HomeRig VedaMandala 3Sukta 2Mantra 8
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 8

Sukta 3.2

Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh

नमस्यत हव्यदातिं स्वध्वरं दुवस्यत दम्यं जातवेदसम् । रथीॠतस्य बृहतो विचर्षणिरग्निर्देवानामभवत्पुरोहितः ॥

न॒म॒स्यत॑ ह॒व्यदा॑तिं स्वध्व॒रं दु॑व॒स्यत॒ दम्यं॑ जा॒तवे॑दसम् । र॒थीॠ॒तस्य॑ बृह॒तो विच॑र्षणिर॒ग्निर्दे॒वाना॑मभवत्पु॒रोहि॑तः ॥

namasyata havya-dā́tiṃ sv-adhvaráṃ duvasyata dábhyaṃ jā́ta-vedasam | rathī́ ṛtásya bṛható ví-carṣaṇir agnír devā́nām abhavat puró-hitaḥ ||

Bow to the giver of the offering, serve the master of the straight rite, the invincible Jātavedas. Agni, the charioteer of the vast Truth, the wide-seeing, has become the gods’ leader set in front.

न॒म॒स्यत॑ । ह॒व्यऽदा॑तिम् । सु॒ऽअ॒ध्व॒रम् । दु॒व॒स्यत॑ । दभ्य॑म् । जा॒तऽवे॑दसम् । र॒थीः । ऋ॒तस्य॑ । बृ॒ह॒तः । विऽच॑र्षणिः । अ॒ग्निः । दे॒वाना॑म् । अ॒भ॒व॒त् । पु॒रःऽहि॑तः ॥नमस्यत । हव्यदातिम् । सुअध्वरम् । दुवस्यत । दभ्यम् । जातवेदसम् । रथीः । ऋतस्य । बृहतः । विचर्षणिः । अग्निः । देवानाम् । अभवत् । पुरःहितः ॥namasyata | havya-dātim | su-adhvaram | duvasyata | dabhyam | jāta-vedasam | rathīḥ | ṛtasya | bṛhataḥ | vi-carṣaṇiḥ | agniḥ | devānām | abhavat | puraḥ-hitaḥ

नमस्यतworship (you all)!
नमस्यत:
— (विधेय क्रिया)
TypeVerb
Rootनमस् (प्रातिपदिक) / नम् (धातु) → नमस्यति
हव्यदातिम्the giver of oblations
हव्यदातिम्:
कर्म
TypeNoun (epithet)
Rootहव्यदाति (प्रातिपदिक; हव्य + दाति < √दा ‘to give’)
स्वध्वरम्the good/true sacrificer (of good rite)
स्वध्वरम्:
कर्म (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootस्वध्वर (प्रातिपदिक; सु- + अध्वर ‘sacrifice’)
दुवस्यतserve/honor (you all)!
दुवस्यत:
— (विधेय क्रिया)
TypeVerb
Rootदुवस् (प्रातिपदिक) / दुवस्यति (नामधातु) ‘to honor, serve’
दम्यम्the controllable/disciplinable
दम्यम्:
कर्म (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootदम्य (प्रातिपदिक; √दम् ‘to tame’ → ‘to be tamed/controlled’)
जातवेदसम्Jātavedas (Agni), knower of births
जातवेदसम्:
कर्म
TypeNoun (epithet)
Rootजातवेदस् (प्रातिपदिक; जात ‘born’ + वेदस् ‘knowledge’)
रथीthe charioteer / one with a chariot
रथी:
कर्तृ (अग्निः—विशेषणम्)
TypeNoun/Adjective
Rootरथिन् (प्रातिपदिक) → रथी
ऋतस्यof ṛta (cosmic order/true law)
ऋतस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
बृहतःof the great (one)
बृहतः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective
Rootबृहत् (प्रातिपदिक)
विचर्षणिःfar-shining / widely radiant
विचर्षणिः:
कर्तृ (अग्निः—विशेषणम्)
TypeNoun (epithet)
Rootविचर्षणि (प्रातिपदिक)
अग्निःAgni
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अभवत्became / was
अभवत्:
— (विधेय क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (भवति)
पुरोहितःthe household priest / officiating priest
पुरोहितः:
कर्तृ-समानााधिकरण (अग्निः = पुरोहितः)
TypeNoun
Rootपुरोहित (प्रातिपदिक; पुरस् + हित < √धा/√हि ‘to place’)