Adhyaya 25: The Birth of Ahaṅkāra as Guha/Skanda and His Appointment as Divine Commander

Verse 1

प्रजापाल उवाच । अहंकारात् कथं जज्ञे कार्त्तिकेयो द्विजोत्तम । एतन्मे संशयं छिन्धि पृच्छतो वै महामुने ॥ २५.१ ॥

Prajāpāla berkata: “Wahai yang terbaik antara golongan dwija, bagaimana Kārttikeya lahir daripada ahaṃkāra (prinsip keakuan)? Putuskanlah keraguanku ini, wahai mahāmuni, ketika aku bertanya.”

Verse 2

महातपा उवाच । सर्वेषामेव तत्त्वानां यः परः पुरुषः स्मृतः । तस्मादव्यक्तमुत्पन्नं तत्त्वादि त्रिविधं तु तत् ॥ २५.२ ॥

Mahātapā berkata: “Puruṣa Yang Tertinggi diingati sebagai melampaui segala prinsip (tattva). Daripada-Nya lahir Avyakta, Yang Tidak Terserlah; dan kategori asas—bermula dengan tattva—dihuraikan sebagai tiga serangkai.”

Verse 3

पुरुषाव्यक्तयोर्मध्ये महत्त्वं समपद्यत । स चाहङ्कार इत्युक्तो यो महान् समुदाहृतः ॥ २५.३ ॥

Di antara Puruṣa dan Avyakta, timbul prinsip Mahat; dan prinsip yang sama itu—yang dinamakan ‘ahaṃkāra’—juga disebut sebagai Mahān, yakni “Yang Agung”.

Verse 4

पुरुषो विष्णुरित्युक्तः शिवो वा नामतः स्मृतः । अव्यक्तं तु उमा देवी श्रीर्वा पद्मनिभेक्षणा ॥ २५.४ ॥

‘Puruṣa’ dikatakan sebagai Viṣṇu; dan menurut nama juga diingati sebagai Śiva. Adapun ‘Avyakta’ ialah Dewi Umā; atau Śrī, sang dewi bermata laksana teratai.

Verse 5

तत्संयोगादहंकारः स च सेनापतिर्गुहः । तस्योत्पत्तिं प्रवक्ष्यामि शृणु राजन् महामते ॥ २५.५ ॥

Daripada pertemuan itu lahirlah ahaṃkāra, prinsip “aku”; dan dengannya dikaitkan Guha, panglima bala tentera para dewa. Aku akan menerangkan asal-usulnya; dengarlah, wahai raja yang berakal besar.

Verse 6

आद्यो नारायणो देवस्तस्माद् ब्रह्मा ततोऽभवत् । अतः स्वयम्भुवश्चान्ये मरीच्याद्यार्कसम्भवाः ॥ २५.६ ॥

Nārāyaṇa ialah ketuhanan yang paling awal; daripadanya Brahmā pun wujud. Daripada susur galur itu lahir Svayambhuva (Manu) dan yang lain-lain—bermula dengan Marīci—yang terbit daripada Arka (Matahari).

Verse 7

तेष्वारभ्य सुरा दैत्या गन्धर्वा मानुषाः खगाः । पशवः सर्वभूतानि सृष्टिरेषा प्रकीर्तिता ॥ २५.७ ॥

Bermula daripada mereka, para Dewa, kaum Daitya, para Gandharva, manusia, burung, binatang, dan sesungguhnya segala makhluk bernyawa—demikianlah ciptaan ini telah dihuraikan satu per satu.

Verse 8

सृष्ट्यां विस्तारितायां तु देवदैत्याः महाबलाः । सापत्न्यं भावमास्थाय युयुधुर्विजिगीषवः ॥ २५.८ ॥

Apabila ciptaan telah berkembang luas, para Dewa dan Daitya yang maha perkasa, dengan mengambil sikap permusuhan dan persaingan, pun berperang dengan hasrat untuk menakluk.

Verse 9

दैत्यानां बलिनः सन्ति नायका युद्धदुर्मदाः । हिरण्यकशिपुः पूर्वं हिरण्याक्षो महाबलः । विप्रचित्तिर्विचित्तिश्च भीमाक्षः क्रौञ्च एव च ॥ २५.९ ॥

Dalam kalangan Daitya ada para pemimpin yang gagah perkasa, angkuh dan ganas di medan perang: pertama Hiraṇyakaśipu; kemudian Hiraṇyākṣa yang maha kuat; serta Vipracitti, Vicitti, Bhīmākṣa dan Krauñca.

Verse 10

एतेऽतिबलिनः शूरा देवसैन्यं महामृधे । अनारतं सितैर्बाणैर्जयन्तेऽनुदिनं मृधे ॥ २५.१० ॥

Para pahlawan yang amat perkasa ini, dalam pertempuran besar, terus-menerus menewaskan bala tentera para Dewa—hari demi hari di medan laga—dengan anak panah mereka yang putih bersinar.

Verse 11

तेषां पराजयं दृष्ट्वा देवानां तु बृहस्पतिः । उवाच हीनं वः सैन्यं नायकेन विना सुराः ॥ २५.११ ॥

Melihat kekalahan para Dewa, Bṛhaspati, guru kepada para Dewa, berkata: “Wahai para Dewa, bala tentera kamu serba kekurangan—tanpa seorang pemimpin.”

Verse 12

एकेनेन्द्रेण दिव्यं तु सैन्यं पातुं न शक्यते । अतः सेनापतिं किञ्चिदन्वेषयत माचिरम् ॥ २५.१२ ॥

Dengan Indra seorang sahaja, tidak mungkin melindungi bala tentera ilahi. Oleh itu, segeralah mencari seorang panglima (senāpati) yang sesuai.

Verse 13

एवमुक्तास्ततो देवा जग्मुर्लोकपितामहम् । सेनापतिं च नो देहि वाक्यमूचुः ससम्भ्रमम् ॥ २५.१३ ॥

Setelah diberitahu demikian, para dewa pun pergi kepada Datuk segala alam (Brahmā) dan dengan penuh tergesa berkata: “Kurniakanlah kepada kami seorang panglima tentera.”

Verse 14

ततो दध्यौ चतुर्वक्त्रः किमेषां क्रियते मया । ब्रह्मा । अथ चिन्तयामास रुद्रं प्रति मनोगतम् ॥ २५.१४ ॥

Lalu Brahmā yang bermuka empat merenung: “Apakah yang harus aku lakukan untuk mereka?” Kemudian Brahmā menumpukan niat dalam hatinya menuju kepada Rudra.

Verse 15

ततो देवाः सगन्धर्वा ऋषयः सिद्धचारणाः । ब्रह्माणं पुरतः कृत्वा जग्मुः कैलासपर्वतम् ॥ २५.१५ ॥

Kemudian para dewa bersama para Gandharva, serta para Ṛṣi, Siddha dan Cāraṇa, dengan menempatkan Brahmā di hadapan, berangkat menuju Gunung Kailāsa.

Verse 16

तत्र दृष्ट्वा महादेवं शिवं पशुपतिं विभुम् । तुष्टवुर्विविधैस्तोत्रैः शक्राद्यास्त्रिदिवौकसः ॥ २५.१६ ॥

Di sana, setelah melihat Mahādeva—Śiva, Paśupati, Tuhan Yang Meliputi segalanya—para penghuni tiga syurga, bermula dengan Śakra (Indra), memuji-Nya dengan pelbagai jenis himne.

Verse 17

देवा ऊचुः । नमाम सर्वे शरणार्थिनो वयं महेश्वरं त्र्यम्बकभूतभावनम् । उमापते विश्वपते मरुत्पते जगत्पते शङ्कर पाहि नः स्वयम् ॥ २५.१७ ॥

Para dewa berkata: “Kami semua menundukkan diri, memohon perlindungan kepada Maheśvara—Tryambaka, yang menyuburkan segala makhluk. Wahai Suami Umā, Penguasa alam semesta, Penguasa para Marut, Penguasa dunia—wahai Śaṅkara, lindungilah kami dengan diri-Mu sendiri.”

Verse 18

जटाकलापाग्रशशाङ्कदीधिति-प्रकाशिताशेषजगत्त्रयामल । त्रिशूलपाणे पुरुषोत्तमाच्युत प्रपाहि दैत्याच्च जगत्त्रयोदरे ॥ २५.१८ ॥

Wahai pemegang trisula—Puruṣottama, Acyuta yang tidak pernah gugur—yang jalinan rambut gimbal-Mu diterangi sinar bulan di puncaknya, dan oleh cahaya itu seluruh tiga alam disucikan: lindungilah (kami) daripada raksasa, di dalam kandungan tiga alam ini.

Verse 19

त्वमादिदेवः पुरुषोत्तमो हरिर्भवो महेशस्त्रिपुरान्तको विभुः । भगाक्षिहा दैत्यरिपुः पुरातनो वृषध्वजः पाहि सुरोत्तमोत्तम ॥ २५.१९ ॥

Engkau ialah dewa purba; Pribadi Tertinggi—Hari; Bhava; Maheśa; Yang Mahakuasa yang menamatkan Tripura; pembinasa mata Bhaga; musuh purba kaum Daitya; pemilik panji bergambar lembu. Lindungilah kami, wahai yang terbaik dari yang terbaik di antara para dewa.

Verse 20

गिरीशजानाथ गिरिप्रियाप्रिय प्रभो समस्तामरलोकपूजित । गणेश भूतेश शिवाक्षयाव्यय प्रपाहि नो दैत्यवरान्तकाच्युत ॥ २५.२० ॥

Wahai Tuhan—kerabat Girīśa (Śiva), Penguasa, yang menjadi yang dikasihi dan yang tidak dikasihi bagi Puteri Gunung (Pārvatī), yang dipuja oleh seluruh alam para abadi. Wahai Gaṇeśa, penguasa makhluk, Śiva yang membawa keberkatan, yang tidak binasa dan tidak susut—lindungilah kami, wahai Acyuta, pembunuh Daitya yang terunggul.

Verse 21

पृथ्व्यादितत्त्वेषु भवान् प्रतिष्ठितो ध्वनिस्वरूपो गगने विशेषतः । वायौ द्विधा तेजसि च त्रिधा जले चतुः क्षितौ पञ्चगुणः प्रपाहि नः ॥ २५.२१ ॥

Engkau bersemayam dalam prinsip-prinsip bermula dengan bumi; khususnya di angkasa Engkau berhakikat bunyi. Dalam angin Engkau dua kali lipat, dalam api tiga kali lipat, dalam air empat kali lipat, dan dalam bumi lima sifat—lindungilah kami.

Verse 22

अग्निस्वरूपोऽसि तरौ तथोपले सत्त्वस्वरूपोऽसि तथा जलेष्वपि । तेजःस्वरूपो भगवान् महेश्वरः प्रपाहि नो दैत्यगणार्दितान् हर ॥ २५.२२ ॥

Wahai Maheśvara yang mulia, Engkau berwujud api dalam kayu dan demikian juga dalam batu; Engkau berwujud sari kehidupan, demikian juga bahkan dalam air. Wahai Hara, yang hakikat-Nya cahaya, lindungilah kami yang ditindas oleh bala Daitya.

Verse 23

नासीद्यदा अकाण्डमिदं त्रिलोचन प्रभाकरेंद्रद्रविणाधिपाः कुतः । तदा भवान् एव विरुद्धलोचन प्रमाणबाधादिविवर्जितः स्थितः ॥ २५.२३ ॥

Tatkala perwujudan alam ini sama sekali belum ada, wahai Yang Bermata Tiga, dari manakah mungkin adanya Surya, Indra, atau Penguasa Kekayaan? Pada saat itu hanya Engkau sahaja, wahai yang bermata tersendiri, tetap wujud—bebas daripada penafian oleh pramāṇa (sarana pengetahuan yang sah) dan seumpamanya.

Verse 24

कपालमालिन् शशिखण्डशेखर श्मशानवासिन् सितभस्मगुण्ठित । फणीन्द्रसंवीततनॊऽन्तकापह प्रपाहि नो दक्षधिया सुरेश्वर ॥ २५.२४ ॥

Wahai pemakai kalung tengkorak, yang bermahkotakan sabit bulan; penghuni tanah pembakaran mayat, diselubungi abu putih; tubuh-Nya dililit Raja Ular; penghapus ketakutan akan Maut—wahai Tuhan para dewa, lindungilah kami dengan kebijaksanaan pertimbangan yang benar.

Verse 25

भवान् पुमान् शक्तिरियं गिरेः सुता सर्वाङ्गरूपा भगवंस्तथा त्वयि । त्रिशूलरूपेण जगत्त्रयं करे स्थितं त्रिनेत्रेषु मखाग्नयस्त्रयः ॥ २५.२५ ॥

Engkau ialah prinsip lelaki (Puruṣa); inilah Śakti, puteri Gunung, yang wujudnya meresapi seluruh anggota; dan demikian juga, wahai Bhagavān, ia bersemayam dalam diri-Mu. Dalam rupa trisula, tiga alam berdiri di tangan-Mu; dan pada tiga mata-Mu tertegak tiga api korban suci.

Verse 26

जटास्वरूपेण समस्तसागराः कुलाचलाः सिन्धुवहाश्च सर्वशः । शशी परं ज्ञानमिदं तव स्थितं न देव पश्यन्ति कुदृष्टयो जनाः ॥ २५.२६ ॥

Dalam rupa jaṭā (rambut gimbal) Mu hadir segala lautan, jajaran gunung, dan aliran sungai yang membawa air di segala arah. Wahai Deva, pengetahuan tertinggi ini bersemayam pada-Mu; namun manusia yang berpandangan songsang tidak melihatnya.

Verse 27

नारायणस्त्वं जगतां समुद्भवस् तथा भवः सैव चतुर्मुखो भवान् । सत्त्वादिभेदेन तथाग्निभेदतो युगादिभेदेन च संस्थितस्त्रिधा ॥ २५.२७ ॥

Engkaulah Nārāyaṇa, sumber daripadanya alam-alam terbit; demikian juga Engkaulah Bhava (Śiva), dan Engkaulah sendiri Yang Bermuka Empat (Brahmā). Melalui perbezaan seperti guṇa yang bermula dengan sattva, melalui pembezaan api, dan melalui pembahagian seperti yuga, Engkau ditegakkan dalam wujud tiga serangkai.

Verse 28

भवन्तमेतॆ सुरनायकाः प्रभो भवार्थिनोऽन्यस्य वदन्ति तोषयन् । यतस्ततो नो भव भूतिभूषण प्रपाहि विश्वेश्वर रुद्र ते नमः ॥ २५.२८ ॥

Wahai Tuhan, para pemimpin para dewa ini—mencari kesejahteraan—memuji Engkau sahaja dan bukan yang lain, demi menyenangkan-Mu. Maka, wahai Bhava, Engkau yang berhias dengan abu suci, lindungilah kami dengan segala cara; wahai Penguasa alam semesta, wahai Rudra—sembah sujud kepada-Mu.

Verse 29

महातपा उवाच । एवं स्तुतस्तदा देवो रुद्रः पशुपतिः सुरैः । उवाच देवानव्यग्रः किं कार्यं ब्रूत मा चिरम् ॥ २५.२९ ॥

Mahātapā berkata: Demikianlah pada waktu itu, setelah dipuji oleh para dewa, Dewa Rudra—Paśupati—berkata kepada para dewa tanpa kegelisahan: “Apakah tugasnya? Katakanlah; jangan berlengah.”

Verse 30

देवा ऊचुः । सेनापतिं नो देवेश देहि दैत्यवधाय वै । देवानां ब्रह्ममुख्यानामेतदेव हितं भवेत् ॥ २५.३० ॥

Para dewa berkata: “Wahai Tuhan para dewa, kurniakanlah kepada kami seorang panglima tertinggi untuk membunuh kaum Daitya. Bagi para dewa—dipimpin oleh Brahmā—hanya inilah yang membawa manfaat.”

Verse 31

रुद्र उवाच । ददामि सेनानाथं वो देवा भवत विज्वराः । भविष्य्यमस्ति पौराणं योगादीनामचिन्तयन् ॥ २५.३१ ॥

Rudra berkata: “Aku kurniakan kepada kamu seorang ketua bala tentera; wahai para dewa, jadilah bebas daripada penderitaan. Pada masa hadapan akan ada suatu kisah Purāṇa mengenainya, ketika merenungkan yoga dan disiplin yang berkaitan.”

Verse 32

एवमुक्त्वा हरो देवान् विसृज्य स्वाङ्गसंस्थिताम् । शक्तिं संक्षोभयामास पुत्रहेतोः परंतप ॥ २५.३२ ॥

Setelah berkata demikian, Hara (Śiva) menyuruh para dewa beredar, lalu menggugah Śakti yang bersemayam dalam tubuh-Nya sendiri demi tujuan memperanakkan seorang putera—wahai pembakar musuh.

Verse 33

तस्य क्षोभयतः शक्तिं ज्वलनार्कसमप्रभः । कुमारः सहजां शक्तिं बिभ्रज्ज्ञानैकशालिनीम् ॥ २५.३३ ॥

Tatkala Baginda menggugah Kuasa itu, Kumāra—yang sinarnya laksana api dan matahari—menanggung Śakti yang lahir bersama (sahaja), yang unggul semata-mata dengan pengetahuan.

Verse 34

उत्पत्तिस्तस्य राजेन्द्र बहुरूपा व्यवस्थिताः । मन्वन्तरेष्वनेकेषु देवसेनापतिः किल ॥ २५.३४ ॥

Wahai raja segala raja, asal-usul Baginda ditegakkan dalam banyak rupa; sesungguhnya, dalam banyak Manvantara, Baginda disebut sebagai panglima bala tentera para dewa.

Verse 35

योऽसौ शरीरगो देवः अहंकार इति कीर्तितः । प्रयोजनवशाद् देवः सैव सेनापतिर्विभो ॥ २५.३५ ॥

Prinsip ketuhanan yang bersemayam dalam tubuh itu dipuji sebagai “ahaṃkāra” (prinsip keakuan). Oleh sebab fungsinya, wahai Yang Maha Perkasa, ia itulah yang menjadi panglima (senāpati) bagi segala daya indria.

Verse 36

तस्मिन् जाते स्वयं ब्रह्मा सर्वदैवैः समन्वितः । पूजयामास देवेशं शिवं पशुपतिं तदा ॥ २५.३६ ॥

Apabila hal itu terjadi, Brahmā sendiri—berserta semua dewa—pada ketika itu memuja Tuhan para dewa, Śiva, yang dikenali sebagai Paśupati.

Verse 37

सर्वैश्च देवै ऋषिभिश्च सिद्धैः सेनापतिर्वरदानेन तेन । आप्यायितः सोऽपि सुरानुवाच सखायार्थं क्रडने कार्यमेव ॥ २५.३७ ॥

Dihormati oleh semua dewa, para ṛṣi dan siddha melalui anugerah yang mengurniakan berkat itu, panglima tentera menjadi semakin teguh; lalu dia berkata kepada para dewa: “Demi sahabat, tindakan dalam urusan pertandingan ini wajib dilaksanakan.”

Verse 38

श्रुत्वा वचस्तस्य महानुभावो महादेवो वाक्यमिदं जगाद । ददामि ते क्रीडनकं तु कुक्कुटं तथानुगौ शाखविशाखसंज्ञौ । कुमार भूतग्रहणायको भवान् भवस्व देवेश्वर सेनयापतिः ॥ २५.३८ ॥

Setelah mendengar kata-katanya, Mahādeva yang berhati agung bersabda: “Aku mengurniakan kepadamu sebuah permainan—seekor ayam jantan—serta dua pengiring bernama Śākha dan Viśākha. Wahai Kumāra, jadilah engkau pemimpin bala bhūta dan panglima tentera bagi Tuhan para dewa.”

Verse 39

एवमुक्त्वा ततो देवः सर्वे देवाश्च पार्थिव । तुष्टुवुर्वाग्भिरिष्टाभिः स्कन्दं सेनापतिं तदा ॥ २५.३९ ॥

Setelah berkata demikian, pada waktu itu sang dewa—dan semua dewa juga, wahai Raja—memuji Skanda, panglima tentera, dengan kata-kata sanjungan yang penuh hormat.

Verse 40

देवा ऊचुः । भवस्व देवसेनानीर्महेश्वरसुत प्रभो । षण्मुख स्कन्द विश्वेश कुक्कुटध्वज पावके ॥ २५.४० ॥

Para dewa berkata: “Jadilah engkau panglima bala tentera para dewa, wahai Tuhan—putera Maheśvara. Wahai Ṣaṇmukha, Skanda, Penguasa alam semesta, pembawa panji ayam jantan, wahai Pāvaka.”

Verse 41

कम्पितारे कुमारेश स्कन्द बालग्रहानुग । जितारे क्रौञ्चविध्वंस कृत्तिकासुत मातृर्ज ॥ २५.४१ ॥

Wahai Skanda, tuan bagi Kumāra, yang menggoncangkan para pengikut roh-roh perampas kanak-kanak; wahai penakluk, pemusnah Kraun̄ca; wahai putera Kṛttikā, yang lahir daripada para Ibu—sembah sujud.

Verse 42

भूतग्रहपतिश्रेष्ठ पावकि प्रियदर्शन । महाभूतपतेः पुत्र त्रिलोचन नमोऽस्तु ते ॥ २५.४२ ॥

Wahai tuan terunggul segala makhluk dan roh-roh yang merasuk; wahai Pāvaki, yang elok dipandang; wahai putera Penguasa Mahābhūta; wahai Yang Bermata Tiga—sembah sujud dan hormat kami kepada-Mu.

Verse 43

एवं स्तुतस्तदा देवैर्ववर्ध भवानन्दनः । द्वादशादित्यसंकाशो बभूवाद्भुतदर्शनः । त्रैलोक्यमपि तत्तेजस्तापयामास पार्थिव ॥ २५.४३ ॥

Demikianlah ketika itu dipuji oleh para dewa, Bhavānandana pun membesar; bersinar laksana dua belas matahari, menjadi pemandangan yang menakjubkan. Wahai Raja, sinar itu memanaskan bahkan tiga alam.

Verse 44

प्रजापाल उवाच । कथं तं कृत्तिकापुत्रमुक्तवन्तः सुरं गुरुम् । कथं च पावकिरसौ कथं वा मातृनन्दनः ॥ २५.४४ ॥

Prajāpāla berkata: “Bagaimanakah mereka menyapa putera Kṛttikā itu, sang guru ilahi? Dan bagaimanakah pula dia disebut ‘Pāvakir’? Atau bagaimanakah dia dikenali sebagai ‘kegembiraan sang ibu’?”

Verse 45

महातपा उवाच । आदिमन्वन्तरे देव उत्पत्तिर्या मयोदिता । परोक्षदर्शिभिर्देवैरेवमेव स्तुतः प्रभुः ॥ २५.४५ ॥

Mahātapā berkata: “Wahai dewa, pada Manvantara yang pertama, kisah asal-usul yang telah aku nyatakan—demikian jugalah Tuhan dipuji oleh para dewa yang melihat apa yang melampaui penglihatan langsung.”

Verse 46

कृत्तिका पावकस्त्वन्यमातरो गिरिजा तथा । द्वितीयजन्मनि गुहस्यैते उत्पत्तिहेतवः ॥ २५.४६ ॥

Kṛttikā, Api (Pāvaka), para ibu yang lain, dan juga Girijā (Pārvatī)—inilah faktor-faktor penyebab bagi kelahiran kedua Guha.

Verse 47

एवमेतत् तवाख्यातं पृच्छतः पार्थिवोत्तम । आत्मविद्यामृतं गुह्यमहङ्कारस्य सम्भवः ॥ २५.४७ ॥

Demikianlah, wahai raja yang utama, telah dijelaskan kepadamu sebagaimana engkau bertanya: ‘amerta’ rahsia ilmu mengenal Diri—iaitu timbulnya ahaṅkāra (keakuan).

Verse 48

स्वयं स्कन्दो महादेवः सर्वपापप्रणाशनः । तस्य षष्ठीं तिथिं प्रादादभिषेके पितामहः ॥ २५.४८ ॥

Skanda sendiri ialah Mahādeva, pemusnah segala dosa. Pada waktu abhiṣeka (upacara penahbisan), Pitāmaha (Datuk Agung) menganugerahkan kepadanya tithi hari keenam bulan (Ṣaṣṭhī) sebagai hari suci.

Verse 49

एतां फलाशनो यस्तु क्षयेन्नियतमानसः । अपुत्रोऽपि लभेत् पुत्रानधनोऽपि धनं लभेत् । यं यमिच्छेत मनसा तं तं लभति मानवः ॥ २५.४९ ॥

Namun sesiapa yang, dengan minda terdisiplin, menyempurnakan amalan ini sambil hanya memakan buah-buahan—walau tidak beranak, boleh memperoleh anak lelaki; walau miskin, boleh memperoleh harta. Apa sahaja yang diingini dalam hati, itulah yang dicapai oleh manusia itu.

Verse 50

यश्चैतत् पठति स्तोत्रं कार्त्तिकेयस्य मानवः । तस्य गेहे कुमाराणां क्षेमारोग्यं भविष्यति ॥ २५.५० ॥

Dan sesiapa yang membaca himne ini bagi Kārttikeya—di rumahnya akan terwujud kesejahteraan serta kesihatan tanpa penyakit bagi anak-anak.