HomeVamana PuranaAdh. 10Shloka 3
Previous Verse
Next Verse

Vamana Purana — Sukeshi's Inquiry into Dharma, Shloka 3

Sukeshi’s Inquiry into Dharma: The Seven Dvipas and the Twenty-One Hells

तावन्योन्यं सुतीक्ष्णाग्रैः शरैः संनतपर्वभिः रुक्मपुङ्खैर्महावेगैराजघ्नतुरुभावपि

tāvanyonyaṃ sutīkṣṇāgraiḥ śaraiḥ saṃnataparvabhiḥ rukmapuṅkhairmahāvegairājaghnaturubhāvapi

అప్పుడు ఆ ఇద్దరూ అత్యంత తీక్ష్ణాగ్రములు, సుసంయత పర్వములు, స్వర్ణపుంఖములు కలిగి మహావేగంతో దూసుకుపోయే బాణాలతో పరస్పరం ఘాతములు చేసిరి।

तौthose two (both of them)
तौ:
कर्ता (Karta/Agent)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), द्विवचन (Dual)
अन्योन्यम्each other
अन्योन्यम्:
कर्म (Karma/Object; reciprocal)
TypeNoun
Rootअन्योन्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् प्रयोग; द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; परस्पर (reciprocally)
सुतीक्ष्णाग्रैःwith very sharp-pointed (ones)
सुतीक्ष्णाग्रैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeAdjective
Rootसुतीक्ष्णाग्र (प्रातिपदिक: सु + तीक्ष्ण + अग्र)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; विशेषण (qualifier of शरैः)
शरैःwith arrows
शरैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन
संनतपर्वभिःwith bent joints/knots (of the shaft)
संनतपर्वभिः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeAdjective
Rootसंनतपर्वन् (प्रातिपदिक: संनत + पर्वन्)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; विशेषण (qualifier of शरैः)
रुक्मपुङ्खैःwith golden-feathered (arrows)
रुक्मपुङ्खैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeAdjective
Rootरुक्मपुङ्ख (प्रातिपदिक: रुक्म + पुङ्ख)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; विशेषण (qualifier of शरैः)
महावेगैःwith great speed
महावेगैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeAdjective
Rootमहावेग (प्रातिपदिक: महा + वेग)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; विशेषण (qualifier of शरैः)
आजघ्नतुःstruck/attacked
आजघ्नतुः:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootआ + हन् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), द्विवचन (Dual); परस्मैपद
उभौboth
उभौ:
कर्ता (Karta; apposition to तौ)
TypeNoun
Rootउभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), द्विवचन
अपिalso/indeed
अपि:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), ‘also/indeed’
Narratorial (frame dialogue not explicit in these verses; commonly Pulastya → Nārada in the Vāmana Purāṇa)
Indra (implied as opponent)Andhaka
Daitya-Deva ConflictReciprocal violenceEpic battle description (yuddha-varṇana)

{ "primaryRasa": "vira", "secondaryRasa": "raudra", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

FAQs

Mutual striking underscores how conflict escalates through retaliation; Purāṇic battle scenes often imply that without dharma-guidance, strength breeds cyclical harm.

Carita/Vamśānucarita-style episode embedded in deity–asura antagonism; it functions as narrative support for later theological or moral conclusions.

The ‘well-crafted’ and ‘gold-fletched’ arrows symbolize refined capability; the Purāṇa contrasts refinement of means with the need for refinement of ends (dharma).