Rig Veda 1.46.5 — Mandala 1, Sukta 46, Mantra 5

Sukta 1.46

Rishi: Kaṇva

Devata: Aśvins (Nāsatyas)

Chandas: Gāyatrī

Samhita Patha (Devanagari)

आदारो वां मतीनां नासत्या मतवचसा । पातं सोमस्य धृष्णुया ॥

Transliteration

ādāró vām matīnā́m nā́satyā mata-vacasā́ | pā́taṁ sómasya dhṛṣṇu-yā́ ||

Translation

ท่านทั้งสองเป็นที่พึ่งอันมั่นคงแห่งความคิดของเรา โอ นาสัตยะ (Nāsatyā) ด้วยถ้อยคำที่ทำให้เป็นจริง จงเสวยโสมะ (Soma) ด้วยฤทธิ์อันห้าวหาญของท่าน เพื่อให้จิตของเราตั้งมั่นและกระทำในความถูกต้องแห่งทัศนะอันเที่ยงตรง

Word by Word

• आदारः: support, receptacle, basis
• आदारः: Kartā (विधेय-नाम; ‘is/are the support’)
• Type: Noun
• Root: आदार (प्रातिपदिक; √दॄ/दर् ‘to split/tear’ > ‘cleft, opening’ → ‘support, receptacle’ as RV usage)

• वाम्: of you two
• वाम्: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मतीनाम्: of thoughts, prayers
• मतीनाम्: सम्बन्ध (genitive: ‘of thoughts/prayers’)
• Type: Noun
• Root: मती (प्रातिपदिक; √मन् ‘to think’)

• नासत्या: O Nāsatyas (Aśvins)
• नासत्या: Sambodhana (address)
• Type: Noun (proper/epithet)
• Root: नासत्य (प्रातिपदिक; अश्विनौ-विशेषण/नाम)

• मतवचसा: with wise speech / of wise utterance
• मतवचसा: Karaṇa/विशेषण-सम्बन्ध (instrumental of manner: ‘with/through wise speech’)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: मत-वचस् (समास; ‘wise/approved speech’; वचस् < √वच्)

• पातम्: drink (you two)!
• पातम्: (आज्ञा) क्रिया; कर्ता = ‘युवाम्’ (अश्विनौ)
• Type: Verb
• Root: √पा ‘to drink’

• सोमस्य: of Soma
• सोमस्य: सम्बन्ध (genitive with object: ‘of Soma’)
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• धृष्णुया: boldly, fiercely
• धृष्णुया: Karaṇa (manner: ‘boldly, fiercely’)
• Type: Adjective (used adverbially)
• Root: धृष्णु (प्रातिपदिक; from √धृष् ‘to be bold/daring’)