Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 40

Devapūjā-krama: Ārghya-saṃskāra, Maṇḍala–Nyāsa, Mudrā-pradarśana, Āvaraṇa-arcana, Homa, Japa, and Kṣamāpaṇa

Devanagari script

अनन्या तव देवेश मूर्तिशक्तिरियं प्रभो । सांनिध्यं कुरु तस्यां त्वं भक्तानुग्राहकारक ॥ ४० ॥

Transliteration

ananyā tava deveśa mūrtiśaktiriyaṃ prabho | sāṃnidhyaṃ kuru tasyāṃ tvaṃ bhaktānugrāhakāraka || 40 ||

Translation

Ôi Chúa tể chư thiên, ôi Đấng Chủ Tôn—năng lực của thánh tượng này chính là năng lực bất phân của Ngài. Xin Ngài hiện diện trong đó, vì Ngài là Đấng ban ân điển cho người sùng kính.

Word by Word

• अनन्या: exclusive/undivided
• अनन्या: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अनन्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्—(nominative singular feminine)

• तव: your
• तव: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; (genitive singular)

• देवेश: O Lord of gods
• देवेश: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देव + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; (vocative singular masculine)

• मूर्तिशक्तिः: power of the form (iconic potency)
• मूर्तिशक्तिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मूर्ति + शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (nominative singular feminine)

• इयम्: this
• इयम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (nominative singular feminine)

• प्रभो: O Lord
• प्रभो: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: प्रभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; (vocative singular masculine)

• सांनिध्यम्: presence/nearby-ness
• सांनिध्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सान्निध्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (accusative singular neuter)

• कुरु: make
• कुरु: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लोट्-लकार (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद—(do/make)

• तस्याम्: in that (form)
• तस्याम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; (locative singular feminine)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (nominative singular)

• भक्तानुग्राहकारक: O one who causes grace to devotees
• भक्तानुग्राहकारक: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भक्त + अनुग्रह + कारक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; (vocative singular masculine)

Speaker

Narada (in prayer/supplication to the Deity)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: karuna

Characters & Entities

• Devesha (Lord of the gods)
• Prabhu (the Lord)
• Bhakta (devotees)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It affirms that the deity’s icon/form is not separate from the Lord’s own śakti, and it prays for the Lord’s active presence (sāṁnidhya) so devotees may receive anugraha (grace).

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti here is shown as intimate reliance on the Lord: the devotee addresses Him directly, recognizes His immanence in worship, and seeks His compassionate presence for the uplift of bhaktas.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It aligns with ritual application—invoking sāṁnidhya in a mūrti is a key practical principle behind pūjā and prāṇa-pratiṣṭhā style worship procedures, even when the verse itself is devotional rather than technical.