Devi

Verse 1

सर्वे वै देवा देवीम् उपतस्थुः । कासि त्वं महादेवि । सा अब्रवीत्—अहं ब्रह्मस्वरूपिणी । मत्तः प्रकृतिपुरुषात्मकं जगत् शून्यं च अशून्यं च । अहम् आनन्दानानन्दाः, विज्ञानाविज्ञाने अहम् । ब्रह्मा ब्रह्मणि व...

เหล่าเทพทั้งปวงเข้าไปเฝ้าพระเทวีและยืนใกล้ด้วยความเคารพ กล่าวว่า “ข้าแต่พระมหาเทวี พระองค์คือผู้ใด” พระนางตรัสว่า “เรามีสภาวะเป็นพรหมัน จากเราโลกอันมีลักษณะเป็นปรกฤติและปุรุษะบังเกิด ทั้งว่างและไม่ว่าง เราเป็นทั้งความปีติสุขและความไม่ปีติสุข เป็นทั้งญาณและอญาณ พรหมาเป็นสิ่งพึงรู้ในพรหมัน” ดังนี้คือวจนะของศรุติฝ่ายอถรรพณ์

Verse 2

सर्वे वै देवा देवीम् उपतस्थुः । कासि त्वं महादेवि । सा अब्रवीत्—अहं ब्रह्मस्वरूपिणी । मत्तः प्रकृतिपुरुषात्मकं जगत् शून्यं च अशून्यं च । अहम् आनन्दानानन्दाः, विज्ञानाविज्ञाने अहम् । ब्रह्मा ब्रह्मणि व...

เหล่าเทพทั้งปวงเข้าไปเฝ้าพระเทวีและยืนใกล้ด้วยความเคารพ กล่าวว่า “ข้าแต่พระมหาเทวี พระองค์คือผู้ใด” พระนางตรัสว่า “เรามีสภาวะเป็นพรหมัน จากเราโลกอันมีลักษณะเป็นปรกฤติและปุรุษะบังเกิด ทั้งว่างและไม่ว่าง เราเป็นทั้งความปีติสุขและความไม่ปีติสุข เป็นทั้งญาณและอญาณ พรหมาเป็นสิ่งพึงรู้ในพรหมัน” ดังนี้คือวจนะของศรุติฝ่ายอถรรพณ์

Verse 3

अहं पञ्चभूतान्यपञ्चभूतानि । अहमखिलं जगत् । वेदोऽहमवेदोऽहम् । विद्याहमविद्याहम् । अजाहमनजाहम् । अधश्चोर्ध्वं च तिर्यक्चाहम् । अहं रुद्रेभिर्वसुभिश्चराम्यहमादित्यैरुत विश्वदेवैः । अहं मित्रावरुणावुभौ बि...

เราคือมหาภูตทั้งห้า และคือสิ่งที่ไม่ใช่มหาภูตทั้งห้า; เราคือจักรวาลทั้งสิ้น เราคือพระเวท และคือสิ่งที่ไม่ใช่พระเวท เราคือวิทยา และคืออวิทยา เราคือผู้ไม่เกิด และคือสิ่งที่ไม่ใช่ผู้ไม่เกิด เราอยู่เบื้องล่าง เบื้องบน และแผ่ไปโดยรอบ เราเคลื่อนไปพร้อมเหล่ารุทรและวสุ พร้อมเหล่าอาทิตยะ และพร้อมวิศวเทวะทั้งหลาย เราทรงไว้ทั้งมิตรและวรุณะ เราคืออินทร์และอัคนี เราคืออัศวินทั้งสอง เราทรงไว้ซึ่งโสม ตวษฏฤ ปูษัน และภคะ เราทรงไว้ซึ่งวิษณุผู้ก้าวกว้าง ทั้งพรหมา และปรชาปติ เราประทานทรัพย์แก่ผู้ถวายเครื่องบูชา แก่ยชามานผู้ได้รับการคุ้มครอง ผู้คั้นโสม

Verse 4

अहं पञ्चभूतान्यपञ्चभूतानि । अहमखिलं जगत् । वेदोऽहमवेदोऽहम् । विद्याहमविद्याहम् । अजाहमनजाहम् । अधश्चोर्ध्वं च तिर्यक्चाहम् । अहं रुद्रेभिर्वसुभिश्चराम्यहमादित्यैरुत विश्वदेवैः । अहं मित्रावरुणावुभौ बि...

เราคือมหาภูตทั้งห้า และเราคือสิ่งที่มิใช่มหาภูตทั้งห้า เราคือจักรวาลทั้งสิ้น เราคือพระเวท และเราคือสิ่งที่มิใช่พระเวท เราคือวิทยา และเราคืออวิทยา เราคือผู้ไม่เกิด (อจะ) และเราคือผู้มิใช่อจะ เราอยู่เบื้องล่าง เบื้องบน และแผ่ไปทุกทิศ เราเคลื่อนไปพร้อมเหล่ารุทรและวสุ พร้อมเหล่าอาทิตยะและวิศวเทวะ เราทรงไว้ทั้งมิตรและวรุณะ เราคืออินทระและอัคนี เราคืออัศวินทั้งคู่ เราสถาปนาโสม ตวษฏฤ ปูษัน และภคะ เราสถาปนาวิษณุผู้ก้าวกว้าง พรหมา และปรชาปติ เราประทานทรัพย์แก่ผู้ถวายฮวิส แก่ยชามานผู้ได้รับการคุ้มครอง ผู้คั้นโสม

Verse 5

अहं पञ्चभूतान्यपञ्चभूतानि । अहमखिलं जगत् । वेदोऽहमवेदोऽहम् । विद्याहमविद्याहम् । अजाहमनजाहम् । अधश्चोर्ध्वं च तिर्यक्चाहम् । अहं रुद्रेभिर्वसुभिश्चराम्यहमादित्यैरुत विश्वदेवैः । अहं मित्रावरुणावुभौ बि...

เราคือมหาภูตทั้งห้า และเราคือสิ่งที่มิใช่มหาภูตทั้งห้า เราคือจักรวาลทั้งสิ้น เราคือพระเวท และเราคือสิ่งที่มิใช่พระเวท เราคือวิทยา และเราคืออวิทยา เราคือผู้ไม่เกิด (อจะ) และเราคือผู้มิใช่อจะ เราอยู่เบื้องล่าง เบื้องบน และแผ่ไปทุกทิศ เราเคลื่อนไปพร้อมเหล่ารุทรและวสุ พร้อมเหล่าอาทิตยะและวิศวเทวะ เราทรงไว้ทั้งมิตรและวรุณะ เราคืออินทระและอัคนี เราคืออัศวินทั้งคู่ เราสถาปนาโสม ตวษฏฤ ปูษัน และภคะ เราสถาปนาวิษณุผู้ก้าวกว้าง พรหมา และปรชาปติ เราประทานทรัพย์แก่ผู้ถวายฮวิส แก่ยชามานผู้ได้รับการคุ้มครอง ผู้คั้นโสม

Verse 6

अहं पञ्चभूतान्यपञ्चभूतानि । अहमखिलं जगत् । वेदोऽहमवेदोऽहम् । विद्याहमविद्याहम् । अजाहमनजाहम् । अधश्चोर्ध्वं च तिर्यक्चाहम् । अहं रुद्रेभिर्वसुभिश्चराम्यहमादित्यैरुत विश्वदेवैः । अहं मित्रावरुणावुभौ बि...

เราคือมหาภูตทั้งห้า และเราคือสิ่งที่มิใช่มหาภูตทั้งห้า เราคือจักรวาลทั้งสิ้น เราคือพระเวท และเราคือสิ่งที่มิใช่พระเวท เราคือวิทยา และเราคืออวิทยา เราคือผู้ไม่เกิด (อจะ) และเราคือผู้มิใช่อจะ เราอยู่เบื้องล่าง เบื้องบน และแผ่ไปทุกทิศ เราเคลื่อนไปพร้อมเหล่ารุทรและวสุ พร้อมเหล่าอาทิตยะและวิศวเทวะ เราทรงไว้ทั้งมิตรและวรุณะ เราคืออินทระและอัคนี เราคืออัศวินทั้งคู่ เราสถาปนาโสม ตวษฏฤ ปูษัน และภคะ เราสถาปนาวิษณุผู้ก้าวกว้าง พรหมา และปรชาปติ เราประทานทรัพย์แก่ผู้ถวายฮวิส แก่ยชามานผู้ได้รับการคุ้มครอง ผู้คั้นโสม

Verse 7

अहं राष्ट्री सङ्गमनी वसूनाम् अहं सुवे पितरमस्य मूर्धन् । मम योनिरप्स्वन्तः समुद्रे । य एवं वेद स देवीपदमाप्नोति । ते देवा अब्रुवन् । नमो देव्यै महादेव्यै शिवायै सततं नमः । नमः प्रकृत्यै भद्रायै नियताः...

เราคือราชตรี ผู้ทรงอธิปไตย ผู้รวบรวมเหล่าวสุทั้งหลาย; เราให้กำเนิดบิดาแห่งโลกนี้ ณ ยอดสูงสุด. ครรภ์ของเราอยู่ในสายน้ำ ภายในมหาสมุทร. ผู้ใดรู้ดังนี้ ย่อมบรรลุฐานะ/แดนแห่งพระเทวี. เหล่าเทพกล่าวว่า: นอบน้อมแด่พระเทวี แด่มหาเทวี; นอบน้อมแด่ศิวาเป็นนิตย์. นอบน้อมแด่ปรกฤติผู้เป็นมงคล; เราผู้สำรวมมีวินัยได้กราบลงต่อพระนาง.

Verse 8

अहं राष्ट्री सङ्गमनी वसूनाम् अहं सुवे पितरमस्य मूर्धन् । मम योनिरप्स्वन्तः समुद्रे । य एवं वेद स देवीपदमाप्नोति । ते देवा अब्रुवन् । नमो देव्यै महादेव्यै शिवायै सततं नमः । नमः प्रकृत्यै भद्रायै नियताः...

เราคือราชตรี ผู้ทรงอธิปไตย ผู้รวบรวมเหล่าวสุทั้งหลาย; เราให้กำเนิดบิดาแห่งโลกนี้ ณ ยอดสูงสุด. ครรภ์ของเราอยู่ในสายน้ำ ภายในมหาสมุทร. ผู้ใดรู้ดังนี้ ย่อมบรรลุฐานะ/แดนแห่งพระเทวี. เหล่าเทพกล่าวว่า: นอบน้อมแด่พระเทวี แด่มหาเทวี; นอบน้อมแด่ศิวาเป็นนิตย์. นอบน้อมแด่ปรกฤติผู้เป็นมงคล; เราผู้สำรวมมีวินัยได้กราบลงต่อพระนาง.

Verse 9

तामग्निवर्णां तपसा ज्वलन्तीं वैरोचनीं कर्मफलेषु जुष्टाम् । दुर्गां देवीं शरणमहं प्रपद्ये सुतरां नाशयते तमः ॥ देवीं वाचमजनयन्त देवाः तां विश्वरूपाः पशवो वदन्ति । सा नो मन्द्रेषमूर्जं दुहाना धेनुर्वागस्...

ข้าขอนอบน้อมพึ่งพาเธอ—ผู้มีวรรณะดุจไฟ ลุกโชติช่วงด้วยตบะ ผู้รุ่งเรือง (ไวโรจณี) ผู้ยินดีในผลแห่งกรรม—คือพระทุรคา พระเทวี; พระนางทำลายความมืดสิ้นเชิง. เหล่าเทพได้ก่อกำเนิดวาจาอันเป็นเทวี; สัตว์ทั้งหลายผู้มีรูปนานาประการกล่าวถึงพระนาง. ขอให้วาจานั้น—ดุจโคผู้รีดน้ำนมให้เราเป็นความหวานแห่งอาหารและพลัง—มาถึงเรา ผู้ได้รับการสรรเสริญอย่างงดงาม.

Verse 10

तामग्निवर्णां तपसा ज्वलन्तीं वैरोचनीं कर्मफलेषु जुष्टाम् । दुर्गां देवीं शरणमहं प्रपद्ये सुतरां नाशयते तमः ॥ देवीं वाचमजनयन्त देवास्तां विश्वरूपाः पशवो वदन्ति । सा नो मन्द्रेषमूर्जं दुहाना धेनुर्वागस्...

ข้าพเจ้าขอถึงพระเทวีเป็นที่พึ่ง—ผู้มีวรรณะดุจเพลิง ลุกโชติช่วงด้วยตบะ ผ่องใส และทรงยินดีในผลแห่งกรรม—คือพระทุรคา; พระนางทรงทำลายความมืดมนให้สิ้นเชิง. เหล่าเทพได้บังเกิดพระเทวีแห่งวาจา; สรรพสัตว์ผู้มีรูปนานาประการกล่าววาจานั้น. ขอให้พระวาจานั้น ดุจโคผู้หลั่งพลังและถ้อยคำอันไพเราะแก่เรา เสด็จมาสู่เราพร้อมพรอันได้รับการสรรเสริญ.

Verse 11

कालरात्रिं ब्रह्मस्तुतां वैष्णवीं स्कन्दमातरम् । सरस्वतीमदितिं दक्षदुहितरं नमामः पावनां शिवाम् ॥ महालक्ष्मीश्च विद्महे सर्वसिद्धिश्च धीमहि । तन्नो देवी प्रचोदयात् ॥

ขอนอบน้อมแด่พระกาลราตรี ผู้ได้รับการสรรเสริญโดยพระพรหม; แด่พระไวษณวี มารดาแห่งพระสกันทะ; แด่พระสรัสวตี; แด่พระอทิติ ธิดาแห่งทักษะ—ผู้ชำระให้บริสุทธิ์ ผู้เป็นศิวะคือความเป็นมงคล. เรารู้จักพระมหาลักษมี; เราเพ่งภาวนาพระนางในฐานะผู้เป็นความสำเร็จทั้งปวง. ขอพระเทวีพระองค์นั้นทรงดลบันดาลและชี้นำปัญญาของเรา.

Verse 12

कालरात्रिं ब्रह्मस्तुतां वैष्णवीं स्कन्दमातरम् । सरस्वतीमदितिं दक्षदुहितरं नमामः पावनां शिवाम् ॥ महालक्ष्मीश्च विद्महे सर्वसिद्धिश्च धीमहि । तन्नो देवी प्रचोदयात् ॥

ขอนอบน้อมแด่พระกาลราตรี ผู้ได้รับการสรรเสริญโดยพระพรหม; แด่พระไวษณวี มารดาแห่งพระสกันทะ; แด่พระสรัสวตี; แด่พระอทิติ ธิดาแห่งทักษะ—ผู้ชำระให้บริสุทธิ์ ผู้เป็นศิวะคือความเป็นมงคล. เรารู้จักพระมหาลักษมี; เราเพ่งภาวนาพระนางในฐานะผู้เป็นความสำเร็จทั้งปวง. ขอพระเทวีพระองค์นั้นทรงดลบันดาลและชี้นำปัญญาของเรา.

Verse 13

अदितिर्ह्यजनिष्ट दक्ष या दुहिता तव । तां देवा अन्वजायन्त भद्रा अमृतबन्धवः ॥ कामो योनिः कामकला वज्रपाणिर्गुहा हसा । मातरिश्वाभ्रमिन्द्रः पुनर्गुहा सकला मायया च पुनः कोशा विश्वमाता दिवि द्योम् ॥१३–१४॥

โอ้ทักษะ อทิติได้บังเกิดแท้จริงเป็นธิดาของท่าน เหล่าเทวะผู้เป็นมงคลและเป็นญาติแห่งอมฤต ได้ให้กำเนิดนางสืบต่อกันมา กามคือครรภ์; กามกลา (ส่วนละเอียดแห่งกาม); ผู้ถือวัชระ; คุหา (ถ้ำภายใน); เสียงหัวเราะ; มาตริศวาน (ลม); เมฆ; อินทรา; อีกครั้งคุหา; สกล (ความครบถ้วน); โดยมายา; และอีกครั้งโกศะ (ปลอกหุ้ม/ชั้นห่อหุ้ม); พระมารดาแห่งสากล—สถิตในสวรรค์ ในท้องฟ้าอันเรืองรอง.

Verse 14

अदितिर्ह्यजनिष्ट दक्ष या दुहिता तव । तां देवा अन्वजायन्त भद्रा अमृतबन्धवः ॥ कामो योनिः कामकला वज्रपाणिर्गुहा हसा । मातरिश्वाभ्रमिन्द्रः पुनर्गुहा सकला मायया च पुनः कोशा विश्वमाता दिवि द्योम् ॥१३–१४॥

โอ้ทักษะ อทิติได้บังเกิดเป็นธิดาของท่านโดยแท้ เหล่าเทวะผู้เป็นมงคลและเป็นญาติแห่งอมฤต ได้ให้กำเนิดนางสืบต่อกันมา กามคือครรภ์; กามกลา; ผู้ถือวัชระ; คุหา; เสียงหัวเราะ; มาตริศวาน; เมฆ; อินทรา; อีกครั้งคุหา; สกล; โดยมายา; และอีกครั้งโกศะ; พระมารดาแห่งสากล—ในสวรรค์ ในฟ้าอันสว่างไสว—คือพระนางนั้นเอง.

Verse 15

एषात्मशक्तिः । एषा विश्वमोहिनी पाशाङ्कुशधनुर्बाणधरा । एषा श्रीमहाविद्या । य एवं वेद स शोकं तरति । नमस्ते अस्तु भगवति भवति मातरः अस्मान्पातु सर्वतः ॥१५–१७॥

นี่คือศักติแห่งอาตมัน นี่คือผู้ทำให้สากลหลงใหล ผู้ทรงบาศ (บ่วง), อังกุศ (ตะขอ/ตะขอช้าง), ธนู และศร นี่คือศรีมหาวิทยาอันเป็นมงคล ผู้ใดรู้พระนางดังนี้ ย่อมข้ามพ้นความโศกได้ ขอนอบน้อมแด่พระองค์ โอ้ภควตี โอ้ภวตี (ผู้ทรงความมีอยู่) โอ้พระมารดา ขอพระนางทรงคุ้มครองเราทุกทิศทุกทาง

Verse 16

एषात्मशक्तिः। एषा विश्वमोहिनी पाशाङ्कुशधनुर्बाणधरा। एषा श्रीमहाविद्या। य एवं वेद स शोकं तरति। नमस्ते अस्तु भगवति भवति मातः अस्मान् पातु सर्वतः॥१५–१७॥

นี่คือศักติแห่งอาตมัน นางคือผู้ทำให้สากลจักรวาลหลงใหล ทรงบาศ ตะขอควบคุม คันศรและศร นางคือศรีมหาวิทยาอันเป็นมงคล ผู้ใดรู้ดังนี้ย่อมข้ามพ้นความโศก ขอความนอบน้อมแด่พระภควตี ผู้ทรงดำรงอยู่จริง โอ้พระมารดา ขอทรงคุ้มครองเราทุกทิศทุกทาง

Verse 17

एषात्मशक्तिः। एषा विश्वमोहिनी पाशाङ्कुशधनुर्बाणधरा। एषा श्रीमहाविद्या। य एवं वेद स शोकं तरति। नमस्ते अस्तु भगवति भवति मातः अस्मान् पातु सर्वतः॥१५–१७॥

นี่คือศักติแห่งอาตมัน นางคือผู้ทำให้สากลจักรวาลหลงใหล ทรงบาศ ตะขอควบคุม คันศรและศร นางคือศรีมหาวิทยาอันเป็นมงคล ผู้ใดรู้ดังนี้ย่อมข้ามพ้นความโศก ขอความนอบน้อมแด่พระภควตี ผู้ทรงดำรงอยู่จริง โอ้พระมารดา ขอทรงคุ้มครองเราทุกทิศทุกทาง

Verse 18

सैषाष्टौ वसवः। सैषैकादश रुद्राः। सैषा द्वादशादित्याः। सैषा विश्वेदेवाः सोमपा असोमपाश्च। सैषा यातुधान्यः असुरा रक्षांसि पिशाचयक्षाः सिद्धाः। सैषा सत्त्व-रजस्-तमांसि। सैषा प्रजापतीन्द्रमनवः। सैषा ग्रहा ...

นางนั้นเองคือวสุทั้งแปด นางนั้นเองคือรุทรทั้งสิบเอ็ด นางนั้นเองคืออาทิตยะทั้งสิบสอง นางนั้นเองคือวิศวเทวะ—ทั้งผู้ดื่มโสมและผู้มิได้ดื่มโสม นางนั้นเองคือยาตุธานะ อสูร รากษส ปีศาจ ยักษ์ และเหล่าสิทธะ นางนั้นเองคือคุณทั้งสาม—สัตตวะ รชัส และตมัส นางนั้นเองคือปรชาปติ อินทระ และมนูทั้งหลาย นางนั้นเองคือดาวเคราะห์ กลุ่มดาว และดวงประทีปแห่งฟ้า เป็นกาลเวลาในรูปกะลา กาษฐา และอื่น ๆ ข้าพเจ้าขอนอบน้อมแด่นางเป็นนิตย์—พระเทวีผู้ขจัดความทุกข์ ผู้ประทานทั้งความสุขทางโลกและโมกษะ ผู้อนันต์ ผู้มีชัย ผู้บริสุทธิ์ ผู้เป็นที่พึ่ง ผู้ประทานสิริมงคล และผู้เป็นมงคลเอง

Verse 19

सैषा अष्टौ वसवः । सैषा एकादश रुद्राः । सैषा द्वादश आदित्याः । सैषा विश्वेदेवाः सोमपाः असोमपाश्च । सैषा यातुधान्यः असुराः रक्षांसि पिशाचयक्षाः सिद्धाः । सैषा सत्त्व-रजस्-तमांसि । सैषा प्रजापतीन्द्रमनवः...

พระนางนั้นเองคือวสุทั้งแปด; คือรุทรทั้งสิบเอ็ด; คืออาทิตยะทั้งสิบสอง; คือวิศวเทวะ—ทั้งผู้ดื่มโสมและผู้มิได้ดื่มโสม. พระนางคือยาตุธานะ อสูร รากษส ปีศาจ ยักษ์ และเหล่าสิทธะ. พระนางคือคุณะทั้งสาม—สัตตวะ รชัส และตมัส. พระนางคือปรชาปติ อินทระ และมนูทั้งหลาย. พระนางคือดาวเคราะห์ นักษัตร และแสงสว่างแห่งดวงดาว ทั้งยังทรงปรากฏเป็นกาลเวลาในรูปกะลา กาษฐา และอื่น ๆ. ข้าพเจ้าขอนอบน้อมแด่พระนางเป็นนิตย์—เทวีผู้ขจัดทุกข์และบาป ผู้ประทานความสุขและโมกษะ; อนันต์ ผู้มีชัย บริสุทธิ์ เป็นที่พึ่ง ผู้ประทานสิริมงคล และทรงเป็นมงคลเอง.

Verse 20

वियदाकारसंयुक्तं वीतिहोत्रसमन्वितम् । अर्धेन्दुलसितं देव्या बीजं सर्वार्थसाधकम् ॥ एवमेकाक्षरं मन्त्रं यतयः शुद्धचेतसः । ध्यायन्ति परमानन्दमया ज्ञानाम्बुराशयः ॥२०–२१॥

พีชะของพระเทวี—ซึ่งยังความมุ่งหมายทั้งปวงให้สำเร็จ—ประกอบด้วยรูปแห่ง “วิยัต” พร้อมด้วย “วีติหوتระ” และสว่างไสวด้วยเสี้ยวจันทร์. ดังนี้มนตร์อักษรเดียวนี้ เหล่ายติผู้มีจิตบริสุทธิ์ย่อมเพ่งภาวนา—ผู้เป็นดุจความปีติสูงสุด และเป็นดั่งมหาสมุทรแห่งสายน้ำคือญาณ.

Verse 21

वियदाकारसंयुक्तं वीतिहोत्रसमन्वितम् । अर्धेन्दुलसितं देव्या बीजं सर्वार्थसाधकम् ॥ एवमेकाक्षरं मन्त्रं यतयः शुद्धचेतसः । ध्यायन्ति परमानन्दमया ज्ञानाम्बुराशयः ॥२०–२१॥

พีชะของพระเทวี—ซึ่งยังความมุ่งหมายทั้งปวงให้สำเร็จ—ประกอบด้วยรูปแห่ง “วิยัต” พร้อมด้วย “วีติหوتระ” และสว่างไสวด้วยเสี้ยวจันทร์. ดังนี้มนตร์อักษรเดียวนี้ เหล่ายติผู้มีจิตบริสุทธิ์ย่อมเพ่งภาวนา—ผู้เป็นดุจความปีติสูงสุด และเป็นดั่งมหาสมุทรแห่งสายน้ำคือญาณ.

Verse 22

वाङ्मया ब्रह्मभूतस्मात् षष्ठं वक्त्रसमन्वितम् । सूर्यो वामश्रोत्रबिन्दुः संयुताष्टकतृतीयकः ॥ नारायणेन संयुक्तो वायुश्चाधरसंयुतः । विच्चे नवार्णकोऽर्णः स्यान्महदानन्ददायकः ॥२२–२३॥

จากวางมยา ผู้มีสภาวะเป็นพรหมัน ย่อมมีองค์/พยางค์ที่หกซึ่งประกอบด้วย “วักตร” คือปากแห่งถ้อยคำ; พระอาทิตย์เป็นบินทุที่หูซ้าย ประกอบกับลำดับที่สามแห่งอัษฏกะ. ประกอบกับนารายณ์ และวายุประกอบกับส่วนล่าง (ริมฝีปาก/ภาคล่าง). คำว่า “วิจเจ”: มนตร์เก้าพยางค์นี้กล่าวว่าเป็นพยางค์ที่ประทานมหานันทะอันยิ่งใหญ่.

Verse 23

वाङ्मया ब्रह्मभूतस्मात् षष्ठं वक्त्रसमन्वितम् । सूर्यो वामश्रोत्रबिन्दुः संयुताष्टकतृतीयकः ॥ नारायणेन संयुक्तो वायुश्चाधरसंयुतः । विच्चे नवार्णकोऽर्णः स्यान्महदानन्ददायकः ॥२२–२३॥

จากวางมยา ผู้มีสภาวะเป็นพรหมัน ย่อมมีองค์/พยางค์ที่หกซึ่งประกอบด้วย “วักตร” คือปากแห่งถ้อยคำ; พระอาทิตย์เป็นบินทุที่หูซ้าย ประกอบกับลำดับที่สามแห่งอัษฏกะ. ประกอบกับนารายณ์ และวายุประกอบกับส่วนล่าง (ริมฝีปาก/ภาคล่าง). คำว่า “วิจเจ”: มนตร์เก้าพยางค์นี้กล่าวว่าเป็นพยางค์ที่ประทานมหานันทะอันยิ่งใหญ่.

Verse 24

हृत्पुण्डरीकमध्यस्थां प्रातःसूर्यसमप्रभाम् । पाशाङ्कुशधरां सौम्यां वरदाभयहस्तकाम् । त्रिनेत्रां रक्तवसनां भक्तकामदुघां भजे ॥ नमामि त्वामहं देवीं महाभयविनाशिनीम् । महादुर्गप्रशमनीं महाकारुण्यरूपिणीम् ॥...

ข้าพเจ้าบูชาพระเทวีผู้สถิตอยู่กลางดอกบัวแห่งหทัย ผู้มีรัศมีดุจสุริยะยามอรุณ; ทรงถือบาศและอังกุศ อ่อนโยน มีพระหัตถ์ประทานพรและอภัย; มีสามเนตร ทรงอาภรณ์สีแดง ทรงหลั่งไหลความปรารถนาของภักตะให้สำเร็จ. ข้าพเจ้าขอนอบน้อมแด่พระองค์ โอ้พระเทวี ผู้ทำลายความหวาดกลัวอันใหญ่หลวง ผู้ระงับทุกข์ยากใหญ่ (ทุรคา) ผู้มีรูปเป็นมหากรุณา.

Verse 25

हृत्पुण्डरीकमध्यस्थां प्रातःसूर्यसमप्रभाम् । पाशाङ्कुशधरां सौम्यां वरदाभयहस्तकाम् । त्रिनेत्रां रक्तवसनां भक्तकामदुघां भजे ॥ नमामि त्वामहं देवीं महाभयविनाशिनीम् । महादुर्गप्रशमनीं महाकारुण्यरूपिणीम् ॥...

ข้าพเจ้าบูชาพระเทวีผู้ประทับ ณ กลางดอกบัวแห่งหทัย ผู้มีรัศมีดุจสุริยะแห่งอรุณรุ่ง ผู้ทรงบาศและอังกุศ ผู้ละมุนอ่อนโยน พระหัตถ์ประทานพรและประทานอภัย ผู้มีเนตรสาม ทรงอาภรณ์สีแดง และทรงหลั่งไหลสิ่งอันเป็นที่ปรารถนาของภักตะทั้งหลาย ข้าพเจ้าขอนอบน้อมแด่พระเทวีผู้ทำลายความหวาดกลัวอันใหญ่หลวง ผู้ระงับทุกข์ภัยอันหนัก และผู้มีสภาวะเป็นมหากรุณาโดยแท้

Verse 26

यस्याः स्वरूपं ब्रह्मादयो न जानन्ति तस्मादुच्यतेऽज्ञेया । यस्या अन्तो न विद्यते तस्मादुच्यतेऽनन्ता । यस्या ग्रहणं नोपलभ्यते तस्मादुच्यतेऽलक्ष्या । यस्या जननं नोपलभ्यते तस्मादुच्यतेऽजा । एकैव सर्वत्र व...

เพราะแม้พระพรหมและเหล่าเทพทั้งหลายก็ไม่รู้สภาวะอันแท้จริงของพระนาง จึงเรียกว่า ‘อัชเญยา’ (รู้มิได้) เพราะไม่ปรากฏที่สุดแห่งพระนาง จึงเรียกว่า ‘อนันตา’ (ไร้ที่สุด) เพราะไม่อาจหยั่งจับให้ได้ จึงเรียกว่า ‘อลักษยา’ (ไม่อาจเห็นได้) เพราะไม่ปรากฏการเกิด จึงเรียกว่า ‘อชา’ (ไม่เกิด) เพราะพระนางองค์เดียวสถิตอยู่ทั่วทุกแห่ง จึงเรียกว่า ‘เอกา’ (หนึ่งเดียว) และเพราะพระนางองค์เดียวทรงเป็นรูปแห่งจักรวาล จึงเรียกว่า ‘ไนกา’ (มิใช่หนึ่งเดียว/หลากรูป) ดังนั้นจึงกล่าวถึงพระนางว่า: อัชเญยา อนันตา อลักษยา อชา เอกา และ ไนกา

Verse 27

मन्त्राणां मातृका देवी शब्दानां ज्ञानरूपिणी । ज्ञानानां चिन्मयातीता शून्यानां शून्यसाक्षिणी ॥ यस्याः परतरं नास्ति सैषा दुर्गा प्रकीर्तिता । तां दुर्गां दुर्गमां देवीं दुराचारविघातिनीम् । नमामि भवभीतोऽ...

พระเทวีทรงเป็นมาตฤกา แม่บทแห่งมนตร์ทั้งปวง; ในถ้อยคำทั้งหลาย พระนางทรงเป็นรูปแห่งญาณ. เหนือญาณทั้งปวง พระนางทรงล่วงพ้นเป็นจิตสำนึกบริสุทธิ์; ในความว่างทั้งหลาย พระนางทรงเป็นสักขีพยานแห่งความว่าง. ไม่มีสิ่งใดสูงยิ่งกว่าพระนาง—พระนางจึงได้รับการประกาศว่าเป็นทุรคา. ข้าพเจ้าขอนอบน้อมแด่ทุรคานั้น พระเทวีผู้ข้ามได้ยาก ผู้ทำลายความประพฤติชั่ว; ข้าพเจ้าผู้หวาดหวั่นต่อภพและการเวียนว่าย ขอพึ่งพระนางผู้พาข้ามมหาสมุทรแห่งสังสารวัฏ

Verse 28

मन्त्राणां मातृका देवी शब्दानां ज्ञानरूपिणी । ज्ञानानां चिन्मयातीता शून्यानां शून्यसाक्षिणी ॥ यस्याः परतरं नास्ति सैषा दुर्गा प्रकीर्तिता । तां दुर्गां दुर्गमां देवीं दुराचारविघातिनीम् । नमामि भवभीतोऽ...

พระเทวีทรงเป็นมาติรกาแห่งมนตร์ทั้งปวง; ในถ้อยคำทั้งหลาย พระนางทรงเป็นรูปแห่งญาณ. ยิ่งกว่าญาณ พระนางคือจิต—ความรู้สึกตัวบริสุทธิ์; และในความว่างทั้งหลาย พระนางคือสักขีพยานแห่งความว่าง. ไม่มีสิ่งใดสูงยิ่งกว่าพระนาง จึงได้รับการสรรเสริญว่า “ทุรคา”. ข้าพเจ้า ผู้หวาดหวั่นต่อภพในสังสารวัฏ ขอกราบนอบน้อมแด่ทุรคาผู้นั้น—เทวีผู้ข้ามได้ยาก ผู้ทำลายความประพฤติชั่ว—ผู้ทรงพาข้ามมหาสมุทรแห่งสังสาระ.

Verse 29

इदमथर्वशीर्षं योऽधीते पञ्चाथर्वशीर्षजपफलमवाप्नोति । इदमथर्वशीर्षं ज्ञात्वा योऽर्चां स्थापयति । शतलक्षं प्रजप्त्वापि सोऽर्चासिद्धिं च विन्दति । शतमष्टोत्तरं चास्याः पुरश्चर्याविधिः स्मृतः ॥ दशवारं पठेद...

ผู้ใดศึกษาอถรรวศีรษะนี้ ย่อมได้ผลเท่ากับสวดอถรรวศีรษะห้าบท. เมื่อรู้แจ้งอถรรวศีรษะนี้แล้ว ผู้ใดตั้งรูปเคารพเพื่อบูชา—แม้สวดภาวนาครบหนึ่งแสนครั้ง—ผู้นั้นย่อมบรรลุความสำเร็จในพิธีบูชานั้นด้วย. การปุรศจะรณะของพระนางเป็นที่จดจำว่าให้สวดหนึ่งร้อยแปดครั้ง. แต่ผู้ใดสวดสิบครั้ง ย่อมพ้นบาปโดยฉับพลัน; ด้วยพระกรุณาแห่งมหาเทวี เขาย่อมข้ามพ้นอุปสรรคใหญ่หลวงได้.

Verse 30

इदमथर्वशीर्षं योऽधीते पञ्चाथर्वशीर्षजपफलमवाप्नोति । इदमथर्वशीर्षं ज्ञात्वा योऽर्चां स्थापयति । शतलक्षं प्रजप्त्वापि सोऽर्चासिद्धिं च विन्दति । शतमष्टोत्तरं चास्याः पुरश्चर्याविधिः स्मृतः ॥ दशवारं पठेद...

ผู้ใดศึกษาอถรรวศีรษะนี้ ย่อมได้ผลเท่ากับสวดอถรรวศีรษะห้าบท. เมื่อรู้แจ้งอถรรวศีรษะนี้แล้ว ผู้ใดตั้งรูปเคารพเพื่อบูชา—แม้สวดภาวนาครบหนึ่งแสนครั้ง—ผู้นั้นย่อมบรรลุความสำเร็จในพิธีบูชานั้นด้วย. การปุรศจะรณะของพระนางเป็นที่จดจำว่าให้สวดหนึ่งร้อยแปดครั้ง. แต่ผู้ใดสวดสิบครั้ง ย่อมพ้นบาปโดยฉับพลัน; ด้วยพระกรุณาแห่งมหาเทวี เขาย่อมข้ามพ้นอุปสรรคใหญ่หลวงได้.

Verse 31

इदमथर्वशीर्षं योऽधीते पञ्चाथर्वशीर्षजपफलमवाप्नोति । इदमथर्वशीर्षं ज्ञात्वा योऽर्चां स्थापयति शतलक्षं प्रजप्त्वापि सोऽर्चासिद्धिं च विन्दति । शतमष्टोत्तरं चास्याः पुरश्चर्याविधिः स्मृतः । दशवारं पठेद्य...

ผู้ใดศึกษาอถรรวศีรษะนี้ ย่อมได้ผลเทียบเท่าการสวดอถรรวศีรษะห้าบท ครั้นรู้แจ้งอถรรวศีรษะนี้แล้ว ผู้ใดสถาปนาอรจา (รูปเคารพ) แห่งพระเทวี แม้จะสวดซ้ำถึงหนึ่งแสนครั้ง ก็ยังบรรลุความสำเร็จแห่งอรจานั้น (อรจาสิทธิ) พิธีปุรัศจะรณะของพระนางระลึกกันว่าเป็นจำนวนหนึ่งร้อยแปด แต่ผู้ใดสวดสิบครั้ง ย่อมหลุดพ้นบาปโดยฉับพลัน ด้วยพระกรุณาแห่งมหาเทวี ย่อมข้ามพ้นอุปสรรคใหญ่ยิ่งได้

Verse 32

प्रातरधीयानो रात्रिकृतं पापं नाशयति । सायमधीयानो दिवसकृतं पापं नाशयति । तत्सायं प्रातः प्रयुञ्जानः पापोऽपापो भवति । निशीथे तुरीयसन्ध्यायां जप्त्वा वाक्सिद्धिर्भवति । नूतनप्रतिमायां जप्त्वा देवतासांनिध...

สวดในยามเช้า ย่อมทำลายบาปที่กระทำในยามราตรี; สวดในยามเย็น ย่อมทำลายบาปที่กระทำในเวลากลางวัน ผู้ที่ปฏิบัติอย่างนี้ ทั้งเย็นและเช้า ย่อมเป็นผู้ที่บาปถูกชำระสิ้น ครั้นสวดภาวนาในยามเที่ยงคืน ณ ตุรียสันธยา (รอยต่อที่สี่) ย่อมบังเกิดวากสิทธิ คือความสำเร็จแห่งวาจา ครั้นสวดต่อหน้าปฏิมาใหม่ ย่อมบังเกิดสันนิธิ คือความใกล้ชิดและการประทับอยู่ของเทวตา ครั้นสวดในพิธีปราณประติษฐา ย่อมมีการสถาปนาปราณทั้งหลาย ครั้นสวดในที่ประทับแห่งมหาเทวี ณ กาลสังโยคอันเป็นมงคลของวันอังคารกับอัศวินี ย่อมข้ามพ้นมหามฤตยู ผู้ใดรู้ดังนี้—อุปนิษัทกล่าวไว้ดังนี้