Adhyaya 21

Verse 1

। ब्राह्मणा ऊचुः । मार्कंडेन कदा तत्र स्थापितः प्रपितामहः । कस्मिन्स्थाने कृतस्तेन स्वाश्रमो मुनिना वद

Nagsalita ang mga Brāhmaṇa: “Kailan itinatag ni Mārkaṇḍeya roon ang ‘Prapitāmaha’? At saang lugar itinayo ng muning iyon ang sarili niyang ashram? Ipagbigay-alam mo sa amin.”

Verse 2

सूत उवाच । मृकण्डाख्यो द्विजश्रेष्ठ आसीद्वेदविदां वरः । चमत्कारपुराभ्याशेवानप्रस्याश्रमे स्थितः

Wika ni Sūta: “May isang pinakadakilang Brāhmaṇa na nagngangalang Mṛkaṇḍu, ang pinakamahusay sa mga nakaaalam ng Veda. Malapit sa Camatkārapura, siya’y nanahan sa isang āśrama ng vānaprastha, ang pamumuhay sa gubat.”

Verse 3

शांतात्मा नियमोपेतश्चकार सुमहत्तपः । तस्यैवं वर्तमानस्य वानप्रस्थस्य चाश्रमे

May payapang loob at puspos ng mga disiplina, nagsagawa siya ng dakilang tapas. At habang ang vānaprastha ay namumuhay nang gayon sa kanyang āśrama—

Verse 4

पश्चिमे वयसि प्राप्ते पुत्रो जज्ञे सुशोभनः । सर्वलक्षणसंपूर्णः पूर्णचंद्रसमप्रभः

Nang siya’y dumating sa huling yugto ng buhay, isinilang ang isang anak na lalaking lubhang marilag—ganap sa lahat ng mapalad na tanda, maningning na gaya ng kabilugan ng buwan.

Verse 5

मार्कंड इति नामाऽथ तस्य चक्रे पिता स्वयम् । सोऽतीव ववृधे बालस्तस्मिन्नाश्रम उत्तमे

Pagkaraan, ang ama mismo ang nagbigay sa kanya ng pangalang “Mārkaṇḍa”. Ang bata’y lumaking lubha sa loob ng dakilang āśrama na iyon.

Verse 6

शुक्लपक्षं समासाद्य तारापतिरिवांबरे । वर्धमानस्य तस्यैवमतीताः पंच वत्सराः । बालक्रीडाप्रसक्तस्य पितुरुत्सङ्गवर्तिनः

Gaya ng maliwanag na kalahati ng buwan na lumalaki, na wari’y panginoon ng mga bituin sa langit, gayon din lumaki ang bata; at lumipas ang limang taon—habang siya’y nahuhumaling sa larong pambata at nananatili sa kandungan ng kanyang ama.

Verse 7

कस्यचित्त्वथ कालस्य कश्चित्तत्र समागतः । सामुद्रिकस्य कृत्स्नस्य वेत्ता ज्ञानविधानभू

Pagkaraan ng ilang panahon, may isang dumating doon—isang gurong ganap na nakaaalam ng buong agham na sāmudrika (pagbasa ng anyo at palatandaan), pinagmumulan ng kaalamang may kaayusan.

Verse 8

स तं शिशुं समालोक्य नखाग्रान्मूर्द्धजावधिम् । विस्मयोत्फुल्लनयन ईषद्धास्यमथाऽकरोत्

Sinuri niya ang bata mula sa dulo ng mga kuko hanggang sa buhok sa tuktok ng ulo; lumaki ang kanyang mga mata sa pagkamangha, at saka siya bahagyang ngumiti.

Verse 9

मृकंडोऽपि समालोक्य ज्ञानिनं सस्मिताननम् । पप्रच्छ विनयोपेतः किंचित्तुष्टेन चेतसा

Si Mṛkaṇḍu man ay nakita ang marunong na may banayad na ngiti, at magalang na nagtanong; ang kanyang puso’y bahagyang nalugod at naging payapa.

Verse 10

मृकण्ड उवाच । कस्मात्त्वं विप्रशार्दूल वीक्ष्येमं मम दारकम् । सुचिरं विस्मयाविष्टस्ततोऽभूः सस्मिताननः

Sinabi ni Mṛkaṇḍu: “O tigre sa hanay ng mga brāhmaṇa, bakit nang pagmasdan mo ang anak kong ito ay matagal kang nabalot ng pagkamangha, at pagkaraan ay naging may ngiting mukha?”

Verse 11

सूत उवाच । असकृत्तेन संपृष्टः सकृद्ब्राह्मणसत्तमः । ततश्च कथयामास हास्यकारणमेव हि

Sinabi ni Sūta: Nang paulit-ulit siyang tanungin, ang pinakadakilang brāhmaṇa ay sa wakas nagsalita, at ipinaliwanag ang tunay na dahilan ng kanyang ngiti.

Verse 12

ब्राह्मण उवाच । लक्षणानि शिशोरस्य दृश्यंते यानि सन्मुने । गात्रस्थानि भवेत्सत्यं तैः पुमानजरामरः

Wika ng Brahmana: “O mabuting muni, ang mga palatandaang nakikita sa katawan ng batang ito—kung tunay na nananatili sa wastong kinalalagyan—ay nagpapahiwatig ng isang taong malaya sa pagtanda at kamatayan.”

Verse 13

अस्य भावि पुनश्चाऽस्माद्दिवसान्निधनं शिशोः । षड्भिर्मासैर्न सन्देहः सत्यमेतन्मयोदितम्

“Ngunit mula sa araw na ito, ang batang ito ay itinakdang mamatay muli—sa loob ng anim na buwan, walang pag-aalinlangan. Ito ang katotohanang aking ipinahayag.”

Verse 14

एवं ज्ञात्वा द्विजश्रेष्ठ कुरुष्वाऽस्य हितं च यत् । इह लोके परे चैव बालकस्य ममाऽज्ञया

“Kaya’t pagkaalam nito, O pinakamahusay sa mga dalawahang-ipinanganak, gawin mo ang tunay na makabubuti sa batang ito—sa mundong ito at sa kabilang-buhay—ayon sa aking tagubilin.”

Verse 15

एवमुक्त्वा स विप्रेंद्रो जगामाऽभीप्सितां दिशम् । मृकण्डोऽपि ततस्तस्य चक्रे मौंजीनिबन्धनम्

Pagkasabi nito, ang pinuno ng mga Brahmana ay nagtungo sa nais niyang dako. Pagkaraan, si Mṛkaṇḍu naman ay nagsagawa para sa kanyang anak ng pagtatalì ng sinturong muñja (banal na ritwal ng pagsisimula).

Verse 16

अकालेऽपि कुमारस्य किंचिद्ध्यात्वा निजे हृदि । कारणं कारणज्ञः स ततः प्रोवाच तं सुतम्

Bagaman hindi pa ito ang karaniwang panahon para sa bata, siya’y nagmuni-muni nang kaunti sa kanyang puso. Palibhasa’y batid ang pinakapinagmulan, saka niya kinausap ang kanyang anak na lalaki.

Verse 17

यं कं चिद्वीक्षसे पुत्र भ्रममाणं द्विजोत्तमम् । तस्यावश्यं त्वया कार्यं विनयादभि वादनम्

Anak ko, sinumang marangal na brāhmaṇa na makita mong naglalakbay, tiyak na dapat mong ialay sa kanya ang mapagpakumbabang pagpupugay at pagyukod (namaskāra).

Verse 19

एवं तस्य व्रतस्थस्य षण्मासा दिवसैस्त्रिभिः । हीनाः स्युर्ब्राह्मणेंद्राणां नमस्कारपरस्य च

Kaya nga, para sa kanya na matatag sa kanyang panata at tapat sa pag-aalay ng namaskāra, sa biyaya ng mga pinakadakilang brāhmaṇa, ang anim na buwan ay nabawasan ng tatlong araw.

Verse 20

तान्दृष्ट्वा स मुनीन्सर्वान्नमश्चक्रे मुनेः सुतः । दीर्घायुर्भव तैरुक्तः सर्वैरपि पृथक्पृथक्

Nang makita niya ang lahat ng mga pantas, yumukod at nag-alay ng namaskāra ang anak ng pantas. Bawat isa sa kanila, isa-isa, ay nagpala: “Nawa’y humaba ang iyong buhay.”

Verse 21

अथ तं बालभावेन कौतुकाद्ब्रह्मचारिणः । चिरं दृष्ट्वाऽब्रवीद्वाक्यं वसिष्ठो मुनिपुंगवः

Pagkaraan, si Vasiṣṭha, ang pinakadakila sa mga pantas, ay matagal na tumingin sa brahmacārin na iyon, na may payak na pagkamusmos at dahil sa pag-uusisa, at saka nagsalita ng ganito.

Verse 22

सर्वैरेष शिशुः प्रोक्तो दीर्घा युरिति सादरम् । तृतीयेऽह्नि पुनः प्राणांस्त्यक्ष्यत्ययमसंशयः

Kayong lahat ay may pag-ibig na nagpahayag na ang batang ito ay ‘mahaba ang buhay’; ngunit sa ikatlong araw mula ngayon, tiyak na bibitawan niya ang hininga ng buhay—walang alinlangan.

Verse 23

तन्न युक्तं भवेदीदृगस्माकं वचनं द्विजाः । तस्मात्तत्क्रियतां कर्म येनायं स्याच्चिरायुधृक्

O mga dwija, hindi nararapat na mauwi nang ganito ang aming mga salita. Kaya magsagawa ng isang banal na gawa upang ang batang ito ay magkamit ng mahabang buhay.

Verse 24

ततो मिथः समालोच्य सर्वे ते मुनिपुंगवाः । प्रोचुर्न जीवनोपायो भवेन्मुक्त्वा पितामहम्

Pagkaraan, matapos silang magsangguniang magkakasama, sinabi ng lahat ng pinakadakilang mga muni: “Walang paraan upang iligtas ang kanyang buhay—maliban sa paglapit kay Pitāmaha (Brahmā).”

Verse 25

तस्मात्तस्य पुरो नीत्वा बालोऽयं क्षीणजीवितः । क्रियतां तस्य वाक्येन यथा स्याच्चिरजीवभाक्

Kaya dalhin ang batang ito, na unti-unting nauubos ang itinakdang buhay, sa Kanyang harapan; at gawin ayon sa Kanyang salita, upang ang bata ay makabahagi sa mahabang buhay.

Verse 26

ततस्तु ते समादाय सत्वरं ब्रह्मचारिणम् । ब्रह्मलोकं समाजग्मुस्त्यक्त्वा तीर्थपराक्रमम्

Pagkatapos, dali-dali nilang isinama ang brahmacārin na iyon at nagtungo sa Brahmaloka, pansamantalang isinantabi ang kanilang mga pagsisikap sa paglalakbay-pananampalataya at mga banal na paglalakbay.

Verse 27

ततः प्रणम्य तं देवं वेदोक्तैः स्तवनैर्द्विजाः । स्तुत्वाऽथ संविधे तस्य निषेदुस्तदनन्तरम्

Pagkatapos, yumukod ang mga dwija sa diyos na iyon at nagpuri sa Kanya sa pamamagitan ng mga himnong binibigkas sa Veda; matapos Siyang papurihan, sila’y naupo sa Kanyang harapan.

Verse 28

तेषामनंतरं सोऽपि नमश्चक्रे पितामहम् । बालः प्रोक्तश्च दीर्घायुर्भवेति च स्वयंभुवा

Pagkaraan nila, ang batang lalaki ay yumuk at nagbigay-galang kay Pitāmaha (Brahmā). At ang Panginoong Kusang-Isinilang mismo ay nagpahayag: “Nawa’y maging mahaba ang buhay ng batang ito.”

Verse 29

अथोवाच मुनीन्सर्वान्विश्रांतान्पद्मयोनिजः । कुतो यूयं समायाताः सांप्रतं केन हेतुना

Pagkatapos, si Padmayonija (Brahmā), nang makita ang lahat ng mga muni na nagpapahinga, ay nagsalita sa kanila: “Saan kayo nagmula ngayon, at ano ang dahilan ng inyong pagparito?”

Verse 30

प्रोच्यतां चापि यत्कृत्यं युष्माकं क्रियतेऽधुना । मद्गृहे संप्रयातानां कोऽयं बालोऽपि सद्व्रती

Ipaalam din sa akin kung anong tungkulin o layunin ang naghatid sa inyo ngayon. At yamang pumasok kayo sa aking tahanan—sino ang batang ito, na matatag sa mabubuting panata at disiplina?

Verse 31

मुनय ऊचुः । तीर्थयात्राप्रसंगेन भ्रममाणा महीतलम् ः । चमत्कारपुराभ्याशे वयं प्राप्ताः पितामह

Sumagot ang mga muni: “Sa paglalakbay-dambana sa mga banal na tīrtha, kami’y naglalagalag sa ibabaw ng daigdig. O Pitāmaha, narating namin ang may kalapitan ng Camatkārapura.”

Verse 32

तत्रानेन वयं देव बालकेनाऽभिवादिताः । क्रमात्सर्वेरपि प्रोक्तो दीर्घायुरिति सादरम्

Doon, O Panginoon, kami’y binati ng batang ito nang may paggalang at pagpupugay. At sunod-sunod, bawat isa sa amin ay magiliw na nagbasbas sa kanya: “Nawa’y humaba ang iyong buhay.”

Verse 33

एतस्य तु पुनः शेषमायुषो दिवसत्र यम् । विद्यते विबुधश्रेष्ठ व्रीडितास्तेन वै वयम्

O pinakamainam sa mga diyos, tatlong araw na lamang ang nalalabi sa kanyang buhay. Dahil dito, tunay kaming napahiya sapagkat pinagpala namin siya ng mahabang buhay.

Verse 34

ततश्चैनं समादाय वयं प्राप्तास्तवांतिकम् । भवताऽपि तथा प्रोक्तो दीर्धायु र्बालकोऽस्त्वयम्

Kaya dinala namin siya at dumating sa iyong harapan. Nawa’y ikaw man ay magpahayag ng gayon din: “Mabuhay nang mahaba ang batang ito.”

Verse 35

तस्माद्यथा वयं सत्या भवता सह पद्मज । भवाम कुरु तत्कृत्यमेतस्मादागता वयम्

Kaya nga, O Isinilang sa Loto, upang maging tapat kami kasama mo, gawin mo ang nararapat gawin; sapagkat dahil dito kami naparito.

Verse 36

सूत उवाच । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा मुनीनां पद्मसंभवः । प्रोवाच प्रहसन्वाक्यं समादाय च बालकम्

Wika ni Sūta: Nang marinig ang mga salita ng mga pantas, kinuha ng Isinilang sa Loto (Brahmā) ang bata at, nakangiti, ay nagsalita ng mga salitang ito.

Verse 37

मत्प्रसादादयं बालोजरामृत्युवि वर्जितः । भविष्यति न संदेहो वेदविद्याविचक्षणः

“Sa aking biyaya, ang batang ito’y magiging malaya sa katandaan at kamatayan—walang pag-aalinlangan—at magiging matalas sa kaalamang Veda at pag-aaral.”

Verse 38

तस्मात्प्राग्धरणीपृष्ठं व्रजध्वं मुनिसत्तमाः । बालमेनं समादाय तस्मिन्नेवास्य मंदिरं

Kaya nga, O pinakadakilang mga muni, magsibalik kayo sa ibabaw ng lupa. Isama ninyo ang batang ito, at doon mismo ay itatag ang kanyang tahanan.

Verse 39

यावदस्य पिता वृद्धः पुत्रदर्शनविह्वलः । न याति निधनं सार्धं धर्मपत्न्या द्विजोत्तमाः

Hanggang sa ang kanyang amang matanda—nanginginig sa pananabik na makita ang anak—ay hindi pa pumanaw, kasama ang kanyang asawang tapat sa dharma, O pinakadakila sa mga dwija.

Verse 40

अथाऽयाताश्च तं बालं सर्वे ते मुनि सत्तमाः । आगत्य वसुधापृष्ठं तस्यैवाश्रमसंनिधौ

Pagkaraan, ang lahat ng pinakadakilang muni ay lumapit sa batang iyon. Pagdating sa ibabaw ng lupa, sa tabi mismo ng kanyang ashram, inilapag nila siya roon.

Verse 41

अमुंचन्नग्नितीर्थे तं समाभाष्य ततः परम् । तीर्थयात्राकृते पश्चाज्जग्मुरन्यत्र सत्वरम्

Iniwan nila siya sa Agnitīrtha at saka siya kinausap. Pagkaraan, upang ipagpatuloy ang paglalakbay sa mga banal na tawiran, dali-dali silang nagtungo sa ibang dako.

Verse 42

एतस्मिन्नंतरे विप्रो मृकंडः सुतवत्सलः । नापश्यत्स्वसुतं पश्चाद्विललाप सुदुःखितः

Samantala, ang brāhmaṇa na si Mṛkaṇḍa, na labis ang pagmamahal sa anak, ay hindi nakita ang sariling supling; at pagkaraan, sa matinding dalamhati, siya’y tumangis at nanaghoy.

Verse 43

अहो मे तनयोऽभीष्टः कथमद्य न दृश्यते । कूपांतः पतितः किं नु किं व्यालैर्वा निपातितः

Ay, aba! Ang aking minamahal na anak—bakit hindi siya nakikita ngayon? Nahulog ba siya sa balon, o napabagsak ng mababangis na hayop?

Verse 44

कृत्वा मां दुःखसंतप्तं मातरं चापि पुत्रकः । प्रस्थितो दीर्घमध्वानं विरुद्धं कृतवान्विधिः

Iniwan niya ako—pati ang kanyang ina—na nag-aalab sa dalamhati; ang bata’y naglakbay sa mahabang daan. Ang kapalaran ay kumilos na salungat sa dharma.

Verse 45

पश्य ब्राह्मणि पापेन मया दुष्कृतकारिणा । न बालस्य मुखं दृष्टं प्रस्थितस्य यमालये

Masdan mo, O brāhmaṇī: dahil sa aking kasalanan, ako na gumagawa ng masama, ni hindi ko man lamang nasilayan ang mukha ng bata nang siya’y pumanaw patungo sa tahanan ni Yama.

Verse 46

कथितं ज्ञानिना तेन मम पूर्वं महात्म ना । षङ्भिर्मासैः सुतस्तेऽयं देहत्यागं करिष्यति

Noon pa, sinabi sa akin ng dakilang kaluluwang may ganap na kaalaman: “Sa loob ng anim na buwan, ang anak mong ito ay iiwan ang kanyang katawan.”

Verse 47

सोऽहं पुत्रस्य दुःखेन साधयिष्ये हुताशनम् । यावच्छोकाग्निना कायो दह्यते न वरान ने

Kaya ako, na dinadaganan ng pighati dahil sa aking anak, ay maghahanda ng banal na apoy ng handog; sapagkat ang aking katawan ay sinusunog na ng apoy ng dalamhati, O marikit ang mukha.

Verse 48

ब्राह्मण्युवाच । ममापि मतमेतद्धि यत्त्वया परिकीर्तितम् । तत्किं चिरयसि ब्रह्मञ्छीघ्रं दारूणि चानय

Wika ng brahmani: “Ito rin ang aking pasiya, gaya ng iyong ipinahayag. Bakit ka nag-aantala, O brahmana? Dali-dali, dalhin mo rin ang panggatong.”

Verse 49

येनाऽहं भवता सार्धं प्रवेक्ष्यामि हुताशनम् । पुत्रशोकेन संतप्ता सुभृशं दुःखशांतये

“Upang ako, na sinusunog ng dalamhati sa aking anak, ay makapasok sa apoy (Hutāśana) kasama mo, upang ganap na mapawi ang aking pagdurusa.”

Verse 50

सूत उवाच । एवं तयोः प्रवदतोर्दंपत्योर्द्विज सत्तमाः । आजगामाऽथ संहृष्टः स बालः सन्निधिं तयोः

Sabi ni Sūta: Habang gayon ang pag-uusap ng mag-asawang brahmana, O pinakamainam sa mga dwija, dumating ang bata na punô ng galak at lumapit sa kanilang harapan.

Verse 51

तं दृष्ट्वा ब्राह्मणो हृष्टो ब्राह्मण्या सहितस्तदा । आनंदाश्रुप्लुताक्षोऽथ सम्मुख स्तमुपाद्रवत्

Nang makita siya, nagalak ang brahmana kasama ang kanyang asawa. Pagkaraan, nalunod sa luha ng tuwa ang kanyang mga mata at tumakbo siyang tuwid patungo sa bata.

Verse 52

भूयोभूयः परिष्वज्य सभार्यः पृष्टवांस्तदा । क्व गतः स्वाश्रमाद्वत्स चिरात्कस्मादिहाऽगतः

Paulit-ulit siyang niyakap ng brahmana, kasama ang asawa, at nagtanong: “Mahal na anak, saan ka nagpunta mula sa aming āśrama? Bakit ngayon ka lamang dumating dito matapos ang mahabang panahon?”

Verse 53

शोकार्णवे परिक्षिप्य मां सभार्यं वयोऽधिकम् । तन्मा पुत्रक भूयस्त्वमीदृक्कर्म करिष्यसि

Inihagis mo ako—kasama ang iyong ina—sa karagatan ng dalamhati, kahit kami’y may edad na. Kaya, mahal kong anak, huwag mo nang muling gawin ang gayong gawain kailanman.

Verse 54

मार्कंडेय उवाच । अत्राऽद्य मुनयः प्राप्ता मया ते चाभिवादिताः । क्रमेण विनयात्तात स्मरमाणेन ते वचः

Sinabi ni Mārkaṇḍeya: “Ngayong araw, dumating dito ang mga pantas, at ayon sa wastong pagkakasunod ay nag-alay ako ng pagpupugay sa kanila nang may kababaang-loob, ama—na inaalala ang iyong mga salita.”

Verse 55

दीर्घायुर्भव तैरुक्तः सर्वैरेव द्विजोत्तमैः । दृष्ट्वा मां विस्मयाविष्टैर्बालकं व्रतिनं विभो

Sinabi sa akin ng lahat ng pinakadakila sa mga dvija, “Mabuhay ka nang mahaba.” Nang makita nila ako—isang bata pa ngunit isang ascetikong may panata—napuno sila ng pagkamangha, O kagalang-galang.

Verse 56

अथ तात समालोक्य तेषां मध्यगतो मुनिः । वसिष्ठस्तान्मुनीन्सर्वान्प्रोवाच प्रहसन्निव

Pagkaraan, ama, ang pantas na si Vasiṣṭha—na nasa gitna nila—ay tumingin sa kanila at nagsalita sa lahat ng mga pantas, na wari’y nakangiti.

Verse 57

वसिष्ठ उवाच । दीर्घायुर्भव यः प्रोक्तो युष्माभिर्मुनिपुंगवाः । तृतीये दिवसे सोऽयं बालः पंचत्वमेष्यति

Sinabi ni Vasiṣṭha: “O mga pangunahing pantas, ang basbas na ‘mabuhay nang mahaba’ na inyong binigkas—sa ikatlong araw, ang batang ito’y gayon ma’y haharap sa kamatayan.”

Verse 58

ततस्ते मुनयो भीता असत्यात्तात तत्क्षणात् । समादाय ययुस्तत्र यत्र ब्रह्मा व्यवस्थितः

Pagkaraan, ang mga muning iyon, sa takot sa kasinungalingan, O ama, sa sandaling yaon ay nagtipon at nagtungo sa kinaroroonan ni Brahmā.

Verse 59

नमस्कृतेन तेनाऽपि प्रोक्तोऽहं पद्मयोनिना । दीर्घायुर्भव पृष्टश्च कुतस्त्वमिह चागतः

Bagaman ako’y yumukod sa pagpupugay, si Padmayoni (Brahmā) ay nagsalita sa akin: “Magkaroon ka ng mahabang buhay,” at nagtanong din: “Saan ka nagmula at naparito?”

Verse 60

अथ तैर्मुनिभिः सर्वैर्वृत्तांतं तस्य कीर्तितम् । आशीर्वादोद्भवं प्रोक्तं ततो वयमिहागताः

Pagkatapos, isinalaysay ng lahat ng mga muni ang buong pangyayari tungkol sa kanya, na nagsasabing ito’y nagmula sa isang pagpapala; kaya kami naparito rito.

Verse 61

यथाऽयं बालको देव त्वत्प्रसादात्पितामह । दीर्घायुर्जायते लोके तथा त्वं कर्तुमर्हसि

O Panginoon—O Pitāmaha (Brahmā)—sa iyong biyaya, gaya ng pag-iral na ang batang ito’y maging mahaba ang buhay sa daigdig, gayon din ay magagawa mo; gawin mo nawa ito.

Verse 62

ततोऽहं ब्रह्मणा तात जरामरणवर्जितः । विहितः प्रेषितस्तूर्णं स्वगृहं प्रति तैः समम्

Pagkatapos, mahal ko, itinakda ni Brahmā na ako’y maging malaya sa katandaan at kamatayan, at agad niya akong isinugo—kasama nila—patungo sa aking tahanan.

Verse 63

ते तु मां मुनयोत्रैव प्रमुच्याश्रमसन्निधौ । स्नानार्थं विविशुः सर्वे ह्रदेऽत्रैव सुशोभने

Ngunit ang mga pantas na iyon, iniwan ako roon malapit sa ashram, at silang lahat ay pumasok sa maringal na lawa rito upang magsagawa ng banal na pagligo.

Verse 64

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य मृकंडो हर्षसंयुतः । प्रययौ सत्वरं तत्र यत्र ते मुनयः स्थिताः

Nang marinig ang kanyang mga salita, si Mṛkaṇḍa na puspos ng galak ay nagmadaling nagtungo sa pook na kinaroroonan ng mga pantas na iyon.

Verse 65

प्रणम्य तान्मुनीन्सर्वान्कृताञ्जलिपुटः स्थितः । प्रोवाच वः प्रसादेन कुलं मे वृद्धिमागतम्

Pagyuko niya sa lahat ng mga pantas at tumayong magkasalikop ang mga palad, sinabi niya: “Sa inyong biyaya, ang aking angkan ay dumating sa kasaganaan.”

Verse 66

साधु प्रोक्तमिदं कैश्चिदाचार्यैर्मुनिसत्तमाः । साधुलोकं समाश्रित्य विख्यातं च जगत्त्रये

O pinakadakilang pantas, ito’y mahusay na naipahayag ng ilang ācārya; sa pag-asa sa pamayanan ng mga matuwid, ito’y naging tanyag sa tatlong daigdig.

Verse 67

साधूनां दर्शनं पुण्यं तीर्थभूता हि साधवः । तीर्थं फलति कालेन सद्यः साधुसमागमः

Ang masilayan lamang ang mga banal ay may dakilang bisa, sapagkat ang mga matuwid mismo ay mga buhay na tīrtha. Ang tīrtha ay namumunga sa paglipas ng panahon, ngunit ang pakikipagtagpo sa sādhus ay agad na namumunga.

Verse 68

तस्मादतिथयः प्राप्ता यूयं सर्वेऽद्य मे गृहम् । प्रकरोमि किमातिथ्यं प्रोच्यतां द्विजसत्तमाः

Kaya nga, yamang dumating kayo bilang mga panauhin, ngayong araw ay nasa aking tahanan kayong lahat. Anong pag-aasikaso ang maihahandog ko? Ipagbigay-alam ninyo sa akin, O pinakamainam sa mga Dvija.

Verse 69

ऋषय ऊचुः । एतदेव मुनेऽस्माकमातिथ्यं कोटिसंमितम् । अल्पायुरपि ते बालो यज्जातो मृत्युवर्जितः

Wika ng mga rishi: “Ito lamang, O muni, ang pag-asikaso sa amin na katumbas ng milyun-milyon—na ang iyong anak, bagaman itinadhanang maikli ang buhay, ay isinilang na malaya sa kamatayan.”

Verse 70

मृकण्ड उवाच । मृत्युनाऽलिंगितं बालमस्मदीयं मुनीश्वराः । भवद्भिरद्य संरक्ष्य कुलं कृत्स्नं समुद्धृतम्

Sinabi ni Mṛkaṇḍa: “O mararangal na mga rishi, niyakap na ng Kamatayan ang aking anak. Ngunit ngayon, sa pag-iingat ninyo, ang aking buong angkan ay nailigtas at naiangat.”

Verse 71

ब्रह्मघ्ने च सुरापे च चौरे भग्नव्रते तथा । निष्कृतिर्विहिता सद्भिः कृतघ्ने नाऽस्ति निष्कृतिः

“Para sa pumatay ng brāhmaṇa, sa umiinom ng nakalalasing, sa magnanakaw, at gayundin sa sumisira ng panata—itinakda ng mabubuti ang mga pagtubos; ngunit para sa taong walang utang-na-loob, walang pagtubos.”

Verse 72

तस्मात्कृतघ्नतादोषो न स्यान्मम मुनीश्वराः । यथा कार्यं भवद्भिश्च तथा सर्वैर्न संशयः

“Kaya nga, O pinakamainam na mga rishi, nawa’y huwag mapasaatin ang kasalanan ng kawalang-utang-na-loob. Anuman ang nararapat ninyong gawin, gawin nawa ng lahat ayon doon, nang walang pag-aalinlangan.”

Verse 73

ऋषय ऊचुः । यदि प्रत्युपकाराय मन्यसे त्वं द्विजोत्तम । गृहं कुरुष्व नो वाक्याद्देवस्य परमेष्ठिनः

Wika ng mga rishi: “Kung nais mong magbalik-loob ng nararapat, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang, ayon sa aming salita, itatag mo rito ang tahanan ng Diyos na si Parameṣṭhin.”

Verse 74

येनाऽयं बालकस्तेऽद्य कृतो मृत्युविवर्जितः । तस्मात्स्थापय तीर्थेन देवं तं प्रपितामहम्

“Sapagkat dahil sa Kanya, ang batang ito ay ngayong araw ay napalaya sa Kamatayan; kaya sa banal na tawiran (tīrtha) na ito, itatag mo ang diyos na iyon—si Prapitāmaha (Pitāmaha, Brahmā).”

Verse 75

पुत्रेण सहितः पश्चादाराधय दिवानिशम् । वयमेव त्वया सार्धं तं च देवं पितामहम्

“Pagkaraan, kasama ang iyong anak, sambahin mo Siya araw at gabi. Kami rin, kasama mo, ay sasamba sa diyos na iyon—si Pitāmaha.”

Verse 76

नित्यं प्रपूजयिष्यामस्तथान्येऽपि द्विजोत्तमाः । बालेनाऽनेन सार्धं ते सख्यमत्र स्थितं यतः । बालसख्यमिति ख्यातं नाम्ना तेन भविष्यति

“Palagi naming sasambahin Siya, at gayundin ang iba pang pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang. Sapagkat dito naitatag ang iyong pakikipagkaibigan sa batang ito, kaya ito’y magiging tanyag sa pangalang ‘Bālasakhya’.”

Verse 77

तीर्थमन्यैरिति ख्यातं बालकानां हितावहम् । रोगार्तानां भयार्तानामस्माकं वचनात्सदा

“Ang banal na pook na ito ay kikilalanin din ng iba bilang isang tīrtha na nagdudulot ng kabutihan sa mga bata—palagi, ayon sa aming pahayag—para sa mga pinahihirapan ng karamdaman at ng pangamba.”

Verse 78

अस्मिंस्तीर्थे शिशुं लोकाः स्नापयिष्यंति ये द्विज । रोगार्तं वा भयार्तं वा पीडितं वा ग्रहादिभिः

O dalawang-ulit na isinilang, yaong mga taong nagpapaligo sa isang sanggol sa tīrtha na ito—maging siya’y dinadapuan ng sakit, pinahihirapan ng takot, o ginugulo ng mga graha at katulad—

Verse 79

भविष्यति न संदेहः सर्वदोषविवर्जितः । पितामहप्रसादेन तथाऽस्मद्वचनाद्द्विज

Walang alinlangan: siya’y magiging malaya sa lahat ng kapintasan at pagdurusa, sa biyaya ni Pitāmaha (Brahmā) at gayundin sa aming salita, O dalawang-ulit na isinilang.

Verse 80

ये पुनर्मानुषा विप्र निष्कामाः श्रद्धयान्विताः । स्नानमात्रं करिष्यंति ते यांति परमां गतिम्

Ngunit yaong mga tao, O brāhmaṇa, na walang makasariling pagnanasa at puspos ng pananampalataya—kung gawin man nila ang simpleng pagligo lamang (sa banal na tawiran)—nararating nila ang pinakamataas na kalagayan.

Verse 81

एवमुक्त्वाथ ते सर्वे मुनयः शंसितव्रताः । तमामंत्र्य मुनिं जग्मुस्तीर्थान्यन्यानि सत्वराः

Pagkasabi nito, ang lahat ng mga muni—kilala sa kanilang kapuri-puring mga panata—ay nagpaalam sa muning iyon at nagmadaling tumungo sa iba pang mga tīrtha.

Verse 82

मृकण्डोऽपि सपुत्रश्च तस्मिन्स्थाने पितामहम् । स्थापयामास संहृष्टो ज्येष्ठे ज्येष्ठास्थिते विधौ

Si Mṛkaṇḍu rin, kasama ang kanyang anak, ay masayang nagtatag kay Pitāmaha (Brahmā) sa mismong lugar na iyon, nang maisagawa ang wastong ritwal sa buwang Jyeṣṭha, sa ilalim ng bituing Jyeṣṭhā (nakṣatra).

Verse 83

ततश्चाऽराधयामास दिवारात्रमतंद्रितः । सपुत्रः श्रद्धया युक्तः संप्राप्तश्च परां गतिम्

Pagkaraan, walang kapaguran siyang sumamba araw at gabi; kasama ang kanyang anak at puspos ng pananampalataya, narating niya ang kataas-taasang kalagayan.

Verse 84

सूत उवाच । ततःप्रभृति तत्तीर्थं बालसख्यमिति स्मृतम् । पावनं सर्वजंतूनां बालानां रोगनाशनम्

Sinabi ni Sūta: Mula noon, ang tīrtha na iyon ay nakilala bilang “Bālasakhya”. Ito’y nagpapadalisay sa lahat ng nilalang at pumupuksa sa mga sakit ng mga bata.

Verse 85

ज्येष्ठे ज्येष्ठासु यो बालस्तत्र स्नानं समाचरेत् । न स पीडामवाप्नोति यावत्संवत्सरं द्विजाः

O mga dvija, kung ang isang bata ay maligo roon sa buwan ng Jyeṣṭha, sa mga araw ng bituing Jyeṣṭhā, ang batang iyon ay hindi daranas ng kapighatian sa loob ng isang buong taon.

Verse 86

ग्रहभूतपिशाचानां शाकिनीनां विशेषतः । अगम्यः सर्वदुष्टानां तथाऽन्येषां प्रजायते

Lalo na, ginagawa nitong hindi malapitan ng mga graha, bhūta, piśāca, at śākinī; gayundin, laban sa lahat ng iba pang masasamang puwersa, siya’y nagiging hindi masasalakay.