Rig Veda 1.35.6: Mandala 1, Sukta 35, Mantra 6

Sukta 1.35

Rishi: Hiraṇyastūpa Āṅgirasa

Devata: Savitṛ (with explicit reference to Yama’s realm)

Chandas: Jagatī

Samhita Patha (Devanagari)

तिस्रो द्यावः सवितुर्द्वा उपस्थाँ एका यमस्य भुवने विराषाट् । आणिं न रथ्यममृताधि तस्थुरिह ब्रवीतु य उ तच्चिकेतत् ॥

Recitation with translationRig Veda 1.35.6

Transliteration

tisró dyā́vaḥ savitúr dvā́ upásthā́m ékā yámasya bhúvane virāṣā́ṭ | āṇíṁ na rathyám amṛ́tā́dhi tasthur ihá bravītu yá u tát cikétat ||

Translation

สวิตฤ (Savitṛ) มีสวรรค์สามชั้น; ในอ้อมกอดของท่านมีที่พึ่งสองแห่ง; อีกแห่งหนึ่งอยู่ในโลกของยมะ (Yama) ส่องประกายกว้างไกล. เหล่าอมตะตั้งมั่นอยู่บนนั้นดุจดุมล้อแห่งรถ. ผู้ใดรู้แจ้งแท้จริง จงกล่าว ณ ที่นี้—ถึงความลี้ลับนั้น.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तिस्रः: three
• तिस्रः: Kartā (समूह-कर्तृ; ‘द्यावः’ का विशेषण)
• Type: Adjective (numeral)
• Root: त्रि (संख्या-प्रातिपदिक) → तिसृ

• द्यावः: the heavens (sky-worlds)
• द्यावः: Kartā
• Type: Noun
• Root: द्यौ (प्रातिपदिक)

• सवितुः: of Savitṛ
• सवितुः: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: सवितृ (प्रातिपदिक)

• द्वा: two
• द्वा: Kartā (समूह-कर्तृ; ‘उपस्थौ’ का विशेषण)
• Type: Adjective (numeral)
• Root: द्वि (संख्या-प्रातिपदिक)

• उपस्थौ: laps / seats / abodes
• उपस्थौ: Kartā
• Type: Noun
• Root: उपस्थ (प्रातिपदिक)

• एकम्: one
• एकम्: Kartā (समूह-कर्तृ; ‘भुवनम्’ का विशेषण)
• Type: Adjective (numeral)
• Root: एक (संख्या-प्रातिपदिक)

• यमस्य: of Yama
• यमस्य: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: यम (प्रातिपदिक)

• भुवने: in the world / realm
• भुवने: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: भुवन (प्रातिपदिक)

• विराट्: wide-ruling, all-pervading
• विराट्: विशेषण (भुवन/एकम् का)
• Type: Adjective
• Root: विराज् (प्रातिपदिक; ‘विराज्’/‘विराट्’)

• आणिम्: axle-pin / linchpin
• आणिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: आणि (प्रातिपदिक)

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• रथ्यम्: belonging to a chariot / fit for a chariot
• रथ्यम्: विशेषण (आणिम् का)
• Type: Adjective
• Root: रथ्य (प्रातिपदिक)

• अमृत: in immortality / in the deathless (realm)
• अमृत: Adhikaraṇa
• Type: Noun/Adjective
• Root: अमृत (प्रातिपदिक)

• अधि: upon, over
• अधि: —
• Type: Indeclinable (preverb/preposition)
• Root: अधि

• तस्थुः: they have stood / have been set
• तस्थुः: Kriyā (मुख्य क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)

• इह: here
• इह: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: इह

• ब्रवीतु: let him speak
• ब्रवीतु: Kriyā (आज्ञा)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)

• यः: who
• यः: Kartā (ब्रवीतु का)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उ: indeed
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ

• तत्: that
• तत्: Karma (चिकेतत् का)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• चिकेतत्: has perceived / has understood
• चिकेतत्: Kriyā (यः…चिकेतत्)
• Type: Verb
• Root: चित् (धातु; ‘to perceive/know’) → लिट्-रूप ‘चिकेत’