Rig Veda 10.49.2: Mandala 10, Sukta 49, Mantra 2
Sukta 10.49
Rishi: Indra (self-proclaiming voice)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires scan)
Samhita Patha (Devanagari)
मां धुरिन्द्रं नाम देवता दिवश्च ग्मश्चापां च जन्तवः । अहं हरी वृषणा विव्रता रघू अहं वज्रं शवसे धृष्ण्वा ददे ॥
Transliteration
mā́ṃ dhur índraṃ nā́ma devátā diváś ca gmáś cā́pāṃ ca jantávaḥ | aháṃ harī́ vṛ́ṣaṇā vivrátā raghū́ aháṃ vájraṃ śávase dhṛṣṇv ā́ dade ||
Translation
मां धुरिन्द्रं नाम देवता दिवश्च ग्मश्चापां च जन्तवः । अहं हरी वृषणा विव्रता रघू अहं वज्रं शवसे धृष्ण्वा ददे ॥
Word by Word
माम्me
माम्:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धुरिon the yoke / at the pole (of the chariot)
धुरि:
अधिकारण
TypeNoun
Rootधुरि (प्रातिपदिक; धुर्/धुरा ‘योक्/धुरी, रथ-धुरी’)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
नामby name / as (called)
नाम:
कर्म
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
देवताthe deity
देवता:
कर्ता
TypeNoun
Rootदेवता (प्रातिपदिक)
दिवःof heaven / of the sky
दिवः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौः (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
ग्मःof the earth / of the world
ग्मः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootग्म (प्रातिपदिक; ‘ग्म’ = ‘earth/region’, वैदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
अपाम्of the waters
अपाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
जन्तवःcreatures / living beings
जन्तवः:
कर्ता
TypeNoun
Rootजन्तु (प्रातिपदिक)
अहम्I
अहम्:
कर्ता
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हरीthe two bay steeds
हरी:
कर्म
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
वृषणाthe two mighty/virile ones
वृषणा:
कर्म
TypeAdjective (substantival)
Rootवृषन् (प्रातिपदिक)
विव्रताof wide-ranging ordinances / with far-spread powers
विव्रता:
कर्म
TypeAdjective
Rootवि-व्रत (प्रातिपदिक; ‘व्रत’ = नियम/व्रत, ‘वि-’ = विशेष/विभिन्न)
रघूthe two swift ones
रघू:
कर्म
TypeAdjective
Rootरघु (प्रातिपदिक)
अहम्I
अहम्:
कर्ता
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वज्रम्the thunderbolt
वज्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवज्र (प्रातिपदिक)
शवसेfor strength / for might
शवसे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootशवस् (प्रातिपदिक)
धृष्ण्वाboldly / having dared
धृष्ण्वा:
—
TypeGerund (Absolutive)
Rootधृष् (धातु; ‘to dare, be bold’)
ददेI gave / I have given
ददे:
कर्ता
TypeVerb
Rootदा (धातु; ‘to give’)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
