
Sukta 1.103
Kutsa Āṅgirasa (traditional attribution)
Indra
Triṣṭubh
अयं सूक्तः इन्द्रस्य परां दूरव्यापिनीं महिमानं स्तौति—या पृथिव्यां दिवि च एकं संयुक्तं लिङ्गमिव प्रवर्तते। इन्द्रस्य वीर्ये श्रद्धां जनयितुं तस्य हितकराणि आविष्कारकर्माणि स्मारयति—गवां अश्वानां ओषधीनां अपां वनानां च लब्धिं—तथा अवरोधकशत्रून् प्रति तस्य जयांश्च। अन्त्यऋचि तु आशीर्वादं विस्तरयति; मित्रं वरुणम् अदितिं सिन्धुं पृथिवीं द्यां च आहूय उपासकानां कृते प्राप्तं विजयम् अधिकं वर्धयति।
Mantra 1
तत्त इन्द्रियं परमं पराचैरधारयन्त कवयः पुरेदम् । क्षमेदमन्यद्दिव्यन्यदस्य समी पृच्यते समनेव केतुः ॥
तत्ते इन्द्रियं परमं पराचैरधारयन्त कवयः पुरेदम्। क्षमेदमन्यद्दिव्यन्यदस्य समी पृच्यते समनेव केतुः॥
Mantra 2
स धारयत्पृथिवीं पप्रथच्च वज्रेण हत्वा निरपः ससर्ज । अहन्नहिमभिनद्रौहिणं व्यहन्व्यंसं मघवा शचीभिः ॥
स धारयत्पृथिवीं पप्रथच्च वज्रेण हत्वा निरपः ससर्ज। अहन्नहिमभिनद्रौहिणं व्यहन् व्यंसं मघवा शचीभिः॥
Mantra 3
स जातूभर्मा श्रद्दधान ओजः पुरो विभिन्दन्नचरद्वि दासीः । विद्वान्वज्रिन्दस्यवे हेतिमस्यार्यं सहो वर्धया द्युम्नमिन्द्र ॥
स जातूभर्मा श्रद्धधान ओजः पुरो विभिन्दन्नचरद्वि दासीः। विद्वान्वज्रिन्दस्यवे हेतिमस्यार्यं सहो वर्धया द्युम्नमिन्द्र॥
Mantra 4
तदूचुषे मानुषेमा युगानि कीर्तेन्यं मघवा नाम बिभ्रत् । उपप्रयन्दस्युहत्याय वज्री यद्ध सूनुः श्रवसे नाम दधे ॥
तदेतन्मानुषा युगान्यनु प्रोचुः—कीर्तनीयम् मघवतः नाम बिभ्रतः। वज्री दस्युहत्या उपप्रययौ, यदा हि सूनुः श्रवसे (यशसे) नाम स्वयम् अधत्त।
Mantra 5
तदस्येदं पश्यता भूरि पुष्टं श्रदिन्द्रस्य धत्तन वीर्याय । स गा अविन्दत्सो अविन्ददश्वान्त्स ओषधीः सो अपः स वनानि ॥
तदस्येदं पश्यत—भूरि पुष्टम्। इन्द्रस्य वीर्याय श्रद्धां धत्त। स गाः अविन्दत्, स अश्वान् अविन्दत्; स ओषधीः, स आपः, स वनानि अविन्दत्।
Mantra 6
भूरिकर्मणे वृषभाय वृष्णे सत्यशुष्माय सुनवाम सोमम् । य आदृत्या परिपन्थीव शूरोऽयज्वनो विभजन्नेति वेदः ॥
भूरिकर्मणे वृषभाय वृष्णे सत्यशुष्माय सोमं सुनवाम। यः आदृत्य परिपन्थीव शूरः अयज्वनः विभजन् एति—स वेद।
Mantra 7
तदिन्द्र प्रेव वीर्यं चकर्थ यत्ससन्तं वज्रेणाबोधयोऽहिम् । अनु त्वा पत्नीर्हृषितं वयश्च विश्वे देवासो अमदन्ननु त्वा ॥
तदिन्द्र प्रेव वीर्यं चकर्थ यत् ससन्तं वज्रेणाबोधयोऽहिम्। अनु त्वा पत्नीर् हृषितं वयश्च विश्वे देवासो अमदन्ननु त्वा॥
Mantra 8
शुष्णं पिप्रुं कुयवं वृत्रमिन्द्र यदावधीर्वि पुरः शम्बरस्य । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥
शुष्णं पिप्रुं कुयवं वृत्रमिन्द्र यदावधीर्वि पुरः शम्बरस्य। तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः॥
It proclaims Indra’s supreme power as one force working in both heaven and earth, and it asks that his victories bring increase, prosperity, and protection to the worshippers.
These represent the basic supports of life and prosperity; the hymn says Indra ‘finds’ or releases them, meaning he removes obstacles so abundance can return to the world.
The closing prayer broadens the blessing beyond Indra alone, calling on cosmic order (Mitra-Varuṇa), boundless protection (Aditi), the life-giving river (Sindhu), and the two great supports (Earth and Heaven) to strengthen the gained victory.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.