Adhyaya 10: Sukeshi’s Inquiry into Dharma: The Seven Dvipas and the Twenty-One Hells

Verse 1

इती श्रीवामनपुराणे नवमो ऽध्यायः पुलस्त्य उवाच ततः प्रवृत्ते संग्रामे भीरूणां भयवर्धने सहस्रक्षो महाचापमादाय व्यसृजच्छरान्

ఇలా శ్రీ వామనపురాణంలోని తొమ్మిదవ అధ్యాయం ముగిసింది. పులస్త్యుడు పలికెను—ఆపై యుద్ధం ప్రారంభమై, భీరువుల భయాన్ని పెంచుతుండగా, సహస్రాక్షుడు (ఇంద్రుడు) మహాధనుస్సును ఎత్తుకొని బాణాలను విడిచెను.

Verse 2

अन्धको ऽपि महावेगं धनुराकृष्य भास्वरम् पुरन्दराय चिक्षेप शरान् बर्हिणवाससः

అంధకుడును మహావేగంతో భాస్వరమైన ధనుస్సును ఆకర్షించి, మయూరపక్షధారి పురందరుడు (ఇంద్రుడు) పై బాణాలను విసిరెను।

Verse 3

तावन्योन्यं सुतीक्ष्णाग्रैः शरैः संनतपर्वभिः रुक्मपुङ्खैर्महावेगैराजघ्नतुरुभावपि

అప్పుడు ఆ ఇద్దరూ అత్యంత తీక్ష్ణాగ్రములు, సుసంయత పర్వములు, స్వర్ణపుంఖములు కలిగి మహావేగంతో దూసుకుపోయే బాణాలతో పరస్పరం ఘాతములు చేసిరి।

Verse 4

चचः क्रुद्धूः शतमखः कुलिशं भ्राम्य पाणिना चिक्षेप दैत्यराजाय तं ददर्श तथान्धकः

అప్పుడు క్రోధించిన శతమఖుడు (ఇంద్రుడు) తన చేతిలో వజ్రాన్ని తిప్పి దైత్యరాజుపై విసిరెను; అది వస్తున్నదని అంధకుడు చూచెను।

Verse 5

आजघान च बाणौघैरस्त्रैः स नारद तान् भस्मसात्तदा चक्रे नगानिव हुताशनः

ఓ నారదా! అతడు బాణప్రవాహములతోను అస్త్రములతోను వారిని ఘాతముచేసి, హుతాశనుడు పర్వతాలను దహించునట్లు వారిని భస్మముచేసెను।

Verse 6

ततो ऽतिवेगिनं वज्रं दृष्ट्वा बलवतां वरः समाप्लुत्य रथात्तस्थौ भुवि बाहु सहायवान्

అప్పుడు అత్యంత వేగంగా దూసుకొచ్చే వజ్రాన్ని చూచి, బలవంతులలో శ్రేష్ఠుడైన అతడు రథమునుండి దూకి భూమిపై నిలిచెను, బాహువును సహాయకునిగా కలిగియుండెను।

Verse 7

रथं सारथिना सार्धं साश्वध्वजसकूबम् भस्म कृत्वाथ कुलिशमन्धकं समुपाययौ

సారథితో కూడి, అశ్వాలు, ధ్వజం, దండంతో కూడిన రథాన్ని భస్మం చేసి, అనంతరం కులిశం (వజ్రసమ ఆయుధం) ధరించి అంధకుని వైపు ముందుకు సాగెను।

Verse 8

तमापतन्तं वेगेन मुष्टिनाहत्य भूतले पातयामास बलवान् जगर्ज च तदान्धकः

వేగంగా దూసుకొచ్చిన అతనిని బలవంతుడైన అంధకుడు ముష్టితో కొట్టి భూమిపై పడవేసెను; ఆపై అంధకుడు గర్జించెను।

Verse 9

तं गर्जमानं वीक्ष्याथ वासवः सायकैर्दृढम् ववर्ष तान् वारयन् स समभ्यायाच्छतक्रतुम्

అతడు గర్జించుట చూచి వాసవుడు (ఇంద్రుడు) దృఢంగా బాణవర్షం కురిపించెను; వాటిని త్రోసివేస్తూ అతడు శతక్రతువు (ఇంద్రుడు) వైపు దూసుకొచ్చెను।

Verse 11

आजघान तलेनेभं कुम्भमध्ये पदा करे जानुना च समाहत्य विषाणं प्रबभञ्ज च / 10.10 वाममुष्ट्या तथा पार्श्वं समाहत्यान्धकस्त्वरन् गजेन्द्रं पातयामास प्रहारैर्जर्जरीकृतम्

అంధకుడు గజేంద్రుని కుంభస్థల మధ్యభాగంలో తన తలంతో కొట్టెను; పాదం, చేయి, మోకాలి దెబ్బలతోనూ కొట్టి దంతాన్ని విరిచెను. తరువాత ఎడమ ముష్టితో పార్శ్వాన్ని బలంగా కొట్టి, అనేక ప్రహారాలతో జర్జరితం చేసి గజరాజును నేలకూల్చెను।

Verse 12

गजेन्द्रात् पतमानाच्च अवप्लुत्य शतक्रतुः पाणिना वज्रमादाय प्रविवेशामरावतीम्

పడిపోతున్న గజేంద్రుడు (ఐరావతం) నుండి దూకి దిగిన శతక్రతువు (ఇంద్రుడు) చేతిలో వజ్రాన్ని తీసుకొని అమరావతిలో ప్రవేశించెను।

Verse 13

परङ्मुखे सहस्राक्षे तदा दैवतबलं महत् पातयामा द्रत्येन्द्रः पादमुष्टितलादिभिः

సహస్రాక్షుడు (ఇంద్రుడు) వెనుదిరిగినప్పుడు, దానవాధిపతి పాదప్రహారాలు, ముష్టులు, తలములు మొదలైన వాటితో కొట్టి దేవతల మహాబలాన్ని కూల్చివేశాడు।

Verse 14

ततो वैवस्वतो दण्डं परिभ्राम्य द्विजोत्तम समभ्यधावत् प्रह्लादं हन्तुकामः सुरोत्तमः

అప్పుడు వైవస్వతుడు (యముడు) దండాన్ని తిప్పుతూ, ప్రహ్లాదుణ్ని సంహరించాలనే కోరికతో—ఓ ద్విజోత్తమా—శ్రేష్ఠ సురుడై అతని వైపు దూసుకొచ్చాడు।

Verse 15

तमापतन्तं बाणैघैर्ववर्षं रविनन्दनम् हिरण्यकशिपोः पुत्रश् चापमानम्य वेगवान्

రవినందనుడు (యముడు) ముందుకు దూసుకొస్తుండగా, హిరణ్యకశిపుని వేగవంతమైన కుమారుడు ధనుస్సు వంచి అతనిపై ఘోర బాణవర్షం కురిపించాడు।

Verse 16

तां बाणवृष्टिमतुलां दण्डेनाहत्य भास्करिः शातयित्वा प्रचिक्षेप दण्डं लोकभयङ्करम्

భాస్కరి (సౌరుడు) ఆ అతుల బాణవృష్టిని దండంతో కొట్టి ఛిన్నాభిన్నం చేసి, లోకాలకు భయంకరమైన దండాన్ని విసిరేశాడు।

Verse 17

स वायुपथमास्थाय धर्मराजकरे स्थितः जज्वाल कालग्निनिभो यद्वद् दग्धुं जगत्त्रयम्

అది వాయుమార్గాన్ని ఆశ్రయించి ధర్మరాజుని చేతిలో నిలిచి, కాలాగ్నిలా జ్వలించింది—త్రిలోకాన్ని దహించబోయినట్లు।

Verse 18

जाज्वल्यमानामायान्तं दण्डं दृष्ट्वा दितेः सुताः प्राक्रोशन्ति हतः कष्टं प्रह्लादो ऽयं यमेन हि

జ్వలిస్తున్న దండం తమవైపు వస్తున్నదని చూసి దితి కుమారులు కేకలు వేశారు—“అయ్యో దుఃఖం! ప్రహ్లాదుడు నిశ్చయంగా యమునిచే హతుడయ్యాడు।”

Verse 19

तमाक्रन्दितमाकर्ण्य हिरण्याक्षसुतो ऽन्धकः प्रोवाच मा भैष्टच मयि स्थिते को ऽयं सुराधमः

ఆ విలాపాన్ని విని హిరణ్యాక్షుని కుమారుడు అంధకుడు అన్నాడు—“భయపడకండి; నేను ఇక్కడ ఉన్నప్పుడు ఈ నీచ దేవుడు ఎవడు?”

Verse 20

इत्येवसुक्त्वा वचनं वेगेनाबिससार च/ जग्राह पाणिना दणेडं हसन् सव्येन नारद

ఇలా చెప్పి అతడు వేగంగా దూసుకెళ్లాడు; కాని నారదుడు నవ్వుతూ ఎడమ చేతితో దండాన్ని పట్టుకున్నాడు.

Verse 21

तमादाय ततो वेगाद् भ्रामयामास चान्धकः जगर्ज च महानादं यथा प्रावृषि तोयदः

తర్వాత అంధకుడు దండాన్ని పట్టుకొని బలంగా చక్రంలా తిప్పసాగాడు; వర్షాకాల మేఘంలా మహానాదంతో గర్జించాడు.

Verse 22

प्रह्लादं रक्षितं दृष्ट्वा दण्डाद् दैत्येश्वरेण हि साधुवादं ददुर्हृष्टा दैत्यदानवयूथपाः

దైత్యేశ్వరుడు దండంతో ప్రహ్లాదుని రక్షించినదాన్ని చూసి హర్షించిన దైత్య-దానవ నాయకులు ‘సాధు! సాధు!’ అని అభినందనలు పలికారు.

Verse 23

भ्रामयन्तं महादण्डं दृष्ट्वा भानुसुतो मुने दुःसहं दुर्धरं मत्वा अन्तर्धानमगाद् यमः

ఓ మునీ! మహాదండం భ్రమింపబడుట చూచి భానుపుత్రుడైన యముడు దానిని అసహ్యమై దుర్ధరమని భావించి అంతర్ధానమయ్యెను।

Verse 24

अन्तर्हिते धर्मराजे प्रह्लादो ऽपि महामुने दारयामास बलवान् देवसैन्यं समन्ततः

ధర్మరాజు అంతర్ధానమైనప్పుడు, ఓ మహామునీ, బలవంతుడైన ప్రహ్లాదుడు కూడా అన్ని వైపులా దేవసైన్యాన్ని చీల్చివేశెను।

Verse 25

वरुणः शिशुमारस्थो बद्ध्वा पाशैर्महासुरान् गदया दारयामास तमभ्यागाद् विरोचनः

శిశుమారారూఢుడైన వరుణుడు పాశాలతో మహాసురులను బంధించి గదతో చీల్చివేశెను; అప్పుడు విరోచనుడు అతనిపైకి దూసుకొచ్చెను।

Verse 26

तोमरैर्वज्रसंस्पर्शैः शक्तिभिर्मार्गणैरपि जलेशं ताडयामास मुद्गरैः कणपैरपि

వజ్రస్పర్శముగల తోమరాలు, శక్తులు, బాణములతో అతడు జలేశుని తాడించెను; ముద్గరములు మరియు కణపములతో కూడ ప్రహరించెను।

Verse 27

ततस्तं गदयाभ्येत्य पातयित्वा धरातले अभिद्रुत्य बबन्धाथ पाशैर्मत्तगजं बली

అనంతరం గదతో అతని సమీపమునకు వెళ్లి భూమిపై పడగొట్టెను; తరువాత బలి పరుగెత్తి వచ్చి మత్తగజమును బంధించునట్లు పాశాలతో అతనిని బంధించెను।

Verse 28

तान् पाशाञ्शतधा चक्रे वेगाच्च दनुजेश्वरः वरुणं च समभ्येत्य मध्ये जग्राह नारद

దానవాధిపతి వేగంతో ఆ పాశాలను శతఖండాలుగా చేసెను. ఆపై నారదుడు వరుణుని సమీపించి యుద్ధమధ్యంలో అతనిని పట్టుకొనెను.

Verse 29

ततो दन्ती च शृङ्गाभ्यां प्रचिक्षेप तदाव्ययः ममर्द च तथा पद्भ्यां सवाहं सलिलेश्वराम्

అనంతరం దంతి తన దంతములు మరియు శృంగములతో అతనిని విసిరివేసెను. ఆ అవ్యయుడు తన పాదములతో వాహనముతో కూడిన జలాధిపతిని కూడా మర్దించెను.

Verse 30

तं मर्द्यमानं वीक्ष्याथ शशाङ्कः शिशिराशुमान् अभ्येत्य ताडयामास मार्गणैः कायदारणैः

అతడు మర్దింపబడుట చూచి శిశిరకిరణముల వేగముగల శశాంకుడు (చంద్రుడు) ముందుకు వచ్చి దేహాన్ని చీల్చు బాణములతో తాడించెను.

Verse 31

स ताड्यमानः शिशिरांशुबाणैरवाप पीडां परमां गजेन्द्रः दुष्टश्च वेगात् पयसामधीशं मुहुर्मुहुः पादतलैर्ममर्द

శిశిరకిరణబాణములతో తాడింపబడిన గజేంద్రుడు పరమ పీడను పొందెను; దుష్టుడై కోపవేగంతో జలాధీశుని పాదతలములతో మళ్లీ మళ్లీ మర్దించెను.

Verse 32

स मृद्यमानो वरुणो गजेन्द्रं पद्भ्यां सुगाढं जगृहे महर्षे पादेषु भूमिं करयोः स्पृशंश्च मूर्द्धानमुल्लाल्य बलान्महात्मा

మహర్షీ! మర్దింపబడుచుండగా వరుణుడు గజేంద్రుని పాదములను బలంగా పట్టుకొనెను; అతని పాదములు భూమిని తాకుచు, కరములు (సూండ/అగ్రభాగం) స్పృశించుచుండగా, ఆ మహాత్ముడు బలముతో అతని శిరస్సును పైకెత్తెను.

Verse 33

गृह्याङ्गुलीभिश्च गजस्य पुच्छं कृत्वेह बन्धं भुजगेश्वरेण उत्पाट्य चिक्षेप विरोचनं हि सकुञ्जरं खे सनियन्तृवाहम्

వేళ్లతో ఏనుగు తోకను పట్టుకొని, నాగరాజునిచే ఇక్కడ బంధం చేసి, విరోచనుడు దానిని పెకలించి, నియంత-ఆరోహితో కూడిన ఆ ఏనుగును ఆకాశంలోకి విసిరివేశాడు।

Verse 34

क्षिप्तो जलेशेन विरोचनस्तु सकुञ्जरो भूमितले पपात साट्टं सन्यत्रार्गलहर्म्यभूमि पुरं सुकेशेरिव भस्करेण

జలేశుడు విసిరిన విరోచనుడు ఏనుగుతో కూడి భూమిపై పడిపోయాడు; అతడు అట్టాలికలు, ప్రాసాదాలు, నేలపై అలా ఢీకొన్నాడు—సుకేశ నగరంలో సూర్యుడు మండుతూ తాళాలు, అర్గళాలు చెదరగొట్టినట్లుగా।

Verse 35

ततो जलेशः सगदः सपाशः सम्भ्यधावद् दितिजं निहन्तुम् ततः समाक्रन्दमनुत्तमं हि मुक्तं तु दैत्यैर्घनरावतुल्यम्

తర్వాత గదా, పాశం ధరించిన జలేశుడు దితి కుమారుణ్ని సంహరించేందుకు దూసుకొచ్చాడు; అప్పుడు దైత్యులు మేఘగర్జనతో సమానమైన అనుత్తమ యుద్ధనాదాన్ని విడిచారు।

Verse 36

हा हा हतो ऽसौ वरुणेन वीरो विरोचनो दानवसैन्यपालः प्रह्लाद हे जम्भकुजम्भकाद्या रक्षध्वमभ्येत्य सहान्धकेन

“హా హా! వరుణుడు ఆ వీరుడైన, దానవసేనాధిపతి విరోచనుణ్ని సంహరించాడు. ఓ ప్రహ్లాదా! ఓ జంభ, కుజంభ మొదలైనవారూ—అంధకునితో కలిసి వెంటనే వచ్చి రక్షించండి!”

Verse 37

अहो महात्मा बलवाञ्जलेशः संचूर्णयन् दैत्यभटं सवाहम् पाशेन बद्ध्वा गदया निहन्ति यथा पशुं वाजिमखे महेन्द्रः

“అహో! జలాధిపతి జలేశుడు ఎంత మహాత్ముడు, ఎంత బలవంతుడు! అతడు దైత్యయోధులను వారి వాహనాలతో కూడి చూర్ణం చేసి, పాశంతో బంధించి, గదాతో సంహరిస్తాడు—అశ్వమేధంలో మహేంద్రుడు పశువును వధించినట్లుగా।”

Verse 38

श्रुतत्वाथ शब्दं दितिजैः समीरितं जम्भप्रधाना दितिजेश्वरास्ततः समभ्यधावंस्त्वरिता जलेश्वरं यथा पतङ्गा ज्वलितं हुताशनम्

దితిజులు చేసిన కేకను విని, జంభుని నాయకత్వంలో దైత్యాధిపతులు వేగంగా జలేశ్వరుని వైపు దూసుకెళ్లారు; ఎలా అంటే చిమ్మటలు మండే అగ్నిలోకి పరుగెత్తినట్లు।

Verse 39

तानागतान् वै प्रसमीक्ष्य देवः प्राह्लादिसुत्सृज्य वितत्य पाशम् गदां समुद्भ्राम्य जलेश्वरस्तु दुद्राव तान् जम्भमुखानरातीन्

వచ్చుచున్న శత్రువులను చూసి దేవుడు జలేశ్వరుడు పాశాన్ని విసిరి విస్తరింపజేసి, గదను చక్రంలా తిప్పుతూ జంభముఖ శత్రువులపై దూసుకెళ్లాడు।

Verse 40

जम्भं च पाशेन तथा निहत्य तारं तलेनाशनिसंनिभेन पादेन वृत्रं तरसा कुजम्भं निपातयामास बलं च मुष्ट्या

అతడు జంభుని పాశంతో కూల్చి, తారను వజ్రసమానమైన అరచేతి దెబ్బతో కొట్టి, వృత్రుని వేగంగా పాదప్రహారంతో పడగొట్టి, కుజంభుని కూల్చి, బలుని కూడా ముష్టిప్రహారంతో సంహరించాడు।

Verse 41

तेनार्दिता देववरेण दैत्याः संप्राद्रवन् दिक्षु विमुक्तशस्त्राः ततो ऽन्धकः सत्वरितो ऽभ्युपेयाद् रणाय योद्धुं जलनायकेन

ఆ దేవశ్రేష్ఠుని దెబ్బలకు దైత్యులు ఆయుధాలు వదిలి అన్ని దిక్కులా పారిపోయారు. అప్పుడు అంధకుడు త్వరగా ముందుకు వచ్చి, యుద్ధానికి జలనాయకుడైన జలేశ్వరునితో పోరాడటానికి సమీపించాడు।

Verse 42

तमापतन्तं गदया जघान पाशेन बद्ध्वा परुणो ऽसुरेशम् तं पाशमाविध्य गदां प्रगृह्य चिक्षेप दैत्यः स च जलेश्वराय

దూసుకొచ్చిన అసురాధిపతిని పరుణుడు గదతో కొట్టి, పాశంతో బంధించాడు. అయితే దైత్యుడు ఆ పాశాన్ని తెంచి, గదను పట్టుకొని జలేశ్వరునిపై విసిరాడు।

Verse 43

तमापतन्तं प्रसमीक्ष्य पाशं गदां च दाक्षायणिनन्दनस्तु विवेश वेगात् पयसां निधानं ततो ऽन्धको देवबलं ममर्द

తనపై దూసుకొచ్చే పాశమును గదను చూచి దాక్షాయణీ నందనుడు వేగంగా జల-నిధిలో ప్రవేశించాడు; తదనంతరం అంధకుడు దేవసేనను మర్దించాడు।

Verse 44

ततो हुताशः सुरशत्रुसैन्यं ददाह रोषात् पवनावधूतः तमभ्ययाद् दानवविश्वकर्मा मयो महाबाहुरुदग्रवीर्यः

అప్పుడు వాయువుతో ఉద్ధూతుడైన హుతాశుడు (అగ్ని) కోపంతో దేవశత్రువుల సేనను దహించాడు; ఆపై దానవ ‘విశ్వకర్మ’ మయుడు—మహాబాహువు, ఉగ్రవీర్యుడు—అతని వైపు దూసుకొచ్చాడు।

Verse 45

तमापतन्तं सह शम्बरेण समीक्ष्य वह्निः पवनेन सार्धम् शक्त्या मयं शम्बरमेत्य कण्ठे संताड्य जग्राह बलान्महर्षे

మయుడు శంబరుడుతో కలిసి దూసుకొస్తున్నదాన్ని చూచి వహ్ని వాయువుతో కలిసి ముందుకు వెళ్లి శక్తితో వారి కంఠాలపై కొట్టి బలంగా పట్టుకున్నాడు, ఓ మహర్షీ।

Verse 46

शक्त्या स कायावरणे विदारिते संभिन्नदेहो न्यपतत् पृथिव्याम् मयः प्रजज्वाल च शम्वरो ऽपि कण्ठावलग्ने ज्वलने प्रदीप्ते

శక్తి వల్ల అతని దేహావరణం చీలి శరీరం ఛిన్నభిన్నమై భూమిపై పడిపోయాడు; అలాగే మయుడు, శంబరుడూ మండిపోతూ కనిపించారు, ఎందుకంటే ప్రదీప్తమైన అగ్ని వారి కంఠాలకు అంటుకొని ఉంది।

Verse 47

स दह्यमानो दितिजो ऽग्निनाथ सुविस्वरं घोरतरं रुराव सिंहाभिपन्नो विपिने यथैव मत्तो गजः क्रन्दति वेदनार्त्तः

దహించబడుతున్న ఆ దితిపుత్రుడు, ఓ అగ్నినాథా, అత్యంత ఘోరమైన మహాస్వరంతో గర్జించాడు—అడవిలో సింహం దాడి చేయగా వేదనతో మత్తగజం కేకలు వేయునట్లు।

Verse 48

तं शब्दमाकर्ण्य च शम्बरस्य दैत्येश्वरः क्रोधविरक्तदृष्टिः आः किं किमेतन्ननु केन युद्धे जितो मयः शम्बरदानवश्च

శంబరుని ఆ కేకను విని దైత్యాధిపతి కోపంతో మండిన చూపుతో పలికెను— “అహా! ఇది ఏమిటి? యుద్ధంలో మయుడును దానవ శంబరుడును ఎవరి చేత జయింపబడ్డారు?”

Verse 49

ततो ऽब्रुवन् दैत्यभटा दितीशं प्रदह्यते ह्येष हुताशनेन रक्षस्व चाभ्येत्य न शक्यते ऽन्यैर्हुताशनो वारयितुं रणाग्रे

అప్పుడు దైత్యసైనికులు దితి-నాథునితో అన్నారు— “ఇతడు హుతాశనుడు (అగ్ని) చేత దగ్ధమవుతున్నాడు. మీరు ముందుకు వచ్చి రక్షించండి; యుద్ధముఖంలో హుతాశనుడిని ఇతరులు ఆపలేరు.”

Verse 50

इत्थं स दैत्यैरभिनोदितस्तु हिरण्यचक्षुस्तनयो महर्षे उद्यम्य वेगात् परिघं हुताशं समाद्रवत् तिष्ठ तिष्ठ ब्रुवन् हि

ఇలా దైత్యుల ప్రేరణతో, ఓ మహర్షీ, హిరణ్యచక్షుని కుమారుడు పరీఘం (ఇనుప దండం) ఎత్తుకొని వేగంగా హుతాశనుని వైపు దూసుకెళ్లి— “నిలువు! నిలువు!” అని అరచెను.

Verse 51

श्रुत्वान्धकस्यापि वचो ऽव्ययात्मा संक्रुद्धचित्तस्त्वरितो हि दैत्यम् उत्पाट्य भूम्यां च विनिष्पिपेष ततो ऽन्धकः पावकमाससाद

అంధకుని మాటలు కూడా విని అవ్యయాత్ముడు (అగ్ని) కోపంతో ఉగ్రచిత్తుడై, వెంటనే ఆ దైత్యుని పీకివేసి భూమిపై నూరిపోసెను. ఆపై అంధకుడు పావకుని (అగ్నిదేవుని) సమీపమునకు చేరెను.

Verse 53

समाजघानाथ हुताशनं हि वरयुधेनाथ वराङ्गमध्ये समाहतो ऽग्निः परिमुच्य शम्बरं तथान्धकं स त्वरितो ऽभ्यधावत् // वम्प्_10.52 तमापतन्तं परिघेण भूयः समाहनन्मूर्ध्नि तदान्धको ऽपि स ताडितो ऽग्निर्दितिजेश्वरेण भयात् प्रदुद्राव रणाजिराद्वि

అప్పుడు అతడు యుద్ధమధ్యంలో శ్రేష్ఠాయుధంతో హుతాశనుని కొట్టెను. దెబ్బతిన్న అగ్ని శంబరుని విడిచి వేగంగా అంధకుని వైపు దూసుకొచ్చెను. దూసుకొచ్చిన అగ్నిని అంధకుడు మళ్లీ పరీఘంతో అతని శిరస్సుపై బలంగా మోదెను. దితిజాధిపతి దెబ్బకు అగ్ని భయంతో యుద్ధభూమి నుండి పారిపోయెను.

Verse 54

ततो ऽन्धको मारुतचन्द्रभास्करान् साध्यान् सरुद्राश्विवसून् महोरगान् यान् याञ्शरेण स्पृशते पराक्रमी पराङ्मुखांस्तान्कृतवान् रणाजिरात्

అనంతరం పరాక్రమశాలి అంధకుడు వాయుదేవుడు, చంద్రుడు, సూర్యుడు, సాధ్యగణాలు, రుద్రులు, అశ్వినీకుమారులు, వసువులు మరియు మహానాగులను—తాను బాణంతో ఎవరెవరిని తాకాడో వారందరిని—యుద్ధభూమి నుండి వెనుదిరిగేలా చేసి తొలగించాడు।

Verse 55

ततो विजित्यामरसैन्यसुग्रं सेन्द्रं सरुद्रं सयमं ससोमम् संपूज्यमानो दनुपुङ्गवैस्तु तदान्धको भूमिमुपाजगाम

తర్వాత ఇంద్రుడు, రుద్రుడు, యముడు, సోముడు సహా దేవతల భయంకర సేనను జయించి, దానవశ్రేష్ఠులచే పూజింపబడుతూ అంధకుడు అప్పుడు భూమికి వచ్చాడు।

Verse 56

आसाद्य भूमिं करदान् नरेन्द्रान् कृत्वा वशे स्थाप्य चराचरं च/ जगत्समग्रं प्रविवेश धीमान् पातालमग्र्यं पुरमश्मकाह्वम्

భూమిని చేరి ఆ ధీమంతుడు రాజులచే కరాన్ని చెల్లింపజేసి, చరాచర సమస్త జగత్తును తన వశంలో నిలిపాడు; సమగ్ర లోకాన్ని వశపరచి పాతాళంలోని శ్రేష్ఠ ప్రాంతమైన ‘అశ్మక’ అనే నగరంలో ప్రవేశించాడు।

Verse 57

तत्र स्थितस्यापि महासुरस्य गन्धर्वविद्याधरसिद्धसंघाः सहाप्सरोभिः परिचारणाय पातालमभ्येत्य समावसन्त

అక్కడ ఆ మహాసురుడు ఉన్నప్పటికీ, గంధర్వులు, విద్యాధరులు, సిద్ధుల సమూహాలు అప్సరలతో కలిసి అతని పరిచర్య కోసం పాతాళానికి వచ్చి నివసించాయి।