Rig Veda 8.96.21: Mandala 8, Sukta 96, Mantra 21

Sukta 8.96

Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

स वृत्रहेन्द्र ऋभुक्षाः सद्यो जज्ञानो हव्यो बभूव । कृण्वन्नपांसि नर्या पुरूणि सोमो न पीतो हव्यः सखिभ्यः ॥

Recitation with translationRig Veda 8.96.21

Transliteration

sa vṛtra-héndra ṛbhukṣā́ḥ sadyó jajñānó havyo babhūva | kṛṇván apā́ṃsi naryā̀ purū́ṇi sómo na pītó havyáḥ sakhíbhyāḥ ||

Translation

అతడు వృత్రహ ఇంద్రుడు—ఋభుక్షాః, నైపుణ్య నిర్మాణశక్తి—తక్షణమే ప్రకటనలో జన్మించి, వెంటనే హవ్యుడు (ఆహ్వానయోగ్యుడు) అయ్యాడు. మనుష్యులకు ఉపకారమైన అనేక కార్యాలను నిర్వహిస్తాడు; సోమం పీతమై హవ్యమై ఆనందం కలిగించునట్లు, అతడు సఖులకు (సాధకునితో కూడే అంతఃశక్తులకు) ఆనందదాయక హవ్యుడవుతాడు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स

• वृत्रहा: Vṛtra-slayer
• वृत्रहा: कर्तृ (विशेषणरूपेण)
• Type: Noun/Epithet
• Root: वृत्रहन् (प्रातिपदिक; वृत्र + हन्)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• ऋभुक्षाः: R̥bhukṣā (an epithet of Indra)
• ऋभुक्षाः: कर्तृ (विशेषणरूपेण)
• Type: Noun/Epithet
• Root: ऋभुक्षन्/ऋभुक्ष (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषणम्)

• सद्यः: immediately, at once
• सद्यः: अधिकारण (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: सद्यस् (अव्यय-प्रातिपदिक)

• जज्ञानः: newly born; having been born
• जज्ञानः: कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
• Type: Participle
• Root: √जन् (जनि) → जज्ञान (कृदन्त: क्त/क्वसु-सम्भवः; परिपूर्ण-भूतार्थे)

• हव्यः: to be invoked; worthy of oblation
• हव्यः: कर्तृ-विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: हव्य (प्रातिपदिक; √हू ‘आह्वाने’/यज्ञ-सम्बन्धः)

• बभूव: became
• बभूव: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √भू (भवति)

• कृण्वन्: doing, performing
• कृण्वन्: कर्तृ (सहक्रिया)
• Type: Participle
• Root: √कृ (करोति) → कृण्वत् (वर्तमान-कृदन्तः, शतृ)

• अपांसि: deeds, works
• अपांसि: कर्म
• Type: Noun
• Root: अपस् (प्रातिपदिक; ‘कार्य/कर्म’)

• नर्या: manly, heroic
• नर्या: कर्म-विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: नर्य (प्रातिपदिक; ‘नर-सम्बन्धि/वीर्यवत्’)

• पुरूणि: many
• पुरूणि: कर्म-विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: पुरु (प्रातिपदिक)

• सोमः: Soma
• सोमः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• पीतः: drunk, having been drunk
• पीतः: कर्तृ-विशेषणम्
• Type: Participle
• Root: √पा (पिबति) → पीत (कृदन्त: क्त)

• हव्यः: to be invoked; worthy of offering
• हव्यः: कर्तृ-विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: हव्य (प्रातिपदिक)

• सखिभ्यः: for (his) friends
• सखिभ्यः: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: सखि (प्रातिपदिक)