พระยม in the Rig Veda

สวิตฤ (Savitṛ) มีสวรรค์สามชั้น; ในอ้อมกอดของท่านมีที่พึ่งสองแห่ง; อีกแห่งหนึ่งอยู่ในโลกของยมะ (Yama) ส่องประกายกว้างไกล. เหล่าอมตะตั้งมั่นอยู่บนนั้นดุจดุมล้อแห่งรถ. ผู้ใดรู้แจ้งแท้จริง จงกล่าว ณ ที่นี้—ถึงความลี้ลับนั้น.

ขออย่าให้ผู้ขับสรรเสริญของท่านเป็นดุจสัตว์ป่าที่หลงเร่หาเล็มหญ้า—ผู้ไม่ยินดีในเครื่องบูชาที่แท้จริง; ขออย่าให้เขาเข้าใกล้หนทางของยมะ (Yama) หนทางที่ทอดลงสู่ความสลายภายใน.

ด้วยยัญพิธี อถรรวันได้ขึงขยายหนทางเป็นปฐม; แล้วสุริยะผู้พิทักษ์กฎ (วรตะ) ก็อุบัติเป็นฤๅษีผู้เห็น (เวนะ). พร้อมกับท่านนั้น อุศนา กาวยะขับเคลื่อนรัศมีมา; เราบูชายัญแด่อมฤตะ—ผู้ไม่ตาย—ซึ่งบังเกิดในแดนแห่งยมะ.

ด้วยก้าวอันมั่นคงดุจโผบิน หรือด้วยแรงผลักดันอันรวดเร็วดุจทอง หรือด้วยกระแสความเร็วของเหล่าเทพเองที่พุ่งกรู กดดันไปข้างหน้าไม่หยุด—ดังนี้ โอ้นาสัตยะทั้งสอง ลานั้นชนะได้หนึ่งพันในการประลองของยมะ ขอให้ฤทธิ์ของท่านทั้งสองชนะในเราเช่นกัน…

มอบโดยยมะ (Yama) ตฤตะ (Trita) ได้เทียมม้าตัวนี้ไว้เพื่อการเดินทางภายใน อินทระ (Indra) เป็นผู้แรกที่ขึ้นขี่และยืนหยัดอยู่บนมัน คันธรรพะ (Gandharva) จับบังเหียนแห่งความใฝ่ปรารถนาของมัน และเหล่าวสุ (Vasus)…

โอ ม้าผู้ทรงพลัง เจ้าเป็นยมะ (Yama) — คือธรรมอันเที่ยงและความสำรวม; เจ้าเป็นอาทิตยะ (Āditya) — คือสัจจะอันกว้างใหญ่สว่างไสว; และเจ้าเป็นตรีตะ (Trita) ด้วยวัตรอันลี้ลับ. เจ้าประสานกับโสมะ (Soma) อย่างพร้อมเพรียงกลมกลืน; เขาทั้งหลายกล่าวว่า…

ในหมู่ผู้บังเกิดร่วมกันนั้น เขาเรียกผู้ที่เจ็ดว่า “ผู้เกิดเดี่ยว”; ส่วนหกนั้นเป็น “คู่แฝด” ดังที่ฤษีผู้เกิดจากเทพกล่าวไว้. ที่นั่งอันพึงปรารถนาของพวกเขาถูกจัดวางตามแดนของตน ๆ; ในที่ตั้งมั่น พวกเขาส่องประกาย โดยรับรูปอันแปรผันหลากหลาย.

เขาทั้งหลายเรียกพระองค์ว่า อินทระ มิตร วรุณะ อัคนี; และพระองค์คือวิหคทิพย์ ผู้มีปีกทรงพลัง—ครุฑมัน (Garutmān). สัต (sat) คือหนึ่งเดียว; เหล่านักปราชญ์กล่าวถึงโดยหลากนาม—เรียกว่า อัคนี ยมะ มาตริศวาน (Mātariśvan).

พวกเขาเคลื่อนไปมาในที่ลี้ลับแห่งดวงใจ ด้วยอำนาจแห่งปรีชาญาณอันส่องสว่าง โอบล้อมความงอกงามที่แตกกิ่งพันแขนงนับพัน เมื่อทอขอบเขตที่กางไว้ด้วยธรรมบัญญัติของยมะ (Yama) แล้ว วสิษฐะทั้งหลายก็ได้เข้าไปใกล้อัปสรัส (Apsaras—แรงบันดาลใจอันไหลริน)

เขาคือผู้รู้แจ้งอันสว่างไสว รู้ทั้งสองฝ่าย (ฟากนั้นและฟากนี้ ฟ้าและดิน ภายในและภายนอก); ผู้ประทานความอุดมพันประการ และผู้ทรงไว้เป็นนิตย์. ปรารถนาจะทอขอบเขตที่ยมะ (Yama) ขึงไว้ วสิษฐะจึงบังเกิด โอบล้อมเหล่าอัปสรา…

โคผู้เป็นพฤษภ มีเขาพันเขา ผู้ผุดขึ้นจากห้วงสมุทร—ด้วยพลังอันยิ่งใหญ่นั้น เราทั้งหลายทำให้หมู่ชนจมสู่ห้วงนิทรา ให้สงบลงอย่างเงียบงัน

ณ ที่ซึ่งยมะ ผู้เป็นกษัตริย์ไววัสวตะ (Vaivasvata) สถิตอยู่ ณ ที่ซึ่งมีเครื่องกั้น/ประตูแห่งสวรรค์ ณ ที่ซึ่งสายน้ำอันเกรียงไกรร้องก้องอยู่—ขอท่านจงทำให้ข้าพเจ้าเป็นอมตะ ณ ที่นั้น โอ อินทุ (Indu, โสมะ) จงไหลเวียนและพรั่งพรูเพื่อพระอินทระเถิด

ความใคร่ปรารถนามาถึงข้าพเจ้าต่อยมะ (Yama)—ต่อผู้เป็นคู่แฝด—เพื่อว่าในครรภ์เดียวกัน (yoni) เราจะได้นอนร่วมกัน. ดุจภรรยาต่อสามี ข้าพเจ้าจะยอมมอบกายนี้ (tanū); จงงัดให้หลุดเถิด ประหนึ่งปลดล้อรถออกจากร่องล้อ.

ให้เธอปรนนิบัติเขาด้วยราตรีและด้วยทิวา; ให้ดวงตาแห่งสุริยะเปิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำเล่า. ฟ้ากับดินเป็นคู่ เป็นญาติผูกพันกัน; ให้ยมิ (Yamī) อุ้มชูยมะ (Yama)—มิใช่ด้วยการปะปนที่ผิดธรรม แต่ในฐานะผู้ทรงพลังแห่งความเป็นคู่แฝดอันไม่สับสน (ajāmi).

พี่ชายคืออะไรเล่า หากเขากลายเป็นผู้ไร้ที่พึ่ง? น้องสาวคืออะไรเล่า หากความพินาศ (Nirṛti) เข้าครอบงำเธอ? ด้วยแรงปรารถนา (Kāma) ข้าจึงกล่าวเรื่องนี้มากนัก: ด้วยกายของเจ้า จงประสานกายของข้าให้เต็มเปี่ยมสมบูรณ์.

โอ้ อนิจจา อนิจจา ยมะเอ๋ย—แท้จริงเรามิได้รู้จิตและดวงใจของท่านเลย. อื่นหนึ่งแลโอบกอดท่านอยู่ ดุจสายรัดโอบผู้ถูกเทียมแอก; ดุจเถาวัลย์ที่พันรัดต้นไม้.

ณ ที่นี้ นามของผู้เป็นอมตะกลับยากจะยึดถือ—เครื่องหมายมีเพียงหนึ่ง แต่ปรากฏเป็นรูปหลากหลาย. โอ อัคนี (Agni) ผู้ทรงพลัง โปรดคุ้มครองโดยไม่ให้ขาดตกบกพร่อง: เจตนาดี (sumantu) อันเป็นของยมะ (Yama) และมีไว้เพื่อมนุษย์…

ประหนึ่งอยู่ในแดนของยมะ (Yama) เมื่อมนุษย์ผู้ใฝ่เทวะนำสิ่งนี้มาถวายแด่ท่านทั้งสอง ขอท่านทั้งสองจงประทับนั่งในโลกของตนที่ท่านรู้แจ้งแล้ว เพื่อโสมะ (Soma) ของพวกเรา ขอจงตั้งมั่นในอาสนะอันชอบธรรม ให้ความปีติได้ถูกรับไว้ภายในเรา ณ…

ในหมู่เทพทั้งหลาย เขาเลือกผู้ใดไว้เพื่อความตาย และเพื่อวงศ์วาน เขามิได้เลือกผู้ใดไว้เพื่อความเป็นอมตะ? พวกเขาทำให้พฤหสปติ (Bṛhaspati) เป็นยัญญะ (yajña) เป็นฤๅษี (ṛṣi) ผู้เป็นที่รัก; ยมะ (Yama)…

จงบูชารับใช้พระราชายมะ (Yama) ด้วยเครื่องสังเวย—โอรสแห่งวิวัสวัต (Vivasvat); ผู้ล่วงหน้าไปตามลาดชันอันยิ่งใหญ่ ผู้มองเห็นหนทางให้แก่ชนเป็นอันมาก—สถานที่รวมพบของมนุษย์ทั้งหลาย.