HomeRig VedaMandala 2Sukta 14Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 2.14

Rishi: Gṛtsamada (Āṅgirasa)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

अध्वर्यवो यो अपो वव्रिवांसं वृत्रं जघानाशन्येव वृक्षम् । तस्मा एतं भरत तद्वशायँ एष इन्द्रो अर्हति पीतिमस्य ॥

अध्व॑र्यवो॒ यो अ॒पो व॑व्रि॒वांसं॑ वृ॒त्रं ज॒घाना॒शन्ये॑व वृ॒क्षम् । तस्मा॑ ए॒तं भ॑रत तद्व॒शायँ॑ ए॒ष इन्द्रो॑ अर्हति पी॒तिम॑स्य ॥

ádhvaryavo yó apó vavrivā́ṃsaṃ vṛtráṃ jaghā́nā́śanyèva vṛkṣám | tásmā etáṃ bharata tád-vaśāyaṃ eṣá índro arhati pītím asya ||

O Adhvaryus, he who smote Vṛtra who had enveloped the waters, as a thunderbolt fells a tree—bring for him this Soma, obedient to that will; this Indra deserves the drinking of it.

अध्व॑र्यवः । यः । अ॒पः । व॒व्रि॒वांस॑म् । वृ॒त्रम् । ज॒घान॑ । अ॒शन्या॑ऽइव । वृ॒क्षम् । तस्मै॑ । ए॒तम् । भ॒र॒त॒ । त॒त्ऽव॒शाय॑ । ए॒षः । इन्द्रः॑ । अ॒र्ह॒ति॒ । पी॒तिम् । अ॒स्य॒ ॥अध्वर्यवः । यः । अपः । वव्रिवांसम् । वृत्रम् । जघान । अशन्याइव । वृक्षम् । तस्मै । एतम् । भरत । तत्वशाय । एषः । इन्द्रः । अर्हति । पीतिम् । अस्य ॥adhvaryavaḥ | yaḥ | apaḥ | vavrivāṃsam | vṛtram | jaghāna | aśanyāiva | vṛkṣam | tasmai | etam | bharata | tat-vaśāya | eṣaḥ | indraḥ | arhati | pītim | asya

अध्वर्यवःO Adhvaryu priests
अध्वर्यवः:
सम्बोधन (vocative sense; formally nominative plural)
TypeNoun
Rootअध्वर्यु- (प्रातिपदिक) < अध्वर-
यःwho
यः:
कर्तृ (relative subject)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अपःthe waters
अपः:
कर्म
TypeNoun
Rootअप्- (प्रातिपदिक)
वव्रिवांसम्having enclosed/covered
वव्रिवांसम्:
विशेषण (of वृत्रम्)
TypeParticiple (Adjectival)
Root√वृ (वृणोति/वृणुते ‘to cover, enclose’; here perfect active participle) → वव्रिवांस्-
वृत्रम्Vṛtra (the obstructor)
वृत्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवृत्र- (प्रातिपदिक)
जघानslew
जघान:
क्रिया
TypeVerb
Root√हन् (to slay) → perfect 3sg जघान
अशन्याwith the thunderbolt
अशन्या:
करण
TypeNoun
Rootअशनि- (प्रातिपदिक) ‘thunderbolt’
इवas/like
इव:
(comparison marker)
TypeIndeclinable
Rootइव
वृक्षम्a tree
वृक्षम्:
कर्म (उपमान-रूपेण)
TypeNoun
Rootवृक्ष- (प्रातिपदिक)
तस्मैto him
तस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एतम्this
एतम्:
कर्म
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भरतbring (you all)
भरत:
क्रिया
TypeVerb
Root√भृ (to bear/bring) → imperative
तत्that
तत्:
कर्म (apposition to एतम्)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वशायfor (his) will/pleasure
वशाय:
प्रयोजन/सम्प्रदान (for his will/pleasure)
TypeNoun
Rootवश- (प्रातिपदिक) ‘will, control, pleasure’
एषःthis (one)
एषः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
अर्हतिis worthy/deserves
अर्हति:
क्रिया
TypeVerb
Root√अर्ह् (to be worthy/deserve)
पीतिम्a drink/draught
पीतिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपीति- (प्रातिपदिक) ‘drinking, draught’
अस्यof this (Soma/oblation)
अस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)