Rig Veda 6.19.3 — Mandala 6, Sukta 19, Mantra 3
Sukta 6.19
Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
पृथू करस्ना बहुला गभस्ती अस्मद्र्यक्सं मिमीहि श्रवांसि । यूथेव पश्वः पशुपा दमूना अस्माँ इन्द्राभ्या ववृत्स्वाजौ ॥
Transliteration
pṛthū́ karásnā bahulā́ gábhastī asmadryák sáṃ mimīhi śrávāṃsi | yū́theva paśváḥ paśupā́ damūnā́ asmā́n indrābhyā́ vavṛtsvā́jau ||
Translation
విశాలమైన చేతులతోను సమృద్ధమైన కిరణాలతోను మా వైపు తిరిగి, ప్రేరిత శ్రవణశక్తులైన ‘శ్రవాంసి’ని సమీకరించు. మందలవలె, హే పశుపా (పశువుల రక్షకా), గృహాధిపతీ, యుద్ధంలో మమ్మల్ని చుట్టుముట్టి కాపాడు, హే ఇంద్రా.
Word by Word
पृथूbroad, wide
पृथू:
कर्म (श्रवांसि इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootपृथु- (प्रातिपदिक)
करस्नाwith (his) arms/hands
करस्ना:
करण
TypeNoun
Rootकरस्ना- (प्रातिपदिक; ‘हस्त/भुजा’सम्बद्ध)
बहुलाabundant, many
बहुला:
कर्म (श्रवांसि इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootबहुल- (प्रातिपदिक)
गभस्तीwith (his) hand/forearm; grasp
गभस्ती:
करण
TypeNoun
Rootगभस्ति- (प्रातिपदिक)
अस्मद्of us
अस्मद्:
सम्बन्ध (अस्मद्-सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यक्just, indeed (emphatic particle)
यक्:
—
TypeIndeclinable
Rootयक् (अव्यय/निपात; वेदिक)
सम्together, completely
सम्:
—
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग)
मिमीहिmeasure out / apportion (for us)
मिमीहि:
क्रिया
TypeVerb
Root√मा (मि/मिमीते; ‘मापने/निर्माणे’)
श्रवांसिfames, glories, renown
श्रवांसि:
कर्म
TypeNoun
Rootश्रवस्- (प्रातिपदिक)
यूथाa herd, troop
यूथा:
उपमान (इव सह)
TypeNoun
Rootयूथ- (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
पश्वःcattle, beasts
पश्वः:
कर्तृ (ववृत्स्व इत्यस्य)
TypeNoun
Rootपशु- (प्रातिपदिक)
पशुपाःherdsman, protector of cattle
पशुपाः:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootपशुपा- (प्रातिपदिक)
दमूनाhouse-lord; of the house (protector)
दमूना:
सम्बोधन/विशेषण
TypeAdjective
Rootदमून- (प्रातिपदिक; ‘गृहस्थ/दम-सम्बद्ध’)
अस्मान्us
अस्मान्:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
अभिtowards, unto
अभि:
—
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग)
आhither, to
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
ववृत्स्वturn/come towards; choose (us)
ववृत्स्व:
क्रिया
TypeVerb
Root√वृत् (वर्तते/वृणोति; वेदिक प्रयोगः ‘आवरणे/वरणे/वर्तने’)
आजौin the contest, in battle
आजौ:
अधिकरण
TypeNoun
Rootआजि- (प्रातिपदिक)
AI
Ask anything about this verse
Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.