Sukta 86

Mantra 1

प्र त आशवः पवमान धीजवो मदा अर्षन्ति रघुजा इव त्मना । दिव्याः सुपर्णा मधुमन्त इन्दवो मदिन्तमासः परि कोशमासते ॥

प्र ते आशवः पवमान धीजन्तो मदाः स्वात्मना रघुज इव अर्षन्ति। दिव्याः सुपर्णा मधुमन्त इन्दवो मदिन्तमासः परि कोशम् आसते।

Mantra 2

प्र ते मदासो मदिरास आशवोऽसृक्षत रथ्यासो यथा पृथक् । धेनुर्न वत्सं पयसाभि वज्रिणमिन्द्रमिन्दवो मधुमन्त ऊर्मयः ॥

प्र ते मदासो मदिरास आशवोऽसृक्षन्त रथ्यासो यथा पृथक्। धेनुरिव वत्सं पयसा अभि वज्रिणम् इन्द्रं मधुमन्त इन्दव ऊर्मयः।

Mantra 3

अत्यो न हियानो अभि वाजमर्ष स्वर्वित्कोशं दिवो अद्रिमातरम् । वृषा पवित्रे अधि सानो अव्यये सोमः पुनान इन्द्रियाय धायसे ॥

अत्यो न हियानोऽभि वाजमर्ष; स्वर्वित् कोषं दिवोऽद्रिमातरं प्रविश। वृषा पवित्रेऽधि सानोऽव्यये सोमः पुनान इन्द्रियाय धायसे।

Mantra 4

प्र त आश्विनीः पवमान धीजुवो दिव्या असृग्रन्पयसा धरीमणि । प्रान्तॠषयः स्थाविरीरसृक्षत ये त्वा मृजन्त्यृषिषाण वेधसः ॥

प्र ते आश्विनीः पवमान धी-जुवो दिव्या असृग्रन् पयसा धरीमणि। प्रान्त ऋषयः स्थावीरीर् असृक्षत ये त्वा मृजन्त्य् ऋषिषाण वेधसः।

Mantra 5

विश्वा धामानि विश्वचक्ष ऋभ्वसः प्रभोस्ते सतः परि यन्ति केतवः । व्यानशिः पवसे सोम धर्मभिः पतिर्विश्वस्य भुवनस्य राजसि ॥

विश्वा धामानि विश्वचक्ष ऋभ्वसः प्रभोस्ते सतः परि यन्ति केतवः। व्यानशिः पवसे सोम धर्मभिः पतिर् विश्वस्य भुवनस्य राजसि।

Mantra 6

उभयतः पवमानस्य रश्मयो ध्रुवस्य सतः परि यन्ति केतवः । यदी पवित्रे अधि मृज्यते हरिः सत्ता नि योना कलशेषु सीदति ॥

उभयतः पवमानस्य सोमस्य रश्मयः—ध्रुवस्य सतः—केतव इव परितो यान्ति। यदा पवित्रेऽधि हरिर्मृज्यते, तदा सत्तां नियोनां कृत्वा कलशेषु योनिषु सीदति।

Mantra 7

यज्ञस्य केतुः पवते स्वध्वरः सोमो देवानामुप याति निष्कृतम् । सहस्रधारः परि कोशमर्षति वृषा पवित्रमत्येति रोरुवत् ॥

यज्ञस्य केतुः पवते स्वध्वरः सोमो देवानामुप याति निष्कृतम्। सहस्रधारः परि कोशमर्षति वृषा; पवित्रमत्येति रोरुवत्—शुद्धानन्दस्य प्रवाहबलः।

Mantra 8

राजा समुद्रं नद्यो वि गाहतेऽपामूर्मिं सचते सिन्धुषु श्रितः । अध्यस्थात्सानु पवमानो अव्ययं नाभा पृथिव्या धरुणो महो दिवः ॥

राजेव समुद्रं नद्य इव विगाहते; सिन्धुषु श्रितः स अपामूर्मिं सचते। पवमानोऽव्ययं सानुमध्यस्थात्—पृथिव्या नाभा, महतो दिवो धरणः—ध्रुवे सत्ये लोकान् प्रतिष्ठापयन्।

Mantra 9

दिवो न सानु स्तनयन्नचिक्रदद्द्यौश्च यस्य पृथिवी च धर्मभिः । इन्द्रस्य सख्यं पवते विवेविदत्सोमः पुनानः कलशेषु सीदति ॥

दिवो न सानुः स्तनयन्निव क्रन्दति; यस्य धर्मभिः द्यौश्च पृथिवी च व्यवस्थिते तिष्ठतः। इन्द्रस्य सख्यं विविद्य लभमानः सोमः पवमानः प्रवहति; पुना्नः कलशेषु सीदति।

Mantra 10

ज्योतिर्यज्ञस्य पवते मधु प्रियं पिता देवानां जनिता विभूवसुः । दधाति रत्नं स्वधयोरपीच्यं मदिन्तमो मत्सर इन्द्रियो रसः ॥

यज्ञस्य ज्योतिः पवते मधु प्रियं; स देवतानां पिता जनिता च विभूवसुः। स स्वधयोर्द्वयोः अपीच्यं रत्नं दधाति—मदिन्तमः मत्सरः इन्द्रियः रसः।

Mantra 11

अभिक्रन्दन्कलशं वाज्यर्षति पतिर्दिवः शतधारो विचक्षणः । हरिर्मित्रस्य सदनेषु सीदति मर्मृजानोऽविभिः सिन्धुभिर्वृषा ॥

अभिक्रन्दन् वाज्यः कलशं प्रति अर्षति—दिवः पतिः शतधारो विचक्षणः। हरिः सोमो मित्रस्य सदनेषु सीदति; अविभिः सिन्धुभिश्च मर्मृजानो वृषा।

Mantra 12

अग्रे सिन्धूनां पवमानो अर्षत्यग्रे वाचो अग्रियो गोषु गच्छति । अग्रे वाजस्य भजते महाधनं स्वायुधः सोतृभिः पूयते वृषा ॥

अग्रे सिन्धूनां पवमानोऽर्षति, अग्रे वाचोऽग्रियो गोषु गच्छति। अग्रे वाजस्य भजते महाधनं; स्वायुधः सोतृभिः पूयते वृषा॥

Mantra 13

अयं मतवाञ्छकुनो यथा हितोऽव्ये ससार पवमान ऊर्मिणा । तव क्रत्वा रोदसी अन्तरा कवे शुचिर्धिया पवते सोम इन्द्र ते ॥

अयं मतवाञ्छकुनो यथा हितोऽव्ये ससार पवमान ऊर्मिणा। तव क्रत्वा रोदसी अन्तरा कवे शुचिर्धिया पवते सोम इन्द्र ते॥

Mantra 14

द्रापिं वसानो यजतो दिविस्पृशमन्तरिक्षप्रा भुवनेष्वर्पितः । स्वर्जज्ञानो नभसाभ्यक्रमीत्प्रत्नमस्य पितरमा विवासति ॥

द्रापिं वसानो यजतो दिविस्पृशमन्तरिक्षप्रा भुवनेष्वर्पितः। स्वर्जज्ञानो नभसाभ्यक्रमीत्प्रत्नमस्य पितरमा विवासति॥

Mantra 15

सो अस्य विशे महि शर्म यच्छति यो अस्य धाम प्रथमं व्यानशे । पदं यदस्य परमे व्योमन्यतो विश्वा अभि सं याति संयतः ॥

स एषां विशे महि शर्म यच्छति योऽस्य धाम प्रथमं व्यानशे। पदं यदस्य परमे व्योमनि ततो विश्वा अभि सं याति संयतः; सत्यकेन्द्रे परमे प्रतिष्ठिते प्रकृतिः सर्वा युज्यते।

Mantra 16

प्रो अयासीदिन्दुरिन्द्रस्य निष्कृतं सखा सख्युर्न प्र मिनाति संगिरम् । मर्य इव युवतिभिः समर्षति सोमः कलशे शतयाम्ना पथा ॥

प्रो अयासीदिन्दुरिन्द्रस्य निष्कृतं सखा सख्युर्न प्र मिनाति संगिरम्। मर्य इव युवतिभिः समर्षति सोमः कलशे शतयाम्ना पथा॥

Mantra 17

प्र वो धियो मन्द्रयुवो विपन्युवः पनस्युवः संवसनेष्वक्रमुः । सोमं मनीषा अभ्यनूषत स्तुभोऽभि धेनवः पयसेमशिश्रयुः ॥

प्र वो धियो मन्द्रयुवो विपन्युवः पनस्युवः संवसनेष्वक्रमुः। सोमं मनीषा अभ्यनूषत स्तुभोऽभि धेनवः पयसेमशिश्रयुः॥

Mantra 18

आ नः सोम संयतं पिप्युषीमिषमिन्दो पवस्व पवमानो अस्रिधम् । या नो दोहते त्रिरहन्नसश्चुषी क्षुमद्वाजवन्मधुमत्सुवीर्यम् ॥

आ नः सोम संयतं पिप्युषीमिषम्; इन्दो पवस्व पवमानोऽस्रिधम्। या नो दोहते त्रिरहन्नसश्चुषी, क्षुमद्वाजवन्मधुमत्सुवीर्यम्॥

Mantra 19

वृषा मतीनां पवते विचक्षणः सोमो अह्नः प्रतरीतोषसो दिवः । क्राणा सिन्धूनां कलशाँ अवीवशदिन्द्रस्य हार्द्याविशन्मनीषिभिः ॥

वृषा मतीनां पवते विचक्षणः सोमो अह्नः प्रतरीतोषसो दिवः। क्राणा सिन्धूनां कलशाँ अवीवशदिन्द्रस्य हार्द्याविशन्मनीषिभिः॥

Mantra 20

मनीषिभिः पवते पूर्व्यः कविर्नृभिर्यतः परि कोशाँ अचिक्रदत् । त्रितस्य नाम जनयन्मधु क्षरदिन्द्रस्य वायोः सख्याय कर्तवे ॥

मनीषिभिः पवते पूर्व्यः कविर्नृभिर्यतः परि कोशाँ अचिक्रदत्। त्रितस्य नाम जनयन्मधु क्षरदिन्द्रस्य वायोः सख्याय कर्तवे॥

Mantra 21

अयं पुनान उषसो वि रोचयदयं सिन्धुभ्यो अभवदु लोककृत् । अयं त्रिः सप्त दुदुहान आशिरं सोमो हृदे पवते चारु मत्सरः ॥

अयं पुनान उषसो वि रोचयद् अयं सिन्धुभ्योऽभवद् उ लोककृत्। अयं त्रिःसप्त दुदुहान आशिरं सोमो हृदे पवते चारु मत्सरः॥

Mantra 22

पवस्व सोम दिव्येषु धामसु सृजान इन्दो कलशे पवित्र आ । सीदन्निन्द्रस्य जठरे कनिक्रदन्नृभिर्यतः सूर्यमारोहयो दिवि ॥

पवस्व सोम दिव्येषु धामसु सृजान इन्दो कलशे पवित्र आ। सीदन्निन्द्रस्य जठरे कनिक्रदन्नृभिर्यतः सूर्यमारोहयो दिवि॥

Mantra 23

अद्रिभिः सुतः पवसे पवित्र आँ इन्दविन्द्रस्य जठरेष्वाविशन् । त्वं नृचक्षा अभवो विचक्षण सोम गोत्रमङ्गिरोभ्योऽवृणोरप ॥

अद्रिभिः सुतः पवसे पवित्र आँ इन्दविन्द्रस्य जठरेष्वाविशन्। त्वं नृचक्षा अभवो विचक्षण सोम गोत्रमङ्गिरोभ्योऽवृणोरप॥

Mantra 24

त्वां सोम पवमानं स्वाध्योऽनु विप्रासो अमदन्नवस्यवः । त्वां सुपर्ण आभरद्दिवस्परीन्दो विश्वाभिर्मतिभिः परिष्कृतम् ॥

त्वां सोम पवमानं स्वाध्यं विप्रासोऽनु यन्ति, त्वयि चामदन् अवस्यवः। त्वां सुपर्णो दिवः परीत आभरत्, इन्दो, विश्वाभिर्मतिभिः परिष्कृतम्।

Mantra 25

अव्ये पुनानं परि वार ऊर्मिणा हरिं नवन्ते अभि सप्त धेनवः । अपामुपस्थे अध्यायवः कविमृतस्य योना महिषा अहेषत ॥

अव्ये पुनाानं परि वार ऊर्मिणा, हरिं नवन्ते अभि सप्त धेनवः। अपामुपस्थे अध्यायवः कविं ऋतस्य योना महिषा अहेषत।

Mantra 26

इन्दुः पुनानो अति गाहते मृधो विश्वानि कृण्वन्त्सुपथानि यज्यवे । गाः कृण्वानो निर्णिजं हर्यतः कविरत्यो न क्रीळन्परि वारमर्षति ॥

इन्दुः पुनाानो अति गाहते मृधो, विश्वानि कृण्वन् सुपथानि यज्यवे। गाः कृण्वानो निर्निजं हर्यतः, कविरत्यो न क्रीळन् परि वारमर्षति।

Mantra 27

असश्चतः शतधारा अभिश्रियो हरिं नवन्तेऽव ता उदन्युवः । क्षिपो मृजन्ति परि गोभिरावृतं तृतीये पृष्ठे अधि रोचने दिवः ॥

असश्चतः शतधारा अभिश्रियो हरिं नवन्तेऽव ता उदन्युवः। क्षिपो मृजन्ति परि गोभिरावृतं तृतीये पृष्ठे अधि रोचने दिवः॥

Mantra 28

तवेमाः प्रजा दिव्यस्य रेतसस्त्वं विश्वस्य भुवनस्य राजसि । अथेदं विश्वं पवमान ते वशे त्वमिन्दो प्रथमो धामधा असि ॥

तवेमाः प्रजा दिव्यस्य रेतसस्त्वं विश्वस्य भुवनस्य राजसि। अथेदं विश्वं पवमान ते वशे त्वमिन्दो प्रथमो धामधा असि॥

Mantra 29

त्वं समुद्रो असि विश्ववित्कवे तवेमाः पञ्च प्रदिशो विधर्मणि । त्वं द्यां च पृथिवीं चाति जभ्रिषे तव ज्योतींषि पवमान सूर्यः ॥

त्वं समुद्रो असि विश्ववित्कवे तवेमाः पञ्च प्रदिशो विधर्मणि। त्वं द्यां च पृथिवीं चाति जभ्रिषे तव ज्योतींषि पवमान सूर्यः॥

Mantra 30

त्वं पवित्रे रजसो विधर्मणि देवेभ्यः सोम पवमान पूयसे । त्वामुशिजः प्रथमा अगृभ्णत तुभ्येमा विश्वा भुवनानि येमिरे ॥

त्वं पवित्रे रजसो विधर्मणि देवेभ्यः सोम पवमान पूयसे। त्वामुशिजः प्रथमा अगृभ्णत; तुभ्येमानि विश्वा भुवनानि ऋतयुगे येमिरे॥

Mantra 31

प्र रेभ एत्यति वारमव्ययं वृषा वनेष्वव चक्रदद्धरिः । सं धीतयो वावशाना अनूषत शिशुं रिहन्ति मतयः पनिप्नतम् ॥

प्र रेभ एत्यति वारम् अव्ययं; वृषा वनेष्वव चक्रदद्धरिः। सं धीतयो वावशाना अनूषत; शिशुं रिहन्ति मतयः पनिप्नतम्॥

Mantra 32

स सूर्यस्य रश्मिभिः परि व्यत तन्तुं तन्वानस्त्रिवृतं यथा विदे । नयन्नृतस्य प्रशिषो नवीयसीः पतिर्जनीनामुप याति निष्कृतम् ॥

स सूर्यस्य रश्मिभिः परि व्यत तन्तुं तन्वानस्त्रिवृतं यथा विदे। नयन्नृतस्य प्रशिषो नवीयसीः पतिर्जनीनामुप याति निष्कृतम्॥

Mantra 33

राजा सिन्धूनां पवते पतिर्दिव ऋतस्य याति पथिभिः कनिक्रदत् । सहस्रधारः परि षिच्यते हरिः पुनानो वाचं जनयन्नुपावसुः ॥

राजा सिन्धूनां सोमः पवते, पतिः दिवः; ऋतस्य पथिभिर्याति कनीक्रदन्। सहस्रधारः हरिः परितः सिच्यते; पुनानो वाचं जनयन् उपावसुः (अन्तर्वासुधनानि) उपनयति।

Mantra 34

पवमान मह्यर्णो वि धावसि सूरो न चित्रो अव्ययानि पव्यया । गभस्तिपूतो नृभिरद्रिभिः सुतो महे वाजाय धन्याय धन्वसि ॥

हे पवमान, मह्यर्णः इव विशालो धावसि; सूरो न चित्रः, अव्ययानि पव्यया पथ्यानि व्यधावसि। गभस्तिपूतः, नृभिरद्रिभिः सुतः, महे वाजाय (बलसमृद्धये) धन्याय च धन्वसि।

Mantra 35

इषमूर्जं पवमानाभ्यर्षसि श्येनो न वंसु कलशेषु सीदसि । इन्द्राय मद्वा मद्यो मदः सुतो दिवो विष्टम्भ उपमो विचक्षणः ॥

इषमूर्जं च आहरन्, हे पवमान, अभ्यर्षसि; श्येनो न वंसुं प्रति, कलशेषु सीदसि। सुतः इन्द्राय मद्वा मद्यो मदः; दिवो विष्टम्भः, उपमः, विचक्षणः।

Mantra 36

सप्त स्वसारो अभि मातरः शिशुं नवं जज्ञानं जेन्यं विपश्चितम् । अपां गन्धर्वं दिव्यं नृचक्षसं सोमं विश्वस्य भुवनस्य राजसे ॥

सप्त स्वसारो मातरः शिशुं नवं जज्ञाानं जेन्यं विपश्चितम् अभितोऽवस्थाय जनयन्ति। अपां गन्धर्वं दिव्यं नृचक्षसं सोमं विश्वस्य भुवनस्य राजसे शक्त्यै प्रकाशयन्ति॥

Mantra 37

ईशान इमा भुवनानि वीयसे युजान इन्दो हरितः सुपर्ण्यः । तास्ते क्षरन्तु मधुमद्घृतं पयस्तव व्रते सोम तिष्ठन्तु कृष्टयः ॥

ईशान इमानि भुवनानि वीयसे युजान इन्दो हरितः सुपर्ण्यः। तास्ते क्षरन्तु मधुमद्घृतं पयः; तव व्रते सोम तिष्ठन्तु कृष्टयः॥

Mantra 38

त्वं नृचक्षा असि सोम विश्वतः पवमान वृषभ ता वि धावसि । स नः पवस्व वसुमद्धिरण्यवद्वयं स्याम भुवनेषु जीवसे ॥

त्वं नृचक्षा असि सोम विश्वतः; पवमान वृषभ ता वि धावसि। स नः पवस्व वसुमद्धिरण्यवत्, वयं स्याम भुवनेषु जीवसे॥

Mantra 39

गोवित्पवस्व वसुविद्धिरण्यविद्रेतोधा इन्दो भुवनेष्वर्पितः । त्वं सुवीरो असि सोम विश्ववित्तं त्वा विप्रा उप गिरेम आसते ॥

गोवित्पवस्व वसुविद्धिरण्यविद्रे॑तो॒धा इन्दो भुवनेष्वर्पितः। त्वं सुवीरोऽसि सोम विश्ववित्तं त्वा विप्रा उप गिरेम आसते॥

Mantra 40

उन्मध्व ऊर्मिर्वनना अतिष्ठिपदपो वसानो महिषो वि गाहते । राजा पवित्ररथो वाजमारुहत्सहस्रभृष्टिर्जयति श्रवो बृहत् ॥

उन्मध्व ऊर्मिर्वनना अतिष्ठिपदपो वसानो महिषो वि गाहते। राजा पवित्ररथो वाजमारुहत्सहस्रभृष्टिर्जयति श्रवो बृहत्॥

Mantra 41

स भन्दना उदियर्ति प्रजावतीर्विश्वायुर्विश्वाः सुभरा अहर्दिवि । ब्रह्म प्रजावद्रयिमश्वपस्त्यं पीत इन्दविन्द्रमस्मभ्यं याचतात् ॥

स भन्दना उदियर्ति प्रजावतीर्विश्वायुर्विश्वाः सुभरा अहर्दिवि। ब्रह्म प्रजावद्रयिमश्वपस्त्यं पीत इन्दविन्द्रमस्मभ्यं याचतात्॥

Mantra 42

सो अग्रे अह्नां हरिर्हर्यतो मदः प्र चेतसा चेतयते अनु द्युभिः । द्वा जना यातयन्नन्तरीयते नरा च शंसं दैव्यं च धर्तरि ॥

सः अग्रेऽह्नां हरिर्हर्यतो मदः प्रचेतसा चेतयति, द्युभिरनु गच्छति। द्वयोर्जनयोर्मध्ये यातयन्नन्तरीयते; नरा च शंसं दैव्यं च स्तोत्रं धर्तरि समं धार्यते।

Mantra 43

अञ्जते व्यञ्जते समञ्जते क्रतुं रिहन्ति मधुनाभ्यञ्जते । सिन्धोरुच्छ्वासे पतयन्तमुक्षणं हिरण्यपावाः पशुमासु गृभ्णते ॥

अञ्जते व्यञ्जते समञ्जते; क्रतुं रिहन्ति मधुना, मधुनाभ्यञ्जते। सिन्धोरुच्छ्वासे पतयन्तम् उक्षणं हिरण्यपावाः पशुमासु गृभ्णते।

Mantra 44

विपश्चिते पवमानाय गायत मही न धारात्यन्धो अर्षति । अहिर्न जूर्णामति सर्पति त्वचमत्यो न क्रीळन्नसरद्वृषा हरिः ॥

विपश्चिते पवमानाय गायत; मही न धारया अन्धो अर्षति। अहिर्न जूर्णामति सर्पति त्वचम्; अश्यो न क्रीळन्नसरद्वृषा हरिः।

Mantra 45

अग्रेगो राजाप्यस्तविष्यते विमानो अह्नां भुवनेष्वर्पितः । हरिर्घृतस्नुः सुदृशीको अर्णवो ज्योतीरथः पवते राय ओक्यः ॥

अग्रेगोराजाप्यः स्तविष्यते, विमानोऽह्नां भुवनेष्वर्पितः। हरिर्घृतस्नुः सुदृशीकोऽर्णवो ज्योतीरथः पवते राय ओक्यः॥

Mantra 46

असर्जि स्कम्भो दिव उद्यतो मदः परि त्रिधातुर्भुवनान्यर्षति । अंशुं रिहन्ति मतयः पनिप्नतं गिरा यदि निर्णिजमृग्मिणो ययुः ॥

असर्जि स्कम्भो दिव उद्यतो मदः परि त्रिधातुर्भुवनान्यर्षति। अंशुं रिहन्ति मतयः पनिप्नतं गिरा यदि निर्निजमृग्मिणो ययुः॥

Mantra 47

प्र ते धारा अत्यण्वानि मेष्यः पुनानस्य संयतो यन्ति रंहयः । यद्गोभिरिन्दो चम्वोः समज्यस आ सुवानः सोम कलशेषु सीदसि ॥

प्र ते धारा अत्यण्वानि मेष्यः पुना॒नस्य सं॒यतो यन्ति रंहयः। यद्गोभिरिन्दो चम्वोः समज्यस आ सुवानः सोम कलशेषु सीदसि॥

Mantra 48

पवस्व सोम क्रतुविन्न उक्थ्योऽव्यो वारे परि धाव मधु प्रियम् । जहि विश्वान्रक्षस इन्दो अत्रिणो बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥

पवस्व सोम क्रतुविन्न उक्थ्योऽव्यो वारे परि धाव मधु प्रियम् । जहि विश्वान् रक्षस इन्दो अत्रिणो बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥