Rig Veda 3.2.8: Mandala 3, Sukta 2, Mantra 8

Sukta 3.2

Rishi: Viśvāmitra Gāthina

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

नमस्यत हव्यदातिं स्वध्वरं दुवस्यत दम्यं जातवेदसम् । रथीॠतस्य बृहतो विचर्षणिरग्निर्देवानामभवत्पुरोहितः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 3.2.8

Transliteration

namasyata havya-dā́tiṃ sv-adhvaráṃ duvasyata dábhyaṃ jā́ta-vedasam | rathī́ ṛtásya bṛható ví-carṣaṇir agnír devā́nām abhavat puró-hitaḥ ||

Translation

จงนอบน้อมแด่ผู้ประทานเครื่องบูชา จงปรนนิบัติผู้เป็นนายแห่งยัญพิธีอันเที่ยงตรง—ชาตเวทัส (Jātavedas) ผู้ไม่อาจพิชิตได้ อัคนี (Agni) ผู้เป็นสารถีแห่งฤตะอันกว้างใหญ่ ผู้มองเห็นไพศาล ได้เป็นผู้นำของเหล่าเทพ ผู้ถูกตั้งไว้เบื้องหน้าเป็นปุโรหิต (Purohita)

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• नमस्यत: worship (you all)!
• नमस्यत: — (विधेय क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नमस् (प्रातिपदिक) / नम् (धातु) → नमस्यति

• हव्यदातिम्: the giver of oblations
• हव्यदातिम्: कर्म
• Type: Noun (epithet)
• Root: हव्यदाति (प्रातिपदिक; हव्य + दाति < √दा ‘to give’)

• स्वध्वरम्: the good/true sacrificer (of good rite)
• स्वध्वरम्: कर्म (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: स्वध्वर (प्रातिपदिक; सु- + अध्वर ‘sacrifice’)

• दुवस्यत: serve/honor (you all)!
• दुवस्यत: — (विधेय क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दुवस् (प्रातिपदिक) / दुवस्यति (नामधातु) ‘to honor, serve’

• दम्यम्: the controllable/disciplinable
• दम्यम्: कर्म (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: दम्य (प्रातिपदिक; √दम् ‘to tame’ → ‘to be tamed/controlled’)

• जातवेदसम्: Jātavedas (Agni), knower of births
• जातवेदसम्: कर्म
• Type: Noun (epithet)
• Root: जातवेदस् (प्रातिपदिक; जात ‘born’ + वेदस् ‘knowledge’)

• रथी: the charioteer / one with a chariot
• रथी: कर्तृ (अग्निः—विशेषणम्)
• Type: Noun/Adjective
• Root: रथिन् (प्रातिपदिक) → रथी

• ऋतस्य: of ṛta (cosmic order/true law)
• ऋतस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: ऋत (प्रातिपदिक)

• बृहतः: of the great (one)
• बृहतः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Adjective
• Root: बृहत् (प्रातिपदिक)

• विचर्षणिः: far-shining / widely radiant
• विचर्षणिः: कर्तृ (अग्निः—विशेषणम्)
• Type: Noun (epithet)
• Root: विचर्षणि (प्रातिपदिक)

• अग्निः: Agni
• अग्निः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• अभवत्: became / was
• अभवत्: — (विधेय क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भू (भवति)

• पुरोहितः: the household priest / officiating priest
• पुरोहितः: कर्तृ-समानााधिकरण (अग्निः = पुरोहितः)
• Type: Noun
• Root: पुरोहित (प्रातिपदिक; पुरस् + हित < √धा/√हि ‘to place’)