Rig Veda 10.58.7: Mandala 10, Sukta 58, Mantra 7
Sukta 10.58
Devata: Apas & Oṣadhayaḥ as healing powers; functionally the recalling power of mind through life-forces
Chandas: अनुष्टुभ् (approx.)
Samhita Patha (Devanagari)
यत्ते अपो यदोषधीर्मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे ॥
Transliteration
yát te apó yád oṣádhīr máno jagā́ma dūrákam | tát te ā́ vartayāmasīhá kṣáyāya jīváse ||
Translation
హే (పురుషా)! నీలోని ఏది—నీ మనస్సు—అపః (జలతత్త్వం) లోనూ, ఓషధులు (వనస్పతులు/ఔషధులు) లోనూ దూరంగా వెళ్లిపోయిందో—దానిని మేము ఇక్కడ నీ వద్దకు తిరిగి తిప్పి తెస్తున్నాము; నీ క్షయ (స్థిర నివాసం) మరియు జీవసే (జీవితం) కొరకు.
Word by Word
यत्whatever / that which
यत्:
Karma (यद्-सम्बन्धेन ‘यत् … तत्’)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / यद्-शब्द
तेof you / your
ते:
Sambandha (genitive possessor)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अपःwaters
अपः:
Kartā (यद्-सम्बन्धेन ‘यत् … जगाम’)
TypeNoun
Rootअप् (स्त्रीलिङ्ग प्रातिपदिक)
यत्whatever / that which
यत्:
Karma (यद्-सम्बन्धेन ‘यत् … जगाम’)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ओषधीःplants, herbs
ओषधीः:
Karma (जगाम इत्यस्य)
TypeNoun
Rootओषधि (स्त्रीलिङ्ग प्रातिपदिक)
मनःmind
मनः:
Kartā (जगाम इत्यस्य)
TypeNoun
Rootमनस् (नपुंसकलिङ्ग प्रातिपदिक)
जगामhas gone / went
जगाम:
Kriyā
TypeVerb
Root√गम् (गच्छति)
दूरकम्far away
दूरकम्:
Adhikaraṇa (गमनस्य देश/गन्तव्य-निर्देशः)
TypeAdjective (used adverbially)
Rootदूरक (प्रातिपदिक; ‘दूर’ + क-प्रत्यय)
तत्that
तत्:
Karma (आवर्तयामसि इत्यस्य)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेto you / for you
ते:
Sampradāna (यस्यार्थे/यस्य प्रति)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आback, towards (hither)
आ:
— (क्रियाविशेषकः)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
वर्तयामसिwe cause to return / we bring back
वर्तयामसि:
Kriyā
TypeVerb
Root√वृत्/√वर्त् (वर्तते/वर्तयति) + णिच् (causative)
इहhere
इह:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
क्षयायfor home, for dwelling
क्षयाय:
Sampradāna / Prayojana (उद्देश्यः: ‘for dwelling/home’)
TypeNoun
Rootक्षय (पुंलिङ्ग प्रातिपदिक; ‘dwelling, home’)
जीवसेto live, for living
जीवसे:
Prayojana (उद्देश्यः)
TypeVerbal noun / Infinitive
Root√जीव् (जीवति) → जीवस्/जीवसे (वैदिके दातिवत् infinitive)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.