Adhyaya 16

Verse 1

तारक उवाच । राज्येन बुद्बुदाभेन स्त्रीभिरक्षैश्च पानकैः । मोहितो जन्म लब्ध्वात्र त्यजते पौरुषं नरः

တာရက ပြောသည်— “ပူဖောင်းကဲ့သို့ ခဏတာသာရှိသော အာဏာရာဇ్య၊ မိန်းမများ၊ လောင်းကစားနှင့် အရက်သောက်ခြင်းတို့ကြောင့် မောဟဖြစ်သွားသော လူသည်၊ ဤလောက၌ မွေးဖွားလာခြင်းကို ရရှိထားသော်လည်း စစ်မှန်သော ပုရుషသတ္တိကို စွန့်ပစ်လေ၏။”

Verse 2

जन्म तस्य वृथा सर्वमाकल्पांतं न संशयः

သူ၏ဘဝတစ်လျှောက်လုံးသည် ကာလပအဆုံးတိုင်အောင် အလဟဿဖြစ်၏—ဤအပေါ် သံသယမရှိ။

Verse 3

मातापितृभ्यां न करोति कामान्बन्धूनशोकान्न करोति यो वा । कीर्तिं हि वा नार्जयते न मानं नरः स जातोऽपि मृतोऽत्र लोके

မိဘတို့၏ သင့်တော်သော ဆန္ဒကို မဖြည့်ဆည်းသူ၊ ဆွေမျိုးသားချင်းတို့ကို ဝမ်းနည်းမှုကင်းစေမထားသူ၊ ဂုဏ်သတင်းလည်း မရ၊ ဂုဏ်သိက္ခာလည်း မရသူ—ထိုသူသည် မွေးဖွားခဲ့သော်လည်း ဤလောက၌ သေသူနှင့်တူ၏။

Verse 4

तस्माज्जयायामरपुंगवानां त्रैलोक्यलक्ष्मीहरणाय शीघ्रम् । संयोज्यतां मे रथमष्टचक्रं बलं च मे दुर्जयदैत्यचक्रम्

ထို့ကြောင့် အမရတို့အထဲမှ အထွတ်အမြတ်တို့ကို အောင်မြင်ရန်နှင့် သုံးလောက၏ လက္ခမီကို လျင်မြန်စွာ သိမ်းယူရန်၊ ငါ၏ ဘီးရှစ်ဘီး ရထားကို ချည်နှောင်စေကြ၊ ထို့ပြင် မအနိုင်ယူနိုင်သော ဒೈတျယတို့၏ စက်ဝိုင်းတပ်တော်ဖြစ်သည့် ငါ၏ စစ်တပ်ကို စုစည်းစေကြ။

Verse 5

ध्वजं च मे कांचनपट्टबन्धं छत्रं च मे मौक्तिकजालबद्धम् । अद्याहमासां सुरकामिनीनां धम्मील्लकांश्चाग्रथितान्करिष्ये

ငါ၏ အလံကို ရွှေကြိုးပတ်ဖြင့် ချည်နှောင်စေကြ၊ ငါ၏ ထီးကိုလည်း ပုလဲကွန်ယက်ဖြင့် ချည်တုပ်စေကြ။ ယနေ့ ငါသည် နတ်တို့၏ ချစ်သူ မိုးကောင်းကင်မိန်းမများ၏ ဆံထုံးများ (ဓမ္မီလ္လက) ကို အရှေ့တွင်ပင် ချည်ယှက်ပေါင်းစည်းမည်။

Verse 6

यथा पुरा मर्कटको जनन्यास्तस्याश्च सत्येन तु तारकः स्याम्

«အတိတ်ကာလ၌ မိခင်၏ သစ္စာတရားကြောင့် မျောက်ကလေးကို ကာကွယ်ပေးခဲ့သကဲ့သို့၊ ထိုသစ္စာ၏ အင်အားဖြင့် ငါလည်း “တာရက” —ကယ်တင်ရှင်— ဖြစ်ပါစေ»။

Verse 7

नारद उवाच । तारकस्य वचः श्रुत्वा ग्रसनोनाम दानवः । सेनानीर्दैत्यराजस्य तथा चक्रेऽविलंबितम्

နာရဒ မဟာရ္ရှီက ဆိုသည်— တာရက၏စကားကို ကြားသိပြီးနောက် ဒိုင်တျရာဇာ၏ စစ်မူးချုပ်ဖြစ်သော ဂရသန အမည်ရှိ ဒာနဝသည် အမိန့်အတိုင်း ချက်ချင်း မနှောင့်နှေးဘဲ ဆောင်ရွက်하였다။

Verse 8

आहत्य भेरीं गम्भीरां दैत्यानाहूय सत्वरः । सज्जं चक्रे रथं दैत्यो दैत्यराजस्य धीमतः

အသံနက်ရှိုင်းသော စစ်ဘဲရီကို ထိုးကာ ဒိုင်တျများကို အလျင်အမြန် ခေါ်ယူပြီး ထိုဒာနဝသည် ဉာဏ်ပညာရှိသော ဒိုင်တျရာဇာ၏ ရထားကို အဆင်သင့် ပြင်ဆင်하였다။

Verse 9

गरुडानां सहस्रेण गरुडोपमितत्विषा । ते हि पुत्राः सुपर्णस्य संस्थिता मेरुकन्दरे

ဂရုဍတစ်ထောင်နှင့်အတူ၊ ဂရုဍကိုယ်တိုင်နှင့်တူသော တောက်ပမှုဖြင့် လင်းလက်ကြပြီး—သူတို့သည် စုပဏ္ဏ၏ သားများဖြစ်ကာ—မေရုတောင်၏ ဂူအတွင်း၌ တပ်စွဲနေကြသည်။

Verse 10

विजित्य दैत्यराजेन वाहनत्वे प्रकल्पिताः । अष्टाष्टचक्रः सरथश्चतुर्योजनविस्तृतः

ဒိုင်တျရာဇာက အနိုင်ယူနှိမ်နင်းပြီးနောက် သူတို့ကို သူ၏ ယာဉ်တင်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ထိုရထားသည် ကားဘီး ရှစ်နှင့်ရှစ်၊ စုစုပေါင်း ဆယ့်ခြောက်ဘီးပါ၍ အကျယ် လေးယောဇနာတိုင်အောင် ပြန့်ကျယ်သည်။

Verse 11

नानाक्रीडागृहयुतो गीतवाद्यमनोहरः । गंधर्वनगराकारः संयुक्तः प्रत्यदृस्यत

ကစားရုံအိမ်များစွာဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားပြီး သီချင်းနှင့် တူရိယာသံတို့ကြောင့် စိတ်ကိုဖမ်းစားလှပကာ ဂန္ဓဗ္ဗနဂရကဲ့သို့ ပုံသဏ္ဍာန်ဖြင့် အစုံအလင် ပြည့်စုံစွာ ထင်ရှားပေါ်လွင်နေသည်။

Verse 12

आजग्मुस्तत्र दैत्याश्च दशा चंडपराक्रमाः । कोटिकोटिपरिवारा अन्ये च बहवो रणे

ထိုအခါ ရဲရင့်ကြမ်းတမ်းသော ဒိုင်တျာ ဆယ်ယောက်တို့ လာရောက်ကြ၏။ ထို့ပြင် စစ်မြေပြင်၌ အခြားများစွာလည်း ရှိ၍ တစ်ဦးချင်းစီတွင် ကောဋိကောဋိသော အဖော်အပါးများ ဝန်းရံကာ တိုက်ပွဲအတွက် ပြင်ဆင်လာကြ၏။

Verse 13

तेषामग्रेसरो जम्भः कुजम्भोनंतरस्तथा । महिषः कुञ्जरो मेषः कालनेमिर्निमिस्तथा

သူတို့အနက် ရှေ့တန်းဦးဆောင်သူမှာ ဇမ္ဘ (Jambha) ဖြစ်၏။ ထို့နောက် ကုဇမ္ဘ (Kujambha) လာပြီး၊ ထို့ပြင် မဟိဿ (Mahiṣa)၊ ကုဉ္ဇရ (Kuñjara)၊ မေဿ (Meṣa) နှင့် ကာလနေမိ (Kālanemi)၊ နိမိ (Nimi) တို့လည်း ပါဝင်ကြ၏။

Verse 14

मथनो जंभकः शुम्भो दैत्येंद्रा दश नायकाः । दैत्येंद्रा गिरिवर्ष्माणः संति चंडपराक्रमाः

မထန (Mathana)၊ ဇမ္ဘက (Jaṃbhaka) နှင့် ရှုမ္ဘ (Śumbha) တို့အပါအဝင် ဒိုင်တျာတို့၏ အရှင်မင်းများဖြစ်သော ခေါင်းဆောင် ဆယ်ဦး ရှိကြ၏။ သူတို့သည် တောင်တန်းကဲ့သို့ ကိုယ်ခန္ဓာကြီးမား၍ ရဲရင့်ကြမ်းတမ်းသော အင်အားရှိကြ၏။

Verse 15

नानाविधप्रहरणा नानाशस्त्रास्त्रपारगाः । तारकस्याभवत्केतुर्बहूरूपो महाभयः

သူတို့သည် လက်နက်မျိုးစုံကို ကိုင်ဆောင်၍ အာယုဓနှင့် အာஸ္တရ မျိုးစုံတွင် ကျွမ်းကျင်ကြ၏။ ထိုအခါ တာရက (Tāraka) ၏ ကေတု—အလံတော်—သည် ပုံသဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုးဖြင့် ပေါ်ထွန်းလာကာ အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် ဖြစ်၏။

Verse 16

क्वचिच्च राक्षसो घोरः पिशाचध्वांक्षगृध्रकः । एवं बहुविधाकारः स केतुः प्रत्यदृश्यत

တစ်ခါတစ်ရံ အလံတော်သည် ကြောက်မက်ဖွယ် ရာක්ෂသ (rākṣasa) အဖြစ် ပေါ်လာ၏။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် ပိသာစ (piśāca)၊ ကျီး (crow) သို့မဟုတ် ဂြဓ္ဓ (vulture) အဖြစ် ပေါ်လာ၏။ ထို့ကြောင့် ပုံသဏ္ဌာန်မျိုးစုံယူသော ထိုကေတုကို ထပ်ခါထပ်ခါ မြင်တွေ့ရ၏။

Verse 17

केतुना मकरेणापि सेनानीर्ग्रसनो बभौ । पैशाचं यत्र वदनं जंभस्यासीदयस्मयम्

မကရာကို အလံအမှတ်အသားအဖြစ် ထားသော စစ်ခေါင်းဆောင် ဂြာသနာ သည် တောက်ပထင်ရှားလာ၏။ ထိုနေရာ၌ ဇမ္ဘ၏ မျက်နှာသည် ပိသာစကဲ့သို့ ကြမ်းတမ်း၍ သံကဲ့သို့ ခိုင်မာ၏။

Verse 18

खरो विधुतलांगूलः कुजम्भस्याभवद्ध्वजे । महिषस्य च गोमायुः कांतो हैमस्तथां बभौ

ကူဇမ္ဘ၏ အလံပေါ်တွင် အမြီးကို လှုပ်ခတ်နေသော မြည်းတစ်ကောင် ရှိ၏။ မဟိષအတွက်မူ ရွှေရောင်တောက်ပသော မြေခွေး (ဂိုမాయု) ကို အမှတ်အသားအဖြစ် မြင်ရ၏။

Verse 19

गृध्रो वै कुंजरस्यासीन्मेषस्याभूच्च राक्षसः । कालनेमेर्महाकालो निमेरासीन्महातिमिः

ကుంజရအတွက် အမှတ်အသားမှာ ငှက်ကောင် (ဂૃဓ္ရ) ဖြစ်၏။ မေṣအတွက်မူ ရာක්ෂသ ဖြစ်၏။ ကာလနေမိအတွက် မဟာကာလ ဖြစ်ပြီး၊ နိမိအတွက် မဟာအမှောင် (မဟာတိမိ) ဖြစ်၏။

Verse 20

राक्षसी मथनस्यापि ध्वांक्षोऽभूज्जंभकस्य च । महावृकश्च शुम्भस्य ध्वजा एवंविधा बभुः

မထန၏ အလံပေါ်တွင်လည်း ရာක්ෂသီ တစ်ဦး ရှိ၏။ ဇမ္ဘက၏ အလံပေါ်တွင် ကျီးကန်း ရှိ၏။ ရှုမ္ဘ၏ အလံပေါ်တွင် မဟာဝೃက (ဝံပုလွေကြီး) ရှိ၏။ ထိုသို့သော အလံများကို သူတို့ ထင်ရှားစွာ ထုတ်ဖော်ခဲ့၏။

Verse 21

अनेकाकारविन्यासादन्येषां च ध्वजा भवन् । शतेन शीघ्रवेगानां व्याघ्राणां हेममालिनाम्

ပုံသဏ္ဌာန်မျိုးစုံကို စီမံတင်ဆက်သဖြင့် အခြားသူတို့၏ အလံများလည်း ပေါ်ထွန်းလာ၏—ရွှေမော်လီများ ဆင်ယင်ထားသော အမြန်နှုန်းမြင့် ကျားတစ်ရာက ဆွဲယူသွားသကဲ့သို့။

Verse 22

ग्रसनस्य रथो युक्तो महामेघरवो बभौ । शतेन चापि सिंहानां रथो जंभस्य योजितः

ဂရာသန၏ ရထားကို ချည်နှောင်တပ်ဆင်ရာ မဟာမိုးတိမ်ကြီး၏ မြည်သံကဲ့သို့ ဟုန်းဟုန်းမြည်လေ၏။ ဂျမ္ဘ၏ ရထားကိုလည်း ခြင်္သေ့တစ်ရာဖြင့် ယုတ်တပ်ခဲ့သည်။

Verse 23

कुजंभस्य रथो युक्तः पिशाचवदनैः खरैः । तावद्भिर्महिषस्योष्टैर्गजस्य च हयैर्युतः

ကုဇမ္ဘ၏ ရထားကို ပိသာစမျက်နှာကဲ့သို့ မျက်နှာရှိသော မြည်းများဖြင့် ချည်နှောင်တပ်ဆင်하였다။ ထိုနည်းတူ မဟိṣ၏ ရထားကို ကုလားအုတ်များဖြင့်၊ ဂဇ၏ ရထားကိုလည်း အရေအတွက်တူညီသော မြင်းများဖြင့် ယုတ်တပ်하였다။

Verse 24

मेषस्य द्वीपिभिर्भीमैः कुञ्जरैः कालनेमिनः । पर्वतं वै समारूढो निश्चित्य विधृतं गजैः

မေṣ၏ ရထားကို ကြောက်မက်ဖွယ် ကျားသစ်များဖြင့် ဆွဲစေ하였다။ ကာလနေမိ၏ ရထားကိုတော့ ဆင်များဖြင့် ဆွဲစေ하였다။ သူသည် ဆင်များက ထောက်တည်၍ ခိုင်မြဲစေထားသော တောင်တစ်လုံးပေါ်သို့ ဆုံးဖြတ်ချက်ချပြီး တက်ရောက်하였다။

Verse 25

चतुर्दंष्ट्रैर्गंधवद्भिश्चर्भिर्मेघसन्निभैः । शतहस्तायते कृष्णे तुरंगे हेमभूषणे

မိုးတိမ်ကဲ့သို့ မဲမှောင်၍ အနံ့သင်းသော လေးစွယ်ရှိသတ္တဝါများနှင့်အတူ၊ ရွှေအလှဆင်ထားသော လက်တစ်ရာအလျားရှိ အနက်ရောင် မြင်းတစ်ကောင်ကို သူ စီးနင်း하였다။

Verse 26

सितचामरजालेन शोभिते पुष्पदामनि । मथनोनाम दैत्येन्द्रः पाशहस्तो व्यराजत

အဖြူရောင် ချမရပန်ကာများ၏ ကွန်ယက်ဖြင့် အလှဆင်၍ ပန်းကုံးများဖြင့် တောက်ပနေသော မထနနာမ ဒೈတျယအင်္ဒြာသည် လက်တွင် ပာရှ (ကြိုးကွင်း) ကို ကိုင်လျက် ထင်ရှားတောက်ပ하였다။

Verse 27

किंकिणीमालिनं चोष्ट्रमारूढोऽभूच्च जंभकः । कालमुंचं महामेघमारूढः शुम्भदानवः

ဂျမ္ဘကလည်း ခေါင်းလောင်းသံတင်တင်မြည်သော ခေါင်းလောင်းကွင်းတန်းဆင်ထားသည့် ကုလားအုတ်ပေါ်စီး၍ ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ထို့ပြင် ဒါနဝ ရှုမ္ဘသည် ကာလဗိနာသကို သွန်းလောင်းသကဲ့သို့ ထင်ရသော မဟာမိုးတိမ်ပေါ်စီးကာ ရှေ့သို့ တိုးဝင်လာ၏။

Verse 28

अन्ये च दानवा वीरा नानावाहनहेतयः । प्रचण्डचित्रवर्माणः कुण्डलोष्णीषभूषिताः

အခြားသော သူရဲကောင်း ဒါနဝများလည်း အမျိုးမျိုးသော စီးနင်းယာဉ်နှင့် လက်နက်တို့ဖြင့် လာရောက်ကြ၏။ သူတို့သည် ကြမ်းတမ်းသန်မာ၍ အရောင်စုံ သံချပ်ကာဝတ်ဆင်ကာ နားကပ်နှင့် ခေါင်းအုပ်အမြင့်တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားကြ၏။

Verse 29

नानाविधोत्तरासंगा नानामाल्यविभूषणाः । नानासुगंधगंधाढ्या नानाबंधिशतस्तुताः

သူတို့သည် အမျိုးမျိုးသော အဝတ်အုပ်နှင့် အဆက်အသွယ်တန်ဆာများကို ဝတ်ဆင်ကြပြီး ပန်းကုံးနှင့် အလှဆင်ပစ္စည်းမျိုးစုံဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားကြ၏။ အနံ့သာမွှေးရနံ့ မျိုးစုံကြွယ်ဝကာ ကိုယ်ပိုင် ဂီတကဗျာဆရာများက မရေတွက်နိုင်အောင် ချီးမွမ်းကြ၏။

Verse 30

नानावाद्यपरिस्यंदसाग्रेसरमहारथाः । नानाशौर्यकथासक्तास्तस्मिन्सैन्ये महारथाः

ထိုစစ်တပ်အတွင်း၌ တီးဝိုင်းသံမျိုးစုံ စီးဆင်းမြည်ဟည်းနေသည့် အရှေ့တန်းကို ဦးဆောင်သော မဟာရထားစစ်သူရဲများ ရှိကြ၏။ ထိုအင်အားကြီး စစ်သူရဲတို့သည် သတ္တိဗိုလ်ကောင်းမှု အကြောင်းအရာမျိုးစုံကို ပြောဆိုရင်း စိတ်နှစ်မြုပ်နေကြ၏။

Verse 31

तद्बलं दैत्यसिंहस्य भीमरूपं व्यदृश्यत । भूमिरेणुसमालिंगत्तुरंगरथपत्तिकम्

ထို့နောက် ဒೈတျယတို့အနက် စင်္ဟာတော်ကဲ့သို့သော သူ၏တပ်အင်အားသည် ကြောက်မက်ဖွယ် ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် ထင်ရှားလာ၏။ မြင်းများ၊ ရထားများနှင့် ခြေလျင်တပ်တို့ ထူထပ်စွာ လှုပ်ရှားရာမှ ထလာသော ဖုန်မှုန့်က မြေပြင်ကို အလျားလိုက် ဖက်တွယ်ထားသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 32

स च दैत्येश्वरः क्रुद्धः समारूढो महारथम् । दशभिः शुशुबे दैत्यैर्दशबाहुरिवेश्वरः । जगद्धंतुं प्रवृत्तो वा प्रतस्थेऽसौ सुरान्प्रति

ထိုဒೈတျာတို့၏အရှင်သည် ဒေါသထွက်ကာ မဟာရထကြီးပေါ်သို့ တက်စီး하였다။ ဒೈတျာ ဆယ်ယောက်က ဝန်းရံသဖြင့် လက်ဆယ်လက်ရှိ အရှင်ကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်၍၊ လောကကို ဖျက်ဆီးမည်ဟူသကဲ့သို့ ဒေဝတို့ကို တိုက်ခိုက်ရန် ထွက်ခွာသွား하였다။

Verse 33

एतस्मिन्नंतरे वायुर्देवदूतः सुरालयम् । दृष्ट्वा तद्दानव बलं जगामेंद्रस्य शंसितुम्

ထိုအချိန်တွင် ဒေဝတို့၏တမန် ဝါယုသည် ဒေဝတို့၏နန်းတော်သို့ သွား하였다။ ထို ဒာနဝ စစ်အင်အားကို မြင်ပြီးနောက် အင်ဒြာထံ သတင်းပို့ရန် သွား하였다။

Verse 34

स गत्वा तु सभां दिव्यां महेंद्रस्य महात्मनः । शशंस मध्ये देवानामिदं कार्यमुपस्थितम्

ထို့နောက် သူသည် မဟာအတ္မာ မဟာအင်ဒြာ၏ သာယာသန့်ရှင်းသော အစည်းအဝေးခန်းမသို့ ရောက်သွားပြီး၊ ဒေဝတို့အလယ်တွင် “ဤအရေးကြီးသော ကိစ္စ ပေါ်ပေါက်လာပြီ” ဟု ကြေညာ하였다။

Verse 35

तच्छ्रुत्वा देवराजः स निमीलितविलोचनः । बृहस्पतिमुवाचेदं वाक्यं काले महामतिः

ထိုသတင်းကို ကြားသော် ဒေဝရာဇာသည် မျက်လုံးပိတ်ကာ စဉ်းစားတိတ်ဆိတ်နေ하였다။ ထို့နောက် အချိန်ကိုက် အကြံဉာဏ်ပေးတတ်သော ပညာရှိသည် ဗြဟ္စပတိထံ ဤစကားကို ပြော하였다။

Verse 36

इन्द्र उवाच । संप्राप्तोऽतिविमर्दोऽयं देवानां दानवैः सह । कार्यं किमत्र तद्ब्रुहि नीत्युपायोपबृंहितम्

အင်ဒြာက ပြောသည်— “ဒေဝတို့နှင့် ဒာနဝတို့အကြား ပြင်းထန်သော တိုက်ပွဲကြီး ပေါ်ပေါက်လာပြီ။ နီတိနှင့် မဟာဗျူဟာတို့ဖြင့် ခိုင်မာစွာ ထောက်ပံ့ထားသော နည်းလမ်းအရ ဤနေရာတွင် ဘာလုပ်သင့်သည်ကို ငါ့အား ပြောပါ။”

Verse 37

एतच्छ्रुत्वा च वचनं महेंद्रस्य गिरांपतिः । प्रत्युवाच महाभागो बॉहस्पति रुदारधीः

မဟာဣန္ဒြ၏ စကားကို ကြားသိပြီးနောက်၊ ဝါစာ၏ အရှင် ဘృဟသ္ပတိသည် ကံကောင်းမြတ်သူ၊ ဉာဏ်တည်ကြည်၍ ခွဲခြားသိမြင်နိုင်သူအဖြစ် ပြန်လည်ဖြေကြား하였다။

Verse 38

बृहस्पतिरुवाच । सामपूर्वं स्मृता नीतिश्चतुरंगामनीकिनीम् । जिगीषतां सुरश्रेष्ठ स्थितिरेषा सनातनी

ဘૃဟသ္ပတိက မိန့်တော်မူသည်– «အို နတ်တို့အထက်မြတ်သူ၊ အောင်မြင်လိုသူ၏ နীতিသည် စာမ (ညှိနှိုင်းသဘောတူမှု) ဖြင့် အစပြု၍ စစ်တပ်လေးမျိုး (စတုရင်္ဂ) အပေါ် သုံးစွဲရသည်ဟု မှတ်သားထားကြ၏။ ဤသည်မှာ အနိုင်ယူလိုသူတို့အတွက် အစဉ်အလာတည်မြဲသော နည်းလမ်းဖြစ်သည်။»

Verse 39

साम दानं च भेदश्च चतुर्थो दंड एव च । नीतौ क्रमात्प्रयोज्याश्च देशकालविशेषतः

«စာမ (ညှိနှိုင်းခြင်း)၊ ဒာန (လက်ဆောင်ပေးခြင်း)၊ ဘေဒ (ခွဲခြားစေခြင်း) နှင့် စတုတ္ထ ဒဏ္ဍ (အပြစ်ပေးခြင်း/အင်အားသုံးခြင်း) — ဤတို့ကို နীতি၌ အစဉ်လိုက် သုံးစွဲရမည်၊ နေရာနှင့် အချိန်အခြေအနေအလိုက် ဖြစ်သည်။»

Verse 40

तत्र साम प्रयोक्तव्यमार्येषु गुणवत्सु च । दानं लुब्धेषु भेदश्च शंकितोष्वितो निश्चयः

«ဤအမှု၌ စာမကို အာရျ (မြတ်သူ) နှင့် ဂုဏ်ရှိသူတို့အပေါ် သုံးရမည်။ ဒာနသည် လောဘကြီးသူတို့အပေါ် အကျိုးရှိ၏။ သံသယများ၍ စိတ်မတည်သူတို့အပေါ်တွင် ဘေဒ (ခွဲခြားစေခြင်း) သည် သေချာသော နည်းလမ်းဖြစ်သည်။»

Verse 41

दण्डश्चापि प्रयोक्तव्यो नित्यकालं दुरात्मसु । साम दैत्येषु नैवास्ति निर्गुणत्वाद्दुरात्मसु

«ဒဏ္ဍ (အပြစ်ပေးခြင်း/အင်အားသုံးခြင်း) ကိုလည်း အမြဲတမ်း ဒုရాత్మ (စိတ်ဆိုးသူ) တို့အပေါ် သုံးရမည်။ ဒೈတျတို့အပေါ်တွင် စာမ မရှိနိုင်၊ ဂုဏ်မဲ့၍ စိတ်မကောင်းသောကြောင့် ဖြစ်သည်။»

Verse 42

श्रिया तेषां च किं कार्यं समृद्धानां तथापि यत् । जातिधर्मेण चाभेद्या विधातुरपि ते मताः

သူတို့သည် အလွန်ချမ်းသာပြီးသားဖြစ်သဖြင့် ဥစ္စာပေးကမ်းခြင်းသည် ဘာအကျိုးရှိမည်နည်း။ မိမိတို့၏ဇာတိသဘောနှင့် မျိုးနွယ်ဓမ္မအရ သူတို့ကို မပြောင်းလဲနိုင်သူများဟု သတ်မှတ်ကြပြီး၊ ဖန်ဆင်းရှင်တော်တိုင်တောင် ထိုသို့ထင်မြင်သည်။

Verse 43

एको ह्युपायो दंडोऽत्र भवतां यदि रोचते । दुर्जनः सुजनत्वाय कल्पते न कदाचन

ဤနေရာ၌ နည်းလမ်းတစ်ခုတည်းသာရှိသည်—ဒဏ္ဍ (အပြစ်ပေးခြင်း/အင်အားသုံးခြင်း) ဖြစ်၏၊ သင်တို့နှစ်သက်ပါက။ လူဆိုးသည် လူကောင်းဖြစ်ရန် မည်သည့်အခါမျှ မသင့်တော်လာနိုင်။

Verse 44

लालितः पालितो वापि स्वस्वभावं न मुंचति । एवं मे मन्यते बुद्धिर्भवंतो यद्व्यवस्यताम्

ချော့မော့လည်းကောင်း၊ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်လည်းကောင်း ပြုထားသော်လည်း မိမိသဘာဝကို မစွန့်လွှတ်နိုင်။ ဤသည်မှာ ကျွန်ုပ်၏ စဉ်းစားသုံးသပ်ထားသော ဉာဏ်မြင်ဖြစ်သည်; သင်တို့လည်း သင့်တော်သလို ဆုံးဖြတ်ကြပါစေ။

Verse 45

एवमुक्तः सहस्राक्ष एवमेवेत्युवाच ह । कर्तव्यतां च संचिंत्य प्रोवाचामरसंसदि

ဤသို့ ပြောဆိုခံရသော် မျက်စိတစ်ထောင်ရှိသော အိန္ဒြာသည် “အဲဒီလိုပဲ၊ အဲဒီလိုပဲ” ဟု ပြန်ဆို၏။ ထို့နောက် လုပ်ဆောင်ရမည့်အရာကို စဉ်းစားကာ အမရတို့၏ အစည်းအဝေး၌ မိန့်ကြားလေ၏။

Verse 46

बहुमानेन मे वाचं श्रृणुध्वं नाकवासिनः

ကောင်းကင်ဘုံ၌ နေထိုင်ကြသောသူတို့၊ ကျွန်ုပ်၏စကားကို လေးစားသမှုနှင့် ဂုဏ်ပြုစိတ်ဖြင့် နားထောင်ကြလော့။

Verse 47

भवंतो यज्ञभोक्तारः सतामिष्टाश्च सात्त्विकाः । स्वेस्वे पदे स्थिता नित्यं जगतः पालने रताः

သင်တို့သည် ယဇ္ဉပူဇာ၏ အကျိုးကို ခံစားသူများ၊ သဒ္ဓါရှိသည့် သုတိသတ္တဝါတို့၏ ချစ်ခင်ခံရသူများ၊ သတ္တဝိက သန့်ရှင်းမှု၌ တည်မြဲသူများ ဖြစ်ကြသည်။ မိမိမိမိ အဆင့်အတန်း၌ အမြဲတည်ကာ လောကကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန် အစဉ်တစိုက် အပ်နှံထားကြသည်။

Verse 48

भवतां च निमित्तेन बाधंते दानवेश्वराः । तेषां समादि नैवास्ति दंड एव विधीयताम्

သင်တို့ကြောင့် ဒာနဝတို့၏ အရှင်များက ဒုက္ခပေးနှောင့်ယှက်နေကြသည်။ သူတို့အတွက် သဘောတူညီညှိနှိုင်းခြင်း မရှိနိုင်—ဒဏ်ခတ်ခြင်းသာ ချမှတ်စေ။

Verse 49

क्रियतां समरे बुद्धिः सैन्यं संयोज्यतामिति । आवाद्यंतां च शस्त्राणि पूज्यं तां शस्त्रदेवताः

«စစ်ပွဲအတွက် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ခိုင်မာစေကြ၊ စစ်တပ်ကို စုစည်းစေကြ။ လက်နက်များကို တီးမှုတ်၍ အသင့်ပြင်စေကြ၊ လက်နက်၏ ဒေဝတာတို့ကိုလည်း ထိုက်တန်စွာ ပူဇော်ကြ» ဟု ဆို၏။

Verse 50

इत्युक्ताः समनह्यंत देवानां ये प्रधानतः । वाजिनामयुतेनाजौ हेमपट्टपरिष्कृताः

ထိုသို့ အမိန့်ခံရသဖြင့် ဒေဝတို့အနက် အထူးအမြတ်ဆုံးသူများသည် လက်နက်တပ်ဆင်ကာ အဆင်သင့်ဖြစ်ကြသည်။ စစ်မြေပြင်၌ ရွှေတန်ဆာဖြင့် တန်ဆာဆင်လျက်၊ မြင်းတစ်သောင်းနှင့်အတူ ထွက်တော်မူကြသည်။

Verse 51

वाहनानि विमानानि योजयंतु ममामराः । यमं सेनापतिं कृत्वा शीघ्रं निर्यात देवताः

ငါ၏ အမရတို့သည် စီးနင်းယာဉ်များနှင့် ကောင်းကင်ဗိမာန်ယာဉ်များကို ချိတ်ဆက်ပြင်ဆင်ကြစေ။ ယမကို စစ်တပ်၏ စေနာပတိအဖြစ် ခန့်အပ်ကာ၊ အို ဒေဝတို့၊ လျင်မြန်စွာ ထွက်ခွာကြလော့။

Verse 52

नानाश्चर्यगुणोपेता दुर्जया देवदानवैः । रथो मातलिना युक्तो महेंद्रस्याप्यदृश्यत

ထို့နောက် မဟೇಂದ್ರ (အိန္ဒြ) ၏ ရထားတော်ကို မြင်ရသည်။ မာတလီက မြင်းများကို ချည်နှောင်စီမံထား၍ အံ့ဖွယ်ဂုဏ်တော်များစွာ ပြည့်ဝကာ နတ်တို့နှင့် ဒာနဝတို့ပင် မလွယ်ကူစွာ မနိုင်နိုင်သော ရထားတော်ဖြစ်၏။

Verse 53

यमो महिषमास्थाय सेनाग्रे समवर्तत । चंडकिंकिणिवृंदेन सर्वतः परिवारितः

ယမမင်းသည် မဟိသ (ကျွဲ) ပေါ်တက်စီး၍ စစ်တပ်၏ ရှေ့တန်း၌ တည်နေရာယူ하였다။ အရပ်လေးမျက်နှာလုံး၌ ကြမ်းတမ်းသော ခင်ကိဏီ (ခေါင်းလောင်း) များ၏ အစုအဝေးက ဝိုင်းရံလျက်ရှိ၏။

Verse 54

कल्पकालोज्जवालापूरितांबरगोचरः । हुताश उरणारूढः शक्तिहस्तो व्यवस्थितः

ဟုတားရှ (အဂ္နိ) သည် ကပ္ပအဆုံးက မီးကဲ့သို့ တောက်လောင်၍ ကောင်းကင်ကို အလင်းရောင်ဖြင့် ပြည့်စေကာ၊ သိုးပေါ်တက်စီးလျက် လက်၌ လှံကို ကိုင်ထားပြီး အဆင်သင့် တည်နေ၏။

Verse 55

पवनोंऽकुशपाणिस्तु विस्तारितमहाजवः । महाऋक्षं समारूढं सेनाग्रे समदृश्यत

ပဝန (ဝါယု) သည် လက်၌ အင်ကူရှ (ချွန်တံ) ကို ကိုင်လျက် အလွန်ကြီးမားသော အရှိန်ကို ဖြန့်ပြသကာ၊ စစ်တပ်၏ ရှေ့တန်း၌ မဟာဝက်ဝံပေါ်တက်စီးနေသည်ကို မြင်ရ၏။

Verse 56

भुजगेन्द्रं समारूढो जलेशो भगवान्स्वयम् । महापाशधरो वीरः सेनायां समवर्तत

ရေ၏ အရှင်တော် ဗရုဏ မဟာဘုရားသည် ကိုယ်တိုင် နဂါးမင်းပေါ်တက်စီး၍ စစ်တပ်အတွင်း၌ တန်းစီတည်နေ၏။ သူရဲကောင်းတော်ဖြစ်၍ မဟာပါရှ (ကြိုးကွင်း) ကို ကိုင်ဆောင်ထားသည်။

Verse 57

नरयुक्ते रथे दिव्ये धनाध्यक्षो व्यचीचरत् । महासिंहरवो युद्धे गदाहस्तो व्यवस्थितः

လူတို့ဆွဲသော ဒိဗ္ဗရထားပေါ်၌ ဓနအရှင် ကုဗေရသည် လှုပ်ရှားလာ၏။ စစ်မြေ၌ မဟာခြင်္သေ့ကဲ့သို့ ဟိန်းဟောက်၍ လက်၌ ဂဒါကိုင်ကာ အဆင်သင့် ရပ်တည်၏။

Verse 58

राक्षसेशोऽथ निरृती रथे रक्षोमुखैर्हयैः । धन्वी रक्षोगणवृतो महारावो व्यदृश्यत

ထို့နောက် ရက္ခသတို့အကြား အရှင် နိရဋိသည် ရက္ခသမျက်နှာပါ မြင်းများဆွဲသော ရထားပေါ်၌ မြင်ရ၏။ မြားပစ်သမားဖြစ်၍ ရက္ခသတပ်စုများ ဝိုင်းရံကာ ကြောက်မက်ဖွယ် ဟိန်းဟောက်သံ ထွက်ပေါ်၏။

Verse 59

चंद्रादित्यावश्विनौ च वसवः साध्यदेवताः । विश्वेदेवाश्च रुद्राश्च सन्नद्धास्तस्थुराहवे

စန္ဒြနှင့် အာဒိတျ၊ အရှွင်နှစ်ပါး၊ ဝသုများ၊ သာဓျဒေဝတားများ၊ ဝိශ්ဝေဒေဝများနှင့် ရုဒြများသည်—လက်နက်ကိရိယာ အပြည့်အစုံဖြင့်—စစ်ပွဲအတွက် ခိုင်မာစွာ ရပ်တည်ကြ၏။

Verse 60

हेमपीठत्तरासंगाश्चित्रवर्मायुधध्वजाः । गंधर्वाः प्रत्यदृश्यन्त कृत्वा विश्वावसुं मुखे

ဂန္ဓဗ္ဗများသည် ရွှေရောင် အပေါ်ဝတ်အင်္ကျီများ ဝတ်ဆင်ကာ တောက်ပသော ကာကွယ်ဝတ်စုံ၊ လက်နက်နှင့် အလံတော်များ ကိုင်ဆောင်၍ ပေါ်ထွန်းလာကြ၏။ သူတို့သည် ဝိශ්ဝာဝသုကို ရှေ့တန်း၌ ထားကာ ဦးဆောင်စေ၏။

Verse 61

तथा रक्तोत्तरासंगा निर्मलायोविभूषणाः । गृध्रध्वजा अदृश्यंत राक्षसा रक्तमूर्धजाः

ထိုနည်းတူ ရက္ခသများလည်း ပေါ်ထွန်းလာကြ၏။ အပေါ်ဝတ်အင်္ကျီ အနီရောင် ဝတ်ဆင်၍ သန့်စင်တောက်ပသော သံအလှဆင်ပစ္စည်းများ တပ်ဆင်ကာ၊ ဂဓ္ဓရအလံများ ကိုင်ဆောင်၍ ဆံပင်သည် သွေးနီရောင် ဖြစ်၏။

Verse 62

तथा भीमाशनिकराः कृष्णवस्त्रा महारथाः । यक्षास्तत्र व्यदृश्यंत मणिभद्रादिकोटिशः

ထိုနေရာ၌လည်း မဏိဘဒ္ဒရ အစရှိသော ကုဋိပေါင်းများစွာသော ယက္ခများကို မြင်ရသည်။ သူတို့သည် ကြောက်မက်ဖွယ် မိုးကြိုးလက်နက်ကို ကိုင်ဆောင်၍ အနက်ရောင်ဝတ်စုံဝတ်ကာ မဟာရထီ စစ်သူရဲကောင်းများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 63

ताम्रोलूकध्वजा रौद्रा द्वीपिचर्मांबरास्तथा । पिशाचास्तत्र राजंते महावेगपुरःसराः

ထိုနေရာ၌လည်း ပိသာချာတို့သည် တောက်ပစွာ ထင်ရှားကြ၏။ သူတို့သည် ကြမ်းတမ်းရက်စက်၍ ကြေးရောင် ငှက်အူလ် အမှတ်တံဆိပ်ပါသော အလံကို ကိုင်ဆောင်ကာ ကျားအရေဝတ်စုံဝတ်၍ အလွန်မြန်သော အရှိန်ဖြင့် ရှေ့တန်းသို့ တိုးဝင်ကြသည်။

Verse 64

तथैव श्वेतवसनाः सितपट्टपताकिनः । मत्तेभवाहनप्रायाः किंनरास्तस्थुराहवे

ထိုနည်းတူပင် ကိန္နရတို့သည် စစ်မြေပြင်၌ ရပ်တည်ကြ၏။ သူတို့သည် အဖြူရောင်ဝတ်စုံဝတ်ကာ တောက်ပသော ပိုးအလံများကို ကိုင်ဆောင်၍ အများအားဖြင့် မတ်တေဘ (အရူးထွက်) ဆင်များကို စီးနင်းထားကြသည်။

Verse 65

मुक्ताजाल पिरष्कारो हंसो हारसमप्रभः । केतुर्जलधिनाथस्य सौम्यरूपो व्यराजत

သမုဒ္ဒရာ၏ အရှင်၏ အလံသည် နူးညံ့သိမ်မွေ့သော ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် တောက်ပလျက်ရှိ၏။ မုက္ခတားပုလဲကွန်ယက်ဖြင့် အလှဆင်ထားသကဲ့သို့ ဟံသာတစ်ကောင် ဖြစ်၍ လည်ဆွဲကဲ့သို့ တောက်ပလှ၏။

Verse 66

पंचरागमहारत्नविटंको धनदस्य च । ध्वजः समुत्थितो भाति यातुकाम इवांबरम्

ထို့ပြင် ဓနဒ (ကူဗေရ) ၏ အလံသည် ပဉ္စရာဂ မဟာရတနာဖြင့် အလှဆင်ထား၍ မြင့်တက်ကာ တောက်ပလျက်ရှိသည်။ မိုးကောင်းကင်သို့ ပျံတက်လိုသကဲ့သို့ ထင်ရ၏။

Verse 67

कार्ष्णलोहमयो ध्वांक्षो यमस्याभून्महाध्वजः । राक्षसेशस्य वदनं प्रेतस्य ध्वज आबभौ

ယမမင်း၏ မဟာအလံတွင် အနက်ရောင်သံဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ကျီးရုပ် ပါရှိ၏။ ရာක්ෂသတို့၏ အရှင်အတွက်မူ ပရိတ်၏ မျက်နှာပုံပါသော အလံ ပေါ်ထွန်းလာ၏။

Verse 68

हेमसिंहध्वजौ देवौ चन्द्रार्कवमितद्युति । कुंभेन चित्रवर्णेन केतुराश्विनयोरभूत्

ဒေဝနှစ်ပါး၏ အလံများတွင် ရွှေစင်္ဟာအမှတ် ပါ၍ လနှင့် နေကဲ့သို့ တောက်ပ၏။ အရှွင်နှစ်ညီအတွက်မူ အရောင်စုံ ကုಂಭ (အိုး) သင်္ကေတပါသော ကေတု ဖြစ်၏။

Verse 69

मातंगो हेमरचितश्चित्ररत्नपरिष्कृतः । ध्वजः शतक्रतोरासीत्सितचा मरसंस्थितः

ရှတကရတု (အိန္ဒြာ) အတွက် အလံတွင် ရွှေဖြင့် ပြုလုပ်၍ အံ့ဖွယ်ရတနာများဖြင့် အလှဆင်ထားသော ဆင်ရုပ် ပါရှိပြီး အဖြူရောင် စာမရ (ယက်အမြီးပန်ကာ) လည်း တွဲလျက်ရှိ၏။

Verse 70

अन्येषां च ध्वजास्तत्र नानारूपा बभू रणे । सनागयक्षगंधर्वमहोरगनिशाचरा

ထိုစစ်မြေပြင်တွင် အခြားသူတို့၏ အလံများလည်း ပုံသဏ္ဌာန်မျိုးစုံ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်—နာဂ၊ ယက္ခ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ မဟောရဂ နှင့် ညလှည့်သွားသူတို့အတွင်း၌ပင်။

Verse 71

सेना सा देवराजस्य दुर्जया प्रत्यदृश्यत । कोटयस्तास्त्रयस्त्रिंशन्नानादेवकायिनाम्

ဒေဝမင်း၏ ထိုစစ်တပ်သည် မအနိုင်ယူနိုင်သကဲ့သို့ ထင်ရှားပေါ်လွင်၏—နတ်ကိုယ်အမျိုးမျိုးတို့၏ အစုအဝေးဖြစ်၍ အရေအတွက် သုံးဆယ့်သုံးကုဋေ ရှိ၏။

Verse 72

हैमाचलाभे सितकर्णचामरे सुवर्णपद्मामलसुंदरस्रजि । कृताभिरामोज्ज्वलकुंकुमांकुरे कपोललीताविविमुक्तरावे

ရွှေတောင်၏တောက်ပမှုကဲ့သို့ ထွန်းလင်း၍ အဖြူရောင်နားကပ်နှင့် ယက်အမြီးပန်ကာကိုင်ဆောင်ကာ ရွှေလောတပ်ပန်းများ၏ သန့်ရှင်းလှပသောပန်းကုံးကို ဝတ်ဆင်သည်။ ပါးပြင်တို့၌ ကေသရ (saffron) အညွန့်များ တောက်ပလှပစွာ တင်မြှောက်လျက်၊ သံမြည်ဟိန်းသံကို ထုတ်လွှတ်ကာ ထွန်းတောက်နေ၏။

Verse 73

श्रितस्तदैरावणनामकुंजरे महाबलश्चित्रविशेषितांबरः । विशालवज्रांगवितानभूषितः प्रकीर्णकेयूरभुजाग्रमंडलः

ထို့နောက် အင်အားကြီးမားသောသူသည် အဲရာဝတ (Airāvata) ဟုခေါ်သော ဆင်ပေါ်၌ ထိုင်၍ အံ့ဖွယ်ပုံစံများဖြင့် အလှဆင်ထားသော အဝတ်အစားကို ဝတ်ဆင်သည်။ မိုးကြိုးကာလှိုင်းကဲ့သို့ ကျယ်ပြန့်သော အလင်းတန်ဆာဖြင့် တင့်တယ်ကာ၊ လက်မောင်းကြီးများ၏ ဝိုင်းဝန်းရာတွင် လက်မောင်းကွင်းများ တောက်ပစွာ ပြန့်ကျဲလျက်ရှိ၏။

Verse 74

सहस्रदृग्बंदिसहस्रसंस्तुतस्त्रिविष्टपेऽशोभत पाकशासनः

ထရီဝိဋ္ဌပ (Triviṣṭapa) ဟုခေါ်သော ကောင်းကင်ဘုံ၌ ပာကရှာသန (အိန္ဒြ) သည် မျက်စိတစ်ထောင်ရှိသူအဖြစ် ဘာဒ္ဒများ ထောင်ပေါင်းများစွာ၏ ချီးမွမ်းသံကြားတွင် အလွန်တင့်တယ်စွာ ထွန်းလင်းတောက်ပနေ၏။