HomeRig VedaMandala 10Sukta 49Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 10.49

Rishi: Indra (self-proclaiming voice)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires scan)

मां धुरिन्द्रं नाम देवता दिवश्च ग्मश्चापां च जन्तवः । अहं हरी वृषणा विव्रता रघू अहं वज्रं शवसे धृष्ण्वा ददे ॥

मां धु॒रिन्द्रं॒ नाम॑ दे॒वता॑ दि॒वश्च॒ ग्मश्चा॒पां च॑ ज॒न्तव॑: । अ॒हं हरी॒ वृष॑णा॒ विव्र॑ता र॒घू अ॒हं वज्रं॒ शव॑से धृ॒ष्ण्वा द॑दे ॥

mā́ṃ dhur índraṃ nā́ma devátā diváś ca gmáś cā́pāṃ ca jantávaḥ | aháṃ harī́ vṛ́ṣaṇā vivrátā raghū́ aháṃ vájraṃ śávase dhṛṣṇv ā́ dade ||

The gods set me as ‘Indra’ by name—those of heaven, of earth, and of the waters, the beings. I (yoke) the two tawny steeds, two mighty ones of free course and swift movement; I take up the thunderbolt for the force of daring.

माम् । धुः॒ । इन्द्र॑म् । नाम॑ । दे॒वता॑ । दि॒वः । च॒ । ग्मः । च॒ । अ॒पाम् । च॒ । ज॒न्तवः॑ । अ॒हम् । हरी॒ इति॑ । वृष॑णा । विऽव्र॑ता । र॒घू इति॑ । अ॒हम् । वज्र॑म् । शव॑से । धृ॒ष्णु । आ । द॒दे॒ ॥माम् । धुः । इन्द्रम् । नाम । देवता । दिवः । च । ग्मः । च । अपाम् । च । जन्तवः । अहम् । हरी इति । वृषणा । विव्रता । रघू इति । अहम् । वज्रम् । शवसे । धृष्णु । आ । ददे ॥mām | dhuḥ | indram | nāma | devatā | divaḥ | ca | gmaḥ | ca | apām | ca | jantavaḥ | aham | harī iti | vṛṣaṇā | vi-vratā | raghū iti | aham | vajram | śavase | dhṛṣṇu | ā | dade

माम्me
माम्:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धुरिon the yoke / at the pole (of the chariot)
धुरि:
अधिकारण
TypeNoun
Rootधुरि (प्रातिपदिक; धुर्/धुरा ‘योक्/धुरी, रथ-धुरी’)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
नामby name / as (called)
नाम:
कर्म
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
देवताthe deity
देवता:
कर्ता
TypeNoun
Rootदेवता (प्रातिपदिक)
दिवःof heaven / of the sky
दिवः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौः (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Root
ग्मःof the earth / of the world
ग्मः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootग्म (प्रातिपदिक; ‘ग्म’ = ‘earth/region’, वैदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Root
अपाम्of the waters
अपाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Root
जन्तवःcreatures / living beings
जन्तवः:
कर्ता
TypeNoun
Rootजन्तु (प्रातिपदिक)
अहम्I
अहम्:
कर्ता
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हरीthe two bay steeds
हरी:
कर्म
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
वृषणाthe two mighty/virile ones
वृषणा:
कर्म
TypeAdjective (substantival)
Rootवृषन् (प्रातिपदिक)
विव्रताof wide-ranging ordinances / with far-spread powers
विव्रता:
कर्म
TypeAdjective
Rootवि-व्रत (प्रातिपदिक; ‘व्रत’ = नियम/व्रत, ‘वि-’ = विशेष/विभिन्न)
रघूthe two swift ones
रघू:
कर्म
TypeAdjective
Rootरघु (प्रातिपदिक)
अहम्I
अहम्:
कर्ता
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वज्रम्the thunderbolt
वज्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवज्र (प्रातिपदिक)
शवसेfor strength / for might
शवसे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootशवस् (प्रातिपदिक)
धृष्ण्वाboldly / having dared
धृष्ण्वा:
TypeGerund (Absolutive)
Rootधृष् (धातु; ‘to dare, be bold’)
ददेI gave / I have given
ददे:
कर्ता
TypeVerb
Rootदा (धातु; ‘to give’)