Adhyaya 35

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ तीर्थं पापप्रणाशनम् । मामुह्रदमिति ख्यातं तस्मिन्पर्वतरोधसि

പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ! തുടർന്ന് പാപനാശകമായ, പർവ്വതാവരണത്തിനിടയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ‘മാമുഹൃദ’ എന്ന പ്രസിദ്ധ തീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം.

Verse 2

तत्र स्नातो नरः सम्यक्छ्रद्धावान्सुसमाहितः । मुच्यते पातकैर्घोरैः पूर्वजन्मकृतैरपि

അവിടെ ശ്രദ്ധയോടെ, മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി യഥാവിധി സ്നാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ, മുൻജന്മത്തിൽ ചെയ്ത ഭയങ്കര പാപങ്ങളിൽ നിന്നുപോലും മോചിതനാകുന്നു.

Verse 3

तस्य पश्चिमदिग्भागे लिंगमस्ति महीपते । सर्वकामप्रदं नृणां स्थापितं मुद्गलेन तु

ഹേ മഹീപതേ! അതിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് ഒരു ശിവലിംഗം ഉണ്ട്; അത് ജനങ്ങൾക്ക് സർവകാമപ്രദം, മുദ്ഗലൻ സ്ഥാപിച്ചതാണ്.

Verse 4

स्नात्वा मामुह्रदे पुण्ये यस्तल्लिंगं च पश्यति । शुक्लपक्षे चतुर्द्दश्यां फाल्गुने मासि मानवः । स प्राप्नोति परं श्रेयः सर्वतीर्थेषु दुर्लभम्

പുണ്യമായ മാമുഹൃദത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, ഫാൽഗുണ മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷ ചതുര്ദശിയിൽ ആ ലിംഗം ദർശിക്കുന്നവൻ, സർവ തീർത്ഥങ്ങളിലും ദുർലഭമായ പരമ ശ്രേയസ്സിനെ പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 5

यस्तत्र कुरुते श्राद्धं दक्षिणां मूर्तिमाश्रितः । पितरस्तस्य तृप्यंति यावदाभूतसंप्लवम्

അവിടെ ദക്ഷിണാഭിമുഖനായി ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്നവന്റെ പിതൃകൾ മഹാപ്രളയം വരെയും തൃപ്തരായിരിക്കും.

Verse 6

तत्र दानं प्रशंसंति नीवाराणां महर्षयः । शाकमूलादिभिः श्राद्धं पितॄणां तुष्टिदं नृप

അവിടെ മഹർഷിമാർ നീവാര (കാട്ടരി) ദാനത്തെ പ്രശംസിക്കുന്നു. ഹേ രാജാവേ! ശാകം, മൂലം മുതലായവകൊണ്ട് ചെയ്യുന്ന ശ്രാദ്ധം പിതൃകൾക്ക് തൃപ്തിദായകമാകുന്നു.

Verse 7

ययातिरुवाच । मामुह्रदमिति विभो कथं नामाऽभवत्पुरा । मुद्गलस्याश्रमं ब्रूहि मम सर्वं विधानतः

യയാതി പറഞ്ഞു— ഹേ വിഭോ! ഈ സ്ഥലം പൂർവ്വം ‘മാമുഹ്രദ’ എന്ന നാമത്തിൽ എങ്ങനെ പ്രസിദ്ധമായി? മഹർഷി മുദ്ഗലന്റെ ആശ്രമം മുഴുവനും വിധിപൂർവ്വം ക്രമമായി എനിക്ക് പറയുക.

Verse 8

पुलस्त्य उवाच । तत्रस्थस्य पुरा राजन्मुद्गलस्य महात्मनः । विमानं वरमादाय देवदूतः समागतः

പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു— ഹേ രാജാവേ! പൂർവ്വകാലത്ത് മഹാത്മാവ് മുദ്ഗലൻ അവിടെ വസിക്കുമ്പോൾ, ഒരു ദേവദൂതൻ ഉത്തമമായ വിമാനം കൊണ്ടുവന്ന് സമീപിച്ചു.

Verse 9

सोऽब्रवीद्देवराज्ञाहं प्रेषितो मुनिसत्तम । तवार्थायाऽरुहैनं त्वं विमानं गम्यतां दिवि

അവൻ പറഞ്ഞു— ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ! ദേവരാജൻ എന്നെ അയച്ചിരിക്കുന്നു. നിങ്ങളുടെ നിമിത്തം ഈ വിമാനം; ഇതിൽ കയറി സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോകുക.

Verse 10

मुद्गल उवाच । स्वर्गस्य ये गुणा दूत ये च दोषा प्रकीर्तिताः । तान्मे वद करिष्येऽहं श्रुत्वा वै यत्क्षमं भवेत्

മുദ്ഗലൻ പറഞ്ഞു— ഹേ ദൂതാ! സ്വർഗത്തിന്റെ ഗുണങ്ങളും പ്രസിദ്ധമായ ദോഷങ്ങളും എനിക്ക് പറയുക. അവ കേട്ട ശേഷം യഥാർത്ഥത്തിൽ യോജിച്ചതെന്തോ അതു ഞാൻ ചെയ്യും.

Verse 11

ब्रूहि तान्सकलान्दूत त्वागमिष्याम्यहं ततः

ഹേ ദൂതാ! അവയെല്ലാം എനിക്കു പറയുക; പിന്നെ ഞാൻ നിന്നോടൊപ്പം വരാം.

Verse 12

देवदूत उवाच । अलमेतेन दर्पेण क्रियतां शक्रजल्पितम् । पुण्यैः स्वकैर्द्विजश्रेष्ठ समागच्छेरिदं ततः

ദേവദൂതൻ പറഞ്ഞു—ഈ ദർപ്പം മതി; ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) പറഞ്ഞതുപോലെ ചെയ്യുക. ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ! നിന്റെ സ്വന്തം പുണ്യബലത്തോടെ ഇവിടെ വരിക; പിന്നെ മുന്നോട്ട് പോകുക.

Verse 13

मुद्गल उवाच । अश्रुतैस्तैर्न गच्छेऽहमेतन्मे हृदि निश्चितम् । करिष्येऽहं तपो भूरि पूजयिष्ये महेश्वरम्

മുദ്ഗലൻ പറഞ്ഞു—അവ കേൾക്കാതെ ഞാൻ പോകുകയില്ല; ഇത് എന്റെ ഹൃദയത്തിലെ ദൃഢനിശ്ചയം. ഞാൻ ധാരാളം തപസ്സു ചെയ്ത് മഹേശ്വരൻ (ശിവൻ)നെ പൂജിക്കും.

Verse 14

दूत उवाच । न शक्तः स्वर्गुणान्वक्तुमपि वर्षशतैरपि । संक्षेपात्कथयिष्यामि यदि ते निश्चयः परः

ദൂതൻ പറഞ്ഞു—സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ ഗുണങ്ങൾ നൂറുവർഷം കൊണ്ടും പൂർണ്ണമായി പറയാൻ എനിക്ക് കഴിയില്ല. എങ്കിലും നിന്റെ നിശ്ചയം ദൃഢമാണെങ്കിൽ, ഞാൻ സംക്ഷേപമായി പറയുന്നു.

Verse 16

बुभुक्षा नैव तृष्णा च निद्रालस्ये न च प्रभो । रंभाद्यप्सरसो मुख्या गंधर्वास्तुंबरादयः । रमयंति नरं तत्र गीतैर्नृत्यैरनेकशः

ഹേ പ്രഭോ! അവിടെ വിശപ്പുമില്ല, ദാഹവുമില്ല; നിദ്രയും ആലസ്യവും ഇല്ല. രംഭാ മുതലായ പ്രധാന അപ്സരസ്സുകളും, തുംബരൻ മുതലായ ഗന്ധർവന്മാരും പലവിധ ഗീത-നൃത്തങ്ങളാൽ അവിടെ മനുഷ്യനെ ആനന്ദിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 17

एवं च वसते तत्र जनः स्वर्गे तपोधन । यावत्पुण्यक्षयस्तावत्पश्चात्पातमवाप्नुयात्

ഹേ തപോധനേ! ജനങ്ങൾ അവിടെ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ തങ്ങളുടെ പുണ്യം നിലനിൽക്കുന്നത്ര കാലം മാത്രം വസിക്കുന്നു; പുണ്യം ക്ഷയിച്ചാൽ പിന്നെ ആ നിലയിൽ നിന്ന് പതനം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 18

एक एव मुने दोषः स्वर्लोके प्रतिभाति मे । स एव पतनाख्यस्तु स्वर्गिणां च भयावहः

ഹേ മുനേ! സ്വർലോകത്തിൽ എനിക്ക് ഒരു ദോഷം മാത്രമേ തോന്നുന്നുള്ളൂ—അതേ ‘പതനം’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്; അത് സ്വർഗ്ഗവാസികൾക്ക് ഭയാവഹമാണ്.

Verse 19

न पुण्यं लभते तत्र कर्तुं विप्र कथंचन । कर्मभूमिरियं ब्रह्मन्भोगभूमिस्तु सा स्मृता

ഹേ വിപ്രാ! അവിടെ (സ്വർഗ്ഗത്തിൽ) എങ്ങനെയും പുതിയ പുണ്യം സമ്പാദിക്കാൻ അവസരം ലഭ്യമല്ല. ഹേ ബ്രഹ്മൻ! ഇത് (മനുഷ്യലോകം) കർമ്മഭൂമിയെന്നും, അത് (സ്വർഗ്ഗം) ഭോഗഭൂമിയെന്നും സ്മൃതിയിൽ പറയുന്നു.

Verse 20

यदत्र क्रियते कर्म शुभं तत्रोप भुज्यते । तथा दृष्ट्वा विमानस्थान्भूरिधर्मादिसंयुतान्

ഇവിടെ ചെയ്യുന്ന ശുഭകർമ്മത്തിന്റെ ഫലം അവിടെ (സ്വർഗ്ഗത്തിൽ) അനുഭവിക്കപ്പെടുന്നു. ഇങ്ങനെ വിമാനംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഇരുന്ന്, ധർമ്മാദി ഗുണങ്ങളിൽ സമൃദ്ധരായവരെ കണ്ടാൽ (കർമ്മ-ഫലബന്ധം ബോധ്യപ്പെടുന്നു).

Verse 21

बहुतेजोन्वितान्स्वर्गे ह्यल्पपुण्यो द्विजोत्तम । पश्चात्तापजदुःखेन स्वर्गस्थो दुःखितः सदा

ഹേ ദ്വിജോത്തമാ! സ്വർഗ്ഗത്തിൽ മഹാതേജസ്സുള്ളവരെ കണ്ടാൽ, അല്പപുണ്യമുള്ള മനുഷ്യൻ—സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ഇരുന്നാലും—പശ്ചാത്താപജന്യ ദുഃഖത്തിൽ എപ്പോഴും ദുഃഖിതനായി നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 22

न मया सुकृतं भूरि कृतं मर्त्त्ये कथंचन

ഞാൻ മർത്ത്യലോകത്തിൽ യാതൊരു വിധത്തിലും ധാരാളം സുകൃതം, അഥവാ പുണ്യകർമ്മങ്ങൾ, ചെയ്തിട്ടില്ല।

Verse 23

तथा च पतमानांश्च दृष्ट्वा चान्यान्सहस्रशः । आत्मनश्च महद्दुःखं जायते च तदद्भुतम्

കൂടാതെ, ആയിരക്കണക്കിന് മറ്റുള്ളവർ പതിക്കുന്നതു കണ്ടാൽ, സ്വന്തം ഉള്ളിൽ അത്ഭുതകരമായ മഹാദുഃഖം ഉദിക്കുന്നു।

Verse 24

एतत्ते सर्वमाख्यातं गुणदोषसमुद्भवम् । स्वर्गसंचेष्टितं ब्रह्मन्कुरुष्व यदभीप्सितम्

ഹേ ബ്രാഹ്മണാ! ഗുണദോഷങ്ങളിൽ നിന്നു ഉദ്ഭവിച്ച ഈ എല്ലാം, സ്വർഗത്തിന്റെ ചര്യകളും നിനക്കു വിശദമായി പറഞ്ഞു; ഇനി നിനക്കിഷ്ടമുള്ളതു ചെയ്യുക।

Verse 25

मुद्गल उवाच । पतनस्य भयं यत्र पुण्यहानिर्न वर्द्धनम् । तेन स्वर्गेण मे दूत नैव कार्यं कथंचन

മുദ്ഗലൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദൂതാ! എവിടെ പതനഭയം ഉണ്ടോ, എവിടെ പുണ്യം ക്ഷയിച്ചു വർധിക്കാതെയോ, അത്തരം സ്വർഗ്ഗം എനിക്ക് യാതൊരു വിധത്തിലും ആവശ്യമില്ല।

Verse 26

वाच्यस्त्वया ममादेशाद्देवराजः स्फुटं वचः । क्षम्यतामपराधो मे न स्वर्गाय स्पृहा मम

എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം നീ ദേവരാജനോട് വ്യക്തമായി പറയുക—‘എന്റെ അപരാധം ക്ഷമിക്കപ്പെടട്ടെ; സ്വർഗ്ഗത്തോടു എനിക്ക് യാതൊരു സ്പൃഹയും ഇല്ല।’

Verse 27

तत्कर्माऽहं करिष्यामि येन नो पतनाद्भयम् । साधयिष्यामि तांल्लोकान्ये सदा पातवर्जिताः

പതനഭയം ഉണ്ടാകാതിരിക്കുവാൻ ഞാൻ ആ കര്‍മ്മം ചെയ്യും. സദാ പതനരഹിതമായ ആ ലോകങ്ങളെ ഞാൻ പ്രാപിക്കും.

Verse 28

पुलस्त्य उवाच । एवमुक्त्वा नृपश्रेष्ठ मुद्गलः स्वर्गनिःस्पृहः । स्थितस्तत्रैव निरतः शिवध्यानपरायणः

പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ! ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, സ്വർഗ്ഗലാലസയില്ലാത്ത മുദ്ഗലൻ അവിടെയേ സ്ഥിരമായി നിന്നു, ശിവധ്യാനത്തിൽ പരായണനായി നിരതനായി.

Verse 29

श्रुत्वा दूतोऽपि शक्रस्य तस्य वाक्यं सविस्तरम् । कथयामास शक्रस्य तं भूयः सोऽभ्यभाषत

മുദ്ഗലന്റെ വാക്കുകൾ വിശദമായി കേട്ട ശക്രന്റെ ദൂതൻ അവ ശക്രനോട് അറിയിച്ചു; പിന്നെ ശക്രൻ വീണ്ടും സംസാരിച്ചു.

Verse 30

देवदूताप्रमाणं च विमानं हि त्वया कृतम् । न कृतं केन चित्पूर्वं न करिष्यति कश्चन

ദേവദൂതർക്കു യോജിച്ച അളവിലുള്ള വിമാനം നീ തന്നെയാണ് നിർമ്മിച്ചത്; ഇതുപോലെ മുമ്പ് ആരും ചെയ്തിട്ടില്ല, ഇനി ആരും ചെയ്യുകയുമില്ല.

Verse 31

तस्मात्तत्र द्रुतं गत्वा बलादानय तं मुनिम् । आनयस्वान्यथा शापं तव दास्याम्यसंशयम्

അതുകൊണ്ട് നീ വേഗം അവിടെ ചെന്നു ആ മുനിയെ ബലപ്രയോഗത്തോടെ കൊണ്ടുവരിക. കൊണ്ടുവരില്ലെങ്കിൽ, സംശയമില്ലാതെ ഞാൻ നിന്നെ ശപിക്കും.

Verse 32

पुलस्त्य उवाच । शक्रस्य वचनं श्रुत्वा देवदूते भयान्वितः । प्रस्थितः सत्वरं तत्र मुद्गलो यत्र तिष्ठति

പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—ശക്രന്റെ ആജ്ഞ കേട്ട് ഭയാകുലനായ ദേവദൂതൻ, മുദ്ഗല മുനി പാർത്തിരുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് അതിവേഗം പുറപ്പെട്ടു।

Verse 33

मुद्गलोऽपि विमानस्थं पुनर्दृष्ट्वा समागतम् । मामुह्रदे प्रविश्याथ वारयामास तं तदा

മുദ്ഗലനും വിമാനം ആസീനനായിട്ട് വീണ്ടും വന്നവനെ കണ്ടു, ‘മാമു’ ഹ്രദത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് അന്നേരം തന്നെ അവനെ തടഞ്ഞു।

Verse 34

स तस्य वचनेनैव स्तंभितो लिखितो यथा । चलितुं नैव शक्नोति प्रभावात्तस्य सन्मुनेः

ആ സന്മുനിയുടെ വാക്ക് മാത്രത്താൽ അവൻ ചിത്രത്തിൽ വരച്ചതുപോലെ സ്തംഭിച്ചു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ തപഃപ്രഭാവം മൂലം അവന്‍ ഒട്ടും നീങ്ങാനായില്ല।

Verse 35

चिरकालगतं ज्ञात्वा दूतं तु त्रिदशाधिपः । स्वयं तत्राययौ कोपादारुह्यैरावणं गजम्

ദൂതൻ ദീർഘകാലമായി പോയതായി അറിഞ്ഞ ത്രിദശാധിപൻ ഇന്ദ്രൻ കോപത്തോടെ സ്വയം അവിടെ എത്തി, ഐരാവത ഗജത്തിൽ ആരൂഢനായി।

Verse 36

अथ दृष्ट्वा तदा दूतं स्तंभितं मुद्गलेन तु । वधार्थं तूद्यतस्तस्य स वज्रं भ्रामयंस्तदा

അപ്പോൾ മുദ്ഗലൻ സ്തംഭിപ്പിച്ച ദൂതനെ കണ്ട ഇന്ദ്രൻ വധിക്കാനുദ്ദേശിച്ച് എഴുന്നേറ്റ്, ആ നിമിഷം വജ്രം ചുഴറ്റിത്തുടങ്ങി।

Verse 37

एतस्मिन्नेव काले तु उत्पातास्तत्र दारुणाः । अपसव्यं मृगाश्चक्रुः पशवः पक्षिणश्च ये । तान्दृष्ट्वा चिन्तयामास मुद्गलो विस्मयान्वितः

അന്നേ സമയത്ത് അവിടെ ഭയങ്കരമായ അപശകുനങ്ങൾ ഉദിച്ചു. മൃഗങ്ങളും പശുക്കളും പക്ഷികളും അപസവ്യമായി (ഇടത്തോട്ടു) സഞ്ചരിച്ചു. ആ നിമിത്തങ്ങൾ കണ്ട മുദ്ഗലൻ വിസ്മയത്തോടെ മനസ്സിൽ ചിന്തിച്ചു.

Verse 38

अथ दृष्ट्वांबरगतं वज्रोद्यतकरं हरिम् । स्तंभयामास तं सद्यो दृष्टिपातेन मुद्गलः

പിന്നീട് ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിച്ച്, കൈയിൽ വജ്രം ഉയർത്തി തയ്യാറായിരുന്ന ഹരി (ഇന്ദ്രൻ)നെ കണ്ട മുദ്ഗലൻ ഒരു ദൃഷ്ടിപാതം കൊണ്ടുതന്നെ അവനെ ഉടൻ സ്തംഭിപ്പിച്ചു.

Verse 39

तत्र शक्रः स्तुतिं चक्रे भग्नोत्साहो नृपोत्तम । मुञ्च मां ब्राह्मणश्रेष्ठ यास्यामि त्रिदशालयम्

അവിടെ ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) ഉത്സാഹം തകർന്നു സ്തുതി ചെയ്തു പറഞ്ഞു—“ഹേ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, എന്നെ വിട്ടയക്കുക; ഞാൻ ത്രിദശരുടെ ആലയത്തിലേക്ക് പോകാം.”

Verse 40

स्वर्गे वा यदि वा मर्त्त्ये तिष्ठ त्वं स्वेच्छया द्विज । मया कृतः समुद्योगो हितार्थं ते मुने ह्ययम्

“സ്വർഗത്തിലായാലും മർത്ത്യലോകത്തിലായാലും—ഹേ ദ്വിജാ, നിന്റെ ഇച്ഛപ്രകാരം എവിടെ വേണമെങ്കിലും താമസിക്കൂ. ഹേ മുനേ, ഈ ശ്രമം ഞാൻ നിന്റെ ഹിതത്തിനായിട്ടുമാത്രമാണ് ചെയ്തത്.”

Verse 41

वरं वरय भद्रं ते नित्यं यो मनसि स्थितः । तं ते सर्वं प्रदास्यामि यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

“വരം തിരഞ്ഞെടുക്കുക—നിനക്ക് മംഗളം ഉണ്ടാകട്ടെ—നിന്റെ മനസ്സിൽ നിത്യമായി നിലകൊള്ളുന്നതെന്തോ അത്. അതി ദുർലഭമായാലും, അതെല്ലാം ഞാൻ നിനക്ക് നൽകാം.”

Verse 42

मुद्गल उवाच । एष एव वरः श्लाघ्यो यत्त्वं दृष्टः सुरेश्वर । दर्शनं ते सहस्राक्ष स्वप्नेष्वपि सुदुर्लभम्

മുദ്ഗലൻ പറഞ്ഞു—ഹേ സുരേശ്വരാ! ഞാൻ നിന്റെ ദർശനം ലഭിച്ചതുതന്നെ പ്രശംസനീയമായ വരമാണ്. ഹേ സഹസ്രാക്ഷാ! നിന്റെ ദർശനം സ്വപ്നത്തിലുപോലും അതിദുർലഭം.

Verse 43

अवश्यं यदि मे देयो वरो वृत्रनिषूदन । त्वत्प्रसादेन मे मोक्षो जायतां शीघ्रमेव हि

എനിക്ക് നിർബന്ധമായും ഒരു വരം നൽകേണ്ടതാണെങ്കിൽ, ഹേ വൃത്രനിഷൂദന, നിന്റെ പ്രസാദത്താൽ എനിക്ക് शीഘ്രം മോക്ഷം ലഭിക്കട്ടെ.

Verse 44

मा मु ह्रदं समागत्य दूतः प्रोक्तो मया यतः । ततो मामुह्रदमिति ख्यातिं यातु धरातले

ഈ ഹ്രദത്തിലേക്ക് വന്ന് ഞാൻ ദൂതനോട് ‘മാ മു’ എന്ന് പറഞ്ഞതിനാൽ, ഈ സ്ഥലം ഭൂമിയിൽ ‘മാമുഹ്രദം’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധിയാകട്ടെ.

Verse 45

नंदनादीनि रम्याणि तत्र देववनानि च । अनन्यसदृशा भोगाः सदा तृप्तिर्द्विजोत्तम

അവിടെ നന്ദനാദിയായ രമ്യമായ ദേവവനങ്ങൾ ഉണ്ട്; ഭോഗങ്ങൾ അനുപമം, സദാ തൃപ്തിയും നിലനിൽക്കും, ഹേ ദ്വിജോത്തമാ.

Verse 46

पिण्डदानात्परां प्रीतिं लभंतां पितरोऽत्र हि

നിശ്ചയമായും ഇവിടെ പിണ്ഡദാനം ചെയ്താൽ പിതൃകൾ പരമ പ്രീതിയും തൃപ്തിയും പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 47

इन्द्र उवाच । मामुह्रदमिति ख्यातं तीर्थमेतद्भविष्यति । वरिष्ठं नात्र सन्देहो मत्प्रसादाद्विजोत्तम

ഇന്ദ്രൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഈ തീർത്ഥം ‘മാമുഹ്രദം’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധമാകും. എന്റെ പ്രസാദത്താൽ ഇതിൽ സംശയമില്ല, ഹേ ദ്വിജോത്തമാ, ഇത് സർവ്വതീർത്ഥങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠമാകും.

Verse 48

अत्र ये फाल्गुने मासि पौर्णमास्यां समाहिताः । करिष्यंति पुनः स्नानं ते यास्यंति परां गतिम्

ഇവിടെ ഫാൽഗുണ മാസത്തിലെ പൗർണ്ണമിദിനത്തിൽ ഏകാഗ്രചിത്തരായി വീണ്ടും സ്നാനം ചെയ്യുന്നവർ പരമഗതി പ്രാപിക്കും.

Verse 49

पिण्डदानाद्गयातुल्यं लप्स्यंते फलमुत्तमम् । पुण्यदानफलं चात्र संख्याहीनं द्विजोत्तम

ഇവിടെ പിണ്ഡദാനം ചെയ്താൽ ഗയാസമമായ ഉത്തമഫലം ലഭിക്കും. കൂടാതെ ഈ സ്ഥലത്തിലെ പുണ്യദാനഫലം, ഹേ ദ്വിജോത്തമാ, എണ്ണിക്കണക്കാക്കാനാകാത്തതാണ്.

Verse 50

पुलस्त्य उवाच । एवमुक्त्वा ययौ स्वर्गं दूतमादाय वज्रभृत् । मुद्गलोऽपि परं ब्रह्म चिंतयन्ह्यनिशं ततः

പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട് വജ്രധാരിയായ ഇന്ദ്രൻ ദൂതനെയും കൂട്ടി സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി. തുടർന്ന് മുദ്ഗലനും നിരന്തരം പരബ്രഹ്മത്തെ ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ട് അതിൽ ലീനനായി നിലകൊണ്ടു.

Verse 51

शुक्लध्यानपरो भूत्वा मोक्षं प्राप्तस्ततोऽक्षयम्

ശുദ്ധ (പ്രകാശമയ) ധ്യാനത്തിൽ പരനായിത്തീർന്ന്, അവൻ അന്നുമുതൽ അക്ഷയമായ മോക്ഷം പ്രാപിച്ചു.

Verse 52

अत्र गाथा पुरा गीता नारदेन महात्मना । बहुविप्रसमवाये पर्वतेस्मिन्महीपते

ഹേ മഹീപതേ! ഇവിടെ ഈ പർവതത്തിൽ അനേകം ബ്രാഹ്മണരുടെ സമവായത്തിനിടയിൽ മഹാത്മാവായ നാരദൻ പൂർവകാലത്ത് ഒരു പുണ്യഗാഥ പാടിയിരുന്നു।

Verse 53

मामु ह्रदे नरः स्नात्वा दृष्ट्वा तं मुद्गलेश्वरम् । इह भुक्त्वाऽखिलान्कामानन्ते मुक्तिमवाप्स्यति । एतस्मात्कारणाद्राजन्मामुह्रदमिति स्मृतम्

മാമു ഹ്രദത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് ആ മുദ്ഗലേശ്വര ഭഗവാനെ ദർശിക്കുന്നവൻ, ഈ ജീവിതത്തിൽ തന്നെ എല്ലാ ധർമ്മസമ്മത ആഗ്രഹങ്ങളും അനുഭവിച്ച്, അവസാനം മോക്ഷം പ്രാപിക്കും; അതുകൊണ്ടു, ഹേ രാജൻ, ഇത് ‘മാമുഹ്രദം’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 54

तत्तीर्थं सर्वतीर्थानां प्रवरं लोकविश्रुतम् । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन स्नानं तत्र समाचरेत्

ആ തീർത്ഥം എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും ശ്രേഷ്ഠവും ലോകവിഖ്യാതവും ആകുന്നു; അതിനാൽ പരമശ്രമത്തോടെ അവിടെ സ്നാനം ആചരിക്കണം।

Verse 55

मोक्षकामो विशेषेण य इच्छेत्परमं पदम् । चण्डिकाश्रममासाद्य किं पुनः परितप्यते

മോക്ഷം പ്രത്യേകമായി ആഗ്രഹിച്ച് പരമപദം തേടുന്നവൻ, ചണ്ഡികയുടെ ആശ്രമം പ്രാപിച്ച ശേഷം പിന്നെ എന്തിന് വീണ്ടും കഷ്ടപ്പെടണം?