The Narration of the Trayodaśī Vow Observed Throughout the Twelve Months

Verse 1

सनातन उवाच । अथातः संप्रवक्ष्यामि त्रयोदश्या व्रतानि ते । यानि कृत्वा नरो भक्त्या सुभगो जायते भुवि ॥ १ ॥

Sanātana nói: Nay ta sẽ giảng rõ các trai giới của ngày Trayodaśī (mồng mười ba âm lịch). Ai thực hành với lòng bhakti thì ở đời này được phúc lành, may mắn và thịnh vượng.

Verse 2

मधौ शुक्लत्रयोदश्यां मदनं चन्दनात्मकम् । कृत्वा संपूज्य यत्नेन वीजेयव्द्यजनेन च ॥ २ ॥

Vào ngày Trayodaśī sáng (śukla) của tháng Madhu, hãy nắn tượng Madana—thần ái tình—bằng gỗ đàn hương; rồi cung kính thờ phụng với sự chuyên cần, và sau đó dùng quạt nghi lễ mà quạt hầu.

Verse 3

ततः संक्षुधितः कामः पुत्रपौत्रविवर्द्धनः । अनंगपूजाप्यत्रोक्ता तां निबोध मुनीश्वर ॥ ३ ॥

Rồi đến đề tài về Kāma—dục vọng—khi bừng dậy mãnh liệt và được nói là làm tăng trưởng con cháu; và tại đây cũng dạy phép thờ phụng Ananga (Kāma). Xin hãy thấu hiểu lời dạy ấy, hỡi bậc tối thượng trong hàng hiền triết.

Verse 4

सिन्दूररजनीरागैः फलकेऽनंगमालिखेत् । रतिप्रीतियुतं श्लक्ष्णं पुष्पचापेषुधारिणम् ॥ ४ ॥

Dùng sắc đỏ chu sa và vàng nghệ, hãy vẽ Ananga (Kāma) trên một tấm bảng: dáng vẻ dịu hiền, tuấn tú, có Rati và Prīti kề bên, tay cầm cung hoa và những mũi tên hoa.

Verse 5

कामदेवं वसन्तं च वाजिवक्त्रं वृषध्वजम् । मध्याह्ने पूजयेद्भक्त्या गंधस्रग्भूषणांशुकैः ॥ ५ ॥

Vào giờ ngọ, hãy chí thành thờ phụng Kāma-deva, Vasanta (mùa xuân), Vājivaktra (vị thần mặt ngựa) và Vṛṣadhvaja (Śiva, đấng mang cờ hiệu bò đực), dâng hương thơm, vòng hoa, trang sức và y phục đẹp.

Verse 6

क्षभ्यैर्नानाविधैस्चापि मन्त्रेणानेन नारद । नमो माराय कामाय कामदेवस्य मूर्त्तये ॥ ६ ॥

Hỡi Nārada, cùng với các loại phẩm vật cúng dường khác nhau, hãy dùng thần chú này: “Kính lễ Māra, kính lễ Kāma—kính lễ hình thân của Kāmadeva.”

Verse 7

ब्रह्मविष्णुशिवेंद्राणां मनःभोभकराय वै । तत्तस्याग्रतो भक्त्या पूजयेदंगनापतिम् ॥ ७ ॥

Với lòng sùng kính, hãy thờ phụng Aṅganāpati trước vị thần ấy; vì Ngài thật là người con sinh từ tâm của Brahmā, Viṣṇu, Śiva và Indra.

Verse 8

वस्त्रमाल्याविभूषाद्यैः कामोऽयमिति चिंतयेत् । संपूज्य द्विजदांपत्यं गंधवस्त्रविभूषणैः ॥ ८ ॥

Với y phục, vòng hoa, đồ trang sức và các vật khác, hãy quán niệm: “Đây là Kāma.” Rồi sau đó, hãy cung kính cúng dường đôi vợ chồng Bà-la-môn bằng hương thơm, y phục và trang sức.

Verse 9

एवं यः कुरुते विप्र वर्षे वर्षे महोत्सवम् । वसंतसमये प्राप्ते हृष्टः पुष्टः सदैव सः ॥ ९ ॥

Vì thế, hỡi Bà-la-môn, ai cử hành đại lễ này năm này qua năm khác—khi mùa xuân đến—người ấy luôn hoan hỷ và được sung túc, cường thịnh.

Verse 10

प्रतिमासं पूजयेद्वा यावद्वर्षं समाप्यते । मदनं हृद्भवं कामं मन्मथं च रतिप्रियम् ॥ १० ॥

Hoặc cũng có thể thờ phụng Ngài mỗi tháng, cho đến khi trọn một năm: Madana—đấng sinh từ trái tim; Kāma; Manmatha; người được Rati yêu mến.

Verse 11

अनंगं चैव कंदर्पं पूजयेन्मकरध्वजम् । कुसुमायुधसंज्ञं च ततः पश्चान्मनोभवम् ॥ ११ ॥

Nên thờ phụng Thần Kāma với các danh xưng Anaṅga và Kandarpa; rồi thờ như Makaradhvaja, như bậc được gọi là Kusumāyudha (vũ khí là hoa), và sau đó là Manobhava (đấng sinh khởi trong tâm).

Verse 12

विषमेषु तथा विप्र मालतीगप्रियमित्यपि । अजाया दानमप्युक्तं स्नात्वा नद्या विधानतः ॥ १२ ॥

Cũng vậy, hỡi Bà-la-môn, vào những ngày bất tường (không thuận), người ta dạy rằng nên dâng cúng vật mình ưa thích như hoa mālatī (nhài); và việc bố thí một con dê cái cũng được chỉ định, sau khi tắm sông đúng theo nghi thức.

Verse 13

अजाः पयस्विनीर्दद्याद्दरिद्राय कुटुंबिने । भूयस्त्वनेन दानेन स लोके नैव जायते ॥ १३ ॥

Nên bố thí những con dê cho sữa cho người gia chủ nghèo khó. Nhờ công đức của sự bố thí ấy, người thí chủ không còn tái sinh trong cõi đời này nữa.

Verse 14

यदीयं शनिना युक्ता सा महावारुणी स्मृता । गंगायां यदि लभ्येत कोटिसूर्यग्रहाधिका ॥ १४ ॥

Khi thời Vāruṇī này hội cùng sao Thổ (Śani), thì được nhớ là “Đại Vāruṇī”. Nếu gặp được tại sông Gaṅgā, công đức vượt hơn cả hàng triệu lần nhật thực.

Verse 15

शुभयोगः शतर्क्षं च शनौ कामे मधौ सिते । महामहेति विख्याता कुलकोटिविमुक्तिदा ॥ १५ ॥

Khi Yoga cát tường trùng với chòm Śatabhiṣaj (Śatārkṣa)—vào ngày thứ Bảy, trong tháng Kāma (Phālguna) hoặc Madhu (Caitra), thuộc nửa tháng sáng—thì được tôn xưng là “Mahāmahā”. Người ta nói rằng nó ban giải thoát cho hàng ức (crore) dòng tộc.

Verse 16

राधशुक्लत्रयोदश्यां कामदेवव्रतं स्मृतम् । तत्र गंधादिभिः कामं पूजयेदुपवासवान् ॥ १६ ॥

Vào ngày Trayodaśī (mồng mười ba) của nửa tháng sáng (śukla) trong tháng Rādha, có nghi lễ thệ nguyện gọi là Kāmadeva-vrata. Ngày ấy, người đang trai giới nên thờ phụng Kāmadeva bằng hương thơm và các phẩm vật cúng dường tương tự.

Verse 17

प्रतिमासं ततः पश्चात्त्रयोदश्यां सिते दले । एवमेव व्रतं कार्यं वर्षांते गामलंकृताम् ॥ १७ ॥

Sau đó, mỗi tháng—vào ngày Trayodaśī của nửa tháng sáng—hãy thực hành thệ nguyện này đúng như vậy; và khi mãn một năm, hãy dâng tặng (lễ kết) một con bò được trang sức đầy đủ.

Verse 18

दद्याद्विप्राय सत्कृत्य व्रतसांगत्वसिद्धये । ज्येष्ठशुक्लत्रयोदश्यां दौर्भाग्यशमनं व्रतम् ॥ १८ ॥

Để thệ nguyện được viên mãn với đầy đủ nghi thức, nên kính cẩn bố thí cho một vị brāhmaṇa uyên học. Thệ nguyện này, cử hành vào ngày Trayodaśī của nửa tháng sáng tháng Jyeṣṭha, gọi là nghi lễ “Daurbhāgya-śamana”, nhằm dập yên điều bất hạnh.

Verse 19

तत्र स्नात्वा नदीतोये पूजयेच्छुचिदेशजम् । श्वेतमंदारमर्कं वा करवीरं च रक्तकम् ॥ १९ ॥

Tại đó, sau khi tắm trong nước sông, hãy cúng bái bằng các phẩm vật thanh tịnh lấy từ nơi sạch sẽ—như hoa mandāra trắng, hoa arka, hoặc hoa karavīra cùng các loài hoa đỏ.

Verse 20

निरीक्ष्य गगने सूर्यं प्रार्थयेन्मंत्रतस्तदा । मंदारकरवीरार्का भवंतो भास्करांशजाः ॥ २० ॥

Rồi ngước nhìn Mặt Trời trên trời cao, hãy cầu nguyện theo thần chú đã định: “Hỡi Mandāra, Karavīra và Arka—những loài sinh từ tia sáng của Bhāskara—xin hãy ban ân.”

Verse 21

पूजिता मम दौर्भाग्यं नाशयंतु नमोऽस्तु वः । इत्थं योऽर्चयते भक्त्या वर्षे वर्षे द्रुमत्रयम् ॥ २१ ॥

Khi được thờ phụng, xin các Ngài tiêu trừ vận rủi của con—kính lễ các Ngài. Ai thờ cúng với lòng bhakti, năm này qua năm khác, đối với bộ ba cây thiêng…

Verse 22

नश्यते तस्य दौर्भाग्यं नात्र कार्या विचारणा । शुचिशुक्लत्रयोदश्यामेकभक्तं समाचरेत् ॥ २२ ॥

Vận rủi của người ấy bị tiêu trừ—không cần bàn nghi. Vào ngày Trayodaśī (mồng mười ba) của nửa tháng sáng thanh tịnh, nên hành trì eka-bhakta, tức chỉ thọ thực một lần.

Verse 23

पूजयित्वा जगन्नाथावुमामाहेश्वरी तनूः । हैम्यौ रौप्यौ च मृन्मप्यौ यथाशक्त्या विधाय च ॥ २३ ॥

Sau khi thờ phụng Jagannātha, Đấng Chúa Tể của vũ trụ, cũng nên thờ các thân tướng của Umā và Maheśvara; và tùy sức mình, tạo tượng bằng vàng, bằng bạc, hoặc thậm chí bằng đất sét.

Verse 24

सिंहोक्षस्थे देवगृहे गोष्ठे ब्राह्मणवेश्मनि । स्थापयित्वा प्रतिष्ठाप्य दैवमंत्रेण नारद ॥ २४ ॥

Hỡi Nārada, sau khi đặt và làm lễ an vị đúng phép bằng thần chú thiêng—dù trên sư tử tọa hay ngưu tọa, trong đền thờ, nơi chuồng bò, hay tại nhà một Bà-la-môn—hãy thực hiện việc thiết lập theo nghi quỹ.

Verse 25

ततः पंचदिनं पूजा चैकभक्तं व्रतं तथा । तृतीयदिवसे प्रातः स्नात्वा संपूज्य तौ पुनः ॥ २५ ॥

Rồi nên cử hành lễ thờ phụng trong năm ngày, đồng thời giữ nguyện eka-bhakta, tức mỗi ngày chỉ ăn một lần. Đến ngày thứ ba, buổi sáng, sau khi tắm gội, hãy lại thờ phụng hai vị ấy với đầy đủ nghi lễ.

Verse 26

समर्पणीयौ विप्राय वेदवेदांगशालिने । वर्षे वर्षे ततः पश्चाद्विधेयं वर्षपंचकम् ॥ २६ ॥

Nên dâng cúng cho một vị Bà-la-môn tinh thông Veda và Vedāṅga. Sau đó, năm này qua năm khác, phải thực hành trọn một kỳ trì giới kéo dài năm năm.

Verse 27

तदंते धेनुयुग्मेन सहितौ तौ प्रदापयेत् । इत्थं नरो वा नारी वा कृत्वा व्रतमिदं शुभम् ॥ २७ ॥

Khi kết thúc, nên bố thí hai vật ấy cùng với một đôi bò. Như vậy, dù là nam hay nữ, ai thực hành trọn vẹn lời nguyện cát tường này theo đúng phép đều được công đức.

Verse 28

नैव दांपत्यविच्छेदं लभते सप्तजन्मसु । नभः शुक्लत्रयोदश्यां रतिकामव्रतं शुभम् ॥ २८ ॥

Ai giữ trọn lời nguyện Rati–Kāma cát tường vào ngày Trayodaśī (mồng mười ba) nửa tháng sáng của tháng Nabhas (Śrāvaṇa) thì suốt bảy đời không chịu cảnh chia lìa vợ chồng.

Verse 29

वैधव्यवारणं स्त्रीणां तथा संतानवर्धनम् । कृतोपवासा कन्यैव नारी वा द्विजसत्तम ॥ २९ ॥

Điều ấy ngăn nạn góa bụa cho phụ nữ và còn làm tăng trưởng con cháu. Ôi bậc tối thượng trong hàng nhị sinh, dù là thiếu nữ hay người đã có chồng, khi giữ chay (upavāsa) đều được quả báo ấy.

Verse 30

ताम्रे वा मृन्मये वापि सौवर्णे राजते तथा । रतिकामौ प्रविन्यस्य गंधाद्यैः सम्यगर्चयेत् ॥ ३० ॥

Dù bằng đồng, đất sét, vàng hay bạc, cũng nên an vị đôi Rati và Kāma cho đúng phép, rồi thành kính thờ cúng đầy đủ bằng hương liệu và các phẩm vật dâng cúng khác.

Verse 31

ततस्तु द्विजदांपत्यं चतुर्दश्यां निमंत्र्य च । सतकृत्य भोज्य प्रतिमे दद्यात्ताभ्यां सदक्षिणे ॥ ३१ ॥

Bấy giờ, vào ngày trăng thứ mười bốn (Caturdaśī), nên thỉnh một đôi vợ chồng Bà-la-môn; sau khi kính lễ chu đáo và dâng cơm cúng, hãy trao cho họ hai tượng thánh (pratimā) cùng với dakṣiṇā (lễ phí) thích đáng.

Verse 32

एवं चतुर्दशाब्दं च कृत्वा व्रतमनुत्तमम् । धेनुयुग्मान्विते देये व्रतसंपूर्तिहेतवे ॥ ३२ ॥

Như vậy, sau khi giữ trọn lời nguyện tối thượng này suốt mười bốn năm, để hoàn mãn nghi lễ, nên làm lễ bố thí kèm theo một đôi bò (dhenu-yugma).

Verse 33

भाद्रशुक्लत्रयोदश्यां गोत्रिरात्रव्रतं स्मृतम् । लक्ष्मीनारायणं कृत्वा सौवर्णं वापि राजतम् ॥ ३३ ॥

Vào ngày trăng thứ mười ba (Trayodaśī) của nửa tháng sáng Bhādrapada, có nghi thức gọi là “tam dạ trai” (vow ba đêm). Nên tạc tượng Lakṣmī–Nārāyaṇa bằng vàng hoặc bằng bạc.

Verse 34

पंचामृतेन संस्नाप्य मण्डलेऽष्टदले शुभे । पीठे विन्यस्य वस्त्राढ्यं गंधाद्यैः परिपूजयेत् ॥ ३४ ॥

Sau khi tắm rửa (thánh tượng) bằng pañcāmṛta, trong một maṇḍala cát tường hình hoa sen tám cánh, hãy an vị trên bệ (pīṭha), trang nghiêm bằng y phục, rồi phụng thờ viên mãn với hương thơm và các phẩm vật cúng dường khác.

Verse 35

आरार्तिकं ततः कृत्वा दद्यात्सान्नोदकं घटम् । एवं दिनत्रयं कृत्वा व्रतांते मासमर्च्य च ॥ ३५ ॥

Rồi sau đó, cử hành lễ ārati, và dâng một bình (ghaṭa) đầy nước cùng với thức ăn đã nấu chín. Làm như vậy suốt ba ngày; và khi mãn nguyện, lại nên phụng thờ (Thánh tượng) trọn một tháng.

Verse 36

सम्यगर्थं च संपाद्य दद्यान्मंत्रेण नारद । पंचगावः समुत्पन्ना मथ्यमाने महोदधौ ॥ ३६ ॥

Sau khi đã chuẩn bị đúng đắn lễ vật cần thiết, hỡi Nārada, người ta nên dâng hiến với thần chú đã được quy định. Năm sản phẩm thiêng từ bò (pañcagavya) đã phát sinh khi đại dương bị khuấy đảo trong cuộc khuấy biển lớn.

Verse 37

तासां मध्ये तु या नंदा तस्यै धेन्वै नमो नमः । प्रदक्षिणीकृत्य ततो दद्याद्विप्राय मंत्रतः ॥ ३७ ॥

Trong số những con bò ấy, con mang danh Nandā—đối với bò ấy, hãy cúi lạy tôn kính hết lần này đến lần khác. Rồi cung kính đi nhiễu quanh (pradakṣiṇā), và với các thần chú thích hợp, hãy hiến dâng con bò ấy cho một vị brāhmaṇa uyên bác.

Verse 38

गावो ममाग्रतः सन्तु गावो मे संतु पृष्ठतः । गावो मे पार्श्वतः संतु गवां मध्ये वसाम्यहम् ॥ ३८ ॥

Nguyện bò ở trước mặt con; nguyện bò ở sau lưng con. Nguyện bò ở hai bên con; nguyện con được ở giữa đàn bò.

Verse 39

ततश्च द्विजदांपत्यं सम्यगभ्यर्च्य भोजयेत् । लक्ष्मीनारायणं तस्मै सत्कृत्य प्रतिपादयेत् ॥ ३९ ॥

Rồi hãy cung kính tôn thờ và thết đãi một đôi vợ chồng brāhmaṇa cho chu đáo; sau khi kính lễ họ, hãy trân trọng dâng tặng cho họ hình tượng Lakṣmī–Nārāyaṇa.

Verse 40

अश्वमेधसहस्राणि राजसूयशतानि च । कृत्वा यत्फलमाप्नोति गोत्रिरात्रव्रताच्च तत् ॥ ४० ॥

Công đức đạt được khi cử hành một nghìn lễ tế Aśvamedha và một trăm lễ tế Rājasūya—cũng chính quả phúc ấy được thành tựu nhờ trì giữ lời nguyện (vrata) Gotrirātra.

Verse 41

इषे शुक्लत्रयोदश्यां त्रिरात्रशोककव्रतम् । हैमं ह्यशोकं निर्माय पूजयित्वा विधानतः ॥ ४१ ॥

Vào ngày mười ba của nửa tháng sáng trong tháng Īṣa, nên thọ trì lời nguyện ba đêm gọi là Aśoka-vrata; sau khi tạo hình Aśoka (cây/hiện thân thần linh) bằng vàng, hãy phụng thờ đúng theo nghi thức đã định.

Verse 42

उपवासपरा नारी नित्यं कुर्यात्प्रदक्षिणाः । अष्टोत्तरशतं विप्र मंत्रेणानेन सादरम् ॥ ४२ ॥

Bạch Bà-la-môn, người nữ chuyên tâm trì trai nên mỗi ngày đi nhiễu (pradakṣiṇā) một trăm lẻ tám vòng, cung kính tụng chính thần chú này.

Verse 43

हरेण निर्मितः पूर्वं त्वमशोक कृपालुना । लोकोपकारकरणस्तत्प्रसीद शिवप्रिय ॥ ४३ ॥

Hỡi Aśoka, xưa kia ngươi được Hari đầy lòng từ bi tạo dựng vì lợi ích cho thế gian; vậy xin hãy đoái thương—hỡi kẻ được Śiva yêu mến.

Verse 44

ततस्तृतीये दिवसे वृक्षे तस्मिन्वृषध्वजम् । समभ्यर्च्य विधानेन द्विजं संभोज्य दापयेत् ॥ ४४ ॥

Rồi đến ngày thứ ba, hãy phụng thờ Vṛṣadhvaja ngay trên cây ấy theo đúng nghi thức; sau khi thết đãi một vị Bà-la-môn, cũng nên dâng cúng lễ vật thích đáng (dakṣiṇā) cho vị ấy.

Verse 45

एवं कृतव्रता नारी वैधव्यं नाप्नुयात्क्वचित् । पुत्रपौत्रादि सहिता भर्तुश्च स्यात्सुवल्लभा ॥ ४५ ॥

Người nữ giữ trọn lời nguyện như vậy sẽ chẳng bao giờ rơi vào cảnh góa bụa; được đầy đủ con cháu và các phúc lành khác, lại càng trở nên vô cùng được chồng yêu quý.

Verse 46

ऊर्ज्जकृष्णत्रयोदश्यामेकभक्तः समाहितः । प्रदोषे तैलदीपं तु प्रज्वाल्याभ्यर्च्य यत्नतः ॥ ४६ ॥

Vào ngày Trayodaśī (mồng mười ba) của nửa tháng tối trong tháng Ūrja (Kārttika), hành giả nên an tĩnh, chuyên chú, chỉ dùng một bữa; và lúc hoàng hôn (pradoṣa), sau khi thắp đèn dầu, hãy chí thành lễ bái với sự cẩn trọng.

Verse 47

गृहद्वारे बहिर्दद्याद्यमो मे प्रीयतामिति । एवं कृते तु विप्रेंद्र यमपीडा न जायते ॥ ४७ ॥

Hãy đặt lễ vật ở bên ngoài cửa nhà và thưa rằng: “Nguyện Diêm Vương (Yama) hoan hỷ với con.” Khi làm như vậy, hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, sự hành hạ của Yama sẽ không khởi lên.

Verse 48

ऊर्ज्शुक्लत्रयोदश्यामेकभोजी द्विजोत्तम । पुनः स्नात्वा प्रदोषे तु वाग्यतः सुसमाहितः ॥ ४८ ॥

Hỡi bậc tối thượng trong hàng nhị sinh, vào ngày Trayodaśī của nửa tháng sáng trong tháng Ūrja, hãy chỉ dùng một bữa; rồi lúc hoàng hôn (pradoṣa) tắm lại, giữ gìn lời nói và an trú tâm ý vững chãi trong định tĩnh.

Verse 49

प्रदीपानां सहस्रेण शतेनाप्यथवा द्विज । प्रदीपयेच्छिवं वापि द्वात्रिंशद्दीपमालया ॥ ४९ ॥

Hỡi bậc nhị sinh, với một ngàn ngọn đèn—hoặc dù chỉ một trăm—hãy làm rực sáng Thần Śiva; hoặc, có thể thắp sáng Ngài bằng một chuỗi đèn gồm ba mươi hai ngọn.

Verse 50

घृतेन दीपयेद्द्वीपान्गंधाद्यैः पूजयेच्छिवम् । फलैर्नानाविधैश्चैव नैवेद्यैरपि नारद ॥ ५० ॥

Hỡi Nārada, hãy thắp các ngọn đèn trên giá đèn bằng bơ tinh khiết (ghee), thờ phụng Thần Śiva với hương thơm và các phẩm vật khác; đồng thời dâng nhiều loại trái cây và các lễ phẩm thực phẩm (naivedya).

Verse 51

ततः स्तुवीत देवेशं शिवं नाम्नां शतेन च । तानि नामानि कीर्त्यंते सर्वाभीष्टप्रदानि वै ॥ ५१ ॥

Bấy giờ, hành giả nên tán dương Śiva, Đấng Chúa tể của chư thiên, bằng một trăm danh hiệu; những danh hiệu ấy cần được xưng tụng, vì quả thật ban cho mọi phúc lành như ý.

Verse 52

नमो रुद्राय भीमाय नीलकंठाय वेधसे । कपर्द्दिने सुरेशाय व्योमकेशाय वै नमः ॥ ५२ ॥

Kính lễ Rudra, Đấng đáng kinh sợ; kính lễ Nīlakaṇṭha, Đấng cổ xanh; kính lễ Vedhas, Đấng Tạo hóa và an bài. Kính lễ Kapardin, Đấng tóc bện; kính lễ Sureśa, Chúa tể chư thiên; kính lễ Vyomakeśa, Đấng có mái tóc là bầu trời.

Verse 53

वृषध्वजाय सोमाय सोमनाथाय वै नमः । दिगंबराय भृंगाय उमाकांताय वर्द्धिने ॥ ५३ ॥

Kính lễ Đấng mang cờ hiệu bò; kính lễ Soma; kính lễ Somanātha. Kính lễ Digambara, bậc khoác trời làm áo; kính lễ Bhṛṅga; và kính lễ Umākānta, Đấng luôn gia tăng và ban sự tăng trưởng.

Verse 54

तपोमयाय व्याप्ताय शिपिविष्याय वै नमः । व्यालप्रियाय व्यालाय व्यालानां पतये नमः ॥ ५४ ॥

Kính lễ Đấng kết tinh bởi khổ hạnh, Đấng thấm khắp muôn nơi, và là Śipiviṣṭa. Kính lễ Đấng được loài rắn yêu mến, chính là Đại Xà, và là Chúa tể của mọi loài rắn.

Verse 55

महीधराय व्योमाय पशूनां पतये नमः । त्रिपुरघ्नाय सिंहाय शार्दूलायार्षभाय च ॥ ५५ ॥

Kính lễ Mahīdhara, Đấng nâng giữ địa cầu; kính lễ Vyoma, bầu trời bao la; kính lễ Paśupati, Chúa tể muôn loài. Kính lễ Đấng diệt Tripura; kính lễ Sư tử; kính lễ Hổ; và cũng kính lễ Bò đực.

Verse 56

मिताय मितनाथाय सिद्धाय परमेष्ठिने । वेदगीताय गुप्ताय वेदगुह्याय वै नमः ॥ ५६ ॥

Kính lễ Ngài—Đấng có thể đo lường (mà vẫn vô lượng), Chúa tể của mọi thước đo; Đấng Thành Tựu, Bậc Tối Thượng cai trị. Ngài được Veda ca tụng, ẩn mật, và là huyền nhiệm thẳm sâu nhất của Veda—xin cúi đầu đảnh lễ.

Verse 57

दीर्घाय दीर्घरूपाय दीर्घार्थाय महीयसे । नमो जगत्प्रतिष्ठाय व्योमरूपाय वै नमः ॥ ५७ ॥

Kính lễ Ngài—Đấng Vô Biên; có hình tướng vô hạn và ý chỉ không thể đo lường; bậc Đại Hùng. Kính lễ nền tảng của vũ trụ; kính lễ Đấng có hình tướng là hư không (bầu trời).

Verse 58

कल्याणाय विशिष्याय शिष्टाय परमात्मने । गजकृत्ति धरायाथ अंधकासुरभेदिने ॥ ५८ ॥

Kính lễ Đấng Tối Thượng Ngã (Paramātman)—cát tường, tối thắng, được bậc hiền thiện tôn kính—Ngài khoác da voi và đã chẻ tan (diệt trừ) ác quỷ Andhaka.

Verse 59

नीललोहितशुक्लाय चडमुंडप्रियाय च । भक्तिप्रियाय देवाय यज्ञांतायाव्ययाय च ॥ ५९ ॥

Kính lễ Đấng Thiêng Liêng—Ngài mang sắc xanh, đỏ và trắng; được Caṇḍa và Muṇḍa yêu mến; hoan hỷ trong bhakti; là Thần linh; là sự viên mãn của tế lễ; và là Đấng bất hoại.

Verse 60

महेशाय नमस्तुभ्यं महादेवहराय च । त्रिनेत्राय त्रिवेदाय वेदांगाय नमो नमः ॥ ६० ॥

Kính lễ Ngài, Mahesha; kính lễ cả Mahādeva, Hara. Xin cúi đầu mãi mãi trước Đấng Ba Mắt; trước Đấng là hiện thân của ba Veda; và trước Đấng kết tụ các Vedāṅga—kính lễ, kính lễ.

Verse 61

अर्थायार्थस्वरूपाय परमार्थाय वै नमः । विश्वरूपाय विश्वाय विश्वनाथाय वै नमः ॥ ६१ ॥

Xin đảnh lễ Ngài, Đấng là ý nghĩa và mục đích, bản tánh chính là ý nghĩa, và là Ý Nghĩa Tối Thượng. Xin đảnh lễ Ngài, Đấng có hình tướng là vũ trụ, chính là vũ trụ, và là Chúa Tể của vũ trụ.

Verse 62

शंकराय च कालाय कालावयवरूपिणे । अरूपाय विरूपाय सूक्ष्मसूक्ष्माय वै नमः ॥ ६२ ॥

Xin đảnh lễ Śaṅkara, Đấng cũng chính là Thời Gian, có hình tướng được cấu thành bởi các chi phần của Thời Gian. Xin đảnh lễ Ngài: vô tướng mà siêu việt mọi tướng, vi tế hơn cả điều vi tế nhất.

Verse 63

श्मशानवासिने तुभ्यं नमस्ते कृत्तिवाससे । शशांकशेखरायाथ रुद्रभूमिश्रिताय च ॥ ६३ ॥

Xin đảnh lễ Ngài, Đấng ngự nơi bãi hỏa táng; xin đảnh lễ Ngài, Đấng khoác y bằng da. Xin đảnh lễ Đấng đội trăng làm miện, và cũng xin đảnh lễ Đấng an trụ nơi thánh địa của Rudra.

Verse 64

दुर्गाय दुर्गपाराय दुर्गावयवसाक्षिणे । लिंगरूपाय लिंगाय लिंगानपतये नमः ॥ ६४ ॥

Xin đảnh lễ Đấng là Năng Lực Hộ Trì (Durgā), Đấng đưa muôn loài vượt qua mọi gian nan, Đấng làm chứng cho mọi chi phần và căn năng. Xin đảnh lễ Đấng có hình tướng là Liṅga, chính là Liṅga, và là Chúa Tể của mọi liṅga.

Verse 65

नमः प्रभावरूपाय प्रभावार्थाय वै नमः ॥ ६५ ॥

Xin đảnh lễ Đấng mà hình thể chính là oai quang thần thánh; xin đảnh lễ Đấng mà mục đích là ban trao và hiển lộ oai quang ấy.

Verse 66

नमो नमः कारणकारणाय ते मृत्युंजयायात्मभवस्वरूपिणे । त्रियंबकाय शितिकंठभार्गिणे गौरीयुजे मंगलहेतवे नमः ॥ ६६ ॥

Kính lễ, kính lễ Ngài—nguyên nhân của mọi nguyên nhân; Đấng chiến thắng Tử thần; Đấng có tự tánh là Chân Ngã và là nguồn của mọi hữu sinh; Chúa Ba Mắt, cổ xanh, tay cầm rìu Bhārgī; Phu quân của Nữ thần Gaurī; cội nguồn của mọi điềm lành—xin kính lễ Ngài.

Verse 67

नाम्नां शतमिदं विप्र पिनाकिगुणकीर्तनम् । पठित्वा दक्षिणीकृत्य प्रायान्निजनिकेतनम् ॥ ६७ ॥

Hỡi Bà-la-môn, sau khi tụng đọc trọn bộ một trăm danh hiệu này—bài ca tán dương công đức của Pinākin (Śiva)—và đã kính cẩn dâng dakṣiṇā theo nghi thức, người ấy liền lên đường trở về tư gia của mình.

Verse 68

एवं कृत्वा व्रतं विप्र महादेवप्रसादतः । भुक्त्वेह भोगानखिलानंते शिवपदं लभेत् ॥ ६८ ॥

Hỡi Bà-la-môn, thực hành lời nguyện theo cách này, nhờ ân sủng của Mahādeva, người ấy hưởng trọn mọi lạc thú ở đời này, và rốt cuộc đạt đến cảnh giới (thánh trú) của Śiva.

Verse 69

मार्गशुक्लत्रयोदश्यां योऽनंगं विधिना यजेत् । त्रिकालमेककालं वा शिवसंगमसंभवम् ॥ ६९ ॥

Ai vào ngày Trayodaśī (mồng mười ba) của nửa tháng sáng trong tháng Mārgaśīrṣa, theo đúng nghi lễ mà thờ phụng Anaṅga (Kāma)—dù ba thời mỗi ngày hay chỉ một lần—ấy là thờ phụng Đấng sinh từ sự hợp nhất của Śiva (và Śakti).

Verse 70

गन्धाद्यैरुपचारैस्तु पूजयित्वा विधानतः । घटे मंगलपट्टे वा भोजयेद्द्विजदंपती ॥ ७० ॥

Sau khi đúng pháp mà cúng dường bằng hương thơm và các sự phụng sự cung kính khác, nên thỉnh đôi vợ chồng Bà-la-môn thọ thực—hoặc trước bình nước thiêng (ghaṭa), hoặc trước tấm vải nghi lễ cát tường (maṅgala-paṭṭa).

Verse 71

ततश्च दक्षिणां दत्वा स्वयमेकाशनं चरेत् । एवं कृते तु विधिवद्व्रती सौभाग्यभाजनः ॥ ७१ ॥

Sau đó, sau khi dâng dakṣiṇā (lễ vật cúng dường) đúng pháp, tự thân nên giữ hạnh chỉ thọ một bữa. Khi thực hành đúng nghi thức, người trì giới nguyện ấy trở thành kẻ thọ nhận phúc lành và may mắn.

Verse 72

जायते भुवि विप्रेन्द्र महादेवप्रसादतः ॥ ७१ ॥

Hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, điều ấy phát sinh trên cõi đất này nhờ ân điển của Mahādeva (Śiva).

Verse 73

पौषशुक्लत्रयोदश्यां समभ्यर्च्याच्युतं हरिम् । घृतपात्रं द्विजेन्द्राय प्रदद्यात्सर्वसिद्धये ॥ ७२ ॥

Vào ngày Trayodaśī (mồng mười ba) của nửa tháng sáng Pauṣa, sau khi cung kính thờ phụng Acyuta Hari đúng pháp, nên dâng một bình bơ sữa (ghṛta) cho vị Bà-la-môn tôn quý, để thành tựu mọi siddhi.

Verse 74

माघशुक्लत्रयोदश्यां समारभ्य दिनत्रयम् । माघस्नानव्रतं विप्र नानाकामफलावहम् ॥ ७३ ॥

Hỡi Bà-la-môn, bắt đầu từ ngày Trayodaśī của nửa tháng sáng Māgha và kéo dài ba ngày, người ta khởi hành giới nguyện tắm tháng Māgha (māgha-snāna-vrata); giới nguyện ấy ban quả báo cho nhiều ước nguyện khác nhau.

Verse 75

प्रयागे माघमासे तु त्र्यहं स्नातस्य यत्फलम् । नाश्वमेघसहस्रेण तत्फलं लभते भुवि ॥ ७४ ॥

Công đức đạt được do tắm ba ngày tại Prayāga trong tháng Māgha, trên đời này không thể sánh được, dẫu có cử hành một nghìn lễ tế Aśvamedha cũng không đạt tới.

Verse 76

तत्र स्नानं जपो होमो दानं चानंत्यमश्नुते । फाल्गुने तु सिते पक्षे त्रयोदश्यामुपोषितः ॥ ७५ ॥

Tại nơi ấy, tắm gội, trì tụng (japa), cúng lửa (homa) và bố thí (dāna) đều đem lại công đức bất hoại. Vào tháng Phālguna, trong nửa tháng sáng, người giữ trai giới vào ngày mười ba (Trayodaśī) sẽ đạt quả báo không hề sai chạy.

Verse 77

नमस्कृत्य जगन्नाथं प्रारंभे धनदव्रतम् । महाराजं यक्षपतिं गंधाद्यैरुपचारकैः ॥ ७६ ॥

Lúc khởi đầu, hãy đảnh lễ Jagannātha, Đấng Chúa Tể của muôn loài; rồi phụng thờ Đại vương Dhanada (Kubera), chúa tể Yakṣa, bằng hương liệu, dầu thơm và các nghi thức cúng dường khác.

Verse 78

लिखितं वर्णकैः पट्टे पूजयेद्भक्तिभावतः । एवं शुक्लत्रयोदश्यां प्रतिमासं द्विजोत्तम ॥ ७७ ॥

Hãy cho viết vẽ bằng sắc màu trên tấm vải, rồi phụng thờ với tâm tình bhakti. Như vậy, vào mỗi ngày Trayodaśī của nửa tháng sáng, tháng này qua tháng khác, hỡi bậc tối thắng trong hàng lưỡng sinh.

Verse 79

संपूजयेत्सोपवासश्चैकभुक्तो भवेन्नरः । ततो व्रतांते तु पुनः सौवर्णं धननायकम् ॥ ७८ ॥

Hãy phụng thờ với lòng tôn kính trọn vẹn, giữ trai giới và chỉ dùng một bữa. Rồi đến khi mãn nguyện, lại dâng một tượng vàng của Kubera, vị chúa tể tài bảo.

Verse 80

विधाय निधिभिः सार्द्धं सौवर्णाभिर्द्विजोत्तम । उपचारैः षोडशभिः स्नानैः पंचामृतादिभिः ॥ ७९ ॥

Hỡi bậc tối thắng trong hàng Bà-la-môn, sau khi sắp đặt đúng pháp cùng với châu báu và lễ vật bằng vàng, hãy tôn kính phụng sự bằng mười sáu nghi thức, và cử hành tắm lễ với pañcāmṛta cùng các chất thánh khác.

Verse 81

नैवेद्यैर्विविधैर्भक्त्या पूजयेत्तु समाहितः । ततो धेनुमलंकृत्य वस्त्रस्रग्गंधभूषणैः ॥ ८० ॥

Với tâm chuyên nhất, người ấy nên thờ phụng Thần linh bằng lòng bhakti, dâng các loại naivedya (thực phẩm cúng) khác nhau. Rồi trang sức cho con bò bằng y phục, vòng hoa, hương thơm và đồ trang sức, để tiếp tục nghi lễ bố thí theo pháp.

Verse 82

सवत्सां दापयेद्विप्र सम्यग्वेदविदे शुभाम् । संभोज्य विप्रान्मिष्टान्नैर्द्वादशाथ त्रयोदश ॥ ८१ ॥

Hỡi Bà-la-môn, hãy đúng pháp mà bố thí một con bò tốt cùng với bê con cho người xứng đáng, bậc thông hiểu Veda. Rồi sau khi thết đãi các Bà-la-môn bằng những món ngọt ngon, hãy tiếp tục các nghi thức thứ mười hai và thứ mười ba theo điều đã dạy.

Verse 83

गुरुं समर्च्य वस्त्राद्यैः प्रतिमां तां निवेदयेत् । द्विजेभ्यो दक्षणां शक्त्या दत्वा नत्वा विसृज्य च ॥ ८२ ॥

Sau khi cung kính thờ phụng Guru bằng y phục và các phẩm vật khác, hãy dâng lên pho tượng thánh (pratimā) ấy. Rồi tùy theo khả năng mà cúng dường dakṣiṇā cho các bậc nhị sinh; cúi đầu đảnh lễ và kính cẩn tiễn kết thúc nghi lễ.

Verse 84

स्वयं भुंजीत मतिमानिष्टैः सह समाहितः । एवं कृते व्रते विप्र निर्धनः प्राप्य वैभवम् ॥ ८३ ॥

Người trí, với tâm an định, hãy tự tay dùng bữa cùng những người thân yêu. Khi lời nguyện (vrata) này được thực hành như vậy, ngay cả một Bà-la-môn nghèo khó cũng đạt được phú quý và sung túc.

Verse 85

मोदते भुवि विख्यातो राजराज इवापरः ॥ ८४ ॥

Được tiếng tăm vang khắp thế gian, người ấy hoan hỷ trên cõi đất này như một bậc đế vương khác giữa các vua.

Verse 86

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने द्वादशमासस्थितत्रयोदशीव्रतकथनं नाम द्वाविंशदधिकशततमोऽध्यायः ॥ १२२ ॥

Như vậy, trong Śrī Bṛhannāradīya Purāṇa—thuộc phần Pūrva-bhāga và Bṛhad-upākhyāna—kết thúc chương thứ 122, mang nhan đề: “Tường thuật về trai giới Trayodaśī được giữ suốt mười hai tháng.”