Rig Veda 2.14.2: Mandala 2, Sukta 14, Mantra 2
Sukta 2.14
Rishi: Gṛtsamada (Āṅgirasa)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
अध्वर्यवो यो अपो वव्रिवांसं वृत्रं जघानाशन्येव वृक्षम् । तस्मा एतं भरत तद्वशायँ एष इन्द्रो अर्हति पीतिमस्य ॥
Transliteration
ádhvaryavo yó apó vavrivā́ṃsaṃ vṛtráṃ jaghā́nā́śanyèva vṛkṣám | tásmā etáṃ bharata tád-vaśāyaṃ eṣá índro arhati pītím asya ||
Translation
اے ادھوریو، جس نے وِرتر کو مارا جو پانیوں کو لپیٹے ہوئے تھا، جیسے بجلی درخت کو گراتی ہے, اس کے لیے یہ سوم لاؤ، اس ارادے کی فرمانبرداری میں؛ یہ اِندر اس کے پینے کا مستحق ہے۔
Word by Word
अध्वर्यवःO Adhvaryu priests
अध्वर्यवः:
सम्बोधन (vocative sense; formally nominative plural)
TypeNoun
Rootअध्वर्यु- (प्रातिपदिक) < अध्वर-
यःwho
यः:
कर्तृ (relative subject)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अपःthe waters
अपः:
कर्म
TypeNoun
Rootअप्- (प्रातिपदिक)
वव्रिवांसम्having enclosed/covered
वव्रिवांसम्:
विशेषण (of वृत्रम्)
TypeParticiple (Adjectival)
Root√वृ (वृणोति/वृणुते ‘to cover, enclose’; here perfect active participle) → वव्रिवांस्-
वृत्रम्Vṛtra (the obstructor)
वृत्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवृत्र- (प्रातिपदिक)
जघानslew
जघान:
क्रिया
TypeVerb
Root√हन् (to slay) → perfect 3sg जघान
अशन्याwith the thunderbolt
अशन्या:
करण
TypeNoun
Rootअशनि- (प्रातिपदिक) ‘thunderbolt’
इवas/like
इव:
(comparison marker)
TypeIndeclinable
Rootइव
वृक्षम्a tree
वृक्षम्:
कर्म (उपमान-रूपेण)
TypeNoun
Rootवृक्ष- (प्रातिपदिक)
तस्मैto him
तस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एतम्this
एतम्:
कर्म
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भरतbring (you all)
भरत:
क्रिया
TypeVerb
Root√भृ (to bear/bring) → imperative
तत्that
तत्:
कर्म (apposition to एतम्)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वशायfor (his) will/pleasure
वशाय:
प्रयोजन/सम्प्रदान (for his will/pleasure)
TypeNoun
Rootवश- (प्रातिपदिक) ‘will, control, pleasure’
एषःthis (one)
एषः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
अर्हतिis worthy/deserves
अर्हति:
क्रिया
TypeVerb
Root√अर्ह् (to be worthy/deserve)
पीतिम्a drink/draught
पीतिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपीति- (प्रातिपदिक) ‘drinking, draught’
अस्यof this (Soma/oblation)
अस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
