Rig Veda 6.19.11: Mandala 6, Sukta 19, Mantra 11

Sukta 6.19

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (trad.)

Devata: Indra (with Maruts as associated powers)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

मरुत्वन्तं वृषभं वावृधानमकवारिं दिव्यं शासमिन्द्रम् । विश्वासाहमवसे नूतनायोग्रं सहोदामिह तं हुवेम ॥

Sanskrit recitationRig Veda 6.19.11

Transliteration

marútvantaṃ vṛṣabháṃ vāvṛdhānám ákavārim divyáṃ śā́sām índram | viśvāsā́ham ávase nū́tanāyógráṃ sahodā́m ihá táṃ huvema ||

Translation

మరుతులతో కూడిన, వృషభస్వరూపుడైన, నిరంతరం వర్ధిల్లే, దాడిలో అ-అకవారి (అకాతరుడు), దివ్య శాసనముగల ఇంద్రుని ఇక్కడ మేము ఆహ్వానిస్తున్నాము. విశ్వజయి, నూతన సహాయకుడు, ఉగ్రుడు, బలదాత—అతనినే మా పోషణ-రక్షణార్థం పిలుస్తాము.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• मरुत्वन्तम्: Marut-attended, accompanied by the Maruts
• मरुत्वन्तम्: कर्म (हुवे ‘आह्वयामि’ इत्यस्य)
• Type: Adjective
• Root: मरुत्वन्त् (प्रातिपदिक; मरुत् + वन्त्)

• वृषभम्: the bull (mighty one)
• वृषभम्: कर्म (इन्द्रम्—विशेषण/उपपद)
• Type: Noun (used appositionally)
• Root: वृषभ (प्रातिपदिक)

• वावृधानम्: ever-growing, greatly strengthened
• वावृधानम्: कर्म (इन्द्रम्—विशेषण)
• Type: Participle (Adjective)
• Root: √वृध् (वर्धने) → वावृधान (कृदन्त)

• अकवारिम्: not to be checked/warded off; irresistible
• अकवारिम्: कर्म (इन्द्रम्—विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अकवारि (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/विशेषण-शब्द)

• दिव्यम्: heavenly, divine
• दिव्यम्: कर्म (इन्द्रम्—विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक; दिव्)

• शासम्: the ruler; the one of command
• शासम्: कर्म (इन्द्रम्—विशेषण/उपपद: ‘शासम् इन्द्रम्’ = the ruling Indra)
• Type: Noun
• Root: शास (प्रातिपदिक; ‘शासन/आज्ञा/शासक-भाव’)

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: कर्म (हुवे)
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• विश्वासाहम्: all-conquering
• विश्वासाहम्: कर्म (तं—इन्द्रम्—विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विश्वासाह (प्रातिपदिक; विश्व + साह ‘conquering all’)

• अवसे: for aid, for protection
• अवसे: सम्प्रदान (उद्देश्य/प्रयोजन: ‘for help’)
• Type: Noun
• Root: अवस् (प्रातिपदिक)

• नूतनाय: for new (renewed)
• नूतनाय: सम्प्रदान/प्रयोजन (अवसे इत्यस्य विशेषण: ‘for fresh/new (aid)’)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: नूतन (प्रातिपदिक)

• उग्रम्: fierce, formidable
• उग्रम्: कर्म (तं—इन्द्रम्—विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उग्र (प्रातिपदिक)

• सहोदाम्: strength-giving
• सहोदाम्: कर्म (तं—इन्द्रम्—विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सहोदा (प्रातिपदिक; सहस् + दा ‘giving strength’)

• इह: here
• इह: अधिकरण (देश/सन्दर्भ: ‘here’)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)

• तम्: him
• तम्: कर्म (हुवे)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हुवेम: let us call/invoke
• हुवेम: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √हू (आह्वाने)