Nagara Khanda

Ang Nāgarakhaṇḍa ay nagsisilbing banal na heograpiya sa loob ng mas malawak na kalipunan ng Skanda Purāṇa. Sa pamamagitan ng mga salaysay na nakaugat sa mga pook (sthāla/tīrtha-māhātmya), iniuugnay nito ang pamumuhay-ritwal, pamumunong-hari, at debosyong Śaiva, upang maipakita kung paanong ang dharma ay isinasabuhay sa mismong lupain. Sa tradisyunal na lawak ng Skanda Purāṇa (madalas banggitin bilang 81,000 taludtod), ipinakikita ng khaṇḍang ito na ang aral ng Purāṇa ay nakaukit sa heograpiya: mga templo, liṅga, panata (vrata), at mga landas ng paglalakbay-dambana (yātrā) ang nagiging daluyan ng pagtuturo tungkol sa kabutihang-loob, merit o puṇya, at sa hangaring makamtan ang mokṣa. Karaniwang nagsisimula ang balangkas sa isang panimulang pagsasalaysay—madalas sa tinig ni Sūta—at saka lumilipat sa mga lokal na alamat na nagpapaliwanag kung bakit banal ang isang pook. Dito itinatakda ang mga dapat gampanang pagtalima, mga paraan ng pagsamba, at ang phalaśruti: ang ipinangakong bunga ng pagdarasal, pag-aayuno, pag-aalay, at pagdalaw sa tīrtha. Ang diwa nito ay praktikal na Śaiva: ang bhakti kay Maheśvara ay inilalarawan bilang mabisang landas sa paglilinis ng asal, pag-angat ng kabuhayan at kapalaran, at sa mga layuning pangkaligtasan. Kasabay nito, pinatitibay ng mga salaysay ang alaala at dangal ng mga dambanang panrehiyon, sa pamamagitan ng mga sanhi-at-bungang himala at mga palatandaang nagbubuklod sa tao, lugar, at biyaya ng Śiva.