Sarga 52

Verse 1

प्रभातायां तु शर्वर्यां पृथुवक्षा महायशाः।उवाच रामः सौमित्रिं लक्ष्मणं शुभलक्षणम्।।2.52.1।।

இரவு விடியற்காலமாக மாறியபோது, அகன்ற மார்புடைய மகாயசஸ்வி ராமன், சுபலட்சணங்கள் கொண்ட சுமித்ரையின் புதல்வன் லக்ஷ்மணனிடம் இவ்வாறு கூறினான்।

Verse 2

भास्करोदयकालोऽयं गता भगवती निशा।असौ सुकृष्णो विहगः कोकिलस्तात कूजति।।2.52.2।।

தாதா லக்ஷ்மணா! போற்றத்தக்க இரவு கடந்தது; இது சூரியோதய நேரம். அந்த கரும்பிறகுடைய குயில் பறவை அங்கே இனிமையாக கூவுகிறது.

Verse 3

बर्हिणानां च निर्घोषः श्रूयते नदतां वने।तराम जाह्नवीं सौम्य शीघ्रगां सागरङ्गमाम्।।2.52.3।।

காட்டில் கூவுகின்ற மயில்களின் முழக்கம் கேட்கிறது. அன்பரே, கடலை நோக்கி வேகமாக ஓடும் ஜாஹ்னவீ (கங்கை)யை நாம் கடப்போம்।

Verse 4

विज्ञाय रामस्य वचः सौमित्रिर्मित्रनन्दनः।गुहमामन्त्र्य सूतं च सोऽतिष्ठद्भ्रातुरग्रतः।।2.52.4।।

ராமரின் சொல்லை உணர்ந்த நண்பர்களுக்கு மகிழ்வளிப்பவன் சௌமித்ரி லக்ஷ்மணன், குகனையும் தேரோட்டியையும் அழைத்து, பின்னர் தன் அண்ணன் முன் நின்றான்.

Verse 5

स तु रामस्य वचनं निशम्य प्रतिगृह्य च।स्थपतिस्तूर्णमाहूय सचिवानिदमब्रवीत्।।2.52.5।।

ராமரின் சொற்களைச் செவிமடுத்து ஏற்றுக்கொண்ட நிஷாதத் தலைவர் உடனே தம் அமைச்சர்களை அழைத்து இவ்வாறு கூறினார்.

Verse 6

अस्य वाहनसंयुक्तां कर्णग्राहवतीं शुभाम्।सुप्रतारां दृढां तीर्थे शीघ्रं नावमुपाहर।।2.52.6।।

திருத்துறையில் விரைவாக ஒரு உறுதியான, மங்களகரமான படகை கொண்டு வா—தேவையான உபகரணங்களுடன், கண்ணியர் (படகோட்டிகள்) உடனும்—எளிதாகவும் பாதுகாப்பாகவும் கடக்கும்படி.

Verse 7

तं निशम्य समादेशं गुहामात्यगणो महान्।उपोह्य रुचिरां नावं गुहाय प्रत्यवेदयत्।।2.52.7।।

அவ்வாணையைச் செவிமடுத்த குகனின் உயரிய அமைச்சர்கள் அழகிய படகை கொண்டு வந்து, குகனிடம்—“ஆணை நிறைவேறியது” என்று அறிவித்தனர்.

Verse 8

ततः स प्राञ्जलिर्भूत्वा गुहो राघवमब्रवीत्।उपस्थितेयं नौर्देव भूयः किं करवाणि ते।।2.52.8।।

அப்போது குகன் கைகூப்பி ராகவனை நோக்கி கூறினான்— “தேவா! படகு தயார்; இனி உமக்கு நான் மேலும் என்ன சேவை செய்ய வேண்டும்?”

Verse 9

तवामरसुतप्रख्य तर्तुं सागरगां नदीम्।नौरियं पुरुषव्याघ्र तां त्वमारोह सुव्रत।।2.52.9।।

அமரபுத்ரனைப் போல் ஒளிவீசும், சுவ்ரதமான மனிதப் புலியே! கடல்நோக்கி ஓடும் நதியைத் தாண்ட இதோ இந்தப் படகு; நீ இதில் ஏறு.

Verse 10

अथोवाच महातेजा रामो गुहमिदं वचः।कृतकामोऽस्मि भवता शीघ्रमारोप्यतामिति।।2.52.10।।

அப்போது மகாதேஜஸ்வி ராமன் குகனிடம் கூறினான்—“உன் உதவியால் என் நோக்கம் நிறைவேறியது; விரைவாக நாவிலே ஏறுவோம்।”

Verse 11

ततः कलापान् सन्नह्य खड्गौ बध्वा च धन्विनौ।जग्मतुर्येन तौ गङ्गां सीतया सह राघवौ।।2.52.11।।

பின்பு வில்லேந்திய அந்த இரு ராகவர்கள் அம்புத்தூணிகளைச் சீரமைத்து வாள்களை அணிந்து, சீதையுடன் கங்கையை நோக்கிப் புறப்பட்டனர்।

Verse 12

राममेव तु धर्मज्ञमुपगम्य विनीतवत्।किमहं करवाणीति सूतः प्राञ्जलिरब्रवीत्।।2.52.12।।

அப்போது தேரோட்டி தர்மத்தை அறிந்த ராமனை அணுகி, பணிவுடன் கைகூப்பி, “நான் என்ன செய்ய வேண்டும்?” என்று கூறினான்।

Verse 13

ततोऽब्रवीद्दाशरथिः सुमन्त्रं स्पृशन् करेणोत्तमदक्षिणेन।सुमन्त्र शीघ्रं पुनरेव याहिराज्ञः सकाशे भव चाप्रमत्तः।।2.52.13।।

அப்போது தாசரதிபுத்திரன் ஸ்ரீராமன் தன் சிறந்த வலக்கையால் சுமந்திரனை அன்புடன் தொட்டு கூறினான்— “சுமந்திரா, உடனே மீண்டும் திரும்பிச் செல்; அரசரின் அருகில் இருந்து சேவையில் எப்போதும் கவனமுடன் இரு।”

Verse 14

निवर्तस्वेत्युवाचैव ह्येतावद्धि कृतं मम।रथं विहाय पद्भ्यां तु गमिष्यामि महावनम्।।2.52.14।।

அவன் கூறினான்— “திரும்பிச் செல்; இத்தனை வரை நீ எனக்காக போதுமானதைச் செய்தாய். ரதத்தை விட்டுவிட்டு நான் கால்நடையாகவே மாபெரும் வனத்திற்குச் செல்வேன்।”

Verse 15

आत्मानं त्वभ्यनुज्ञातमवेक्ष्यार्तः स सारथिः।सुमन्त्रः पुरुषव्याघ्रमैक्ष्वाकमिदमब्रवीत्।।2.52.15।।

தமக்கு புறப்பட அனுமதி கிடைத்ததை அறிந்து, துயரால் நெஞ்சம் நொந்த சாரதி சுமந்திரன், இக்ஷ்வாகு குலத் திலகனும் மனிதப் புலியுமான ஸ்ரீராமனை நோக்கி இவ்வார்த்தைகளை உரைத்தான்.

Verse 16

नातिक्रान्तमिदं लोके पुरुषेणेह केनचित्।तव सभ्रातृभार्यस्य वासः प्राकृतवद्वने।।2.52.16।।

இந்த உலகில் எந்த மனிதனாலும் இதை மீறிய செயல் செய்யப்படவில்லை; நீ உன் சகோதரனும் மனைவியுமுடன் சாதாரண மனிதனைப் போல வனத்தில் வாசம் செய்கிறாய்.

Verse 17

न मन्ये ब्रह्मचर्येऽस्ति स्वधीते वा फलोदयः।मार्दवार्जवयोर्वापि त्वां चेद्व्यसनमागतम्।।2.52.17।।

உன் பிரம்மச்சரியம், ச்வாத்யாயம், மென்மை, நேர்மை இவை இருந்தும் உனக்கு துன்பம் வந்திருந்தால், அந்த நற்குணங்களுக்கு பயன் மலருகிறது என்று நான் எண்ணவில்லை.

Verse 18

सह राघव वैदेह्या भ्रात्रा चैव वने वसन्।त्वं गतिं प्राप्स्यसे वीर त्रीन् लोकांस्तु जयन्निव।।2.52.18।।

ஓ ராகவ வீரா! வைதேஹியுடனும் உன் சகோதரனுடனும் வனத்தில் வாழ்ந்து, மூன்று உலகங்களையும் வென்றதுபோல் நீ உயர்ந்த நற்கதியை அடைவாய்.

Verse 19

वयं खलु हता राम ये त्वयाप्युपवञ्चिताः।कैकेय्या वशमेष्यामः पापाया दुःखभागिनः।।2.52.19।।

ஓ ராமா! நாங்கள் உண்மையிலேயே அழிந்தோம்—உன்னையும் இழந்து; அந்தப் பாவியான கைகேயியின் ஆட்சிக்குள் விழுந்து துயரின் பங்காளிகளாவோம்.

Verse 20

इति ब्रुवन्नात्मसमं सुमन्त्रः सारथिस्तदा।दृष्ट्वा दूरगतं रामं दुःखार्तो रुरुदे चिरम्।।2.52.20।।

இவ்வாறு கூறியபடி, ராமனைத் தன் உயிர்சமமாகக் கருதிய தேரோட்டி சுமந்திரன், ராமன் தூரம் சென்றதைப் பார்த்து, துயரால் வாடி நீண்ட நேரம் அழுதான்.

Verse 21

ततस्तु विगते बाष्पे सूतं स्पृष्टोदकं शुचिम्।रामस्तु मधुरं वाक्यं पुनः पुनरुवाच तम्।।2.52.21।।

பின்னர் அவன் கண்ணீர் தணிந்து, தேரோட்டி நீரைத் தொட்டு ஆச்சமனம் செய்து தூய்மையுடன் அமைதியடைந்தபோது, ராமன் அவனிடம் மீண்டும் மீண்டும் இனிய சொற்களை உரைத்தான்.

Verse 22

इक्ष्वाकूणां त्वया तुल्यं सुहृदं नोपलक्षये।यथा दशरथो राजा मां न शोचेत्तथा कुरु।।2.52.22।।

இக்ஷ்வாகு குலத்தில் உன்னைப் போன்ற நல்வழி நண்பன் எனக்குக் காணவில்லை. ஆகவே, அரசன் தசரதன் எனக்காகத் துயரப்படாதபடி நீ செய்.

Verse 23

शोकोपहतचेताश्च वृद्धश्च जगतीपतिः।कामभावावसन्नश्च तस्मादेतद्ब्रवीमि ते।।2.52.23।।

ஏனெனில் உலகாதிபதி முதியவர்; துயரால் அவரது மனம் நொறுங்கியுள்ளது; மேலும் காமவேகத்தின் தாக்கத்தாலும் அவர் சோர்ந்துள்ளார்—ஆகையால் இதை உனக்குச் சொல்கிறேன்.

Verse 24

यद्यदाज्ञापयेत्किञ्चित्स महात्मा महीपतिः।कैकेय्याः प्रियकामार्थं कार्यं तदविकाङ्क्षया।।2.52.24।।

கைகேயியை மகிழ்விப்பதற்காக அந்த மகாத்மா மன்னன் எதையாவது—even சிறிதாயினும்—ஆணையிட்டால், அதை நீ தயக்கமின்றி, ஐயமின்றி நிறைவேற்ற வேண்டும்।

Verse 25

एतदर्थं हि राज्यानि प्रशासति नरेश्वराः।यदेषां सर्वकृत्येषु मनो न प्रतिहन्यते।।2.52.25।।

இதற்காகவே நரேசர்கள் ராஜ்யங்களை ஆள்கிறார்கள்; தங்கள் எல்லா காரியங்களையும் நிறைவேற்றுவதில் அவர்களின் உறுதி எந்தத் தடையாலும் தடுக்கப்படாது।

Verse 26

यद्यथा स महाराजो नालीकमधिगच्छति।न च ताम्यति दुःखेन सुमन्त्र कुरु तत्तथा।।2.52.26।।

சுமந்திரா, மகாராஜா நம்பிக்கையிழந்து விடாமலும், துயரால் வாடாமலும் இருக்கும்படி நீ அதேபோல் செய்।

Verse 27

अदृष्टदुःखं राजानं वृद्धमार्यं जितेन्द्रियम्।ब्रूयास्त्वमभिवाद्यैव मम हेतोरिदं वचः।।2.52.27।।

துயரத்தை அறியாத, முதிய, ஆரிய, இந்திரியஜயன் ஆகிய அரசருக்கு முதலில் வணங்கி, என் பொருட்டு இந்த வார்த்தைகளை நீ கூற வேண்டும்।

Verse 28

नैवाहमनुशोचामि लक्ष्मणो न च मैथिली।अयोध्यायाश्च्युताश्चेति वने वत्स्यामहेति च।।2.52.28।।

நான் வருந்தவில்லை; லக்ஷ்மணனும் இல்லை, மைதிலியும் இல்லை—அயோத்தியிலிருந்து நீக்கப்பட்டோம் என்பதற்காகவும் அல்ல, வனத்தில் வாழ வேண்டுமென்ற எண்ணத்திற்காகவும் அல்ல।

Verse 29

चतुर्दशसु वर्षेषु निवृत्तेषु पुनः पुनः।लक्ष्मणं मां च सीतां च द्रक्ष्यसे क्षिप्रमागतान्।।2.52.29।।

பதினான்கு ஆண்டுகள் நிறைவுற்றபின் நீ லக்ஷ்மணனையும் சீதையையும் என்னையும் விரைவில் திரும்பி வந்தவர்களாகக் காண்பாய்; அதன் பின்னரும் மீண்டும் மீண்டும் எங்கள் தரிசனம் பெறுவாய்।

Verse 30

एवमुक्त्वा तु राजानं मातरं च सुमन्त्र मे।अन्याश्च देवीस्सहिताः कैकेयीं च पुनः पुनः।।2.52.30।।आरोग्यं ब्रूहि कौशल्यामथ पादाभिवन्दनम्।सीताया मम चाऽऽर्यस्य वचनाल्लक्ष्मणस्य च।।2.52.31।।

அரசரிடம் இவ்வாறு கூறிய பின், சுமந்திரரே, என் தாயிடமும், பிற தேவியருடன் சேர்த்தும், கைகேயியிடமும் கூட—என் செய்தியை மீண்டும் மீண்டும் தெரிவிப்பீராக।

Verse 31

एवमुक्त्वा तु राजानं मातरं च सुमन्त्र मे।अन्याश्च देवीस्सहिताः कैकेयीं च पुनः पुनः।।2.52.30।।आरोग्यं ब्रूहि कौशल्यामथ पादाभिवन्दनम्।सीताया मम चाऽऽर्यस्य वचनाल्लक्ष्मणस्य च।।2.52.31।।

கௌசல்யாவுக்கு எங்கள் நலமறிவைச் சொல்லுங்கள்; மேலும் சீதை, நான், அரிய லக்ஷ்மணன் ஆகியோரின் சொல்லின்படி அவளது திருவடிகளில் வணக்கம் செலுத்துங்கள்।

Verse 32

ब्रूयाश्च हि महाराजं भरतं क्षिप्रमानय।आगतश्चापि भरतः स्थाप्यो नृपमते पदे।।2.52.32।।

மேலும் மகாராஜரிடம் கூறுங்கள்—பரதனை விரைவில் அழைக்கச் செய்யுங்கள். பரதன் வந்த பின், அரசரின் தீர்மானத்தின்படி அவனை அரசுப் பதவியில் நிறுவ வேண்டும்।

Verse 33

भरतं च परिष्वज्य यौवराज्येऽभिषिच्य च।अस्मत्सन्तापजं दुःखं न त्वामभिभविष्यति।।2.52.33।।

பரதனை அன்புடன் அணைத்து, அவனை யுவராஜப் பதவியில் அபிஷேகம் செய்து அமர்த்துவாயாக; அப்போது எங்கள் பிரிவால் எழும் துயரம் உன்னை வெல்லாது.

Verse 34

भरतश्चापि वक्तव्यो यथा राजनि वर्तसे।तथा मातृषु वर्तेथाः सर्वास्वेवाविशेषतः।।2.52.34।।

மேலும் பரதனிடமும் சொல்ல வேண்டும்—அவன் அரசரிடம் எவ்வாறு நடந்து கொள்கிறானோ, அதுபோலவே எல்லா தாய்மாரிடமும் எந்த வேறுபாடும் இன்றி நடந்து கொள்ள வேண்டும்.

Verse 35

यथा च तव कैकेयी सुमित्रा च विशेषतः।तथैव देवी कौशल्या मम माता विशेषतः।।2.2.35।।

மேலும் உனக்கு கைகேயி, சுமித்ரை ஆகியோர் எவ்வாறு சிறப்பாகப் பிரியமானவர்களோ, அதுபோலவே தேவி கௌசல்யா—என் தாய்—அவளையும் சிறப்பு மரியாதையுடன் போற்ற வேண்டும்.

Verse 36

तातस्य प्रियकामेन यौवराज्यमपेक्षता।लोकयोरुभयोः शक्यं त्वया यत्सुखमेधितुम्।।2.52.36।।

தந்தையின் அன்பார்ந்த விருப்பத்தால் யுவராஜ்யம் அவனை எதிர்நோக்கி உள்ளது; உன் நடத்தையால் எங்கள் தந்தை இவ்வுலகமும் மறுவுலகமும் ஆகிய இரு உலகங்களிலும் நலமும் சுகமும் பெறுமாறு செய்.

Verse 37

निवर्त्यमानो रामेण सुमन्त्रः शोककर्शितः।तत्सर्वं वचनं श्रुत्वा स्नेहात्काकुत्स्थमब्रवीत्।।2.52.37।।

ராமனால் மீண்டும் அனுப்பப்பட்ட சுமந்திரன் துயரால் சோர்ந்திருந்தான்; அந்த எல்லா வார்த்தைகளையும் கேட்டபின், அன்பினால் காகுத்ஸ்த குமாரனிடம் பேசினான்.

Verse 38

यदहं नोपचारेण ब्रूयां स्नेहादविक्लबः।भक्तिमानिति तत्तावद्वाक्यं त्वं क्षन्तुमर्हसि।।2.52.38।।

நான் அன்பினால் தயக்கமின்றி உம்மிடம் மரியாதைச் சடங்கின்றி பேசிவிட்டால், என்னை பக்திச் சேவகன் எனக் கருதி அந்தச் சொற்களை மன்னிக்க வேண்டும்.

Verse 39

कथं हि त्वद्विहीनोऽहं प्रतियास्यामि तां पुरीम्।तव तावद्वियोगेन पुत्रशोकाकुलामिव।।2.52.39।।

உம்மை இன்றி நான் அந்த நகரத்திற்கெப்படி திரும்புவேன்? உம்முடைய பிரிவால் அந்த அயோத்தி, மகன் இழந்த தாயைப் போலச் சோகத்தில் கலங்கும்.

Verse 40

सराममपि तावन्मे रथं दृष्ट्वा तदा जनः।विना रामं रथं दृष्ट्वा विदीर्येतापि सा पुरी।।2.52.40।।

அப்போது மக்கள் என் தேரை ராமருடன் பார்த்தார்கள்; ராமர் இல்லாமல் தேரை மீண்டும் காணும் போது அவர்கள் நெஞ்சம் உடைந்து போவார்கள்; அந்த நகரமும் துயரால் பிளந்துபோவது போலாகும்.

Verse 41

दैन्यं हि नगरी गच्छेद्दृष्ट्वा शून्यमिमं रथम्।सूतावशेषं स्वं सैन्यं हतवीरमिवाऽहवे।।2.52.41।।

இந்தத் தேரை வெறுமையாகக் கண்டால் நகரம் துயரத் தாழ்வில் விழும்—போர்க்களத்தில் வீரன் வீழ்ந்தபின் தேரோட்டியன் மட்டும் மீதமிருக்கும் படைபோல்.

Verse 42

दूरेऽपि निवसन्तं त्वां मानसेनाग्रतः स्थितम्।चिन्तयन्तोऽद्य नूनं त्वां निराहाराः कृताः प्रजाः।।2.52.42।।

நீ தூரத்தில் வாழ்ந்தாலும், மக்கள் மனத்தால் உன்னைத் தம் முன்னே நிற்பவனெனக் கொண்டு, இன்று நிச்சயமாக உன்னை மட்டுமே நினைத்து உணவைத் தவிர்த்து இருப்பார்கள்.

Verse 43

दृष्टं तद्धि त्वया राम यादृशं त्वत्प्रवासने।प्रजानां सङ्कुलं वृत्तं त्वच्छोकक्लान्तचेतसाम्।।2.52.43।।

ஓ ராமா! நீ புறப்பட்ட வேளையில் நீயே கண்டாய்—உன் பிரிவுத் துயரால் களைத்த மனத்துடன் இருந்த மக்களின் நிலை எவ்வாறு கலங்கிப் பெரும் வேதனையடைந்ததென்று.

Verse 44

आर्तनादो हि यः पौरैर्मुक्तस्त्वद्विप्रवासने।सरथं मां निशाम्यैव कुर्युः शतगुणं ततः।।2.52.44।।

உன் வனவாசத்தின் போது நகர மக்கள் எழுப்பிய அந்த ஆற்றுநாதம், இப்போது என்னைத் தேருடன் திரும்பி வருவதாகக் கண்டவுடன் அதைவிட நூறுமடங்கு அதிகமாகும்.

Verse 45

अहं किं चापि वक्ष्यामि देवीं तव सुतो मया।नीतोऽसौ मातुलकुलं सन्तापं मा कृथा इति।।2.52.45।।

நான் தேவியான கௌசல்யாவிடம் என்ன சொல்ல முடியும்—‘உங்கள் மகனை நான் தாய்மாமன் வீட்டிற்கு அழைத்துச் சென்றேன்; துயரப்படாதீர்’—அது உண்மையெனப் போல?

Verse 46

असत्यमपि नैवाहं ब्रूयां वचनमीदृशम्।कथमप्रियमेवाहं ब्रूयां सत्यमिदं वचः।।2.52.46।।

இத்தகைய பொய்வாக்கை நான் எவ்விதத்திலும் சொல்லமாட்டேன்; ஆனால் இந்த உண்மைச் சொலும் மிகுந்த வேதனையளிப்பது—அதை நான் எவ்வாறு கூறுவேன்?

Verse 47

मम तावन्नियोगस्थास्त्वद्बन्धुजनवाहिनः।कथं रथं त्वया हीनं प्रवक्ष्यन्ति हयोत्तमाः।।2.52.47।।

என் ஆணைக்குட்பட்டு, உன்னையும் உன் உறவினரையும் சுமந்த இந்தச் சிறந்த குதிரைகள்—நீ இல்லாத வெறுமையான இந்தத் தேரை இப்போது எவ்வாறு இழுப்பர்?

Verse 48

तन्न शक्ष्याम्यहं गन्तुमयोध्यां त्वदृतेऽनघ।वनवासानुयानाय मामनुज्ञातुमर्हसि।।2.52.48।।

ஆகையால், ஹே பாவமற்றவனே! உன்னை இன்றி நான் அயோத்திக்குச் செல்ல இயலாது. வனவாசத்தில் உன்னைத் தொடர்ந்து வர எனக்கு அனுமதி அளிப்பது உமக்கு உரியது.

Verse 49

यदि मे याचमानस्य त्यागमेव करिष्यसि।सरथोऽग्निं प्रवेक्ष्यामि त्यक्तमात्र इह त्वया।।2.52.49।।

நான் வேண்டினாலும் நீ என்னைத் துறப்பதையே செய்வாயெனில், நீ இங்கே என்னை விட்டவுடனே நான் தேருடன் கூடி தீயில் புகுவேன்.

Verse 50

भविष्यन्ति वने यानि तपोविघ्नकराणि ते।रथेन प्रतिबाधिष्ये तानि सत्त्वानि राघव।।2.52.50।।

ஹே ராகவா! வனத்தில் உன் தவத்திற்கு இடையூறு செய்யும் எந்த உயிரினங்களாயினும் இருந்தால், இந்தத் தேரால் அவற்றைத் தடுத்து அடக்குவேன்.

Verse 51

त्वत्कृते न मयाऽवाप्तं रथचर्याकृतं सुखम्।आशंसे त्वत्कृते नाहं वनवासकृतं सुखम्।।2.52.51।।

உமது அருளால் முன்பு உமது ரதத்தை ஓட்டிய சேவையால் நான் இன்பம் பெற்றேன். அதே அருளினாலே இப்போது உமது வனவாசத்தில் வனவாழ்வும் எனக்கு இன்பமாகும் என்று நான் நம்புகிறேன்॥

Verse 52

प्रसीदेच्छामि तेऽरण्ये भवितुं प्रत्यनन्तरः।प्रीत्याऽभिहितमिच्छामि भव मे प्रत्यनन्तरः।।2.52.52।।

கருணை கொண்டு அருள்புரிவாயாக; வனத்தில் நான் உமக்கு மிக அருகில் இருக்க விரும்புகிறேன். அன்புடன் உமது வாயால் ‘என் அருகிலேயே இரு’ என்று சொல்லக் கேட்க ஆசைப்படுகிறேன்॥

Verse 53

इमे चापि हया वीर यदि ते वनवासिनः।परिचर्यां करिष्यन्ति प्राप्स्यन्ति परमां गतिम्।।2.52.53।।

வீரனே! இக் குதிரைகளும் உமது வனவாசத்தில் உமக்கு சேவை செய்ய இயன்றால், அவையும் பரமகதியை அடையும்॥

Verse 54

तव शुश्रूषणं मूर्ध्ना करिष्यामि वने वसन्।अयोध्यां देवलोकं वा सर्वथा प्रजहाम्यहम्।।2.52.54।।

வனத்தில் வாழ்ந்து தலை வணங்கி உமக்கு சேவை செய்வேன். அந்தச் சேவைக்காக அயோத்தியையையும், தேவலோகத்தையும் கூட, நான் முற்றிலும் துறப்பேன்॥

Verse 55

न हि शक्या प्रवेष्टुं सा मयाऽयोध्या त्वया विना।राजधानी महेन्द्रस्य यथा दुष्कृतकर्मणा।।2.52.55।।

உமையின்றி அந்த அயோத்தியாவில் நான் நுழைய இயலாது; தீவினை செய்தவன் மகேந்திரனின் தலைநகரில் நுழைய இயலாததுபோல்॥

Verse 56

वनवासे क्षयं प्राप्ते ममैष हि मनोरथः।यदनेन रथेनैव त्वां वहेयं पुरीं पुनः।।2.52.56।।

வனவாசம் நிறைவுற்றபோது என் மனவிருப்பம் இதுவே—இதே ரதத்திலேயே உம்மை மீண்டும் நகரத்திற்குக் கொண்டு செல்ல வேண்டும்.

Verse 57

चतुर्दश हि वर्षाणि सहितस्य त्वया वने।क्षणभूतानि यास्यन्ति शतसङ्ख्यान्यतोऽन्यथा।।2.52.57।।

நான் உம்முடன் வனத்தில் இருந்தால் இந்த பதினான்கு ஆண்டுகள் கணநேரத்தில் கழிந்துவிடும்; இல்லையெனில் அவை நூறு ஆண்டுகள் போல் நீளமாகத் தோன்றும்.

Verse 58

भृत्यवत्सल तिष्ठन्तं भर्तृपुत्रगते पथि।भक्तं भृत्यं स्थितं स्थित्यां त्वं न मां हातुमर्हसि।।2.52.58।।

அடியார்க்கு அருள்புரிவோனே! என் ஆண்டவனின் புதல்வனான உமது பாதையில் நான் நிற்கிறேன். நான் உமது பக்தியுள்ள பணியாள், கடமையில் நிலைத்தவன்; என்னை நீர் கைவிடலாகாது.

Verse 59

एवं बहुविधं दीनं याचमानं पुनः पुनः।रामो भृत्यानुकम्पी तु सुमन्त्रमिदमब्रवीत्।।2.52.59।।

இவ்வாறு சுமந்திரன் பலவிதமாகத் தாழ்ந்து மீண்டும் மீண்டும் வேண்டிக் கொண்டிருந்தபோது, பணியார்கள்மேல் கருணையுடைய ராமன் அவனிடம் இவ்வார்த்தைகளை உரைத்தான்.

Verse 60

जानामि परमां भक्तिं मयि ते भर्तृवत्सल।शृणु चापि यदर्थं त्वां प्रेषयामि पुरीमितः।।2.52.60।।

அரசன்பால் அன்புடையவனே! என்னிடத்தில் உன் உத்தம பக்தியை நான் அறிவேன். இப்போது கேள்—எந்த நோக்கத்திற்காக உன்னை இங்கிருந்து நகரத்திற்குப் அனுப்புகிறேன்.

Verse 61

नगरीं त्वां गतं दृष्ट्वा जननी मे यवीयसी।कैकेयी प्रत्ययं गच्छेदिति रामो वनं गतः।।2.52.61।।

நீ அயோத்திக்குத் திரும்பியதைப் பார்த்தவுடன் என் இளைய தாய் கைகேயி உறுதியாகக் கொள்வாள்—‘ராமன் வனத்திற்குச் சென்றான்’ என்று.

Verse 62

परितुष्टा हि सा देवी वनवासं गते मयि।राजानं नातिशङ्केत 'मिथ्यावादी'ति धार्मिकम्।।2.52.62।।

நான் வனவாசத்திற்குச் சென்றேன் என்று அந்த தேவியார் முழுமையாகத் திருப்தியடைவாள்; அப்போது ‘இந்த தர்மமிகு மன்னன் பொய்யன்’ என்று இனி சந்தேகிக்கமாட்டாள்.

Verse 63

एष मे प्रथमः कल्पो यदम्बा मे यवीयसी।भरतारक्षितं स्फीतं पुत्रराज्यमवाप्नुयात्।।2.52.63।।

இதுவே என் முதல் சங்கல்பம்—என் இளைய தாய், பரதனால் காக்கப்பட்டு நன்கு ஆளப்படும் செழிப்பான தன் மகனின் அரசை அடையட்டும்।

Verse 64

मम प्रियार्थं राज्ञश्च सरथस्त्वं पुरीं व्रज।सन्दिष्टश्चासि यानर्थांस्तां स्तान् ब्रूयास्तथा तथा।।2.52.64।।

என் பொருட்டும் அரசரின் பொருட்டும் நீ ரதத்துடன் நகரத்திற்குச் செல்; உனக்குக் கூறியபடியே ஒவ்வொருவருக்கும் அந்தச் செய்திகளை அப்படியே அறிவி।

Verse 65

इत्युक्त्वा वचनं सूतं सान्त्वयित्वा पुनः पुनः।गुहं वचनमक्लीबो रामो हेतुमदब्रवीत्।।2.52.65।।

இவ்வாறு சொல்லி சாரதியை மீண்டும் மீண்டும் ஆறுதல் கூறி, சோர்வறியாத ராமன் காரணமுடைய சொற்களால் குகனிடம் உரைத்தான்।

Verse 66

नेदानीं गुह योग्योऽयं वासो मे सजने वने।आवश्यं ह्याश्रमे वासः कर्तव्यस्तद्गतो विधिः।।2.52.66।।

குகா, இப்போது மக்கள் நடமாடும் இந்தக் காட்டில் என் வாசம் ஏற்றதல்ல. நான் அவசியமாக ஆசிரமத்தில் வாழ வேண்டும்; அங்கே அந்த வாழ்வின் விதி-நெறிகளை முறையாகக் கடைப்பிடிக்க முடியும்।

Verse 67

सोऽहं गृहीत्वा नियमं तपस्वि जनभूषणम्।हितकामः पितुर्भूयः सीताया लक्ष्मणस्य च।।2.52.67।।जटाः कृत्वा गमिष्यामि न्यग्रोधक्षीरमानय।

நான் தவம் செய்பவர்களின் அலங்காரமான நியம-விரதத்தை ஏற்று, தந்தையின் நலனையும் சீதை, இலக்குமணன் நலனையும் நாடி, ஜடைகளைத் தரித்து புறப்படுவேன். ஆலமரத்தின் க்ஷீரம் (பால்சாறு) கொண்டு வா।

Verse 68

तत् क्षीरं राजपुत्राय गुहः क्षिप्रमुपाहरत्।।2.52.68।।लक्ष्मणस्यात्मनश्चैव रामस्तेनाकरोज्जटाः।

குகன் அரசகுமாரன் ராமருக்காக அந்தக் க்ஷீரத்தை விரைவாகக் கொண்டு வந்தான். அதனால் ஸ்ரீராமரும் லக்ஷ்மணரும் தமக்குத் தாமே ஜடாமுடி அமைத்துக் கொண்டனர்.

Verse 69

दीर्घबाहुर्नरव्याघ्रो जटिलत्वमधारयत्।।2.52.69।।तौ तदा चीरवसनौ जटामण्डलधारिणौ।आशोभेतामृषिसमौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।।2.52.70।।

நீண்ட புயங்களையுடைய நரசிங்கம் போன்ற ஸ்ரீராமர் ஜடில நிலையை ஏற்றார். அப்போது பட்டை ஆடைகள் அணிந்து, ஜடாமண்டலம் தரித்த ராம-லக்ஷ்மணர் இருவரும் முனிவர்கள் போல ஒளிவீசினர்.

Verse 70

दीर्घबाहुर्नरव्याघ्रो जटिलत्वमधारयत्।।2.52.69।।तौ तदा चीरवसनौ जटामण्डलधारिणौ।आशोभेतामृषिसमौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।।2.52.70।।

அப்போது பட்டை ஆடைகள் அணிந்து, சடாமுடி மண்டலத்தைத் தரித்த அந்த இரு சகோதரர்கள்—ராமன், இலக்குவன்—முனிவரைப் போல ஒளிவீசினர்.

Verse 71

ततो वैखानसं मार्गमास्थितः सह लक्ष्मणः।व्रतमादिष्टवान् रामः सखायं गुहमब्रवीत्।।2.52.71।।

பின்னர் இலக்குவனுடன் வைಖானசத் துறவறப் பாதையை ஏற்று, விரதத்தை மேற்கொண்ட ராமன் தன் நண்பன் குகனிடம் இவ்வாறு கூறினான்.

Verse 72

अप्रमत्तो बले कोशे दुर्गे जनपदे तथा।भवेथा गुह राज्यं हि दुरारक्षतमं मतम्।।2.52.72।।

“குகா, படை, கருவூலம், கோட்டைகள், நாட்டுப்புறங்கள்—இவற்றில் எல்லாம் எச்சரிக்கையுடன் இரு; ஏனெனில் அரசாட்சியைப் பாதுகாப்பது மிகக் கடினம் என்று கருதப்படுகிறது.”

Verse 73

ततस्तं समनुज्ञाय गुहमिक्ष्वाकुनन्दनः।जगाम तूर्णमव्यग्रः सभार्यः सह लक्ष्मणः।।2.52.73।।

பின்னர் இக்ஷ்வாகு குலத்தின் மகிழ்வான ராமன் குகனிடம் விடைபெற்று, மனம் கலங்காமல், மனைவியுடனும் இலக்குவனுடனும் விரைந்து சென்றான்.

Verse 74

स तु दृष्ट्वा नदीतीरे नावमिक्ष्वाकुनन्दनः।तितीर्षुः शीघ्रगां गङ्गामिदं लक्ष्मणमब्रवीत्।।2.52.74।।

நதிக்கரையில் இருந்த படகைக் கண்ட இக்ஷ்வாகு குலநந்தனன் ஸ்ரீராமன், வேகமாக ஓடும் கங்கையைத் தாண்ட விரும்பி, லக்ஷ்மணனிடம் இவ்வாறு கூறினான்.

Verse 75

आरोह त्वं नरव्याघ्र स्थितां नावमिमां शनैः।सीतां चारोपयान्वक्षं परिगृह्य मनस्विनीम्।।2.52.75।।

“மனிதப் புலியே! தயார் நிலையில் உள்ள இந்தப் படகில் மெதுவாக ஏறு; மேலும் உயர்ந்த மனமுடைய சீதையை ஆதாரக் கம்பியைப் பிடிக்கச் செய்து உறுதியாகத் தாங்கி படகில் ஏற்றிவிடு.”

Verse 76

स भ्रातुः शासनं श्रुत्वा सर्वमप्रतिकूलयन्।आरोप्य मैथिलीं पूर्वमारुरोहाऽऽत्मवां स्ततः।।2.52.76।।

அண்ணனின் ஆணையை கேட்டதும் எவ்வித எதிர்ப்பும் இன்றி, தன்னடக்கமுடைய லக்ஷ்மணன் முதலில் மைதிலி (சீதையை) படகில் ஏற்றினான்; பின்னர் தானும் ஏறினான்.

Verse 77

अथारुरोह तेजस्वी स्वयं लक्ष्मणपूर्वजः।ततो निषादाधिपतिर्गुहो ज्ञातीनचोदयत्।।2.52.77।।

பின்னர் ஒளிமிகு லக்ஷ்மணனின் மூத்தவன் ஸ்ரீராமன் தானே படகில் ஏறினான். அதன் பின் நிஷாதர்களின் தலைவன் குகன் தன் உறவினரை வேலைக்கு ஊக்குவித்தான்.

Verse 78

राघवोऽपि महातेजा नावमारुह्य तां ततः।ब्रह्मवत् क्षत्रवच्चैव जजाप हितमात्मनः।।2.52.78।।

மிகுந்த தேஜஸுடைய ராகவனும் அந்தப் படகில் ஏறிய பின், பிராமணனுக்குரிய முறையிலும் க்ஷத்திரியனுக்குரிய முறையிலும், தன் பாதுகாப்பிற்காக மங்களமான ஜபத்தைச் செய்தான்.

Verse 79

आचम्य च यथाशास्त्रं नदीं तां सह सीतया।प्राणमत्प्रीतिसंहृष्टो लक्ष्मणश्चामितप्रभः।।2.52.79।।

சாஸ்திர விதிப்படி ஆச்சமனம் செய்து அவர் சீதையுடன் அந்த நதிக்கு வணங்கினார்; அமித ஒளியுடைய லக்ஷ்மணனும் மகிழ்ந்து பக்தியுடன் பணிந்தான்।

Verse 80

अनुज्ञाय सुमन्त्रं च सबलं चैव तं गुहम्।आस्थाय नावं रामस्तु चोदयामास नाविकान्।।2.52.80।।

சுமந்திரனுக்கும், தன் ஆட்களுடன் இருந்த குகனுக்கும் விடை அளித்து ராமன் படகில் ஏறி, படகோட்டிகளை முன்னே செலுத்துமாறு உந்தினான்।

Verse 81

ततस्तैश्चोदिता सा नौः कर्णधारसमाहिता।शुभस्फ्यवेगाभिहता शीघ्रं सलिलमत्यगात्।।2.52.81

அப்போது திறமையான கண்ணதாரர்கள் உறுதியாக நடத்த, வலிமையான துடுப்புகளின் விரைவு வேகத்தால் உந்தப்பட்ட அந்தப் படகு, சீக்கிரம் நீரைக் கடந்து சென்றது।

Verse 82

मध्यं तु समनुप्राप्य भागीरथ्यास्त्वनिन्दिता।वैदेही प्राञ्जलिर्भूत्वा तां नदीमिदमब्रवीत्।।2.52.82।।

பாகீரதியின் நடுப்பாய்ச்சலை அடைந்தபோது, குற்றமற்ற வைதேகி சீதை கைகூப்பி அந்த நதியிடம் இவ்வாறு கூறினாள்।

Verse 83

पुत्रो दशरथस्यायं महाराजस्य धीमतः।निदेशं पारयित्वेमं गङ्गे त्वदभिरक्षितः।।2.52.83।।चतुर्दश हि वर्षाणि समग्राण्युष्य कानने।भ्रात्रा सह मया चैव पुनः प्रत्यागमिष्यति।।2.52.84।।ततस्त्वां देवि सुभगे क्षेमेण पुनरागता।यक्ष्ये प्रमुदिता गङ्गे सर्वकामसमृद्धिनी।।2.52.85।।

ஓ கங்கையே! உன் பாதுகாப்பில் அறிவுமிக்க மகாராஜா தசரதனின் இந்தப் புதல்வன் அந்த ஆணையை நிறைவேற்றுவான். முழு பதினான்கு ஆண்டுகள் வனத்தில் தங்கி, தன் சகோதரனுடனும் என்னுடனும் மீண்டும் திரும்பி வருவான். அப்போது, ஓ பாக்கியமிகு தேவியே கங்கே, நான் நலமுடன் மீண்டு வந்து, எல்லா விருப்பங்களையும் நிறைவேற்றும் உன்னை மகிழ்ச்சியுடன் வழிபடுவேன்.

Verse 84

पुत्रो दशरथस्यायं महाराजस्य धीमतः।निदेशं पारयित्वेमं गङ्गे त्वदभिरक्षितः।।2.52.83।।चतुर्दश हि वर्षाणि समग्राण्युष्य कानने।भ्रात्रा सह मया चैव पुनः प्रत्यागमिष्यति।।2.52.84।।ततस्त्वां देवि सुभगे क्षेमेण पुनरागता।यक्ष्ये प्रमुदिता गङ्गे सर्वकामसमृद्धिनी।।2.52.85।।

ஓ கங்கையே! உன் பாதுகாப்பில் அறிவுமிக்க மகாராஜா தசரதனின் இந்தப் புதல்வன் அந்த ஆணையை நிறைவேற்றுவான். முழு பதினான்கு ஆண்டுகள் வனத்தில் தங்கி, தன் சகோதரனுடனும் என்னுடனும் மீண்டும் திரும்பி வருவான். அப்போது, ஓ பாக்கியமிகு தேவியே கங்கே, நான் நலமுடன் மீண்டு வந்து, எல்லா விருப்பங்களையும் நிறைவேற்றும் உன்னை மகிழ்ச்சியுடன் வழிபடுவேன்.

Verse 85

पुत्रो दशरथस्यायं महाराजस्य धीमतः।निदेशं पारयित्वेमं गङ्गे त्वदभिरक्षितः।।2.52.83।।चतुर्दश हि वर्षाणि समग्राण्युष्य कानने।भ्रात्रा सह मया चैव पुनः प्रत्यागमिष्यति।।2.52.84।।ततस्त्वां देवि सुभगे क्षेमेण पुनरागता।यक्ष्ये प्रमुदिता गङ्गे सर्वकामसमृद्धिनी।।2.52.85।।

ஓ கங்கையே! உன் பாதுகாப்பில் அறிவுமிக்க மகாராஜா தசரதனின் இந்தப் புதல்வன் அந்த ஆணையை நிறைவேற்றுவான். முழு பதினான்கு ஆண்டுகள் வனத்தில் தங்கி, தன் சகோதரனுடனும் என்னுடனும் மீண்டும் திரும்பி வருவான். அப்போது, ஓ பாக்கியமிகு தேவியே கங்கே, நான் நலமுடன் மீண்டு வந்து, எல்லா விருப்பங்களையும் நிறைவேற்றும் உன்னை மகிழ்ச்சியுடன் வழிபடுவேன்.

Verse 86

त्वं हि त्रिपथगा देवि ब्रह्मलोकं समीक्षसे।भार्या चोदधिराजस्य लोकेऽस्मिन् सम्प्रदृश्यसे।।2.52.86।।

ஓ தேவியே! நீ த்ரிபதகா—மூன்று உலகங்களிலும் ஓடும் புனித நதி; நீ பிரம்மலோகத்தையும் நோக்குகிறாய், மேலும் இம்மண்ணுலகில் கடலரசனின் துணைவியாகவும் போற்றப்படுகிறாய்.

Verse 87

सा त्वां देवि नमस्यामि प्रशंसामि च शोभने।प्राप्तराज्ये नरव्याघ्रे शिवेन पुनरागते।।2.52.87।।गवां शतसहस्राणि वस्त्राण्यन्नं च पेशलम्।ब्राह्मणेभ्यः प्रदास्यामि तव प्रियचिकीर्षया।।2.52.88।।

ஓ அழகிய தேவியே! உன்னை வணங்கி புகழ்கிறேன். மனிதர்களில் புலியான (ராமன்) மங்கலமாக மீண்டு வந்து அரசை மீட்டெடுத்தபின், உனக்கு இன்பம் தரும் நோக்கில் நான் பிராமணர்களுக்கு ஒரு இலட்சம் பசுக்கள், ஆடைகள், மற்றும் சிறந்த உணவை தானமாக அளிப்பேன்.

Verse 88

सा त्वां देवि नमस्यामि प्रशंसामि च शोभने।प्राप्तराज्ये नरव्याघ्रे शिवेन पुनरागते।।2.52.87।।गवां शतसहस्राणि वस्त्राण्यन्नं च पेशलम्।ब्राह्मणेभ्यः प्रदास्यामि तव प्रियचिकीर्षया।।2.52.88।।

ஓ அழகிய தேவியே! உன்னை வணங்கி புகழ்கிறேன். மனிதர்களில் புலியான (ராமன்) மங்கலமாக மீண்டு வந்து அரசை மீட்டெடுத்தபின், உனக்கு இன்பம் தரும் நோக்கில் நான் பிராமணர்களுக்கு ஒரு இலட்சம் பசுக்கள், ஆடைகள், மற்றும் சிறந்த உணவை தானமாக அளிப்பேன்.

Verse 89

सुराघटसहस्रेण मांसभूतौदनेन च।यक्ष्ये त्वां प्रयता देवि पुरीं पुनरुपागता।।2.52.89।।

ஓ தேவியே! நான் மீண்டும் நகரத்திற்கு வந்து, தூய்மையுடனும் கட்டுப்பாட்டுடனும் இருந்து, ஆயிரம் சுரா-குடங்களாலும் மாமிசம் கலந்த சமைத்த அன்ன நைவேத்தியத்தாலும் உன்னை வழிபடுவேன்.

Verse 90

यानि त्वत्तीरवासीनि दैवतानि च सन्ति हि।तानि सर्वाणि यक्ष्यामि तीर्थान्यायतनानि च।।2.52.90।।

உன் கரைகளில் வாசம் செய்யும் எல்லா தேவதைகளையும் நான் வழிபடுவேன்; உன் தீர்த்தங்களையும், ஆலயத் தலங்களையும் கூட.

Verse 91

पुनरेव महाबाहुर्मया भ्रात्रा च सङ्गतः।अयोध्यां वनवासात्तु प्रविशत्वनघोऽनघे।।2.52.91।।

அனகே! மகாபாகுவான குற்றமற்ற ராமன்—என்னுடனும் தன் சகோதரனுடனும் மீண்டும் இணைந்து—வனவாசத்திற்குப் பின் மறுபடியும் அயோத்தியில் பிரவேசிக்கட்டும்.

Verse 92

तथा सम्भाषमाणा सा सीता गङ्गामनिन्दिता।दक्षिणा दक्षिणं तीरं क्षिप्रमेवाभ्युपागमत्।।2.52.92।।

இவ்வாறு கங்கையுடன் உரையாடிய அந்தக் குற்றமற்ற சீதை; படகு விரைவில் தெற்குத் திசையின் மங்களகரமான கரையை அடைந்தது.

Verse 93

तीरं तु समनुप्राप्य नावं हित्वा नरर्षभः।प्रातिष्ठत सह भ्रात्रा वैदेह्या च परन्तपः।।2.52.93।।

கரையை அடைந்து படகை விட்டுவிட்டு, மனிதர்களில் சிறந்தவனும் பகைவரை அடக்கும் பரந்தபனுமான ராமன், தன் சகோதரனுடனும் வைதேஹியுடனும் முன்னே புறப்பட்டான்.

Verse 94

अथाब्रवीन्महाबाहुः सुमित्रानन्दवर्धनम्।भव संरक्षणार्थाय सजने विजनेऽपि वा।।2.52.94।।

அப்போது மகாபாகு ஸ்ரீராமர், சுமித்ரையின் ஆனந்தத்தை வளர்ப்பவனான லக்ஷ்மணனிடம் கூறினார்— “பாதுகாப்பிற்காக எப்போதும் விழிப்புடன் இரு; மக்கள் நடுவிலும், நிர்ஜன இடத்திலும் கூட.”

Verse 95

अवश्यं रक्षणं कार्यमदृष्टे विजने वने।अग्रतो गच्छ सौमित्रे सीता त्वामनुगच्छतु।।.2.52.95।।

இந்த அறியாத, நிர்ஜனமான காட்டில் நிச்சயமாகப் பாதுகாப்பு செய்ய வேண்டும். ஓ சௌமித்ரி! நீ முன்னே செல்; சீதை உன்னைப் பின்தொடரட்டும்.

Verse 96

पृष्ठतोऽहं गमिष्यामि त्वां च सीतां च पालयन्।अन्योन्यस्येह नो रक्षा कर्तव्या पुरुषर्षभ।।2.52.96।।

நான் பின்னால் நடப்பேன்; உன்னையும் சீதையையும் காத்துக்கொண்டு. ஓ புருஷரிஷபா! இங்கே நாம் ஒருவருக்கொருவர் பாதுகாப்பை நிச்சயம் செய்ய வேண்டும்.

Verse 97

न हि तावदतिक्रान्ता सुकरा काचन क्रिया।अद्य दुःखं तु वैदेही वनवासस्य वेत्स्यति।।2.52.97।।

இன்னும் எந்தக் கடினச் செயலும் கடந்து விடப்படவில்லை. இன்று முதல் வைதேஹி வனவாசத்தின் துயரத்தை உண்மையாக அறிந்துகொள்வாள்.

Verse 98

प्रणष्टजनसम्बाधं क्षेत्रारामविवर्जितम्।विषमं च प्रपातं च वनमद्य प्रवेक्ष्यति।।2.52.98।।

இன்று அவள் மக்கள் கூட்டமற்ற, வயல்களும் தோட்டங்களும் இல்லாத காட்டில் நுழைவாள்; அது சமமற்றது, கடந்து செல்ல அரிதானது, பள்ளங்களும் செங்குத்தான வீழ்ச்சிகளும் நிறைந்தது.

Verse 99

श्रुत्वा रामस्य वचनं प्रतस्थे लक्ष्मणोऽग्रतः।अनन्तरं च सीताया राघवो रघुनन्दनः।।2.52.99।।

ராமரின் சொற்களை கேட்ட லக்ஷ்மணன் முன்னே புறப்பட்டான்; சீதையின் பின்னே ரகுகுல நந்தனனான ராகவன் நடந்தான்।

Verse 100

गतं तु गङ्गापरपारमाशुरामं सुमन्त्रः प्रततं निरीक्ष्य।अध्वप्रकर्षाद्विनिवृत्तदृष्टिर्मुमोच बाष्पं व्यथित स्तपस्वी।।2.52.100।।

சுமந்திரன் தொடர்ந்து நோக்கிக் கொண்டிருந்தான்— ஸ்ரீராமன் விரைவாக கங்கையின் அப்பால் கரையை அடைந்தான். பெருந்தூரம் காரணமாக பார்வையைத் திருப்ப வேண்டியபோது, துயரால் வாடிய அந்த தவவாழ்வுடையவன் கண்ணீர் சிந்தினான்।

Verse 101

स लोकपालप्रतिमप्रभाववांस्तीर्त्वा महात्मा वरदो महानदीम्।ततः समृद्धान् शुभसस्यमालिनःक्रमेण वत्सान् मुदितानुपागमत्।।2.52.101।।

உலகபாலனைப் போன்ற ஒளியுடைய, மகாத்மாவும் வரமளிப்பவனுமான ஸ்ரீராமன் அந்த மாபெரும் நதியைத் தாண்டி, பின்னர் படிப்படியாக நல்விளைச்சல் மாலையால் அலங்கரிக்கப்பட்ட, செழிப்பும் மகிழ்ச்சியும் நிறைந்த வத்ஸ நாட்டை அடைந்தான்।

Verse 102

तौ तत्र हत्वा चतुरो महामृगान्वराहमृश्यं पृषतं महारुरुम्।आदाय मेध्यं त्वरितं बुभुक्षितौवासाय काले ययतुर्वनस्पतिम्।।2.52.102।।

அங்கே பசியுற்ற அந்த இருவரும் நான்கு பெரிய மிருகங்களை—வராகம், ரிஷ்ய மான், புள்ளிமான், பெரிய ருரு மான்—வதைத்தனர். தூய (மேத்ய) இறைச்சியை விரைவாக எடுத்துக்கொண்டு, மாலைக்காலத்தில் இரவு தங்க ஒரு மரத்தினிடத்தே சென்றனர்।