Rig Veda 6.19.2 — Mandala 6, Sukta 19, Mantra 2
Sukta 6.19
Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्रमेव धिषणा सातये धाद्बृहन्तमृष्वमजरं युवानम् । अषाळ्हेन शवसा शूशुवांसं सद्यश्चिद्यो वावृधे असामि ॥
Transliteration
índram evá dhiṣáṇā sātáye dhād bṛhántam ṛ́ṣvam ajáraṃ yúvānām | aṣā́ḷhena śávasā śūśuvā́ṃsaṃ sadyáś cid yó vāvṛdhé asā́mi ||
Translation
విజయార్థం ధిషణా స్వయంగా ఇంద్రుని స్థాపించింది—ఆ మహాన్నీ, ఊర్ధ్వగామినీ, అజరునీ, నిత్యయువనునీ. అజేయమైన శక్తితో, మరింత మరింత ఉద్ధృతమవుతూ, ఆయన క్షణమాత్రంలోనే అపరిమిత విస్తారంగా వృద్ధి చెందువాడు.
Word by Word
इन्द्रम्Indra (as the object of placing/establishing)
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
एवindeed, just
एव:
—
TypeIndeclinable
Rootएव
धिषणा(inspired) thought / sacred insight (personified)
धिषणा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootधिषणा (प्रातिपदिक)
सातयेfor winning, for gain/victory
सातये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसाति (प्रातिपदिक; from √सन्/√सा ‘to win, gain’ in Vedic usage)
धात्placed/established
धात्:
—
TypeVerb
Root√धा (दधाति)
बृहन्तम्the great
बृहन्तम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootबृहन्त् (प्रातिपदिक)
ऋष्वम्lofty, exalted
ऋष्वम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootऋष्व (प्रातिपदिक)
अजरम्unaging
अजरम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootअजर (प्रातिपदिक; a- + जर ‘aging’)
युवानम्youthful
युवानम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootयुवान् (प्रातिपदिक)
अषाळ्हेनwith irresistible (unconquered)
अषाळ्हेन:
करण
TypeAdjective
Rootअषाळ्ह (प्रातिपदिक; a- + √सह/√षह ‘to overpower, withstand’)
शवसाmight, power
शवसा:
करण
TypeNoun
Rootशवस् (प्रातिपदिक)
शूशुवांसम्grown strong, waxing
शूशुवांसम्:
कर्म
TypeParticiple (Adjective)
Root√शु (शवते/शुनोति; Vedic ‘to swell, grow strong’) → शूशुवांस् (परिपूर्ण/परिपक्व कृदन्त)
सद्यःimmediately
सद्यः:
अधिकरण (काल)
TypeIndeclinable
Rootसद्यः
चित्even
चित्:
—
TypeIndeclinable
Rootचित्
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वावृधेhas grown, has increased
वावृधे:
—
TypeVerb
Root√वृध् (वर्धते)
असामिmightily / unceasingly (adverbial particle)
असामि:
—
TypeIndeclinable
Rootअसामि (अव्यय; Vedic intensifier/negation-like particle used adverbially in some passages)
AI
Ask anything about this verse
Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.