
Sukta 1.46
Kaṇva (Kanvas; RV 1.46 traditionally Kaṇva-pravara)
Aśvins (with Uṣas as the presenting power in the opening)
Gāyatrī
ฤคเวท ๑.๔๖ เป็นบทอัญเชิญยามอรุณ ที่นำพาอัศวินทั้งสองให้มาปรากฏผ่านการเผยตนของอุษัส สรรเสริญเทพคู่แฝดผู้รวดเร็วในฐานะผู้กู้ภัยและผู้เยียวยา ผู้เสด็จมาด้วยรถศักดิ์สิทธิ์อันเรืองรอง บทสวดวอนให้ท่านข้าม “สายน้ำ” แห่งภาวะชีวิต รับโสม และประทานความคุ้มครอง ความผาสุก และความช่วยเหลือที่ไม่ติดขัดแก่ผู้บูชาและชุมชน
Mantra 1
एषो उषा अपूर्व्या व्युच्छति प्रिया दिवः । स्तुषे वामश्विना बृहत् ॥
อุษาส (รุ่งอรุณ) นี้ เก่าแก่แต่ใหม่เสมอ กำลังแผ่เปิดให้สว่าง—เป็นที่รักของสวรรค์. ข้าขอสรรเสริญอัศวินทั้งสองด้วยบทสรรเสริญอันยิ่งใหญ่.
Mantra 2
या दस्रा सिन्धुमातरा मनोतरा रयीणाम् । धिया देवा वसुविदा ॥
โอท่านทั้งสองผู้มหัศจรรย์ (ดัสรา) ผู้บังเกิดจากมารดาแห่งสายน้ำ ผู้ชื่นบานแก่ใจยิ่ง และผู้นำความมั่งคั่งมาให้—โอเทพทั้งหลาย ด้วยความคิดที่ตื่นรู้ (ธิยา) อันรู้จักทรัพย์ จงค้นพบขุมทรัพย์แท้ให้เรา.
Mantra 3
वच्यन्ते वां ककुहासो जूर्णायामधि विष्टपि । यद्वां रथो विभिष्पतात् ॥
ฤทธานุภาพอันยอดสูงของท่านทั้งสองถูกกล่าวขานอยู่เหนือที่นั่งอันกว้างใหญ่แห่งสวรรค์ เมื่อรถศึกของท่านพุ่งออกไปพร้อมรัศมีนานาประการ ขอให้การเคลื่อนไหวอันรวดเร็วของท่านเสด็จลงสู่ทุ่งแห่งการงานของเรา และทำให้หนทางสว่างไสว
Mantra 4
हविषा जारो अपां पिपर्ति पपुरिर्नरा । पिता कुटस्य चर्षणिः ॥
ด้วยเครื่องบูชา (havis) ผู้เป็นที่รักและผู้ปลุกเร้าของสายน้ำทำให้น้ำทั้งหลายเต็มเปี่ยม โอ้สองวีรชน (nara) ผู้ดื่มอันทรงพลัง—บิดาแห่งห้องเร้นลับ—ค้ำจุนการเดินทางของมนุษย์ ขอให้พลังนั้นเพิ่มพูนธาราแห่งชีวิตในเรา และเปิดสิ่งที่ถูกปกปิด
Mantra 5
आदारो वां मतीनां नासत्या मतवचसा । पातं सोमस्य धृष्णुया ॥
ท่านทั้งสองเป็นที่พึ่งอันมั่นคงแห่งความคิดของเรา โอ นาสัตยะ (Nāsatyā) ด้วยถ้อยคำที่ทำให้เป็นจริง จงเสวยโสมะ (Soma) ด้วยฤทธิ์อันห้าวหาญของท่าน เพื่อให้จิตของเราตั้งมั่นและกระทำในความถูกต้องแห่งทัศนะอันเที่ยงตรง
Mantra 6
या नः पीपरदश्विना ज्योतिष्मती तमस्तिरः । तामस्मे रासाथामिषम् ॥
สิ่งนั้นที่นำพวกเราให้ก้าวหน้าไป โอ อัศวินทั้งสอง—สว่างไสว ข้ามพ้นความมืด—ขอจงประทานพลังหล่อเลี้ยงนั้น (อิษะ, iṣa) แก่พวกเราที่นี่ เพื่อให้ความเป็นอยู่ของเราพ้นจากความคลุมเครือเข้าสู่แสงใสแห่งการเห็นอันถูกต้อง
Mantra 7
आ नो नावा मतीनां यातं पाराय गन्तवे । युञ्जाथामश्विना रथम् ॥
ขอเสด็จมาหาเราเป็นดุจเรือแห่งความคิดของเรา เพื่อพาเราไปสู่ฝั่งไกล โอ อัศวินทั้งสอง ขอจงเทียมรถศึกของท่านเถิด ขอให้การเคลื่อนไหวอันถูกต้องพาจิตของเราข้ามสิ่งที่กั้นมันจากสัจจะอันกว้างใหญ่
Mantra 8
अरित्रं वां दिवस्पृथु तीर्थे सिन्धूनां रथः । धिया युयुज्र इन्दवः ॥
ไม้พายของท่านกว้างดุจท้องฟ้า; ณ ท่าข้ามแห่งสายน้ำทั้งหลาย รถศึกของท่านตั้งอยู่ ด้วยความคิดที่ส่องสว่าง หยดโสมะได้ผูกตนเข้ากับแอก—ขอให้กระแสภายในของเราพบท่าข้ามอันถูกต้อง และประสานเข้ากับการเคลื่อนไหวแห่งทิพย์
Mantra 9
दिवस्कण्वास इन्दवो वसु सिन्धूनां पदे । स्वं वव्रिं कुह धित्सथः ॥
โอหยดโสมะแห่งสวรรค์ โอทรัพย์แห่งเหล่ากัณวะ ณ ‘รอย/ที่ตั้ง’ ของสายน้ำทั้งหลาย—พวกท่านจักตั้งคอกเร้นลับของตนไว้ ณ ที่ใด? ขอจงเผยสิ่งนั้นในเรา เพื่อให้แสงที่ถูกปิดบังเป็นของเราเถิด
Mantra 10
अभूदु भा उ अंशवे हिरण्यं प्रति सूर्यः । व्यख्यज्जिह्वयासितः ॥
แล้วรัศมีทองก็อุบัติขึ้นเพื่ออํศุ (aṃśu) คือเส้นแสง; เมื่อเผชิญมัน สุริยะก็ปรากฏ—ด้วยลิ้นแห่งเปลวไฟ (พลังแห่งการจำแนก) ความมืดถูกเห็นชัดและถูกขับไล่ไป
Mantra 11
अभूदु पारमेतवे पन्था ऋतस्य साधुया । अदर्शि वि स्रुतिर्दिवः ॥
แล้วหนทางเพื่อข้ามไปสู่ฝั่งโน้นก็ถูกก่อรูปขึ้น—หนทางอันดำเนินดีแห่งฤตะ (Ṛta: ระเบียบสากล); และรอยทางที่ไหลออกมาจากฟ้าก็ปรากฏชัด เป็นช่องทางที่เปิดไว้เพื่อการไต่ขึ้น
Mantra 12
तत्तदिदश्विनोरवो जरिता प्रति भूषति । मदे सोमस्य पिप्रतोः ॥
นักสรรเสริญแสวงหาและประดับด้วยถ้อยคำตอบรับซึ่งคำสรรเสริญนั้น ความเกื้อกูลอันเดียวกันนั้นของอัศวินทั้งสอง; ในความปีติเมามายแห่งโสมะ ท่านทั้งคู่เป็นผู้บันดาลให้สำเร็จ ทำให้ความอุดมบริบูรณ์งอกงาม.
Mantra 13
वावसाना विवस्वति सोमस्य पीत्या गिरा । मनुष्वच्छम्भू आ गतम् ॥
ท่านผู้ส่องประกายในผู้เรืองรอง ด้วยการดื่มโสมะและด้วยวาจาแห่งการยืนยัน จงมาหาเราตามวิถีมนุษย์เถิด โอ้ท่านทั้งสอง ผู้เป็นพลังแห่งความผาสุกและความเกื้อกูล.
Mantra 14
युवोरुषा अनु श्रियं परिज्मनोरुपाचरत् । ऋता वनथो अक्तुभिः ॥
รุ่งอรุณ (อุษัส) เคลื่อนเข้าใกล้ผู้เดินเวียนรอบทั้งสอง ตามรัศมีสิริของท่าน; ท่านทั้งคู่ชนะและเปิดเผยสัจจะแห่งฤตะด้วยราตรีทั้งหลาย—นำระเบียบอันชอบธรรม (ṛta) มาสู่แม้ในทางผ่านอันมืดมน.
Mantra 15
उभा पिबतमश्विनोभा नः शर्म यच्छतम् । अविद्रियाभिरूतिभिः ॥
โอ้เทพอัศวินทั้งสอง จงดื่มเถิด จงดื่มให้เต็มที่; และจงประทานความร่มเย็นอันคุ้มครองแก่พวกเรา—ด้วยความช่วยเหลืออันไม่ขาด ไม่ถูกกีดขวาง และไม่อาจยับยั้งของท่านทั้งสอง.
The Aśvins are twin Vedic deities who arrive at dawn in a radiant chariot. They are famous for swift rescue, healing, and bringing renewal at moments of transition.
Dawn is the visible sign that opens the ritual moment when the Aśvins are traditionally invoked. Uṣas “presents” the Aśvins by creating the threshold where their saving and renewing powers can act.
On the surface it evokes travel and safe passage. Symbolically, it points to crossing inner difficulties—confusion, danger, or limitation—guided by inspired thought (dhī) and supported by the Aśvins’ help.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.