Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 42

ततो देवगणाः सर्वे क्षेत्रतीर्थादिसंयुताः । पश्चिमाभिमुखं दृष्ट्वा कृष्णं क्लेशविनाशनम् । प्रणेमुर्युगपत्सर्वे प्रहृष्टाः समुपागताः

tato devagaṇāḥ sarve kṣetratīrthādisaṃyutāḥ | paścimābhimukhaṃ dṛṣṭvā kṛṣṇaṃ kleśavināśanam | praṇemuryugapatsarve prahṛṣṭāḥ samupāgatāḥ

അപ്പോൾ എല്ലാ ദേവഗണങ്ങളും—ക്ഷേത്ര-തീർത്ഥങ്ങളോടുകൂടി—പശ്ചിമാഭിമുഖനായ ക്ലേശവിനാശകൻ ശ്രീകൃഷ്ണനെ കണ്ടു, ആനന്ദത്തോടെ സമീപിച്ച് എല്ലാവരും ഒരുമിച്ച് നമസ്കരിച്ചു.

ततःthen
ततः:
Desha-Kala (Temporal/काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) — ‘अनन्तरम्’
देवगणाःgroups of gods
देवगणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः (तत्पुरुष) — ‘देवानां गणाः’
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
क्षेत्रतीर्थादिसंयुताःaccompanied by holy places, tīrthas, etc.
क्षेत्रतीर्थादिसंयुताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक) + संयुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः (तत्पुरुष) — ‘क्षेत्र-तीर्थ-आदि-सम्बद्धाः’
पश्चिमाभिमुखम्west-facing
पश्चिमाभिमुखम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootपश्चिम (प्रातिपदिक) + अभिमुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; समासः (कर्मधारय) — ‘पश्चिमं अभिमुखम्’
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund)
कृष्णम्Kṛṣṇa
कृष्णम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
क्लेशविनाशनम्destroyer of afflictions
क्लेशविनाशनम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्लेश (प्रातिपदिक) + विनाशन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः (तत्पुरुष) — ‘क्लेशानां विनाशनः’
प्रणेमुःbowed down
प्रणेमुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनम् (धातु) + प्र (उपसर्ग)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन, परस्मैपद
युगपत्simultaneously
युगपत्:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयुगपत् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) — ‘एककाले’
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
प्रहृष्टाःgreatly delighted
प्रहृष्टाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रहृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक, √हृष्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
समुपागताःhaving approached / arrived
समुपागताः:
Kriya (State/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + सम् + उप (उपसर्ग) + आगत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (Past participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्रियार्थे प्रयुक्त (finite sense)

Prahlāda (narration)

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Scene: Hosts of gods arrive with embodied kṣetras and tīrthas, all turning toward a west-facing Kṛṣṇa; they bow simultaneously, faces bright with delight.

D
Devas
K
Kṛṣṇa
K
Kṣetras
T
Tīrthas

FAQs

Approaching Kṛṣṇa with humility (praṇāma) is depicted as the collective dharma of even the gods, and he is praised as the remover of suffering.

Dvārakā, where Kṛṣṇa is encountered as Dvārakādhiśa and the gathering-point of tīrthas and kṣetras.

The implied rite is praṇāma (prostration) upon darśana; no additional ceremonial details are specified.