Adhyaya 32

Verse 1

प्रह्लाद उवाच । नारदस्त्वग्रतो गत्वा प्रणम्याथ हरिप्रियाम् । उवाच ललितां वाचं हर्षयन्द्वारकां पुरीम्

പ്രഹ്ലാദൻ പറഞ്ഞു—നാരദൻ ആദ്യം മുന്നോട്ട് ചെന്നു ഹരിപ്രിയയെ പ്രണാമം ചെയ്ത്, മൃദുവും മധുരവുമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു ദ്വാരകാപുരിയെ ആനന്ദിപ്പിച്ചു।

Verse 2

श्रीनारद उवाच । पश्यपश्य महाभागे सर्वे प्राप्ताः सुशोभने । तीर्थक्षेत्राणि देवाश्च ऋषयश्चैव कृत्स्नशः

ശ്രീ നാരദൻ പറഞ്ഞു—കാണുക, കാണുക, മഹാഭാഗ്യവതീ, അതിസുന്ദരീ! എല്ലാവരും എത്തിയിരിക്കുന്നു—തീർത്ഥക്ഷേത്രങ്ങൾ, ദേവന്മാർ, സമസ്ത ഋഷിമാർ।

Verse 3

पश्येमं पुरतः प्राप्तं प्रयागं तीर्थकैः सह । द्वारके तव पादाब्जे लुण्ठंते श्रद्धयाद्भुतम्

കാണുക, ഈ പ്രയാഗം മറ്റു തീർത്ഥങ്ങളോടൊപ്പം നിന്റെ മുമ്പിൽ എത്തിയിരിക്കുന്നു. ഹേ ദ്വാരകേ! അത്ഭുതം—അവർ ശ്രദ്ധയോടെ നിന്റെ പാദപദ്മങ്ങളിൽ ഉരുണ്ടു നമസ്കരിക്കുന്നു।

Verse 4

इदं तु पुष्करं तीर्थं नमति श्रद्धया शुभे । इयं तु गौतमी पुण्या सर्वतीर्थसमाश्रया

ഇത് പുഷ്കര തീർത്ഥം, ഹേ ശുഭേ—ശ്രദ്ധയോടെ നമസ്കരിക്കുന്നു. ഇതാ പുണ്യമായ ഗൗതമീ—സകല തീർത്ഥങ്ങളുടെയും ആശ്രയമായി പ്രസിദ്ധം.

Verse 5

सिंहस्थे च गुरौ भद्रे संप्राप्ता सौभगं महत् । किन्तु दुर्जनसंसर्गाद्दग्धा पापाग्निना भृशम्

ഹേ ഭദ്രേ! സിംഹസ്ഥത്തിൽ ഗുരു നിലകൊണ്ടപ്പോൾ അവൾക്ക് മഹത്തായ സൗഭാഗ്യം ലഭിച്ചു; എന്നാൽ ദുർജനസംഗം മൂലം പാപാഗ്നിയിൽ അത്യന്തം ദഗ്ധയായി।

Verse 6

तत्रोपायमभिज्ञाय ऋषीणां शृण्वतां तदा । श्रुत्वा कर्णे महच्छब्दं संप्राप्तेयं तवांतिकम्

അവിടെ ഋഷിമാർ ശ്രവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ ഉപായം അറിഞ്ഞ്, ചെവിയിൽ മഹാശബ്ദം കേട്ട്, അവൾ വന്ന് നിങ്ങളുടെ സന്നിധിയിൽ എത്തി।

Verse 7

नमस्करोति देवि त्वां द्वारके गौतमी शुभा । पश्यपश्य महापुण्या इयं भागीरथी शुभा

ഹേ ദേവി ദ്വാരകേ! ശുഭമായ ഗൗതമീ (ഗോദാവരി) നിങ്ങളെ നമസ്കരിക്കുന്നു. കാണുക—കാണുക! ഇതാ മഹാപുണ്യവതിയും ശുഭയുമായ ഭാഗീരഥീ (ഗംഗ)യും.

Verse 8

नमस्करोति ते पादौ संहृष्टा च पुनःपुनः । पश्येमां नर्मदां रम्यां प्रणतां तव पादयोः

അവൾ ആനന്ദത്തോടെ വീണ്ടും വീണ്ടും നിങ്ങളുടെ പാദങ്ങളിൽ നമസ്കരിക്കുന്നു. കാണുക, ഈ മനോഹര നർമദാ നിങ്ങളുടെ പാദങ്ങളിൽ പ്രണതയായി നിലകൊള്ളുന്നു।

Verse 9

यमुना चन्द्रभागेयमियं प्राचीसरस्वती । सरयूर्गंडकी प्राप्ता गोमती पूर्ववाहिनी

ഇത് യമുനയും ഇത് ചന്ദ്രഭാഗയും; ഇത് കിഴക്കോട്ടൊഴുകുന്ന (പ്രാചീ) സരസ്വതീ. സരയൂയും ഗണ്ഡകിയും എത്തിയിരിക്കുന്നു; കിഴക്കോട്ടൊഴുകുന്ന ഗോമതിയും കൂടെ.

Verse 10

शोणः सिन्धुनदी चैता अन्याश्च सरितां वराः । कृष्णा भीमरथी पुण्या कावेर्य्याद्याः सरिद्वराः

ഇത് ശോണം, ഇത് സിന്ധു നദി; കൂടാതെ മറ്റു ശ്രേഷ്ഠ സരിതകളും. കൃഷ്ണാ, പുണ്യമായ ഭീമരഥീ, കാവേരി മുതലായ പ്രധാന നദികളും ഇവിടെ സന്നിഹിതം.

Verse 11

सीताचक्षुर्नदी भद्रा नमंत्येताः पदांबुजम् । द्वारके ता महापुण्याः सप्तद्वीपोद्भवाः पराः

സീതാ, ചക്ഷുര്നദി, ഭദ്രാ—ഇവയെല്ലാം നിങ്ങളുടെ പാദപദ്മങ്ങളെ നമസ്കരിക്കുന്നു. ദ്വാരകയിൽ സപ്തദ്വീപങ്ങളിൽ നിന്നുദ്ഭവിച്ച ആ പരമപുണ്യമയ പവിത്ര നദികൾ സന്നിഹിതങ്ങളാണ്.

Verse 12

मन्दाकिनी महापुण्या भोगवत्यादिसंयुता । पश्याश्चर्यमिदं भद्रे वाराणसी विमुक्तिदा

മഹാപുണ്യമയിയായ മന്ദാകിനി ഭോഗവതി മുതലായവരോടൊപ്പം ഇവിടെ ഉണ്ട്. ഹേ ഭദ്രേ, ഈ അത്ഭുതം കാണുക—മുക്തിദായിനിയായ വാരാണസീ തന്നെ ഇവിടെ സന്നിഹിതമായതുപോലെ.

Verse 13

भक्त्या ते च पदांभोजं शिरस्याधाय वर्तते । कुरुक्षेत्रं महापुण्यं नमति त्वामहर्निशम्

ഭക്തിയോടെ അത് നിങ്ങളുടെ പാദപദ്മങ്ങളെ ശിരസ്സിൽ ധരിച്ചു നിലകൊള്ളുന്നു. മഹാപുണ്യമായ കുരുക്ഷേത്രം പകലും രാത്രിയും നിങ്ങളെ നമസ്കരിക്കുന്നു.

Verse 14

द्वारके मथुरां पश्य प्रणतां तव पादयोः । अयोध्याऽवंतिकामायास्ता नमंति पदांबुजम्

ഹേ ദ്വാരകേ, മഥുരയെ കാണുക—അവൾ നിങ്ങളുടെ പാദങ്ങളിൽ പ്രണതയാണ്. അയോധ്യയും അവന്തികയും (ഉജ്ജയിനി) നിങ്ങളുടെ പാദപദ്മങ്ങളെ നമസ്കരിക്കുന്നു.

Verse 15

कांची गया विशाला च विरजा लुठति क्षितौ । शालिग्रामं महाक्षेत्रं पतितं तव पादयोः । विराजते प्रभासं च क्षेत्रं च पुरुषोत्तमम्

കാഞ്ചി, ഗയ, വിശാലാ, വിരജാ—ഇവ ഭൂമിയിൽ ഉരുണ്ടു ഭക്തിയോടെ വന്ദിക്കുന്നു. ശാലിഗ്രാമത്തിന്റെ മഹാക്ഷേത്രം നിങ്ങളുടെ പാദങ്ങളിൽ പതിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രഭാസവും പുരുഷോത്തമ (പുരി) ക്ഷേത്രവും ദീപ്തമായി വിരാജിക്കുന്നു.

Verse 16

भार्गवादीनि चान्यानि सर्वक्षेत्राणि सुन्दरि । द्वारके प्रणमंति त्वां भक्त्योत्थाय पुनःपुनः

ഹേ സുന്ദരി ദ്വാരകേ! ഭാർഗവാദി മറ്റു എല്ലാ പുണ്യക്ഷേത്രങ്ങളും ഭക്തിയോടെ വീണ്ടും വീണ്ടും എഴുന്നേറ്റ് നിന്നെ പ്രണാമം ചെയ്യുന്നു।

Verse 17

पश्येमान्सागरान्सप्त पतितस्तांब पादयोः । पश्यारण्यानि सर्वाणि नैमिषं प्रणतं पुरः

കാണുക, ഈ ഏഴ് സമുദ്രങ്ങളും നിന്റെ പദ്മപാദങ്ങളിൽ വീണു നമസ്കരിക്കുന്നു. കാണുക, എല്ലാ പുണ്യാരണ്യങ്ങളെയും; നൈമിഷവും നിന്റെ മുമ്പിൽ പ്രണതമാണ്।

Verse 18

धनुष्कं च दशारण्यं दंडकारण्यमर्बुदम् । नारायणाश्रमं पश्य द्वारके प्रणतं तथा

ധനുഷ്കം, ദശാരണ്യം, ദണ്ഡകാരണ്യം, അർബുദം എന്നിവ കാണുക; നാരായണാശ്രമവും കാണുക—ഹേ ദ്വാരകേ, ഇവയൊക്കെയും പ്രണതമാണ്।

Verse 19

अयं मेरुश्च कैलासो मन्दराद्याः सहस्रशः । हिमाद्रिर्विंध्यशैलश्च श्रीशैलाद्याः प्रहर्षिताः । एते ह्यृषिगणाः सर्वे नमंतिस्म पुनःपुनः

ഇവിടെ മേരു, കൈലാസം; മന്ദരാദി ആയിരക്കണക്കിന് പർവതങ്ങൾ. ഹിമാദ്രിയും വിന്ധ്യശൈലവും, ശ്രീശൈലാദികളും ആനന്ദത്തോടെ സന്നിഹിതം. ഈ എല്ലാ ഋഷിഗണങ്ങളും വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രണാമം ചെയ്യുന്നു।

Verse 20

गंगाद्याः सागराः शैला नृत्यंति पुरतस्तव । ऋषिदेवगणाः सर्वे सर्वे गर्जंति नामभिः

ഗംഗാദി പുണ്യനദികൾ, സമുദ്രങ്ങൾ, പർവതങ്ങൾ നിന്റെ മുമ്പിൽ നൃത്തം ചെയ്യുന്നു. എല്ലാ ഋഷി-ദേവഗണങ്ങളും—എല്ലാവരും നാമങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ച് ഗർജ്ജിക്കുന്നു।

Verse 21

श्रीप्रह्लाद उवाच । इत्येवं वदतस्तस्य द्वारका हृष्टमानसा । नृत्यतो मुदितान्वीक्ष्य सर्वान्प्रेम्णाभिनंद्य च । उवाच ललिता वाचं गौतमीं स्पृश्य पाणिना

ശ്രീ പ്രഹ്ലാദൻ പറഞ്ഞു—അവൻ ഇങ്ങനെ പറയുമ്പോൾ ദ്വാരകയുടെ ഹൃദയം ഹർഷത്തോടെ നിറഞ്ഞു. നൃത്തം ചെയ്ത് ആനന്ദിച്ച എല്ലാവരെയും കണ്ടു സ്നേഹത്തോടെ അഭിനന്ദിച്ചു; പിന്നെ ഗൗതമിയെ കൈകൊണ്ട് സ്പർശിച്ച് മൃദുവായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

Verse 22

भागीरथीप्रयागादीन्क्षेत्रादीनथ सर्वशः । द्वारका मधुरालापैः सर्वानानंदयत्तदा

അപ്പോൾ ദ്വാരക മധുരവചനങ്ങളാൽ ഭാഗീരഥി, പ്രയാഗം മുതലായ എല്ലാ തീർത്ഥക്ഷേത്രങ്ങളെയും മറ്റു പുണ്യസ്ഥാനങ്ങളെയും എല്ലാതരത്തിലും ആനന്ദിപ്പിച്ചു.

Verse 23

अथाश्चर्यमभूत्तत्र सर्वानंदविवर्द्धनम् । अथ तावत्तदाऽकाशे गीतवाद्यजयस्वनाः

അപ്പോൾ അവിടെ എല്ലാവരുടെയും ആനന്ദം വർധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു അത്ഭുതം സംഭവിച്ചു. അതേ സമയത്ത് ആകാശത്തിൽ ഗാനം, വാദ്യം, ജയഘോഷം എന്നിവയുടെ ശബ്ദങ്ങൾ ഉയർന്നു.

Verse 24

गर्जनानि सुपुण्यानि हरिशब्दैः पृथक्पृथक् । अपश्यन्वै तदा सर्वे ब्रह्माद्या देवनायकाः

അവിടെ ‘ഹരി’ എന്ന നാമധ്വനിയാൽ നിറഞ്ഞ, വേർവേറായി മുഴങ്ങുന്ന പുണ്യഗർജ്ജനങ്ങൾ ഉണ്ടായി. അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാദി എല്ലാ ദേവനായകരും ആ അത്ഭുതം ദർശിച്ചു.

Verse 25

महेशः स्वगणैः सार्द्धं भवान्या समदृश्यत । इन्द्रस्तु त्रिदशैः सार्द्धं यक्षगन्धर्वकिन्नरैः

മഹേശൻ തന്റെ ഗണങ്ങളോടുകൂടി ഭവാനിയോടൊപ്പം പ്രത്യക്ഷനായി. ഇന്ദ്രനും ത്രിദശന്മാരോടൊപ്പം യക്ഷ-ഗന്ധർവ-കിന്നരന്മാരുമായി കൂടി പ്രാദുർഭവിച്ചു.

Verse 26

मरुद्भिर्लोकपालैश्चा नृत्यमानाः प्रहर्षिताः । सिद्धविद्याधराः सर्वे वस्वादित्याश्च सग्रहाः

മരുത്തുകളോടും ലോകപാലന്മാരോടും കൂടി അവർ പരമാനന്ദത്തിൽ നൃത്തം ചെയ്തു. സിദ്ധരും വിദ്യാധരരും, വസുക്കളും ആദിത്യന്മാരും തങ്ങളുടെ ദിവ്യപരിവാരങ്ങളോടെ അവിടെ സന്നിഹിതരായിരുന്നു.

Verse 27

भृग्वाद्याः सनकाद्याश्च नृत्यमानाः प्रहर्षिताः । ब्रह्माणं च नमस्कृत्य सप्तस्वर्गस्थिताः सुराः

ഭൃഗു മുതലായ ഋഷികളും സനകൻ മുതലായ മുനികളും പരമഹർഷത്തോടെ നൃത്തം ചെയ്തുകൊണ്ട് ബ്രഹ്മാവിനെ നമസ്കരിച്ചു. ഏഴ് സ്വർഗങ്ങളിൽ വസിക്കുന്ന ദേവന്മാരും പ്രണാമം അർപ്പിച്ചു.

Verse 28

ऊचुस्ते द्वारकां दृष्ट्वा ब्रह्मेशानादयस्तदा । हर्षविह्वलितात्मानो वीक्ष्याऽन्योन्यं च विस्मिताः

അപ്പോൾ ദ്വാരകയെ കണ്ടിട്ട് ബ്രഹ്മാവും ഈശാനൻ (ശിവൻ) മുതലായവരും സംസാരിച്ചു. ഹർഷത്തിൽ വിഹ്വലരായി പരസ്പരം നോക്കി വിസ്മയിച്ചു.

Verse 29

देवा ऊचुः । सेयं वै द्वारका देवी वहते यत्र गोमती । यत्राऽस्ते भगवान्कृष्णः सेयं पुण्या विराजते

ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു—ഇതുതന്നെ ദേവീ ദ്വാരക; ഇവിടെ ഗോമതി നദി ഒഴുകുന്നു. ഇവിടെ ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണൻ വസിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് ഈ പുണ്യനഗരം ദീപ്തമായി വിരാജിക്കുന്നു.

Verse 30

सर्वक्षेत्रोत्तमा या च सर्वतीर्थोत्तमोत्तमा । स्वर्गादप्यधिका भूमौ द्वारकेयं प्रकाशते

സകല ക്ഷേത്രങ്ങളിലും ശ്രേഷ്ഠവും സകല തീർത്ഥങ്ങളിലും പരമോത്തമവും ആയ ആ ദ്വാരക, ഭൂമിയിൽ സ്വർഗത്തേക്കാളും അധിക മഹിമയോടെ പ്രകാശിക്കുന്നു.

Verse 31

एतद्वै चक्रतीर्थं च यच्छिला चक्र चिह्निता । मुक्तिदा पापिनां लोके म्लेच्छदेशेऽपि पूजिता

ഇതുതന്നെ ചക്രതീർത്ഥം; ഇതിലെ ശിലയിൽ ചക്രചിഹ്നം പതിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ലോകത്തിൽ പാപികൾക്കും മോക്ഷം നൽകുന്നതും മ്ലേച്ഛദേശങ്ങളിലും പൂജിക്കപ്പെടുന്നതുമാണ്.

Verse 32

प्रह्लाद उवाच । ब्रह्मादीनागतान्दृष्ट्वा विस्मिता नारदादयः । क्षेत्राणि तीर्थमुख्यानि विस्मितानि सरिद्वराः । प्रणेमुर्युगपत्सर्वे सर्वाः सर्वाणि सर्वशः

പ്രഹ്ലാദൻ പറഞ്ഞു—ബ്രഹ്മാദികൾ വന്നെത്തുന്നതു കണ്ടു നാരദാദികൾ വിസ്മയിച്ചു. പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങളും ശ്രേഷ്ഠ തീർത്ഥങ്ങളും ഉത്തമ നദികളും അത്ഭുതഭരിതമായി; എല്ലാവരും ഒരേസമയം—എല്ലാവർക്കും, എല്ലവിധത്തിലും—പ്രണാമം ചെയ്തു.

Verse 33

ब्रह्मादीनां च तीर्थानां दृष्ट्वा यात्रां मनोहराम् । द्वारकां प्रति विप्रेन्द्रा विस्मिता द्वारकौकसः

ഹേ വിപ്രേന്ദ്രാ! ബ്രഹ്മാദികളും തീർത്ഥങ്ങളും ചേർന്ന മനോഹരമായ യാത്ര ദ്വാരകയിലേക്കു നീങ്ങുന്നതു കണ്ടു ദ്വാരകാവാസികൾ വിസ്മയിച്ചു.

Verse 34

दृष्ट्वा देवगणाः सर्वे द्वारकां प्रति मंदिरे । गीतवाद्यादि निर्घोषैर्नृत्यमानाः प्रहर्षिताः

ദ്വാരകയെ കണ്ടും അവളുടെ മന്ദിരങ്ങളിലേക്കു സമീപിച്ചും, ഗീത-വാദ്യങ്ങളുടെ മുഴക്കത്തിനിടയിൽ സർവ്വ ദേവഗണങ്ങളും ആനന്ദഭരിതരായി നൃത്തം ചെയ്തു.

Verse 35

वदन्तो जयशब्दांश्च सेयं कृष्णप्रियेति च । दृष्ट्वा ब्रह्ममहेशानौ द्वारकां प्रीतमानसौ

‘ജയ ജയ’ എന്ന ജയഘോഷങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ച് ‘ഇവൾ കൃഷ്ണപ്രിയ’ എന്നു പ്രഖ്യാപിച്ച്, ദ്വാരകയെ കണ്ട ബ്രഹ്മാവും മഹേശനും ഹൃദയം നിറഞ്ഞ പ്രീതിയോടെ ആനന്ദിച്ചു.

Verse 36

त्यक्त्वा च वाहने श्रेष्ठे दण्डवत्पतितौ भुवि । ऊचतुश्च तदा देवौ द्वारकां प्रति हर्षितौ

ശ്രേഷ്ഠ വാഹനങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് ആ രണ്ടു ദേവന്മാർ ദണ്ഡവത്‌ നമസ്കാരമായി ഭൂമിയിൽ വീണു. പിന്നെ ഹർഷത്തോടെ ദ്വാരകയിലേക്കു മുഖം തിരിച്ച് സംസാരിച്ചു.

Verse 37

श्रेष्ठा त्वमम्ब सर्वेभ्योऽस्मदादिभ्योऽपि सर्वतः । यतस्त्वां न त्यजेत्साक्षाद्भगवान्विष्णुरव्ययः

ഹേ അംബേ! നീ എല്ലാവരിലും, ഞങ്ങളുപോലുള്ള ദേവന്മാരിലും പോലും, സകലവിധത്തിലും ശ്രേഷ്ഠയാണ്; കാരണം അവ്യയനായ ഭഗവാൻ വിഷ്ണു സ്വയം സാക്ഷാത് നിന്നെ ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിക്കുന്നില്ല.

Verse 38

अतो दर्शय देवेशं कृष्णं कंसविनाशनम् । यद्दर्शनान्महासिद्धिः सर्वेषां च भविष्यति

അതുകൊണ്ട് ഹേ ദേവീ! ദേവേശനും കംസവിനാശകനുമായ ശ്രീകൃഷ്ണനെ ഞങ്ങൾക്ക് ദർശിപ്പിക്കണമേ; അവന്റെ ദർശനത്താൽ എല്ലാവർക്കും മഹാസിദ്ധി ലഭിക്കും.

Verse 39

प्रह्लाद उवाच । इत्युक्त्वा प्रययौ देवी तीर्थक्षेत्रादिसंयुता । ब्रह्मेशानौ पुरस्कृत्य हृष्टौ दृष्ट्वा महोत्सवान्

പ്രഹ്ലാദൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട് ദേവി തീർത്ഥങ്ങളും പുണ്യക്ഷേത്രങ്ങളും കൂടെക്കൊണ്ട് പുറപ്പെട്ടു. ബ്രഹ്മാവിനെയും ഈശാനനെയും മുൻനിർത്തി മഹോത്സവങ്ങൾ കണ്ടപ്പോൾ അവർ ഹർഷിച്ചു.

Verse 40

गीतवाद्यपताकैश्च दिव्योपायनपाणिभिः । प्राप्योवाच ततो देवान्द्वारका हर्षविह्वला

ഗീതങ്ങളും വാദ്യങ്ങളും പതാകകളും സഹിതം, കൈകളിൽ ദിവ്യോപായനങ്ങൾ ധരിച്ചു, ഹർഷവിവശയായ ദ്വാരക ദേവന്മാരുടെ അടുക്കൽ എത്തി പിന്നെ സംസാരിച്ചു.

Verse 41

पश्यतां पश्यतां देवाः सोऽयं वै द्वारकेश्वरः । प्राप्य संदर्शनं यस्य मुक्तानां यत्फलं भवेत् । न विद्यते सहस्रेषु ब्रह्मांडेषु च यत्फलम्

കാണുവിൻ, കാണുവിൻ, ഹേ ദേവഗണങ്ങളേ! ഇദ്ദേഹം തന്നെയാണ് ദ്വാരകേശ്വരൻ. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സാക്ഷാത് ദർശനം ലഭിച്ചാൽ മുക്തർ അനുഭവിക്കുന്ന ഫലം ഉദിക്കുന്നു; അത്തരം ഫലം ആയിരം ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങളിലും ഇല്ല.

Verse 42

ततो देवगणाः सर्वे क्षेत्रतीर्थादिसंयुताः । पश्चिमाभिमुखं दृष्ट्वा कृष्णं क्लेशविनाशनम् । प्रणेमुर्युगपत्सर्वे प्रहृष्टाः समुपागताः

അപ്പോൾ എല്ലാ ദേവഗണങ്ങളും—ക്ഷേത്ര-തീർത്ഥങ്ങളോടുകൂടി—പശ്ചിമാഭിമുഖനായ ക്ലേശവിനാശകൻ ശ്രീകൃഷ്ണനെ കണ്ടു, ആനന്ദത്തോടെ സമീപിച്ച് എല്ലാവരും ഒരുമിച്ച് നമസ്കരിച്ചു.

Verse 43

गीतवाद्यप्रघोषैश्च नृत्यमानाः समंततः । जयशब्दं नमःशब्दं गर्जंतो हरिनामभिः

ഗീത-വാദ്യങ്ങളുടെ ഘോഷത്തോടുകൂടി ചുറ്റുമെല്ലാം നൃത്തം ചെയ്തു, ഹരിനാമങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ച് ‘ജയ’ ‘നമഃ’ എന്ന ശബ്ദങ്ങൾ ഗർജിച്ചു.

Verse 44

ब्रह्मा भवो भवानी च सेन्द्रा देवगणा भुवि । दृष्ट्वा कृष्णं प्रणेमुस्ते भक्त्योत्थाय पुनःपुनः

ഭൂമിയിൽ ബ്രഹ്മാവും ഭവനും (ശിവൻ) ഭവാനിയും ഇന്ദ്രനോടുകൂടിയ ദേവഗണങ്ങളും ശ്രീകൃഷ്ണനെ കണ്ടു, ഭക്തിയോടെ വീണ്ടും വീണ്ടും എഴുന്നേറ്റ് പ്രണാമം ചെയ്തു.

Verse 45

प्रयागादीनि तीर्थानि गंगाद्याः सरितोऽमलाः । ऋषयो देवगंधर्वाः शुकाद्याः सनकादयः । वीक्ष्य वक्त्रं महाविष्णोः प्रणेमुश्च मुहुर्मुहुः

പ്രയാഗാദി തീർത്ഥങ്ങൾ, ഗംഗാദി നിർമല നദികൾ, ഋഷികൾ, ദേവഗന്ധർവങ്ങൾ, ശുകാദികളും സനകാദികളും—മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ മുഖം ദർശിച്ച്—വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രണാമം ചെയ്തു.

Verse 46

कृष्णकृष्णेति कृष्णेति जय कृष्णेति वादिनः । स्नात्वा तु गोमतीनीरे तीरे चैव महोदधेः । कमलासनः संहृष्टः श्रीमत्कृष्णमपूजयत्

‘കൃഷ്ണ കൃഷ്ണ’ എന്നും ‘ജയ കൃഷ്ണ’ എന്നും വിളിച്ചുകൊണ്ട് അവർ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി. കമലാസനനായ ബ്രഹ്മാവ് ഗോമതീതീരത്തിലും മഹാസമുദ്രതീരത്തിലും സ്നാനം ചെയ്ത് ആനന്ദത്തോടെ ശ്രീകൃഷ്ണനെ പൂജിച്ചു।

Verse 47

स्वर्धेनुपयसा स्नाप्य दिव्यैश्चा मृतपंचकैः । भवश्चाथ भवानी च पूजयामास भक्तितः

സ്വർഗീയ കാമധേനുവിന്റെ പാലും ദിവ്യ പഞ്ചാമൃതങ്ങളും കൊണ്ട് അഭിഷേകം നടത്തി, തുടർന്ന് ഭവൻ (ശിവൻ) ഭവാനി (പാർവതി) എന്നിവർ ഭക്തിയോടെ പ്രഭുവിനെ പൂജിച്ചു।

Verse 48

इन्द्रो देवगणाः सर्वे योगिनः सनकादयः । ऋषयो नारदाद्याश्च गंगाद्याश्च सरिद्वराः

ഇന്ദ്രനും, എല്ലാ ദേവഗണങ്ങളും, സനകാദി യോഗികളും, നാരദാദി ഋഷികളും, ഗംഗാദി ശ്രേഷ്ഠ നദികളും—എല്ലാവരും അവിടെ സമാഗമിച്ചു।

Verse 49

अमूल्याभरणैर्भक्त्या महारत्नविनिर्मितैः । दिव्यैर्माल्यैरनेकैश्च नन्दनादिसमुद्भवैः

ഭക്തിയോടെ അവർ മഹാരത്നങ്ങളിൽ നിർമ്മിതമായ അമൂല്യാഭരണങ്ങളും, നന്ദനാദി ദിവ്യോദ്യാനങ്ങളിൽ നിന്നുദ്ഭവിച്ച അനവധി ദിവ്യ മാലകളും സമർപ്പിച്ചു।

Verse 50

प्रियया श्रीतुलस्या वै श्रीमत्कृष्णमपूजयन् । धूपैर्नीराजनैर्दिव्यैः कर्पूरैश्च पृथक्पृथक्

പ്രിയമായ ശ്രീതുളസിയാൽ അവർ ശ്രീകൃഷ്ണനെ പൂജിച്ച്, വേർവേറായി ദിവ്യ ധൂപം, നീരാജനം (ആരതി) 그리고 കർപ്പൂരം സമർപ്പിച്ചു।

Verse 51

नैवेद्यैर्विविधैः पुष्पैर्दिव्यैः कर्पूरवासितैः । सकर्पूरैश्च तांबूलैः प्रियैश्चोपायनैस्तथा

അവർ നാനാവിധ നൈവേദ്യങ്ങളാലും, കർപ്പൂരസൗരഭ്യമുള്ള ദിവ്യപുഷ്പങ്ങളാലും, കർപ്പൂരമിശ്രിത താംബൂലത്താലും, മറ്റു പ്രിയ ഉപായനങ്ങളാലും കൂടി ഭക്തിപൂർവ്വം ഭഗവാനെ ആദരിച്ചു പൂജിച്ചു।

Verse 52

महामांगलिकैः सर्वैः सुदिव्यैर्मंगलाऽर्तिकैः । संपूज्यैवं महाविष्णुं कृष्णं क्लेशविनाशनम् । प्रहृष्टा ननृतुः सर्वे गीतवाद्यप्रहर्षिताः

ഇങ്ങനെ എല്ലാ മഹാമംഗളവിധികളാലും ദിവ്യ മംഗളാരതിയാലും ക്ലേശനാശകനായ മഹാവിഷ്ണു ശ്രീകൃഷ്ണനെ സമ്പൂർണ്ണമായി പൂജിച്ച ശേഷം, ഗീത-വാദ്യങ്ങളുടെ ഉല്ലാസത്തിൽ പ്രഹർഷിതരായി എല്ലാവരും ആനന്ദത്തോടെ നൃത്തം ചെയ്തു।

Verse 53

पुरतः कृष्णदेवस्य ह्यप्सरोभिः समन्विताः । ब्रह्मा च ब्रह्मपुत्राश्च ततः सेन्द्रा मरुद्गणाः

ശ്രീകൃഷ്ണദേവന്റെ മുൻപിൽ അപ്സരസ്സുകളോടുകൂടി ബ്രഹ്മാവും ബ്രഹ്മപുത്രന്മാരും നിലകൊണ്ടു; തുടർന്ന് ഇന്ദ്രനോടുകൂടിയ മരുത്ഗണങ്ങൾ എത്തി।

Verse 54

ब्रह्मादीन्नृत्यतः प्रेक्ष्य भगवान्कमलेक्षणः । वारयामास हस्तेन प्रीतः प्राह सुरान्विभुः

ബ്രഹ്മാദികൾ നൃത്തം ചെയ്യുന്നതു കണ്ട കമലനയനനായ ഭഗവാൻ പ്രസന്നനായി കൈയാൽ അവരെ തടഞ്ഞു; തുടർന്ന് ദേവന്മാരോട് വിഭു അരുളിച്ചെയ്തു।

Verse 55

श्रीभगवानुवाच । भोभो ब्रह्मन्महेशान हे भवानि महेश्वरि । क्षेत्राणि सर्वतीर्थानि नारदः सनकादयः । प्रीतोऽहं भवता सम्यक्सर्वान्कामानवाप्स्यथ

ശ്രീഭഗവാൻ അരുളിച്ചെയ്തു— ഹേ ബ്രഹ്മൻ, ഹേ മഹേശാന! ഹേ ഭവാനി, ഹേ മഹേശ്വരി! ഹേ എല്ലാ ക്ഷേത്രങ്ങളേയും സർവ്വ തീർത്ഥങ്ങളേയും! ഹേ നാരദാ, സനകാദികളേ! നിങ്ങളാൽ ഞാൻ സത്യമായി പ്രസന്നനാണ്; നിങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്ന എല്ലാ അഭീഷ്ടങ്ങളും പ്രാപിക്കും।

Verse 56

प्रह्लाद उवाच । तदाभिलषितांल्लब्ध्वा स र्वान्कामवरानथ । भक्त्या परमया श्रीमत्कृष्णं प्रोचुः प्रहर्षिताः

പ്രഹ്ലാദൻ പറഞ്ഞു—അപ്പോൾ അഭിലഷിതമായ ആഗ്രഹങ്ങളും എല്ലാ ശ്രേഷ്ഠ വരങ്ങളും ലഭിച്ചവർ പരമഭക്തിയാൽ നിറഞ്ഞ് മഹാനന്ദത്തോടെ ശ്രീമാൻ കൃഷ്ണനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു।

Verse 57

देवा ऊचुः । प्राप्तः कामवरोऽस्माभिः सर्वतः कृपया विभो । सप्रेमा त्वत्पदांभोजे भक्तिर्भव्याऽनपायिनी

ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു—ഹേ വിഭോ! എല്ലാതരത്തിലും നിങ്ങളുടെ കൃപയാൽ ഞങ്ങൾ ശ്രേഷ്ഠ വരം പ്രാപിച്ചു. നിങ്ങളുടെ പാദപദ്മങ്ങളിൽ പ്രേമസഹിതമായ, മംഗളകരമായ, ഒരിക്കലും വിട്ടുപോകാത്ത ഭക്തി ഞങ്ങളിൽ ഉദിക്കട്ടെ।

Verse 58

प्रह्लाद उवाच । तथैव पूजयामासू रुक्मिणीं कृष्णवल्लभाम् । अथ ब्रह्ममहेशानौ सर्वेषां शृण्व तामिदम्

പ്രഹ്ലാദൻ പറഞ്ഞു—അങ്ങനെ തന്നെയവർ കൃഷ്ണവല്ലഭയായ രുക്മിണീദേവിയെ പൂജിച്ചു. പിന്നെ ബ്രഹ്മാവും മഹേശനും എല്ലാവരുടെയും സന്നിധിയിൽ ഈ വചനങ്ങൾ പറഞ്ഞു—ശ്രവിക്കൂ।

Verse 59

श्रद्धया परया युक्तौ द्वारकां प्रत्यवोचतुः । त्वं देवि सर्वतीर्थानां क्षेत्राणामुत्तमोत्तमा

പരമശ്രദ്ധയോടെ യുക്തരായ ആ രണ്ടുപേരും ദ്വാരകയെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു—ഹേ ദേവി! എല്ലാ തീർത്ഥക്ഷേത്രങ്ങളിലെയും നീയേ ഉത്തമോത്തമ.

Verse 60

पर्वतानां यथा मेरुः सिन्धूनां सागरो यथा । प्राणो यथा शरीराणामिन्द्रियाणां तु वै मनः

പർവ്വതങ്ങളിൽ മേരു എങ്ങനെയോ, നദികളിൽ സാഗരം എങ്ങനെയോ; ശരീരങ്ങൾക്ക് പ്രാണൻ എങ്ങനെയോ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്ക് നിശ്ചയമായും മനസ്സ് അങ്ങനെയേ—।

Verse 61

तेजस्विनां यथा वह्निस्तत्त्वानां चैत्त्य ईज्यते । यथा ग्रहर्क्षताराणां सोमो वै ज्योतिषां धुवम् । एषां प्रकाशपुंजानां यथा सूर्य्यः प्रकाशते

തേജസ്വികളിൽ അഗ്നി പ്രധാനമായിരിക്കുന്നതുപോലെ, തത്ത്വങ്ങളിൽ പാവന ചൈത്യവും ആരാധ്യമാണ്; ഗ്രഹ‑നക്ഷത്ര‑താരകളിൽ സോമൻ (ചന്ദ്രൻ) ജ്യോതിസ്സുകളുടെ ധ്രുവമായിരിക്കുന്നതുപോലെ, ഈ പ്രകാശപുഞ്ചങ്ങളിൽ സൂര്യൻ അത്യന്തം പ്രകാശിക്കുന്നു।

Verse 62

यथा नः सर्वदेवानां महाविष्णुरयं महान् । तथैव सर्वतीर्थानां पूज्येयं द्वारका शुभा

ഞങ്ങൾക്ക് എല്ലാ ദേവന്മാരിലും ഈ മഹാ മഹാവിഷ്ണുവാണ് പരമൻ; അതുപോലെ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും ഈ ശുഭ ദ്വാരകയാണ് ആരാധ്യമായത്।

Verse 63

प्रह्लाद उवाच । इत्युक्त्वा सर्वदेवानां क्षेत्रादीनां च सत्तमाः । आधिपत्ये सुरेशानौ द्वारकामभिषेचतुः

പ്രഹ്ലാദൻ പറഞ്ഞു— ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, എല്ലാ ദേവന്മാരിലും പുണ്യക്ഷേത്രങ്ങളിലുമെല്ലാം ശ്രേഷ്ഠരായ ആ രണ്ടു ദേവേശ്വരന്മാർ ദ്വാരകയെ ആധിപത്യത്തിനായി അഭിഷേകം ചെയ്തു।

Verse 64

ब्रह्मेशानौ तथा देवाः प्रजेशा ऋषयोऽमलाः । तीर्थानां क्षेत्रराजानां महाराजत्वकारणम्

ബ്രഹ്മാവും ഈശാനനും, കൂടാതെ ദേവന്മാർ, പ്രജേശന്മാർ (പ്രജാപതികൾ), നിർമല ഋഷിമാർ— തീർത്ഥങ്ങളുടെയും ക്ഷേത്രരാജങ്ങളുടെയും മേൽ ദ്വാരകയുടെ മഹാരാജത്വത്തിന് കാരണമായി നിന്നു।

Verse 65

चक्रुर्महाभिषेकं तु द्वारकायाः प्रहर्षिताः । वादयन्तो विचित्राणि वादित्राणि महोत्सवे

അവർ അത്യന്തം ഹർഷത്തോടെ ദ്വാരകയുടെ മഹാഭിഷേകം നടത്തി; ആ മഹോത്സവത്തിൽ നാനാവിധ വാദ്യങ്ങൾ മുഴക്കിച്ചു।

Verse 66

दिव्यैः पञ्चामृतैस्तोयैः सर्वतीर्थसमुद्भवैः । पुण्यैश्चाकाशगंगाया दिग्गजानां करोद्धृतैः

സകല തീർത്ഥങ്ങളിൽ നിന്നുമുദ്ഭവിച്ച ദിവ്യ പഞ്ചാമൃതജലങ്ങളാലും, ദിക്കുകളുടെ ദിഗ്ഗജങ്ങളുടെ കരങ്ങളാൽ ഉയർത്തപ്പെട്ട ആകാശഗംഗയുടെ പുണ്യജലങ്ങളാലും—

Verse 67

अथ वासांसि दिव्यानि दत्त्वा चाऽचमनं तथा । चर्चितां चन्दनैर्दिव्यैर्दिव्याभरणभूषिताम्

അനന്തരം അവർ ദിവ്യ വസ്ത്രങ്ങൾ അർപ്പിക്കുകയും ആചമനത്തിനായി ജലം നൽകുകയും ചെയ്തു; പിന്നെ ദിവ്യ ചന്ദനലേപം പൂശി, ദിവ്യാഭരണങ്ങളാൽ ഭൂഷിതയാക്കി।

Verse 68

पूजां च चक्रिरे पुष्पैश्चंदनादिसमुद्भवैः । तदा जाता महादिव्या पुरुषाः पार्षदा हरेः

പുഷ്പങ്ങളാലും ചന്ദനാദികളിൽ നിന്നുള്ള ഉപചാരങ്ങളാലും അവർ പൂജ നടത്തി; അപ്പോൾ അത്യന്തം ദിവ്യപ്രഭയുള്ള പുരുഷന്മാർ—ഹരിയുടെ പാർഷദർ—പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു।

Verse 69

विष्वक्सेनसुनंदाद्या द्योतयन्तो दिशो दश । जयशब्दं नमःशब्दं वदंतः पुष्पवर्षिणः

വിഷ്വക്സേനൻ, സുനന്ദൻ മുതലായവർ പത്ത് ദിക്കുകളെയും പ്രകാശിപ്പിച്ച് ‘ജയ’ ‘നമഃ’ എന്നു ഘോഷിച്ചു പുഷ്പവൃഷ്ടി ചെയ്തു.

Verse 70

गीतवादित्रघोषेण नृत्यमानाः प्रहर्षिताः । किरीटकुण्डलैर्हारैर्वैजयंत्या विभूषिताः

ഗീത-വാദ്യങ്ങളുടെ ഘോഷത്തിനിടയിൽ അവർ ആനന്ദോന്മാദത്തോടെ നൃത്തം ചെയ്തു; കിരീടം, കുണ്ഡലം, ഹാരങ്ങൾ, വൈജയന്തീമാല എന്നിവകൊണ്ട് ഭൂഷിതരായിരുന്നു।

Verse 71

श्यामाश्चतुर्भुजाः पीतवस्त्रमाल्यैर्विभूषिताः । स्वप्रभा दीप्यमानौ ते दृष्ट्वा ब्रह्ममहेश्वरौ

അവർ ശ്യാമവർണ്ണരും ചതുര്ഭുജരുമായി, പീതവസ്ത്രവും മാല്യങ്ങളും ധരിച്ചു, സ്വപ്രഭയാൽ തന്നെ ദീപ്തിമാനരായി തിളങ്ങി. അവരെ കണ്ട ബ്രഹ്മാവും മഹേശ്വരനും വിസ്മയപ്പെട്ടു.

Verse 72

नारदं सनकादींश्च महाभागवतानृषीन् । तेऽपि तानपि संहृष्टाः प्रहर्षागतसंभ्रमाः

അവിടെ നാരദനും സനകാദികളും മഹാഭാഗവത ഋഷിമാരും ഉണ്ടായിരുന്നു; അവരും അവരെ കണ്ടപ്പോൾ അത്യന്തം സന്തോഷിച്ചു, ഹർഷജന്യമായ ആവേശത്തിൽ നിറഞ്ഞു.

Verse 73

ववंदिरे ततो ऽन्योऽन्यं हृष्टा आलिंगनादिभिः । ऋषयोऽन्ये च देवाश्च प्रणेमुर्विष्णुपार्षदान्

അപ്പോൾ അവർ ഹർഷത്തോടെ ആലിംഗനാദികളാൽ പരസ്പരം അഭിവാദ്യം ചെയ്തു. മറ്റു ഋഷികളും ദേവന്മാരും വിഷ്ണുവിന്റെ പാർഷദന്മാർക്ക് പ്രണാമം ചെയ്തു.

Verse 74

अथ ते समुपागम्य द्वारकां विष्णुपार्षदाः । नत्वाऽथ द्वारकानाथं द्वारकां वै तथैव च

അതിനുശേഷം വിഷ്ണുവിന്റെ പാർഷദന്മാർ ദ്വാരകയിലേക്കു സമീപിച്ചു; പ്രണാമം ചെയ്ത് ദ്വാരകാനാഥനെയും അതുപോലെ ദ്വാരകയെയും വന്ദിച്ചു.

Verse 75

संपूज्य श्रद्धया भक्त्या निःश्रेयसवनोद्भवैः । कुसुमैर्विविधैर्दिव्यैस्तुलस्या तद्वनोत्थया

അവർ ശ്രദ്ധയും ഭക്തിയുംകൊണ്ട് സമ്പൂജിച്ച്, നിഃശ്രേയസവനത്തിൽ ഉദ്ഭവിച്ച നാനാവിധ ദിവ്യപുഷ്പങ്ങളും അതേ വനജമായ തുളസിയും അർപ്പിച്ചു.

Verse 76

तदुत्पन्नैः फलैर्दिव्यैर्धूपैर्नीराजनैः प्रभुम् । विविधैश्चान्नतांबूलैर्दत्त्वा कृष्णमतोषयन्

അവിടെ ഉദ്ഭവിച്ച ദിവ്യഫലങ്ങൾ, ധൂപം, നീരാജനം എന്നിവയാൽ, കൂടാതെ വിവിധ അന്നവും താംബൂലവും അർപ്പിച്ച് അവർ പ്രഭു ശ്രീകൃഷ്ണനെ പ്രസാദിപ്പിച്ചു।

Verse 77

क्षेत्रतीर्थादिराजानां महाराजस्त्वमीश्वरि । इति सर्वे वदन्तस्तु द्वारकां च ववंदिरे

“ഹേ ഈശ്വരീ! എല്ലാ ക്ഷേത്ര-തീർത്ഥങ്ങളുടെയും അധിരാജ്ഞി, നീയേ മഹാരാജ്ഞി”—എന്ന് പറഞ്ഞു എല്ലാവരും ദ്വാരകയെ നമസ്കരിച്ചു।

Verse 78

एतस्मिन्नंतरे विप्रा देवदुन्दुभिनिस्वनाः । अश्रूयंत महाशब्दा अभवन्पुष्पवृष्टयः

അന്നേരം, ഹേ വിപ്രന്മാരേ! ദേവദുന്ദുഭികളുടെ നാദം കേട്ടു; മഹാശബ്ദങ്ങൾ ഉയർന്നു, പുഷ്പവൃഷ്ടി പെയ്തു।

Verse 79

अथाऽसीन्महदाश्चर्य्यं शृण्वन्तु ऋषिसत्तमाः । कुरुक्षेत्रं प्रयागं च सव्यदक्षिणपार्श्वयोः

പിന്നെ ഒരു മഹാ അത്ഭുതം സംഭവിച്ചു—ഹേ ഋഷിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, കേൾക്കൂ: ഇടത്തും വലത്തും കുരുക്ഷേത്രവും പ്രയാഗവും പ്രത്യക്ഷമായി।

Verse 80

स्थित्वा जगृहतुर्द्दिव्ये श्वेतच्छत्रे मनोहरे । द्वारकायस्तथा शुभ्रे चामरव्यजने शुभे

അവിടെ നിന്നുകൊണ്ട് അവർ ദിവ്യവും മനോഹരവുമായ ശ്വേതച്ഛത്രങ്ങൾ ഏറ്റെടുത്തു; ദ്വാരകയ്ക്കായി ശുദ്ധവും ശുഭവുമായ ചാമരവ്യജനങ്ങളും കൈകൊണ്ടു।

Verse 81

अयोध्या मथुरा माया वाराणसी जयस्वनैः । स्तुवंत्यन्यास्तथान्यानि सर्वक्षेत्राणि सर्वशः

അയോധ്യ, മഥുര, മായാ, വാരാണസി എന്നിവ ജയഘോഷത്തോടെ അവളെ സ്തുതിച്ചു; അതുപോലെ എല്ലായിടത്തുമുള്ള മറ്റു സകല പുണ്യക്ഷേത്രങ്ങളും പ്രശംസ അർപ്പിച്ചു।

Verse 82

तीर्थानि सरितः सर्वा द्वारकाया मुखांबुजम् । पश्यतः परमानंदं लेभिरे देवमानवाः

സകല തീർത്ഥങ്ങളും എല്ലാ നദികളും ദ്വാരകയുടെ പദ്മമുഖം ദർശിച്ച് പരമാനന്ദം പ്രാപിച്ചു; ദേവന്മാരും മനുഷ്യരും ഇരുവരും.

Verse 83

आहुश्च पार्षदा विष्णोर्धन्यान्येतानि सर्वशः । दृष्ट्वा तु द्वारकां पुण्यां सर्वलोकैकमण्डनाम्

അപ്പോൾ വിഷ്ണുവിന്റെ പാർഷദന്മാർ പറഞ്ഞു—“ഇവയെല്ലാം തീർച്ചയായും ധന്യങ്ങൾ; കാരണം ഇവർ പുണ്യമായ ദ്വാരകയെ ദർശിച്ചു—സകല ലോകങ്ങളുടെയും ഏക അലങ്കാരം അതാണ്.”

Verse 84

वेदयज्ञतपोजाप्यैः सम्यगाराधितो हरिः । प्रसीदेद्यस्य तस्य स्याद्द्वारकागमने मतिः

വേദം, യജ്ഞം, തപസ്, ജപം എന്നിവയാൽ ഹരിയെ സമ്യകമായി ആരാധിച്ചവനോട് ഹരി പ്രസന്നനാകും; അവനിൽ ദ്വാരകാഗമനത്തിനുള്ള നിശ്ചയം ഉദിക്കും।