Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 106

Devapūjā-krama: Ārghya-saṃskāra, Maṇḍala–Nyāsa, Mudrā-pradarśana, Āvaraṇa-arcana, Homa, Japa, and Kṣamāpaṇa

Devanagari script

ततः स्तोत्रादिकं मंत्री प्रपठेद्भक्तिपूर्वकम् । इतः पूर्णं प्राणबुद्धिदेहधर्माधिकारतः ॥ १०६ ॥

Transliteration

tataḥ stotrādikaṃ maṃtrī prapaṭhedbhaktipūrvakam | itaḥ pūrṇaṃ prāṇabuddhidehadharmādhikārataḥ || 106 ||

Translation

Sau đó, người hành trì thần chú nên tụng các thánh ca (stotra) và những lời nguyện khác với lòng bhakti. Nhờ vậy, nghi lễ được viên mãn—tùy theo khả năng, xét theo sinh lực, trí hiểu, sức thân và bổn phận theo dharma của mỗi người.

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• स्तोत्र-आदिकम्: hymns and the like
• स्तोत्र-आदिकम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्तोत्र (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुषः (आदि-समास/अव्ययार्थ): ‘स्तोत्रं आदिः यस्य/स्तोत्रादि’ = hymn etc.

• मन्त्री: the worshipper / mantra-reciter
• मन्त्री: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मन्त्रिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• प्रपठेत्: should recite
• प्रपठेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पठ् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; उपसर्गः—प्र

• भक्ति-पूर्वकम्: devoutly / with devotion
• भक्ति-पूर्वकम्: Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक) + पूर्वक (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समासः; क्रियाविशेषण (adverbial): ‘भक्त्या पूर्वम्/भक्तिपूर्वकम्’ = with devotion beforehand/with devotion

• इतः: from this / hence
• इतः: Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: इतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; अपादानार्थक/दिशावाचक (from here/thereafter)

• पूर्णम्: complete / fulfilled
• पूर्णम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: पूर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; (सन्दर्भे विधेय-विशेषणम्)

• प्राण-बुद्धि-देह-धर्म-अधिकारतः: according to the scope of life-breath, intellect, body, and duties
• प्राण-बुद्धि-देह-धर्म-अधिकारतः: Hetu/Adhikarana (हेतु/अधिकरण-अर्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: प्राण (प्रातिपदिक) + बुद्धि (प्रातिपदिक) + देह (प्रातिपदिक) + धर्म (प्रातिपदिक) + अधिकार (प्रातिपदिक) + तस् (तसिल्-प्रत्यय; अव्यय)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb) ‘-तः’; पूर्वपदसमूहः समासीकृतः (तत्पुरुष-प्राय): ‘प्राणादि-धर्म-अधिकार’ + ‘तः’ = ‘in respect of/according to the domain of…’

Speaker

Narada (teaching in a technical-ritual context; dialogue framed within the Narada–Sanatkumara instruction cycle)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches that devotional recitation (stotra) is not optional ornamentation but a completing element of mantra-practice, and that spiritual practice should be aligned with one’s real eligibility (adhikāra).

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is presented as the proper inner attitude for recitation—stotras and prayers are to be performed “with devotion,” making the practice effective and spiritually whole rather than merely mechanical.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

The verse emphasizes adhikāra-vicāra (assessment of eligibility/capacity) as a practical rule in ritual procedure—calibrating recitation and observance to prāṇa (strength), buddhi (understanding), deha (bodily ability), and dharma (prescribed duty).