
उमास्वयंवरः / भवोद्वाहः, गणसमागमः, अविमुक्तक्षेत्रमाहात्म्यम्, तथा विनायक-उत्पत्तिसूचना
சூதர் கூறுகிறார்—பிரம்மா கைகூப்பி மகாதேவரிடம் திருமணத்தைத் தொடங்க வேண்டி வேண்டுகிறார். சிவன் சம்மதித்தவுடன், பிரம்மா உடனே ரத்தினமயமான தெய்வநகரை திருமண மண்டபமாக உருவாக்குகிறார். அங்கு தேவர்களின் தாய்மார்கள், தேவபத்னிகள், நாகர்-கருடர், யக்ஷர், கந்தர்வர், கின்னரர், சமுத்திரங்கள், மலைகள், மேகங்கள், மாதங்கள்-வருடங்கள், வேதங்கள், மந்திரங்கள், யாகங்கள், எண்ணற்ற அப்சரஸ்கள் கூடுகின்றனர்—இது தனிப்பட்ட சடங்கு அல்ல, பிரபஞ்சத் திருவிழா. ஜடை, சந்திரசூடன், திரிநேத்திரன், நீலகண்டன் போன்ற ஷைவ இலக்கணங்களுடன் எண்ணற்ற கணேஸ்வரரும் பெயர்பெற்ற கணங்களும் திரளுகின்றனர். விஷ்ணு அலங்கரிக்கப்பட்ட கிரிஜையை நகருக்குள் கொண்டு வந்து, ருத்ரனின் பக்கங்களிலிருந்து பிரம்மா-விஷ்ணு தோன்றினர்; உலகம் ருத்ரரூபங்களால் அமைந்தது எனத் தத்துவ வம்சத்தைச் சொல்கிறார். பிரம்மா ஹோதாவாக அக்னிசாட்சியில் வைதிக மந்திரங்களால் பிரதட்சிணை, ஆஹுதி முதலியவற்றை நடத்தி தெய்வத் தம்பதியின் விதிப்பூர்வ இணைப்பை நிறைவேற்றுகிறார். பின்னர் சிவன் நந்தி மற்றும் கணங்களுடன் அவிமுக்த க்ஷேத்திரமான காசிக்கு செல்கிறார். பார்வதி அதன் மகிமையை வினவ, அவிமுக்தத்தில் பாபநாசம்; அங்கே மரிப்போர்க்கு மறுபிறவி இல்லா மோட்சம் என சிவன் உரைக்கிறார். இறுதியில், தெய்வங்களின் காரியங்கள் தடையின்றி நிறைவேறவும், அசுரவிக்னங்களைத் தடுக்கவும் கஜவக்த்ர விநாயகர் வெளிப்படும் புனிதத் தோட்டத்தைச் சுட்டி, காசி-மகாத்மியம் மற்றும் விநாயகர் பங்கை முன்னிறுத்துகிறார்.
Verse 1
इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे उमास्वयंवरो नाम द्व्यधिकशततमो ऽध्यायः सूत उवाच अथ ब्रह्मा महादेवम् अभिवन्द्य कृताञ्जलिः उद्वाहः क्रियतां देव इत्युवाच महेश्वरम्
இவ்வாறு ஸ்ரீலிங்கமஹாபுராணத்தின் பூர்வபாகத்தில் ‘உமா-ஸ்வயம்வரம்’ எனும் நூற்றுமூன்றாம் அதிகாரம் (தொடங்குகிறது). சூதர் கூறினார்—அப்போது பிரம்மா மகாதேவரை வணங்கி, கைகூப்பி மகேஸ்வரரிடம், “தேவா! திருமணச் சடங்கு நிறைவேறட்டும்” என்று சொன்னார்.
Verse 2
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा ब्रह्मणः परमेष्ठिनः यथेष्टमिति लोकेशं प्राह भूतपतिः प्रभुः
பரமேஷ்டி பிரம்மாவின் அந்தச் சொற்களை கேட்ட प्रभு பூதபதி, லோகேசரிடம்—“உன் விருப்பம்போலவே ஆகட்டும்” என்று கூறினார்.
Verse 3
उद्वाहार्थं महेशस्य तत्क्षणादेव सुव्रताः ब्रह्मणा कल्पितं दिव्यं पुरं रत्नमयं शुभम्
ஓ சுவ்ரதர்களே! மகேசரின் திருமணத்திற்காக அக்கணமே பிரம்மா திவ்யமும் மங்களமும் ரத்தினமயமுமான ஒரு நகரை உருவாக்கினார்.
Verse 4
अथादितिर्दितिः साक्षाद् दनुः कद्रुः सुकालिका पुलोमा सुरसा चैव सिंहिका विनता तथा
பின்னர் அதிதி, திதி, தனு, கத்ரு, சுகாலிகா, புலோமா, சுரசா, சிம்ஹிகா, மேலும் விநதா—இவ்வெல்லாம் (தெய்வ மாதர்கள்) வந்தனர்.
Verse 5
सिद्धिर्माया क्रिया दुर्गा देवी साक्षात्सुधा स्वधा सावित्री वेदमाता च रजनी दक्षिणा द्युतिः
அவள் சித்தி, மாயை, கிரியை; அவள் துர்காதேவி—நேரே சுதா, ஸ்வதா. அவள் சாவித்ரி, வேதமாதா; மேலும் ரஜனி, தக்ஷிணா, த்யுதி எனும் ஒளிர்வும் ஆவாள்.
Verse 6
स्वाहा स्वाहामतिर् बुद्धिर् ऋद्धिर् वृद्धिः सरस्वती राका कुहूः सिनीवाली देवी अनुमती तथा
ஸ்வாஹா, ‘ஸ்வாஹா’ என உச்சரிக்கும் சங்கல்ப-சக்தி, புத்தி–விவேகம்; ரித்தி–விருத்தி; சரஸ்வதி; ராகா, குஹூ, சினீவாலி தேவி, மேலும் அனுமதி—இவை அனைத்தும் சிவனின் சக்திகளாக ஆவாஹனம் செய்யப்படுகின்றன; கர்மமும் ஞானமும் வழியாக பசு-ஜீவனை பதி-சிவனிடம் நடத்துகின்றன।
Verse 7
धरणी धारणी चेला शची नारायणी तथा एताश्चान्याश् च देवानां मातरः पत्नयस् तथा
தரணி, தாரணீ, சேலா, சசீ, நாராயணீ—இவையும் பிற தேவியரும் தேவர்களின் தாய்மாராகவும், அவர்களின் மனைவியராகவும் (சஹதர்மிணிகளாகவும்) கூறப்படுகின்றனர்।
Verse 8
उद्वाहः शङ्करस्येति जग्मुः सर्वा मुदान्विताः उरगा गरुडा यक्षा गन्धर्वाः किन्नरा गणाः
“இது சங்கரனின் திருமணம்” என்று கேட்டவுடன் அனைவரும் மகிழ்ச்சியுடன் புறப்பட்டனர்—நாகர்கள், கருடர்கள், யக்ஷர்கள், கந்தர்வர்கள், கின்னரர்கள், கணங்களும்।
Verse 9
सागरा गिरयो मेघा मासाः संवत्सरास् तथा वेदा मन्त्रास् तथा यज्ञाः स्तोमा धर्माश् च सर्वशः
கடல்கள், மலைகள், மேகங்கள், மாதங்கள், ஆண்டுகள்; வேதங்கள், மந்திரங்கள், யாகங்கள், ஸ்தோமங்கள், எல்லா தர்மங்களும்—அனைத்தும் எல்லாவிதமாகவும் அந்த பரம பதி சிவனால் வியாபிக்கப்பட்டுள்ளன।
Verse 10
हुङ्कारः प्रणवश्चैव प्रतिहाराः सहस्रशः कोटिरप्सरसो दिव्यास् तासां च परिचारिकाः
மர்மமான ஹுங்காரம் மற்றும் புனிதப் பிரணவம் (ஓம்) அங்கே உள்ளது; ஆயிரமாயிரம் பிரதிஹாரர்கள் (வாயில் காவலர்கள்) உள்ளனர். ஒரு கோடி தெய்வீக அப்ஸரஸ்கள்—அவர்களின் பணிப்பெண்களுடன்—அங்கே நிற்கின்றனர்।
Verse 11
याश् च सर्वेषु द्वीपेषु देवलोकेषु निम्नगाः ताश् च स्त्रीविग्रहाः सर्वाः संजग्मुर्हृष्टमानसाः
எல்லா தீவுகளிலும் தேவலோகங்களிலும் ஓடும் கீழ்நோக்கிப் பாயும் நதிகள் அனைத்தும் பெண் வடிவம் கொண்டு, மகிழ்ந்த மனத்துடன் அங்கே கூடின.
Verse 12
गणपाश् च महाभागाः सर्वलोकनमस्कृताः उद्वाहः शङ्करस्येति तत्राजग्मुर्मुदान्विताः
மகாபாக்யமுடைய, எல்லா உலகங்களாலும் வணங்கப்படும் கணங்களின் கூட்டம் “இது சங்கரனின் திருமணம்” என்று கேட்டு மகிழ்ச்சியுடன் அங்கே வந்தது।
Verse 13
अभ्ययुः शङ्खवर्णाश् च गणकोट्यो गणेश्वराः दशभिः केकराक्षश् च विद्युतो ऽष्टाभिर् एव च
பின்னர் கோடிக்கணக்கான கணேஸ்வரர்கள் முன்னேறினர்; அவர்களில் சங்குபோன்ற வெண்நிறக் கணங்கள், அப்யயு முதலியோர்; மேலும் கேகராக்ஷன் பத்து (படைகளுடன்), வித்யுத் மட்டும் எட்டு (படைகளுடன்) வந்தான்।
Verse 14
चतुःषष्ट्या विशाखाश् च नवभिः पारयात्रिकः षड्भिः सर्वान्तकः श्रीमान् तथैव विकृताननः
அறுபத்து நான்கு (படைகளுடன்) விசாகா, ஒன்பது (படைகளுடன்) பாரயாத்ரிகன், ஆறு (படைகளுடன்) ஸ்ரீமான் சர்வாந்தகன்; அதுபோல விக்ருதானனனும் (வந்தான்)।
Verse 15
ज्वालाकेशो द्वादशभिः कोटिभिर् गणपुङ्गवः सप्तभिः समदः श्रीमान् दुन्दुभो ऽष्टाभिर् एव च
கணங்களில் தலைசிறந்த ஜ்வாலாகேசன் பன்னிரண்டு கோடி (அனுசரர்களுடன்) இருந்தான்; ஸ்ரீமான் சமதன் ஏழு கோடி, துந்துபன் எட்டு கோடி (அனுசரர்களுடன்) வந்தான்।
Verse 16
पञ्चभिश् च कपालीशः षड्भिः संदारकः शुभः कोटिकोटिभिर् एवेह गण्डकः कुंभकस् तथा
ஐந்து வடிவங்களில் அவர் ‘கபாலீச’—கபாலம் தாங்கும் இறைவன்—என்று போற்றப்படுகிறார்; ஆறு வடிவங்களில் அவர் சுபமான ‘ஸந்தாரக’—துன்பநீக்கி—ஆகிறார். இங்கே கோடி-கோடி வடிவங்களில் அவர் ‘கண்டக’ என்றும் ‘கும்பக’ என்றும் புகழப்படுகிறார்.
Verse 17
विष्टम्भो ऽष्टाभिर् एवेह गणपः सर्वसत्तमः पिप्पलश् च सहस्रेण संनादश् च तथा द्विजाः
இங்கே ‘விஷ்டம்ப’ எனும் கணபன்—அனைத்து உயிர்களிலும் சிறந்தவன்—எட்டு கணங்களால் சூழப்பட்டிருக்கிறான். அதுபோல ‘பிப்பல’ ஆயிரம் கணங்களால், ‘ஸந்நாத’வும்; மேலும் த்விஜ ரிஷிகளும் சிவஸ்துதியில் இணைந்துள்ளனர்.
Verse 18
आवेष्टनस् तथाष्टाभिः सप्तभिश्चन्द्रतापनः महाकेशः सहस्रेण कोटीनां गणपो वृतः
அவர் ‘ஆவேஷ்டன’ என்றும், ‘சந்திரதாபன’ என்றும்—எட்டு மற்றும் ஏழு கணங்களால் சூழப்பட்டவர். அவர் ‘மஹாகேச’—மகா ஜடையுடையவர்—ஆயிரங்களும் கோடிகளும் ஆன கணபர்களும் சிவகணங்களும் சூழ நிற்கின்றார்.
Verse 19
कुण्डी द्वादशभिर् वीरस् तथा पर्वतकः शुभः कालश् च कालकश्चैव महाकालः शतेन वै
அவர் ‘குண்டீ’; அவர் பன்னிரு வடிவுடையவர்; அவர் ‘வீரன்’; மேலும் சுபமான ‘பர்வதக’—மலைநாதன். அவர் ‘காலன்’ என்றும் ‘காலகன்’ என்றும்; ‘மஹாகாலன்’ வடிவில் நூறுமுறை போற்றப்படுகிறார்.
Verse 20
आग्निकः शतकोट्या वै कोट्याग्निमुख एव च आदित्यमूर्धा कोट्या च तथा चैव धनावहः
அவர் ‘ஆக்னிக’—நூறு கோடி வடிவங்களில் அக்னியாக விளங்கும் இறைவன்; மேலும் கோடி-கோடி அக்னிவாய்களையுடையவர். அவர் ‘ஆதித்யமூர்த்தா’—சூரியனே தலைவாக உடையவர்—மற்றும் ‘தனாவஹ’—செல்வத்தைத் தாங்கி அருள்பவர்—ஆகிறார்.
Verse 21
संनामश् च शतेनैव कुमुदः कोटिभिस् तथा अमोघः कोकिलश्चैव कोटिकोट्या सुमन्त्रकः
அவர் சன்னாமன்—நூறு நூறு ஸ்துதிகளால் போற்றப்படுபவன்; குமுதன்—கோடி கோடி பக்தர்களால் ஆராதிக்கப்படுபவன். அவர் அமோகன்—அருள் ஒருபோதும் வீணாகாது; கோகிலன்—வேதப் பிரகாசத்தில் இனிய குரலுடையவன். அவர் சுமந்திரகன்—மங்கள மந்திரங்களால் எண்ணற்ற கோடிகளால் ஆவாஹிக்கப்படுபவன்.
Verse 22
काकपाटो ऽपरः षष्ट्या षष्ट्या संतानकः प्रभुः महाबलश् च नवभिर् मधुपिङ्गश् च पिङ्गलः
அவர் காகபாடனும்; மேலும் ‘அபரன்’—எல்லா அளவுகளுக்கும் அப்பாற்பட்டவன். அவர் பிரபு சந்தானகன்—அறுபதும் அறுபதும் எனக் கணிக்கப்படுபவன், தொடர்ச்சியைத் தாங்குபவன். அவர் மகாபலன்—ஒன்பதால் பரிகணிக்கப்படுபவன்; மேலும் மதுபிங்கன், பிங்கலன்—தேன்-செம்பொன் ஒளியால் விளங்குபவன்.
Verse 23
नीलो नवत्या देवेशः पूर्णभद्रस्तथैव च कोटीनां चैव सप्तत्या चतुर्वक्त्रो महाबलः
அவர் நீலவண்ணன்—தேவேசன், தேவர்களின் ஆண்டவன். அவர் பூர்ணபத்ரனும்—முழுமையான மங்களமும் காவலும் தருபவன். அவர் கோடிகளின் தசகங்களிலும், எழுபதுகளிலும் பரிகணிக்கப்படுபவன்—எண்ணற்ற ரூபங்களில் வெளிப்படுபவன். அவர் சதுர்வக்த்ரன், மகாபலன்—மிகுந்த வல்லமை உடையவன்.
Verse 24
कोटिकोटिसहस्राणां शतैर् विंशतिभिर् वृताः तत्राजग्मुस् तथा देवास् ते सर्वे शङ्करं भवम्
கோடி கோடி, ஆயிரக் கணங்களாலும், நூறுகளும் இருபதுகளும் கொண்ட படைகளாலும் சூழப்பட்டு, எல்லா தேவர்களும் அங்கே ஒன்றுகூடி வந்தனர். அவர்கள் அனைவரும் சங்கரன்—பவனிடம் அணைந்தனர்; அவர் மங்களப் பதி, பாசங்களால் கட்டப்பட்ட பசுக்கள் எனும் ஜீவர்களைப் பந்தத்திலிருந்து விடுவிப்பவன்.
Verse 25
भूतकोटिसहस्रेण प्रमथः कोटिभिस्त्रिभिः वीरभद्रश्चतुःषष्ट्या रोमजाश्चैव कोटिभिः
ஆயிரக் கோடி பூதங்களுடன், மூன்று கோடி பிரமதர்களுடன், அறுபத்துநான்கு (கோடி) வீரபத்ரர் தலைமையிலானவர்களுடன், மேலும் கோடிக்கணக்கான ரோமஜர்களுடனும்—இவ்வாறு ருத்ரகணங்கள் ஆண்டவரின் தெய்வீக காரியத்திற்காக ஒன்று கூடியன.
Verse 26
करणश्चैव विंशत्या नवत्या केवलः शुभः पञ्चाक्षः शतमन्युश् च मेघमन्युस् तथैव च
அவரே கரணன்; ‘இருபது’ ‘தொண்ணூறு’ எனவும் அவர் புகழப்படுகிறார்; அவரே ஒரேவன், பரம மங்களன். அவரே பஞ்சாக்ஷரீ மந்திரத்தின் ஆண்டவன்; அவரே சதமன்யு, மேகமன்யுவும் ஆவார்.
Verse 27
काष्ठकूटश् चतुःषष्ट्या सुकेशो वृषभस् तथा विरूपाक्षश् च भगवान् चतुःषष्ट्या सनातनः
அறுபத்துநான்கு நாமச் சுழலில் அவர் காஷ்டகூடன், சுகேசன், விருஷபன், விரூபாக்ஷன் எனப் போற்றப்படுகிறார்; அதே அறுபத்துநான்கில் அவர் பகவான் சனாதனன்—நித்தியன்.
Verse 28
तालुकेतुः षडास्यश् च पञ्चास्यश् च सनातनः संवर्तकस् तथा चैत्रो लकुलीशः स्वयं प्रभुः
தாலூகேது, ஷடாஸ்யன், பஞ்சாஸ்யன், சனாதனன், சம்வர்த்தகன் மற்றும் சைத்ரன்—இவர்கள் எல்லாம் தாமே பிரபு லகுலீசர்.
Verse 29
लोकान्तकश् च दीप्तास्यस् तथा दैत्यान्तकः प्रभुः मृत्युहृत् कालहा कालो मृत्युञ्जयकरस् तथा
அவரே லோகாந்தகன்—உலகங்களின் முடிவைச் செய்பவன்; தீப்தாஸ்யன்—எரியும் முகத்தையுடையவன்; தைத்யாந்தகப் பிரபு—தைத்யரை அழிப்பவன். அவர் மரணத்தை அகற்றுபவன், காலஹா, காலமே, மேலும் மிருத்யுஞ்ஜயப் பலனளிப்பவன்.
Verse 30
विषादो विषदश्चैव विद्युतः कान्तकः प्रभुः देवो भृङ्गी रिटिः श्रीमान् देवदेवप्रियस् तथा
அவரே விஷாதன், விஷதன்; மின்னலைப் போல் ஒளிரும் வித்யுத். அவரே காந்தகன்—தடைகளை அடக்கும் பிரபு. அவரே தேவன்; ப்ருங்கீ, ரிடி, ஸ்ரீமான், மேலும் தேவதேவப்ரியன்—தேவர்களின் தேவனுக்கு அன்பானவன்.
Verse 31
अशनिर् भासकश् चैव चतुःषष्ट्या सहस्रपात् एते चान्ये च गणपा असंख्याता महाबलाः
அசனி, பாஸகன் மற்றும் அறுபத்து நான்கு ஆயிரம் பாதங்களையுடைய ஸஹஸ்ரபாதனுடன்—இவரும் பிற கணபத் தலைவர்களும் எண்ணற்ற மகாபலவான்கள்.
Verse 32
सर्वे सहस्रहस्ताश् च जटामुकुटधारिणः चन्द्ररेखावतंसाश् च नीलकण्ठास् त्रिलोचनाः
அவர்கள் அனைவரும் ஆயிரம் கைகளுடன்; ஜடாமகுடம் தரித்து, சந்திரரேகை அலங்காரமுடன், நீலகண்டர், திரிநேத்திரர் போலத் தோன்றினர்.
Verse 33
हारकुण्डलकेयूरमुकुटाद्यैर् अलंकृताः ब्रह्मेन्द्रविष्णुसंकाशा अणिमादिगुणैर्वृताः
மாலைகள், குண்டலங்கள், கேயூரங்கள், மகுடம் முதலியவற்றால் அலங்கரிக்கப்பட்ட அவர்கள் பிரம்மா-இந்திர-விஷ்ணு போன்ற ஒளியுடன், அணிமா முதலான சித்தி-குணங்களால் சூழப்பட்டனர்.
Verse 34
सूर्यकोटिप्रतीकाशास् तत्राजग्मुर्गणेश्वराः पातालचारिणश्चैव सर्वलोकनिवासिनः
அப்போது கோடி சூரியன் போன்ற ஒளியுடன் கணேஸ்வரர்கள் அங்கே வந்தனர்; பாதாளத்தில் நடமாடுவோரும், எல்லா உலகங்களிலும் வாழ்வோரும் கூட வந்தனர்.
Verse 35
तुंबरुर्नारदो हाहा हूहूश्चैव तु सामगाः रत्नान्यादाय वाद्यांश् च तत्राजग्मुस्तदा पुरम्
அப்போது தும்புரு, நாரதர் மற்றும் சாமகான கந்தர்வர்கள்—ஹாஹா, ஹூஹூ—ரத்தினங்களையும் இசைக்கருவிகளையும் எடுத்துக் கொண்டு அந்த நகரத்திற்குச் சென்றனர்.
Verse 36
ऋषयः कृत्स्नशस्तत्र देवगीतास्तपोधनाः पुण्यान् वैवाहिकान् मन्त्रान् अजपुर् हृष्टमानसाः
அங்கே தவவலிமை கொண்ட முனிவர்கள், தேவகீதங்களில் முழுமையாகத் தேர்ந்தவர்கள், மகிழ்ந்த மனத்துடன் புனிதமான திருமண மந்திரங்களை முழுதும் ஜபித்தனர்।
Verse 37
तत एवं प्रवृत्ते तु सर्वतश् च समागमे गिरिजां ताम् अलंकृत्य स्वयमेव शुचिस्मिताम्
இவ்வாறு நிகழ்வுகள் முன்னேறி, எல்லாத் திசைகளிலிருந்தும் பெருஞ்சபை கூடியபோது, தூய ஒளிவீசும் புன்னகையுடைய கிரிஜையை ஆண்டவன் தாமே அலங்கரித்தார்।
Verse 38
पुरं प्रवेशयामास स्वयम् आदाय केशवः सदस्याह च देवेशं नारायणमजो हरिम्
கேசவன் தாமே (அவரை) அழைத்து நகரில் நுழையச் செய்தான்; அங்கே கூடியோர் தேவாதிபதி நாராயணன், அஜன், ஹரியை மரியாதையுடன் உரைத்தனர்।
Verse 39
भवानग्रे समुत्पन्नो भवान्या सह दैवतैः वामाङ्गादस्य रुद्रस्य दक्षिणाङ्गादहं प्रभो
நீங்கள் பவானியுடனும் தேவர்களுடனும் முதலில் தோன்றினீர்; இவ்வுருத்திரனின் இடப்பக்கத்திலிருந்து நீங்கள் வெளிப்பட்டீர், வலப்பக்கத்திலிருந்து நான், ஓ பிரபுவே।
Verse 40
मन्मूर्तिस्तुहिनाद्रीशो यज्ञार्थं सृष्ट एव हि एषा हैमवती जज्ञे मायया परमेष्ठिनः
பனிமலை அரசன்—என் வடிவமே ஆனவன்—யாகத்திற்காகவே படைக்கப்பட்டான்; இவ்வைமவதி பரமேஷ்டின் (பிரம்மா) மாயையால் பிறந்தாள்।
Verse 41
श्रौतस्मार्तप्रवृत्त्यर्थम् उद्वाहार्थम् इहागतः अतो ऽसौ जगतां धात्री धाता तव ममापि च
ஸ்ரௌத–ஸ்மார்த்த தர்மநெறி நிலைத்திருக்கவும், திருமணக் காரியத்திற்காகவும் அவர் இங்கு வந்தார். ஆகையால் அவரே உலகங்களின் தாங்கி–தாதா; உனக்கும் எனக்கும் விதிப்பவனும் போஷிப்பவனும் ஆவான்.
Verse 42
अस्य देवस्य रुद्रस्य मूर्तिभिर् विहितं जगत् क्ष्माबग्निखेन्दुसूर्यात्मपवनात्मा यतो भवः
இந்த தேவன் ருத்ரனின் வெளிப்பட்ட மூர்த்திகளாலேயே இவ்வுலகம் அமைக்கப்பட்டது. அவரிடமிருந்தே பவனாகிய இறைவன் தோன்றுகிறான்; அவன் பூமி, நீர், தீ, ஆகாயம், சந்திரன், சூரியன், காற்று ஆகியவற்றையே தன் ஆத்மாவாகக் கொண்டவன்—தத்துவங்களின் அந்தர்யாமி பதி.
Verse 43
तथापि तस्मै दातव्या वचनाच्च गिरेर्मम एषा ह्य् अजा शुक्लकृष्णा लोहिता प्रकृतिर्भवान्
ஆயினும் அவளைக் அவருக்கே அளிக்க வேண்டும்—நான் கூறிய வாக்கினாலும், மலையின் ஆணையினாலும். ஐயா, இந்த ‘அஜா’வே பிரகிருதி; வெண், கரு, செம் நிறங்களாய் விளங்குகின்றாள்.
Verse 44
श्रेयो ऽपि शैलराजेन संबन्धो ऽयं तवापि च तव पाद्मे समुद्भूतः कल्पे नाभ्यंबुजादहम्
மலைராஜனுடன் உனக்குள்ள இந்த உறவு நன்மையானது; உண்மையில் அது உனக்குமே மங்களகரம். ஏனெனில் இந்த கல்பத்தில் நான் உன் தாமரையிலிருந்து—நாபித் தாமரையிலிருந்து—உதித்தேன்.
Verse 45
मदंशस्यास्य शैलस्य ममापि च गुरुर्भवान् सूत उवाच बाढम् इत्यजम् आहासौ देवदेवो जनार्दनः
“என் அங்கமாகிய இந்த மலையின் குருவும் நீயே; எனக்கும் குருவே நீயே.” என்று சூதர் கூறினார். அப்போது அஜன், தேவர்களின் தேவன் ஜனார்தனன்—“பாடம், ததாஸ்து” என்று சொன்னான்.
Verse 46
देवाश् च मुनयः सर्वे देवदेवश् च शङ्करः ततश्चोत्थाय विद्वान्सः पद्मनाभः प्रणम्य ताम्
அப்போது எல்லா தேவர்களும் முனிவர்களும், தேவர்களின் தேவனான சங்கரனும் அங்கே இருந்தனர். பின்னர் ஞானமிகு பத்மநாபன் எழுந்து, அந்த தேவியை வணங்கி பக்தியுடன் நமஸ்கரித்தான்.
Verse 47
पादौ प्रक्षाल्य देवस्य कराभ्यां कमलेक्षणः अभ्युक्षद् आत्मनो मूर्ध्नि ब्रह्मणश् च गिरेस् तथा
தாமரைநயனன் தன் கைகளால் தேவனின் திருவடிகளை கழுவி, அந்தப் புனித நீரைத் தன் தலைமேலும், பிரம்மா மற்றும் கிரிராஜன் (இமயன்) தலைமேலும் தெளித்தான்.
Verse 48
त्वदीयैषा विवाहार्थं मेनजा ह्यनुजा मम इत्युक्त्वा सोदकं दत्त्वा देवीं देवेश्वराय ताम्
“என் இளைய சகோதரி மேனஜா உமக்கு திருமணத்திற்காக” என்று கூறி, நீருடன் கூடிய தானத்தைச் செய்து அந்த தேவியை தேவேஸ்வரன் (சிவன்) அவர்களுக்கு அர்ப்பணித்தான்.
Verse 49
स्वात्मानमपि देवाय सोदकं प्रददौ हरिः अथ सर्वे मुनिश्रेष्ठाः सर्ववेदार्थपारगाः
ஹரி (விஷ்ணு)வும் முறையோடு நீருடன் தன் ஆத்மாவையே தேவன் (சிவன்) அவர்களுக்கு அர்ப்பணித்தான். பின்னர் எல்லா வேதார்த்தங்களையும் கடந்தறிந்த முனிவர்களில் சிறந்தவர்கள் அனைவரும் அதையே ஏற்று பின்பற்றினர்.
Verse 50
ऊचुर्दाता गृहीता च फलं द्रव्यं विचारतः एष देवो हरो नूनं मायया हि ततो जगत्
அவர்கள் கூறினர்—“தானம் செய்பவன், பெறுபவன், தானப் பொருள், அதன் பலன்—இவற்றை ஆராய்ந்தால், நிச்சயமாக இந்த தேவன் ஹரனே தன் மாயையால் இவ்வுலகமெங்கும் ஆகின்றான்.”
Verse 51
इत्युक्त्वा तं प्रणेमुश् च प्रीतिकण्टकितत्वचः ससृजुः पुष्पवर्षाणि खेचराः सिद्धचारणाः
இவ்வாறு கூறி அவர்கள் அவரை வணங்கினர்; பேரானந்தத்தில் உடல் சிலிர்த்தது. பின்னர் ஆகாயச் சார்ந்த சித்தரும் சாரணரும் மலர்மழை பொழிந்தனர்.
Verse 52
देवदुन्दुभयो नेदुर् ननृतुश्चाप्सरोगणाः वेदाश् च मूर्तिमन्तस्ते प्रणेमुस्तं महेश्वरम्
தேவ துந்துபிகள் முழங்கின; அப்சரக் கூட்டம் நடனமாடியது; மேலும் உருவமடைந்த வேதங்களும் அந்த மகேஸ்வரனை வணங்கின.
Verse 53
ब्रह्मणा मुनिभिः सार्धं देवदेवमुमापतिम् देवो ऽपि देवीमालोक्य सलज्जां हिमशैलजाम्
பிரம்மாவும் முனிவர்களும் உடன் தேவர்கள், தேவர்களின் தேவனான உமாபதியை அணுகினர். அப்போது தேவன் (சிவன்) வெட்கத்துடன் நின்ற ஹிமாலயப் புதல்வி தேவியைப் பார்த்தார்.
Verse 54
न तृप्यत्यनवद्याङ्गी सा च देवं वृषध्वजम् वरदो ऽस्मीति तं प्राह हरिं सो ऽप्याह शङ्करम्
களங்கமற்ற அங்கங்களையுடைய தேவி திருப்தியடையவில்லை; அவள் வृषத்வஜனான தேவனை அணுகினாள். அவர், “நான் வரம் அளிப்பவன்” என்றார். பின்னர் அவள் ஹரியிடம் சென்றாள்; ஹரியும் அவளை சங்கரரிடமே வழிநடத்தினார்.
Verse 55
त्वयि भक्तिः प्रसीदेति ब्रह्माख्यां च ददौ तु सः ततस्तु पुनरेवाह ब्रह्मा विज्ञापयन्प्रभुम्
“உம்மேல் பக்தி அருள்பெற்று நிலைபெறுக” என்று கூறி அவர் ‘பிரம்மா’ என்ற பெயரையும் அளித்தார். பின்னர் பிரம்மா மீண்டும் பிரபுவிடம் விண்ணப்பித்தார்.
Verse 56
हविर्जुहोमि वह्नौ तु उपाध्यायपदे स्थितः ददासि मम यद्याज्ञां कर्तव्यो ह्यकृतो विधिः
உபாத்யாயப் பதவியில் நிலைத்து நான் புனித அக்னியில் ஹவியை ஹோமமாக அர்ப்பணிக்கிறேன். நீங்கள் எனக்கு அனுமதி அளித்தால், இன்னும் நிறைவேறாத விதி சாஸ்திர விதிப்படி முறையாக நிச்சயம் நிறைவேற்றப்பட வேண்டும்.
Verse 57
तमाह शङ्करो देवं देवदेवो जगत्पतिः यद्यदिष्टं सुरश्रेष्ठ तत्कुरुष्व यथेप्सितम्
அப்போது தேவர்களின் தேவனும் உலகத்தின் அதிபதியுமான சங்கரன் அந்த தேவனை நோக்கி— “சுரர்களில் சிறந்தவனே! உனக்கு எது எது இஷ்டமோ, அதை உன் விருப்பம்போலவே செய்” என்று கூறினான்.
Verse 58
कर्तास्मि वचनं सर्वं देवदेव पितामह ततः प्रणम्य हृष्टात्मा ब्रह्मा लोकपितामहः
“தேவர்களின் தேவனே, பிதாமஹனே! உமது வாக்கை அனைத்தையும் நான் நிறைவேற்றுவேன்.” என்று கூறி, உலகப் பிதாமஹனான பிரம்மா மகிழ்ந்த மனத்துடன் வணங்கி, ஆண்டவனின் ஆணையை ஏற்றுக்கொண்டான்.
Verse 59
हस्तं देवस्य देव्याश् च युयोज परमं प्रभुः ज्वलनश् च स्वयं तत्र कृताञ्जलिरुपस्थितः
பரமப் பிரபு தேவனும் தேவியும் ஆகியோரின் கரங்களைப் புனித இணைப்பாக இணைத்தார். அங்கே ஜ்வலனன் (அக்னி) தானே கைகூப்பி சாட்சியாக நின்றான்.
Verse 60
श्रौतैरेतैर्महामन्त्रैर् मूर्तिमद्भिर् उपस्थितैः यथोक्तविधिना हुत्वा लाजानपि यथाक्रमम्
பின்னர் இவ்வேத (ஶ்ரௌத) மகாமந்திரங்கள்—மூர்த்திமான்களாய் அருகில் நிற்பதுபோல்—சாஸ்திர விதிப்படி ஆஹுதிகளைச் செலுத்த வேண்டும்; மேலும் லாஜா (வறுத்த நெல்)யையும் முறையே ஒழுங்காக அர்ப்பணிக்க வேண்டும்.
Verse 61
आनीतान्विष्णुना विप्रान् सम्पूज्य विविधैर्वरैः त्रिश् च तं ज्वलनं देवं कारयित्वा प्रदक्षिणम्
விஷ்ணுவால் அழைத்து வரப்பட்ட பிராமண முனிவர்களை வரவழைத்து, பல சிறந்த தானங்களால் முறையாகப் பூஜித்து, பின்னர் ஜ்வலிக்கும் அக்னிதேவனை மூன்று முறை பக்தியுடன் பிரதட்சிணம் செய்யச் செய்தான்।
Verse 62
मुक्त्वा हस्तसमायोगं सहितैः सर्वदैवतैः सुरैश् च मानवैः सर्वैः प्रहृष्टेनान्तरात्मना
கைகூப்பிய வணக்க முத்திரையை விடுத்து, எல்லாத் தேவர்களோடு—தேவகணங்களும் அனைத்து மனிதர்களும் உடன்—மிக மகிழ்ந்த உள்ளத்துடன் அவர் முன்னே சென்றார்।
Verse 63
ननाम भगवान्ब्रह्मा देवदेवमुमापतिम् ततः पाद्यं तयोर् दत्त्वा शंभोराचमनं तथा
அப்போது பகவான் பிரம்மா, தேவர்களின் தேவனும் உமாபதியுமான சிவனை வணங்கினார். பின்னர் அவர்களுக்கு பாத்யம் அளித்து, சம்புவிற்கு ஆச்சமனீய நீரையும் முறையாக வழங்கினார்।
Verse 64
मधुपर्कं तथा गां च प्रणम्य च पुनः शिवम् अतिष्ठद्भगवान्ब्रह्मा देवैरिन्द्रपुरोगमैः
மதுபர்க்கமும் ஒரு பசுவையும் அர்ப்பணித்து, மீண்டும் சிவனை வணங்கி, பகவான் பிரம்மா இந்திரன் தலைமையிலான தேவர்களுடன் அங்கே நின்றார்।
Verse 65
भृग्वाद्यमुनयः सर्वे चाक्षतैस्तिलतण्डुलैः सूर्यादयः समभ्यर्च्य तुष्टुवुर्वृषभध्वजम्
பிருகு முதலிய எல்லா முனிவர்களும், சூரியன் முதலிய தேவர்களுடன் சேர்ந்து, அக்ஷதம், எள், அரிசி கொண்டு வृषபத்வஜன் (சிவன்) ஐ முறையாக அர்ச்சித்து ஸ்தோத்திரம் பாடினர்।
Verse 66
शिवः समाप्य देवोक्तं वह्निमारोप्य चात्मनि तया समागतो रुद्रः सर्वलोकहिताय वै
தேவர்கள் உரைத்த பணியை நிறைவேற்றி, சிவன் புனித அக்னியைத் தன் ஆத்மத்தில் ஏற்றினார்; பின்னர் ருத்ரன் அதனுடன் கூடி, உண்மையிலே எல்லா உலகங்களின் நலனுக்காகச் சென்றான்।
Verse 67
यः पठेच्छृणुयाद्वापि भवोद्वाहं शुचिस्मितः श्रावयेद्वा द्विजाञ्छुद्धान् वेदवेदाङ्गपारगान्
தூய மனமும் மென்மையான புன்னகையும் கொண்டு, பவனின் (சிவனின்) புனித உத்வாஹக் கதையைப் பாராயணம் செய்பவனோ அல்லது கேட்பவனோ, அல்லது வேத-வேதாங்கங்களில் தேர்ந்த தூய த்விஜர்களுக்குக் கேட்கச் செய்வோன்—சிவகிருபையால் பசுவை பதியிடம் சேர்க்கும் புனிதப் புண்ணியத்தை அடைகிறான்।
Verse 68
स लब्ध्वा गाणपत्यं च भवेन सह मोदते यत्रायं कीर्त्यते विप्रैस् तावदास्ते तदा भवः
அவன் கானபத்ய நிலையை அடைந்து, பவனுடன் (சிவனுடன்) மகிழ்கிறான். எங்கு எங்கு விப்ரர்கள் இதை கீர்த்தனம் செய்கிறார்களோ, அவ்வளவு நேரம் அங்கே பவன் தங்குவான்।
Verse 69
तस्मात् सम्पूज्य विधिवत् कीर्तयेन्नान्यथा द्विजाः उद्वाहे च द्विजेन्द्राणां क्षत्रियाणां द्विजोत्तमाः
ஆகையால், ஓ த்விஜர்களே, விதிப்படி முறையாகப் பூஜை செய்து பின்னரே கீர்த்தனம் செய்ய வேண்டும்; வேறு விதமாக அல்ல. மேலும் உயர்ந்த க்ஷத்திரியர்களின் திருமணச் சடங்கிலும், ஓ த்விஜோத்தமர்களே, இதே நியமம் கடைப்பிடிக்கப்பட வேண்டும்।
Verse 70
कीर्तनीयमिदं सर्वं भवोद्वाहमनुत्तमम् कृतोद्वाहस्तदा देव्या हैमवत्या वृषध्वजः
பவனின் இந்த ஒப்பற்ற உத்வாஹத்தின் முழுக் கதையும் கீர்த்திக்கப்பட வேண்டியது. அப்போது வृषத்வஜன்—காளைச் சின்னம் தாங்கிய பகவான் சிவன்—ஹைமவதி தேவி (பார்வதி) உடன் திருமணத்தை நிறைவேற்றினார்।
Verse 71
सगणो नन्दिना सार्धं सर्वदेवगणैर्वृतः पुरीं वाराणसीं दिव्याम् आजगाम महाद्युतिः
மிகுந்த ஒளியால் பிரகாசித்த அவர், நந்தியுடன் தம் கணங்களோடு, எல்லாத் தேவகணங்களாலும் சூழப்பட்டு, திவ்யமான வாராணசி நகரை வந்தடைந்தார்।
Verse 72
अविमुक्ते सुखासीनं प्रणम्य वृषभध्वजम् अपृच्छत्क्षेत्रमाहात्म्यं भवानी हर्षितानना
அவிமுக்தத்தில் சுகமாக அமர்ந்திருந்த வृषபத்வஜன் சிவபெருமானை வணங்கி, மகிழ்ச்சியால் ஒளிர்ந்த முகத்துடன் பவானி அந்தக் க்ஷேத்திரத்தின் மஹிமையை கேட்டாள்।
Verse 73
अथाहार्धेन्दुतिलकः क्षेत्रमाहात्म्यमुत्तमम् अविमुक्तस्य माहात्म्यं विस्तराच्छक्यते नहि
அப்போது ஆஹார்தேந்துதிலகன் (சிவன்) அந்தக் க்ஷேத்திரத்தின் உன்னத மஹிமையை உரைத்தான்; ஏனெனில் அவிமுக்தத்தின் பெருமையை விரிவாக முழுமையாகச் சொல்ல இயலாது।
Verse 74
वक्तुं मया सुरेशानि ऋषिसंघाभिपूजितम् किं मया वर्ण्यते देवी ह्य् अविमुक्तफलोदयः
தேவர்களின் அரசி தேவியே! ரிஷிசங்கங்களால் போற்றப்படும், பலன் எப்போதும் வெளிப்படும் அவிமுக்தத்தை நான் எவ்வாறு வர்ணிப்பேன்?
Verse 75
पापिनां यत्र मुक्तिः स्यान् मृतानाम् एकजन्मना अन्यत्र तु कृतं पापं वाराणस्यां व्यपोहति
அங்கே பாவிகளும் அங்கே மரித்தால் ஒரே பிறவியிலேயே முக்தி பெறுவர்; மேலும் வேறு இடங்களில் செய்த பாவங்களும் வாராணசியில் (சிவகிருபையால்) நீங்கிவிடும்।
Verse 76
वाराणस्यां कृतं पापं पैशाच्यनरकावहम् कृत्वा पापसहस्राणि पिशाचत्वं वरं नृणाम्
வாரணாசியில் செய்த பாவம் பிசாசு-நரகத்தை அளிப்பதாகும். ஆயிரம் பாவங்கள் செய்தாலும், (காசியில் பாவபலன் மிகக் கடுமையாதலால்) மனிதர்க்கு பிசாசுத்துவமே மேலெனக் கருதப்படுகிறது।
Verse 77
न तु शक्रसहस्रत्वं स्वर्गे काशीपुरीं विना यत्र त्रिविष्टपो देवो यत्र विश्वेश्वरो विभुः
காசிபுரி இன்றி, சொர்க்கத்தில் ஆயிரம் இந்திரப் பதவியும் ஒப்பாகாது. எங்கு தேவர்களின் திரிவிஷ்டபம் உள்ளதோ, அங்கேயே அனைத்திலும் வியாபித்த விஸ்வேஸ்வரப் பெருமான் உறைகிறார்।
Verse 78
ओंकारेशः कृत्तिवासा मृतानां न पुनर्भवः उक्त्वा क्षेत्रस्य माहात्म्यं संक्षेपाच्छशिशेखरः
அக்க்ஷேத்திரத்தின் மஹிமையைச் சுருக்கமாக உரைத்த சசிசேகரன் (சிவன்) கூறினான்—“ஓங்காரேசா, க்ருத்திவாசா: இங்கே இறப்போர்க்கு மறுபிறவி இல்லை।”
Verse 79
दर्शयामास चोद्यानं परित्यज्य गणेश्वरान् तत्रैव भगवान् जातो गजवक्त्रो विनायकः
அவர் அந்த உத்தியானத்தை வெளிப்படுத்தி, கணேஸ்வரர்களின் கூட்டத்தை விட்டு, அங்கேயே பகவான் யானைமுக விநாயகனாக வெளிப்பட்டார்।
Verse 80
दैत्यानां विघ्नरूपार्थम् अविघ्नाय दिवौकसाम् एतद्वः कथितं सर्वं कथासर्वस्वमुत्तमम्
தைத்யர்கள் தடையுருவாக ஆகவும், தேவர்கள் தடையின்றி இருக்கவும்—இந்நோக்கத்தால் உங்களுக்கிதை அனைத்தும் கூறினேன்; இதுவே இக்கதையின் உத்தம சாரம்।
Verse 81
यथाश्रुतं मया सर्वं प्रसादाद्वः सुशोभनम्
நான் கேட்டதுபோலவே, அருள்பிரசாதத்தால் உங்களுக்காக ஒளிவீசுமாறு இந்த முழுப் புனித வரலாற்றையும் உரைத்தேன்।
Because the text frames Shiva as the ontological center: rivers, Vedas, yajñas, time-cycles, and innumerable gaṇas gathering signifies that dharma, ritual order, and cosmic functions converge upon Shiva, and the marriage ritually stabilizes that universal order.
Avimukta is presented as Shiva’s special liberation-field where sins are removed and the dead attain ‘na punarbhava’ (no return). The narrative ties sacred geography to Shaiva soteriology, implying that Shiva’s grace operates through both worship and tīrtha.
Brahmā performs the officiant role, Agni is invoked as witness, and mantras are described as ‘mūrtimat’ (embodied). This frames Vedic rite as a vehicle through which Shiva’s cosmic status is affirmed and the divine union is ritually enacted.
After describing Avimukta, Shiva points to a sacred garden where Gajavaktra Vinayaka manifests to become ‘vighna-rūpa’ for demons and ‘avighna’ (obstacle-remover) for the gods—foreshadowing subsequent tīrtha and deity-focused discourse.