
Sukta 1.135
Gautama Rāhūgaṇa (traditional attribution for RV 1.135)
Vāyu (with Indra-Vāyu as associated dyad in the hymn)
Jagatī (probable for RV 1.135; verse shows extended cadence typical of Jagatī)
ऋग्वेदस्य १.१३५ सूक्तं सोमाह्वानात्मकम् अस्ति। अत्र वायुम्—इन्द्रवायू इति युग्मेन सह बहुधा—सुविस्तीर्णे बर्हिषि शीघ्रम् आगन्तुं प्रथमं सोमं च पातुम् आह्वयति। दीप्तानां शीघ्रस्रवणानां सोमधाराणां स्तुतिः क्रियते, यासां ऊर्णामयेन पवित्रेण परिशोधनं तथा प्रवाहः वर्ण्यते। वायोः सूर्यरश्मिसदृशाः अनिवार्याः शक्तयः अपि प्रशंस्यन्ते, याः केनापि निवारयितुं न शक्यन्ते। अस्य सूक्तस्य प्रयोजनं देवतायाः त्वरितागमनं, प्रथमपानं, तथा यजमानानां प्रति बलं, हर्षं, प्रभावी क्रतुम् (इच्छाशक्तिं) च प्रदातुं प्रार्थना इति।
Mantra 1
स्तीर्णं बर्हिरुप नो याहि वीतये सहस्रेण नियुता नियुत्वते शतिनीभिर्नियुत्वते । तुभ्यं हि पूर्वपीतये देवा देवाय येमिरे । प्र ते सुतासो मधुमन्तो अस्थिरन्मदाय क्रत्वे अस्थिरन् ॥
स्तीर्णं बर्हिर् उप नो याहि वीतये, सहस्रेण नियुता नियुत्वते, शतीनीभिर् नियुत्वते। तुभ्यं हि पूर्वपीतये देवा देवाय येमिरे। प्र ते सुतासो मधुमन्तो अस्थिरन्, मदाय क्रत्वे अस्थिरन्।
Mantra 2
तुभ्यायं सोमः परिपूतो अद्रिभिः स्पार्हा वसानः परि कोशमर्षति शुक्रा वसानो अर्षति । तवायं भाग आयुषु सोमो देवेषु हूयते । वह वायो नियुतो याह्यस्मयुर्जुषाणो याह्यस्मयुः ॥
तुभ्यायं सोमः परिपूतो अद्रिभिः, स्पार्हा वसानः परि कोशम् अर्षति, शुक्रा वसानो अर्षति। तवायं भाग आयुषु, सोमो देवेषु हूयते। वह वायो नियुतो याह्यस्मयुः, जुषाणो याह्यस्मयुः।
Mantra 4
आ वां रथो नियुत्वान्वक्षदवसेऽभि प्रयांसि सुधितानि वीतये वायो हव्यानि वीतये । पिबतं मध्वो अन्धसः पूर्वपेयं हि वां हितम् । वायवा चन्द्रेण राधसा गतमिन्द्रश्च राधसा गतम् ॥
आ वां रथो नियुत्वान् वक्षदवसेऽभि प्रयांसि सुधितानि वीतये, वायो हव्यानि वीतये। पिबतं मध्वो अन्धसः; पूर्वपेयं हि वां हितम्। वायवा चन्द्रेण राधसा गतम्; इन्द्रश्च राधसा गतम्।
Mantra 5
आ वां धियो ववृत्युरध्वराँ उपेममिन्दुं मर्मृजन्त वाजिनमाशुमत्यं न वाजिनम् । तेषां पिबतमस्मयू आ नो गन्तमिहोत्या । इन्द्रवायू सुतानामद्रिभिर्युवं मदाय वाजदा युवम् ॥
आ वां धियो ववृत्युरध्वराँ उपेमम्; इमम् इन्दुं मर्मृजन्त, वाजिनम् आशुमत्यं न वाजिनम्। तेषां पिबतमस्मयू; आ नो गन्तमिहोत्या। इन्द्रवायू सुतानाम् अद्रिभिर् युवं मदाय; वाजदा युवम्।
Mantra 6
इमे वां सोमा अप्स्वा सुता इहाध्वर्युभिर्भरमाणा अयंसत वायो शुक्रा अयंसत । एते वामभ्यसृक्षत तिरः पवित्रमाशवः । युवायवोऽति रोमाण्यव्यया सोमासो अत्यव्यया ॥
इमे वां सोमाः अप्स्वा सुताः; इहाध्वर्युभिर्भरमाणा अयंसत, वायो शुक्रा अयंसत। एते वामभ्यसृक्षत तिरः पवित्रम् आशवः। युवायवोऽति रोमाण्यव्यया; सोमासो अत्यव्यया।
Mantra 7
अति वायो ससतो याहि शश्वतो यत्र ग्रावा वदति तत्र गच्छतं गृहमिन्द्रश्च गच्छतम् । वि सूनृता ददृशे रीयते घृतमा पूर्णया नियुता याथो अध्वरमिन्द्रश्च याथो अध्वरम् ॥
अति वायो ससतो याहि शश्वतो; यत्र ग्रावा वदति तत्र गच्छतं, गृहमिन्द्रश्च गच्छतम्। वि सूनृता ददृशे, रीयते घृतम्; आ पूर्णया नियुता याथो अध्वरम्, इन्द्रश्च याथो अध्वरम्॥
Mantra 8
अत्राह तद्वहेथे मध्व आहुतिं यमश्वत्थमुपतिष्ठन्त जायवोऽस्मे ते सन्तु जायवः । साकं गावः सुवते पच्यते यवो न ते वाय उप दस्यन्ति धेनवो नाप दस्यन्ति धेनवः ॥
अत्राह तद्वहेथे मध्व आहुतिं, यमश्वत्थमुपतिष्ठन्त जायवोऽस्मे ते सन्तु जायवः। साकं गावः सुवते, पच्यते यवो; न ते वाय उप दस्यन्ति धेनवो, नाप दस्यन्ति धेनवः॥
Mantra 9
इमे ये ते सु वायो बाह्वोजसोऽन्तर्नदी ते पतयन्त्युक्षणो महि व्राधन्त उक्षणः । धन्वञ्चिद्ये अनाशवो जीराश्चिदगिरौकसः । सूर्यस्येव रश्मयो दुर्नियन्तवो हस्तयोर्दुर्नियन्तवः ॥
इमे ये ते सु वायो बाह्वोजसोऽन्तर्नदी ते पतयन्त्युक्शणो महि व्राधन्त उक्षणः। धन्वञ्चिद्ये अनाशवो जीराश्चिदगिरौकसः। सूर्यस्येव रश्मयो दुर्नियन्तवो हस्तयोर्दुर्नियन्तवः॥
The hymn is primarily addressed to Vāyu (the Wind/Breath), with Indra-Vāyu appearing as an associated pair in the Soma-ritual context.
In Soma rites Vāyu is traditionally invited to drink first (pūrvapā/pūrvapītaye), meaning the offering is prepared for his swift arrival at the earliest pressing to quicken vitality and exhilaration.
It refers to Soma being clarified through the woolen strainer (pavitra/āvya). The image of swift streams running beyond the filter highlights purity, brightness, and readiness for offering to the deity.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.