Sukta 96

Mantra 1

अस्मा उषास आतिरन्त याममिन्द्राय नक्तमूर्म्याः सुवाचः । अस्मा आपो मातरः सप्त तस्थुर्नृभ्यस्तराय सिन्धवः सुपाराः ॥

ఈ ఆత్మకోసం ఉషస్సులు రాత్రి-యాత్రను దాటి వెళ్లాయి; ఇంద్రునికై అవి ప్రేరణ యొక్క సుస్పష్ట వాక్య-తరంగాలను (సువాచః ఊర్మ్యః) తీసుకొచ్చాయి. ఈయనకోసం ఆపః—సప్త మాతృకలు—సుపార (సుగమ పారాపారం) కలిగించే నదులవలె నిలిచి, మనుష్యుని సురక్షితంగా దాటించుటకు సిద్ధంగా ఉన్నాయి.

Mantra 2

अतिविद्धा विथुरेणा चिदस्त्रा त्रिः सप्त सानु संहिता गिरीणाम् । न तद्देवो न मर्त्यस्तुतुर्याद्यानि प्रवृद्धो वृषभश्चकार ॥

ఉగ్ర ఝట్కాతో ఛేదింపబడిన ఆయుధాలైనా, పర్వతాల త్రిః-సప్త (మూడుసార్లు ఏడు) సంయుక్త శిఖర-శ్రేణులైనా—ఆ కార్యాలను ఏ దేవుడూ, ఏ మానవుడూ అందుకోలేడు; వాటిని ప్రవృద్ధ వృషభుడు (పరాక్రాంత వృషభ-రూపుడు) చేసినాడు.

Mantra 3

इन्द्रस्य वज्र आयसो निमिश्ल इन्द्रस्य बाह्वोर्भूयिष्ठमोजः । शीर्षन्निन्द्रस्य क्रतवो निरेक आसन्नेषन्त श्रुत्या उपाके ॥

ఇంద్రుని వజ్రం ఇనుముతో చేసినది; క్షణమాత్రంలో మెరుస్తుంది. ఇంద్రుని భుజాలలోనే అత్యధిక మహాబలం ఉంది. ఇంద్రుని శిరస్సుపై సంకల్ప-శక్తులు స్పష్టంగా, వేరువేరుగా నిలిచి, ‘శ్రుతి’—ప్రేరిత వాణిని గ్రహించే శ్రవణశక్తి—దగ్గరకు చేరి దానిని ప్రేరేపిస్తాయి.

Mantra 4

मन्ये त्वा यज्ञियं यज्ञियानां मन्ये त्वा च्यवनमच्युतानाम् । मन्ये त्वा सत्वनामिन्द्र केतुं मन्ये त्वा वृषभं चर्षणीनाम् ॥

యజ్ఞీయులలో నీవే యజ్ఞ్యుడు—యాగానికి నిజమైన శక్తి—అని నేను భావిస్తున్నాను; అచ్యుతమైనదానికీ చ్యవనుడు—అచలాన్నీ కదిలించేవాడు—అని భావిస్తున్నాను. ఓ ఇంద్రా, సమస్త బలాలకు కేతు—ధ్వజచిహ్నం, ప్రకాశస్తంభం—నీవే; ప్రజలకు వృషభుడు—మానవ వంశాలకు నాయకుడు—నీవే అని భావిస్తున్నాను.

Mantra 5

आ यद्वज्रं बाह्वोरिन्द्र धत्से मदच्युतमहये हन्तवा उ । प्र पर्वता अनवन्त प्र गावः प्र ब्रह्माणो अभिनक्षन्त इन्द्रम् ॥

ఓ ఇంద్రా, నీవు నీ భుజాలలో వజ్రాన్ని ధరించి—బలమదాన్ని ప్రవహింపజేస్తూ—అహి (వృత్రుడు) వధించుటకు లేచినప్పుడు, పర్వతాలు తమ ప్రతిఘటనను విడిచిపెడతాయి; గావులు—కిరణాలు—ముందుకు దూసుకుపోతాయి; ఋషుల ‘బ్రహ్మ’—మంత్రాలు—ఇంద్రుని వైపు సాగి అతనిని చేరుతాయి.

Mantra 6

तमु ष्टवाम य इमा जजान विश्वा जातान्यवराण्यस्मात् । इन्द्रेण मित्रं दिधिषेम गीर्भिरुपो नमोभिर्वृषभं विशेम ॥

ఆయననే మేము స్తుతిస్తాము—ఈ లోకాలను సృజించి, వీటి కింద జన్మించిన సమస్తాన్ని జనింపజేసినవాడిని. ఇంద్రునితో మా గీర్భిర్ (స్తోత్రవాక్యాల) ద్వారా మైత్రిని స్థాపిద్దాం; ఉపనమోభిః (నమస్కార-ఆచారాలతో) ఆ వృషభ-శక్తిలో ప్రవేశించి అందులోనే నివసిద్దాం.

Mantra 7

वृत्रस्य त्वा श्वसथादीषमाणा विश्वे देवा अजहुर्ये सखायः । मरुद्भिरिन्द्र सख्यं ते अस्त्वथेमा विश्वाः पृतना जयासि ॥

వృత్రుని దమనకర శ్వాస-పీడనంనుండి నీవు పోరాడుతున్నప్పుడు, సఖులైన సమస్త దేవులు నిన్ను విడువలేదు. హే ఇంద్రా, మరుతులతో నీ సఖ్యం స్థిరంగా ఉండుగాక; అప్పుడు నీవు ఈ సమస్త పృతనలను (యుద్ధాలను) జయిస్తావు.

Mantra 8

त्रिः षष्टिस्त्वा मरुतो वावृधाना उस्रा इव राशयो यज्ञियासः । उप त्वेमः कृधि नो भागधेयं शुष्मं त एना हविषा विधेम ॥

త్రిః షష్టి—అరవైకి మూడింతలు—మరుతులు, బలంలో వృద్ధి చెందుతూ, నిన్ను వృద్ధి పరుస్తారు; ప్రకాశించే గోవుల మందలవలె, కుప్పలైన ధనరాశులవలె, యజ్ఞియులు (యాగార్హులు). సమీపించు; మా భాగధేయాన్ని మాకు కల్పించు; ఈ హవిషాతో నీ శుష్మం—ఉత్సాహబలం—ను మేము వృద్ధి చేస్తాము.

Mantra 9

तिग्ममायुधं मरुतामनीकं कस्त इन्द्र प्रति वज्रं दधर्ष । अनायुधासो असुरा अदेवाश्चक्रेण ताँ अप वप ऋजीषिन् ॥

మరుతుల ముందుబాటు తీక్ష్ణమైన ఆయుధంలాంటిది; ఓ ఇంద్రా, నీ వజ్రాన్ని ఎవరు ఎదుర్కొనగలరు? ఆయుధరహిత అసురులు—అదేవులు—వారిని, ఓ ఋజీషిన్, నీ చక్రంతో దూరం తోసివేసి, ఋత (సత్య-వ్యవస్థ) కోసం మార్గాన్ని ప్రసన్నం చేయుము.

Mantra 10

मह उग्राय तवसे सुवृक्तिं प्रेरय शिवतमाय पश्वः । गिर्वाहसे गिर इन्द्राय पूर्वीर्धेहि तन्वे कुविदङ्ग वेदत् ॥

మహా, ఉగ్ర, బలవంతుడైన నీకోసం, ఓ ఇంద్రా, సువృక్తి (సుసంఘటిత) స్తోత్రాన్ని ప్రేరేపించుము—మా పశువుల (అంతఃశక్తుల) అత్యంత శివతమ వృద్ధి కోసం. గిర్వాహసైన ఇంద్రునికై, అనేక ప్రాచీన గిరః (వాణీ-ఉక్తులు) మా తనువులోనే నిలిపివేయుము; కదాచిత్తు ఆయన తెలిసి మా లోపల మేల్కొనును.

Mantra 11

उक्थवाहसे विभ्वे मनीषां द्रुणा न पारमीरया नदीनाम् । नि स्पृश धिया तन्वि श्रुतस्य जुष्टतरस्य कुविदङ्ग वेदत् ॥

ఉక్థవాహసా, సర్వవ్యాపి విభూ, మా మనీషా (ప్రజ్ఞ) ను ప్రవహింపజేయుము—నదుల పరతీరానికి ద్రుణా (కాష్ఠపాత్ర) ను నడిపినట్లు. ధియా (చింతన-శక్తి) తో మా లోపలికి స్పర్శించుము—శ్రుతస్య (సత్య-శ్రవణ) యొక్క సూక్ష్మ తనువులో—అత్యంత జుష్టమైన (అత్యంత ప్రియ/అనుగృహీత) దానిని; కదాచిత్తు ఎవరో దానిని తెలిసికొందురు.

Mantra 12

तद्विविड्ढि यत्त इन्द्रो जुजोषत्स्तुहि सुष्टुतिं नमसा विवास । उप भूष जरितर्मा रुवण्यः श्रावया वाचं कुविदङ्ग वेदत् ॥

ఇంద్రుడు నిజంగా ప్రసన్నుడయ్యే మార్గాన్ని బాగా తెలుసుకో—సు-స్తుతిని స్తుతించి, నమస్కార-భావంతో సేవచేయి. ఓ స్తోతా, దీనిని అలంకరించు; వ్యర్థంగా అరవకు—వాక్కును శ్రావ్యంగా చేయి, అప్పుడు ఎవడో నిజంగా తెలుసుకోగలడు.

Mantra 13

अव द्रप्सो अंशुमतीमतिष्ठदियानः कृष्णो दशभिः सहस्रैः । आवत्तमिन्द्रः शच्या धमन्तमप स्नेहितीर्नृमणा अधत्त ॥

అంశుమతి (దీప్తిమతి) మీద బిందువు దిగింది; కదులుతూ వచ్చిన కృష్ణ-శక్తి దశ సహస్ర బలాలతో ముందుకు సాగింది. ఇంద్రుడు తన శచీ (ప్రభావశక్తి)తో ఆ ధమన్/ధమమాన (ఘర్షణచేసి సృష్టించే) దానిని చేరాడు; నృమణా (వీరమనస్సు)గా అంటుకున్న ఆవర్తనాలను తొలగించాడు.

Mantra 14

द्रप्समपश्यं विषुणे चरन्तमुपह्वरे नद्यो अंशुमत्याः । नभो न कृष्णमवतस्थिवांसमिष्यामि वो वृषणो युध्यताजौ ॥

ఆ బిందువును నేను చూశాను—అది తన తన మార్గాల్లో విడివిడిగా సంచరిస్తూ, అంశుమతి (కిరణభరిత) నదులు ప్రవహించే ఆ ఉపహ్వర (వంకర గర్భం/గహ్వరం)లో ఉంది. అది అక్కడ నల్ల మేఘగుంపులా స్థిరంగా నిలిచింది; ఓ వృషణః (పరాక్రములు) వీరులారా, యుద్ధరంగంలో పోరాడమని నేను మిమ్మల్ని ప్రేరేపిస్తున్నాను.

Mantra 15

अध द्रप्सो अंशुमत्या उपस्थेऽधारयत्तन्वं तित्विषाणः । विशो अदेवीरभ्याचरन्तीर्बृहस्पतिना युजेन्द्रः ससाहे ॥

అప్పుడు ప్రకాశవతియైన అంశుమతీ ఒడిలో ఆ బిందువు తన దేహాన్ని తానే ధారించి, దగ్ధదీప్తితో ప్రకాశించింది. బృహస్పతితో యుక్తుడైన ఇంద్రుడు, వెలుగుకు విరోధంగా కదిలిన అదేవీ (అధార్మిక) వంశాలను జయించాడు.

Mantra 16

त्वं ह त्यत्सप्तभ्यो जायमानोऽशत्रुभ्यो अभवः शत्रुरिन्द्र । गूळ्हे द्यावापृथिवी अन्वविन्दो विभुमद्भ्यो भुवनेभ्यो रणं धाः ॥

నీవే, ‘సప్త’ నుండి జన్మించినవాడవై, హే ఇంద్రా, శత్రువులేని (విరోధ శక్తుల) శత్రువుగా అయ్యావు. దాగి ఉన్న ద్యావా-పృథివీని నీవు కనుగొన్నావు; విస్తారమైన లోకాలకు రణభూమి—నిర్ణాయక రంగం—స్థాపించావు.

Mantra 17

त्वं ह त्यदप्रतिमानमोजो वज्रेण वज्रिन्धृषितो जघन्थ । त्वं शुष्णस्यावातिरो वधत्रैस्त्वं गा इन्द्र शच्येदविन्दः ॥

నీవే, హే వజ్రధారీ, వజ్రంతో ఆ అప్రమేయమైన, అపరిమిత బలాన్ని ఛేదించావు. మృత్యు-శస్త్రాలతో శుష్ణను కిందికి దించావు; హే ఇంద్రా, నీ శచీ (ప్రభావశక్తి) ద్వారా వెలుగు కిరణాలు—గావులు—నీవు పొందావు.

Mantra 18

त्वं ह त्यद्वृषभ चर्षणीनां घनो वृत्राणां तविषो बभूथ । त्वं सिन्धूँरसृजस्तस्तभानान्त्वमपो अजयो दासपत्नीः ॥

ఓ వృషభా! నీవు ప్రజల అధిపతిగా, అడ్డుపడువారైన వృత్రులను ఛేదించే ఘనుడై, మహాబలంతో ప్రకాశించావు. బంధింపబడిన నదులను నీవు విడుదల చేసావు; దాసునికి సేవకై చేసిన (దాసపత్నీ) అపః—జలశక్తులను—నీవు జయించావు.

Mantra 19

स सुक्रतू रणिता यः सुतेष्वनुत्तमन्युर्यो अहेव रेवान् । य एक इन्नर्यपांसि कर्ता स वृत्रहा प्रतीदन्यमाहुः ॥

అతడు సుక్రతు—శుభసంకల్పవంతుడు—విజేత; సుతేషు (సోమయాగాలలో) అనుత్తమ మన్యు—అపూర్వ ఉత్సాహం—కలవాడు; అహివలె నిల్వచేసిన శక్తితో సంపన్నుడు. నరులకు సంబంధించిన కార్యాలను చేయువాడు అతడొక్కడే; ఆ వృత్రహాన్నే వారు అందరికీ ప్రతిద్వంద్వి (సమకక్షుడు) అని అంటారు.

Mantra 20

स वृत्रहेन्द्रश्चर्षणीधृत्तं सुष्टुत्या हव्यं हुवेम । स प्राविता मघवा नोऽधिवक्ता स वाजस्य श्रवस्यस्य दाता ॥

ఆ వృత్రహే ఇంద్రుని—ప్రజలను ధారించువానిని—మేము సుస్టుతి-రూప హవ్యంతో ఆహ్వానిద్దాం. అతడే మా ప్రావితా—రక్షకుడు—; మఘవా—దానశీలుడు—మా అధివక్తా (వాదకుడు/పక్షపాతి); అతడే వాజస్య పరిపూర్ణతను, శ్రవస్య—దీప్త యశస్సును—ఇచ్చేవాడు.

Mantra 21

स वृत्रहेन्द्र ऋभुक्षाः सद्यो जज्ञानो हव्यो बभूव । कृण्वन्नपांसि नर्या पुरूणि सोमो न पीतो हव्यः सखिभ्यः ॥

అతడు వృత్రహ ఇంద్రుడు—ఋభుక్షాః, నైపుణ్య నిర్మాణశక్తి—తక్షణమే ప్రకటనలో జన్మించి, వెంటనే హవ్యుడు (ఆహ్వానయోగ్యుడు) అయ్యాడు. మనుష్యులకు ఉపకారమైన అనేక కార్యాలను నిర్వహిస్తాడు; సోమం పీతమై హవ్యమై ఆనందం కలిగించునట్లు, అతడు సఖులకు (సాధకునితో కూడే అంతఃశక్తులకు) ఆనందదాయక హవ్యుడవుతాడు.