Rig Veda 8.96.5: Mandala 8, Sukta 96, Mantra 5

Sukta 8.96

Devata: Indra (Vṛtra/Ahi-slayer motif)

Chandas: Trishtubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

आ यद्वज्रं बाह्वोरिन्द्र धत्से मदच्युतमहये हन्तवा उ । प्र पर्वता अनवन्त प्र गावः प्र ब्रह्माणो अभिनक्षन्त इन्द्रम् ॥

Transliteration

ā́ yád vájraṃ bāhvór indra dhátse madá-cyutam áhaye hántavā́ u | prá párvatā án-avanta prá gā́vaḥ prá bráhmāṇo abhi-nákṣanta índram ||

Translation

ఓ ఇంద్రా, నీవు నీ భుజాలలో వజ్రాన్ని ధరించి—బలమదాన్ని ప్రవహింపజేస్తూ—అహి (వృత్రుడు) వధించుటకు లేచినప్పుడు, పర్వతాలు తమ ప్రతిఘటనను విడిచిపెడతాయి; గావులు—కిరణాలు—ముందుకు దూసుకుపోతాయి; ఋషుల ‘బ్రహ్మ’—మంత్రాలు—ఇంద్రుని వైపు సాగి అతనిని చేరుతాయి.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• आ: towards, forth
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग) / ā (preverb)

• यत्: when/that which
• यत्: —
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वज्रम्: the thunderbolt
• वज्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वज्र (प्रातिपदिक)

• बाह्वोः: in (your) two arms
• बाह्वोः: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: बाहु (प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: —
• Type: Noun (vocative)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• धत्से: you place/hold
• धत्से: —
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)

• मदच्युतम्: (the bolt) that makes (foes) fall in intoxication / that casts down in battle-fury
• मदच्युतम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: मद-च्युत (प्रातिपदिक; कृत/समास)

• अहये: for the serpent (Ahi/Vṛtra)
• अहये: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: अहि (प्रातिपदिक)

• हन्तवा: to slay
• हन्तवा: Prayojana
• Type: Verb (infinitive)
• Root: हन् (धातु) + तुमुन् (Vedic infinitive)

• उ: indeed, surely
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात)

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/निपात)

• पर्वताः: the mountains
• पर्वताः: Kartā
• Type: Noun
• Root: पर्वत (प्रातिपदिक)

• अनवन्त: without wood/without forest; barren
• अनवन्त: Kartā
• Type: Adjective
• Root: अन-वन्त (प्रातिपदिक; वन्त-प्रत्यय)

• प्र: forth
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/निपात)

• गावः: the cows
• गावः: Kartā
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• प्र: forth
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/निपात)

• ब्रह्माणः: the sacred formulations/priests (brahmans)
• ब्रह्माणः: Kartā
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)

• अभि: towards, unto
• अभि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/निपात)

• नक्षन्त: they reach/attain
• नक्षन्त: —
• Type: Verb
• Root: नश्/नक्ष् (धातु; ‘to reach, attain’)

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)