vì vậy, dù chỉ có thể làm theo cách nào đi nữa, người hành trì vẫn phải thực hiện việc thờ phụng. Kẻ không có sự thờ phụng Thần Linh (Deva) chắc chắn sẽ rơi vào địa ngục.

Verse 138

वैश्वदेवादिकं कृत्वा भोजयेद्द्विजसत्तमान् । देवे निवेदितं पश्चाद्भुंमजीत स्वगणैः स्वयम् ॥ १३८ ॥

Trước hết, sau khi làm lễ Vaiśvadeva và các phẩm cúng mở đầu khác, hãy thỉnh mời và đãi các bậc nhị sinh ưu tú. Khi thức ăn đã được dâng lên Thần Linh, rồi mới tự mình thọ thực cùng các tùy tùng.

Verse 139

आचम्याननशुद्धिं च कृत्वा तिष्टेत् कियत्क्षणम् । पुराणमितिहासं च श्रृणुयात्स्वजनैः सह ॥ १३९ ॥

Sau khi làm ācamana và thanh tịnh miệng, hãy an trú điềm tĩnh trong chốc lát; rồi cùng người thân của mình, hãy lắng nghe Purāṇa và Itihāsa.

Verse 140

समर्थः सर्वकल्पेषु योऽनुकल्पं समाचरेत् । न सांगशयिकं तस्य दुर्मतेर्जायते फलम् ॥ १४० ॥

Dẫu có đủ năng lực thực hành mọi nghi thức theo các kalpa, nhưng nếu lại chọn chỉ làm phép thay thế (anukalpa), thì do ý hướng mê lầm ấy, quả báo viên mãn cùng các trợ duyên đúng pháp sẽ không phát sinh.