Adhyaya 231

Verse 1

सूत उवाच । वृकोऽपि तत्समासाद्य राज्यं त्रैलोक्यसंभवम् । यदृच्छया जगत्सर्वं समाज्ञापयत्तदा

സൂതൻ പറഞ്ഞു—വൃകനും ആ ത്രിലോകവ്യാപിയായ രാജ്യം പ്രാപിച്ച്, അപ്പോൾ സ്വേച്ഛപ്രകാരം സർവ്വജഗത്തെയും ആജ്ഞാപിക്കാൻ തുടങ്ങി।

Verse 2

सोंऽधकस्य बले वीर्ये धैर्ये कोपे च दानवः । सहस्रगुणितश्चासीद्रौद्रः परमदारुणः

ആ ദാനവൻ ബലം, പരാക്രമം, ധൈര്യം, ക്രോധം എന്നിവയിൽ അന്ധകനെക്കാൾ ആയിരമടങ്ങ് വർദ്ധിച്ചു; അത്യന്തം രൗദ്രനും പരമഭയങ്കരനും ആയി।

Verse 3

एतस्मिन्नंतरे कश्चिन्न मर्त्यो यजति क्षितौ । न होमं नैव जाप्यं च दैत्याञ्ज्ञात्वा सुरास्पदे

ആ ഇടവേളയിൽ ഭൂമിയിൽ ഒരു മർത്ത്യനും യജ്ഞം ചെയ്തില്ല; ഹോമവും ഇല്ല, ജപവും ഇല്ല—ദൈത്യർ ദേവസ്ഥാനത്തെ കൈവശപ്പെടുത്തിയെന്ന് അറിഞ്ഞതിനാൽ।

Verse 4

अथ यः कुरुते धर्मं होमं वा जपमेव वा । सुगुप्तस्थानमासाद्य करोत्यमरतुष्टये

അപ്പോൾ ആരെങ്കിലും ധർമ്മകർമ്മം ചെയ്‌താലും—ഹോമമോ ജപമോ—അവൻ നന്നായി മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന സ്ഥലത്തെത്തി, അമരന്മാരെ പ്രസാദിപ്പിക്കാനായി മാത്രമേ അത് ചെയ്തിരുന്നുള്ളൂ।

Verse 5

अथ स्वर्गस्थिता दैत्या यज्ञभागविवर्जिताः । तथा मर्त्योद्भवैर्भागैः संदेहं परमं गताः

അപ്പോൾ സ്വർഗ്ഗസ്ഥരായ ദൈത്യർ യജ്ഞഭാഗം നഷ്ടപ്പെട്ടവരായി, മർത്ത്യലോകത്തിൽ മനുഷ്യരിൽ നിന്നുയർന്ന ഭാഗങ്ങൾ വിഭജിക്കപ്പെടുന്നതു കണ്ടിട്ടും പരമ സംശയത്തിലായി।

Verse 6

ततः कोपपरीतात्मा प्रेषयामास दानवः । मर्त्यलोके चरान्गुप्तान्निपुणांश्चाब्रवीत्ततः

പിന്നീട് കോപം നിറഞ്ഞ മനസ്സോടെ ആ ദാനവൻ മർത്ത്യലോകത്തിൽ മനുഷ്യരിടയിൽ മറഞ്ഞു സഞ്ചരിക്കുന്ന നിപുണ ചാരന്മാരെ അയച്ചു അവരെ ആജ്ഞാപിച്ചു।

Verse 7

यः कश्चिद्देवतानां च प्रगृह्णाति करोति च । तदर्थं यजनं होमं दानं वा पृथिवीतले । स च वध्यश्च युष्माभिर्मम वाक्यादसंशयम्

‘ഭൂമിയിൽ ആരെങ്കിലും ദേവന്മാരെ പിന്തുണയ്ക്കുകയോ അവരുടെ നിമിത്തം പ്രവർത്തിക്കുകയോ ചെയ്ത് യജ്ഞം, ഹോമം, ദാനം എന്നിവ നടത്തുകയാണെങ്കിൽ—എന്റെ വാക്കുപ്രകാരം സംശയമില്ലാതെ അവൻ നിങ്ങളാൽ വധിക്കപ്പെടേണ്ടവൻ.’

Verse 8

अथ ते तद्वचः श्रुत्वा दानवा बलवत्तराः । गत्वा च मेदिनीपृष्ठं गुप्ताः सर्पंति सर्वतः

ആ വാക്കുകൾ കേട്ട് അത്യന്തം ബലവാന്മാരായ ദാനവർ ഭൂമിയുടെ മേൽപ്പുറത്തേക്ക് ചെന്നു, മറഞ്ഞുകൊണ്ട് എല്ലായിടത്തും സരിച്ചുനടന്നു।

Verse 9

यं कञ्चिद्वीक्षयंतिस्म जपहोमपरायणम । स्वाध्यायं वा प्रकुर्वाणं तं निघ्नंति शितासिभिः

ജപ-ഹോമത്തിൽ നിരതനായോ സ്വാധ്യായം ചെയ്യുന്നവനായോ ആരെയെങ്കിലും അവർ കണ്ടാൽ, അവനെ മൂർച്ചയുള്ള വാളുകളാൽ വധിച്ചു വീഴ്ത്തുമായിരുന്നു।

Verse 10

एतस्मिन्नेव काले तु सांकृतिर्मुनिसत्तमः । गुप्तश्चक्रे ततस्तस्यां गर्तायां छन्नवर्ष्मकः । यत्र पूर्वं तपस्तप्तं वृकेण च द्विजाः पुरा

അന്നേ സമയത്ത് മുനിശ്രേഷ്ഠനായ സാംകൃതി തന്റെ ദേഹം മറച്ച് അവിടെയുള്ള കുഴിയിൽ ഗുപ്തനായി പാർത്തു—പൂർവകാലത്ത് ബ്രാഹ്മണൻ വൃകൻ തപസ്സനുഷ്ഠിച്ച അതേ സ്ഥലത്ത്।

Verse 11

अथ ते तं तदा दृष्ट्वा तद्गुहायां व्यवस्थितम् । भर्त्समानास्तपस्तच्च प्रोचुश्च परुषाक्षरैः

പിന്നീട് അവനെ ആ ഗുഹയിൽ നിലകൊള്ളുന്നതായി കണ്ടപ്പോൾ, അവർ അവനെയും അവന്റെ തപസ്സിനെയും ശപിച്ച് കഠിനവാക്കുകൾ പറഞ്ഞു।

Verse 12

दृष्ट्वा तस्याग्रतः संस्थां गन्धपुष्पैश्च पूजिताम् । वासुदेवात्मिकां मूर्तिं चतुर्हस्तां द्विजोत्तमाः

ഹേ ദ്വിജോത്തമരേ! അവന്റെ മുമ്പിൽ സുഗന്ധവും പുഷ്പങ്ങളും കൊണ്ട് പൂജിക്കപ്പെട്ട, വാസുദേവസ്വരൂപമായ ചതുര്ഭുജ മൂർത്തി സ്ഥാപിതമായി അവർ കണ്ടു।

Verse 13

ततस्ते शस्त्रमुद्यम्य निर्जघ्नुस्तं क्रुधान्विताः । न शेकुस्ते यदा हंतुं संवृतं विष्णुतेजसा । कुण्ठतां सर्वशस्त्राणि गतानि विमलान्यपि

അപ്പോൾ അവർ ക്രോധത്തോടെ ആയുധങ്ങൾ ഉയർത്തി അവനെ ആക്രമിച്ചു; എന്നാൽ വിഷ്ണുതേജസ്സാൽ ആവൃതനായതിനാൽ അവനെ കൊല്ലാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. അവരുടെ എല്ലാ ആയുധങ്ങളും—നിർമ്മലവും മൂർച്ചയുമുള്ളതായിരുന്നിട്ടും—മന്ദമായി പോയി।

Verse 14

अथ वैलक्ष्यमापन्ना निर्विण्णाः सर्व एव ते । तां वार्तां दानवेन्द्राय वृकायोचुश्च ते तदा

അപ്പോൾ അവർ എല്ലാവരും ലജ്ജിതരും നിരാശരുമായി, ആ വാർത്ത ദാനവേന്ദ്രനായ വൃകനോട് അറിയിച്ചു।

Verse 15

कश्चिद्विप्रः समाधाय वैष्णवीं प्रतिमां पुरः । तपस्तेपे महाभाग क्षेत्रे वै हाटकेश्वरे

ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ വിധിപൂർവ്വം തന്റെ മുമ്പിൽ വൈഷ്ണവീ പ്രതിമ സ്ഥാപിച്ച്, ഹേ മഹാഭാഗ, ഹാടകേശ്വരത്തിന്റെ പുണ്യക്ഷേത്രത്തിൽ തപസ്സു അനുഷ്ഠിച്ചു.

Verse 16

यत्र त्वया तपस्तप्तं भीत्या सर्वदिवौकसाम् । अपि चौर्येण चास्माकं तपस्तपति तादृशम्

നിന്റെ തപസ്സാൽ എല്ലാ ദേവന്മാരും ഭയപ്പെട്ട ആ സ്ഥലത്തുതന്നെ, നിന്റെ മോഷണകൃത്യം മൂലം ഞങ്ങളോടും അത്തരം തപസ്സിന്റെ ദാഹം പടരുന്നു.

Verse 17

येन सर्वाणि शस्त्राणि कुण्ठतां प्रगतानि च । तस्य गात्रे प्रहारैश्च तस्मात्कुरु यथोचितम्

അവനാൽ എല്ലാ ആയുധങ്ങളും മൂർച്ചകെട്ടുപോയിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ യുക്തമായതു ചെയ്യുക—അവന്റെ ശരീരത്തിൽ പ്രഹരങ്ങൾ ഏല്പിക്കുക.

Verse 18

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा वृकः कोपसमन्वितः । जगाम सत्वं तत्र यत्रासौ सांकृतिः स्थितः

അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് കോപം നിറഞ്ഞ വൃകൻ ഉടൻ തന്നെ അവിടേക്ക് പോയി; അവിടെ മുനി സാംകൃതി താമസിച്ചിരുന്നതായിരുന്നു.

Verse 19

स गत्वा वैष्णवीं मूर्तिं तामुत्क्षिप्य सुदूरतः । श्वभ्राद्बहिः प्रचिक्षेप भर्त्समानः पुनः पुनः

അവൻ വൈഷ്ണവീ പ്രതിമയിലേക്കു ചെന്നു അതിനെ എടുത്ത് വളരെ ദൂരത്തേക്ക് എറിഞ്ഞു; കുഴിയിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്ക് വീണ്ടും വീണ്ടും തള്ളിയെറിഞ്ഞുകൊണ്ട്, തുടർച്ചയായി നിന്ദാവചനങ്ങൾ ചൊല്ലി.

Verse 20

जघान पादघातेन दक्षिणेनेतरेण तम् । अब्रवीन्मम वध्यस्त्वं यन्मच्छत्रुं जनार्दनम्

അവൻ വലതും ഇടതും കാലുകൾ കൊണ്ട് അവനെ ചവിട്ടി, 'എന്റെ ശത്രുവായ ജനാർദ്ദനനെ നീ ആരാധിക്കുന്നതിനാൽ, നീ വധിക്കപ്പെടേണ്ടവനാണ്' എന്ന് പറഞ്ഞു.

Verse 21

संपूजयसि चौर्येण तेन प्राणान्हराम्यहम् । एवमुक्त्वाथ खड्गेन तं जघान स दैत्यपः

'നീ രഹസ്യമായി ആരാധിക്കുന്നു; അതിനാൽ ഞാൻ നിന്റെ ജീവനെടുക്കും.' ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞുകൊണ്ട് ആ അസുരരാജാവ് വാളുകൊണ്ട് അവനെ വെട്ടി.

Verse 22

ततस्तस्य स खड्गस्तु तीक्ष्णोऽपि द्विजसत्तमाः । तस्य काये प्रहीणस्तु शतधा समपद्यत

ഹേ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠരേ! മൂർച്ചയുള്ളതായിരുന്നിട്ടും ആ വാൾ അവന്റെ ശരീരത്തിൽ പതിച്ചപ്പോൾ നൂറു കഷ്ണങ്ങളായി ചിതറിപ്പോയി.

Verse 23

ततः कोपपरीतात्मा तं शशाप स सांकृतिः

അതിനുശേഷം, കോപം നിറഞ്ഞ മനസ്സോടെ ആ സാംകൃതി അവനെ ശപിച്ചു.

Verse 24

यस्मात्पाप त्वयाहं च पादघातैः प्रताडितः । तस्मात्ते पततां पादौ सद्य एव धरातले

'എടാ പാപീ! നീ എന്നെ കാലുകൊണ്ട് ചവിട്ടിയതുകൊണ്ട്, നിന്റെ കാലുകൾ ഇപ്പോൾ തന്നെ അറ്റു വീഴട്ടെ!'

Verse 25

सूत उवाच । उक्तमात्रे ततस्तेन पादौ तस्य द्विजोत्तमाः । पतितौ मेदिनीपृष्ठे पंचशीर्षाविवोरगौ

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ! അവൻ പറഞ്ഞമാത്രത്തിൽ തന്നെ അവന്റെ രണ്ടു പാദങ്ങളും ഭൂമിയുടെ പൃഷ്ഠത്തിൽ വീണു; പഞ്ചശിരസ്സുള്ള രണ്ടു സർപ്പങ്ങളെപ്പോലെ.

Verse 26

एतस्मिन्नेव काले तु आक्रन्दः सुमहानभूत् । वृकस्य सैनिकानां च नारीणां च विशेषतः

അന്നേ സമയത്ത് മഹത്തായ കരച്ചിൽ ഉയർന്നു—പ്രത്യേകിച്ച് വൃകന്റെ സൈനികരിലും, സ്ത്രീകളിലും അതിവിശേഷമായി.

Verse 27

अथ देवाः परिज्ञाय तं तदा पंगुतां गतम् । आगत्य मेरुपृष्ठं च निजघ्नुस्तत्परिग्रहम्

അപ്പോൾ ദേവന്മാർ അവൻ ആ സമയത്ത് പംഗുവായെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു; അവർ മേരു പർവതത്തിന്റെ പൃഷ്ഠഭാഗത്ത് എത്തി അവന്റെ പാളയവും അനുചരസംഘവും പ്രഹരിച്ചു നശിപ്പിച്ചു.

Verse 28

हतशेषाश्च दैत्यास्ते पातालांतःसमा गताः । वृकोऽपि पंगुतां प्राप्तस्तस्थौ तपसि सुस्थिरम्

സംഹാരത്തിൽ നിന്ന് ശേഷിച്ച ദൈത്യർ പാതാളത്തിന്റെ അന്തർഭാഗത്തേക്ക് ഒന്നിച്ചു പിന്മാറി. വൃകനും പംഗുവായി, തപസ്സിൽ അചഞ്ചലമായി ദൃഢമായി നിലകൊണ്ടു.

Verse 29

सर्वैरंतःपुरैः सार्धं दुःखशोकसमन्वितः । इन्द्रोऽपि प्राप्तवान्राज्यं तदा निहत कंटकम्

സകല അന്തഃപുരങ്ങളോടും കൂടി ദുഃഖശോകങ്ങളിൽ മുങ്ങിയിരുന്നാലും, ഇന്ദ്രൻ അന്ന് തന്റെ രാജ്യം വീണ്ടും പ്രാപിച്ചു—ആ കണ്ഠകസമമായ ഭീഷണി നശിച്ചതിനാൽ.

Verse 30

धर्मक्रियाः प्रवृत्ताश्च ततो भूयो रसातले

അതിനുശേഷം വീണ്ടും ധർമ്മക്രിയകളും അനുഷ്ഠാനങ്ങളും പ്രവൃത്തിയായി—രസാതലത്തിലും അവ നടന്നു.

Verse 31

अथ दीर्घेण कालेन तस्य तुष्टः पितामहः । उवाच तत्र चागत्य गर्त्तामध्ये द्विजोत्तमाः

പിന്നീട് ദീർഘകാലത്തിന് ശേഷം പിതാമഹൻ (ബ്രഹ്മാവ്) അവനിൽ പ്രസന്നനായി അവിടെ വന്ന് കുഴിയുടെ മദ്ധ്യത്തിൽ പറഞ്ഞു—ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ.

Verse 32

वृक तुष्टोऽस्मि ते वत्स वरं वरय सुव्रत । अहं दास्यामि ते नूनं यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

‘വൃകാ, വത്സാ, ഞാൻ നിന്നിൽ പ്രസന്നനാണ്. ഹേ സുവ്രതാ, വരം ചോദിക്ക; അതി ദുർലഭമായാലും ഞാൻ നിശ്ചയം നൽകും.’

Verse 33

वृक उवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव यदि देयो वरो मम । पाददानं तदा देव मम ब्रह्मन्समाचर । पंगुता याति शीघ्रं मे येनेयं ते प्रसादतः

വൃകൻ പറഞ്ഞു—‘ഹേ ദേവാ, നിങ്ങൾ എനിൽ പ്രസന്നനായി എനിക്ക് വരം നൽകുമെങ്കിൽ, ഹേ പ്രഭോ, ഹേ ബ്രഹ്മൻ, എനിക്ക് പാദദാനം അരുളുക; നിങ്ങളുടെ പ്രസാദത്താൽ എന്റെ മുടന്ത് വേഗം മാറട്ടെ.’

Verse 34

तच्छ्रुत्वा तं समानीय सांकृतिं तत्र पद्मजः । प्रोवाच सांत्वपूर्वं च वृकस्यास्य द्विजोत्तम

അത് കേട്ട് പദ്മജൻ (ബ്രഹ്മാവ്) അവിടെ സാംകൃതിയെ വിളിച്ചു കൊണ്ടുവന്നു; ഹേ ദ്വിജോത്തമാ, ഈ വൃകനെ ആശ്വസിപ്പിക്കുന്ന വാക്കുകളാൽ സംസാരിച്ചു.

Verse 35

मद्वाक्यात्पंगुता याति येनास्य त्वं तथा कुरु

എന്റെ വചനത്താൽ അവന്റെ മുടന്ത് മാറും; അതിനാൽ നീ അവനുവേണ്ടി അതുപോലെ ചെയ്യുക।

Verse 36

सांकृतिरुवाच । अनृतं नोक्तपूर्वं मे स्वैरेष्वपि पितामह । ज्ञायते देवदेवेश तत्कथं तत्करोम्यहम्

സാംകൃതി പറഞ്ഞു—ഹേ പിതാമഹാ, ഞാൻ മുമ്പ് ഒരിക്കലും അസത്യം പറഞ്ഞിട്ടില്ല; അശ്രദ്ധയുടെ നിമിഷങ്ങളിലും അല്ല. ദേവദേവേശൻ സർവജ്ഞനായിരിക്കെ ഞാൻ അത് (അസത്യം) എങ്ങനെ ചെയ്യാം?

Verse 37

ब्रह्मोवाच । मम भक्तिपरो नित्यं वृकोऽयं दैत्यसत्तमः । पौत्रस्त्वं दयितो नित्यं तेन त्वां प्रार्थयाम्यहम्

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ഈ വൃകൻ ദാനവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, എപ്പോഴും എന്റെ ഭക്തനാണ്. നീ എന്റെ പൗത്രൻ, എനിക്കെപ്പോഴും പ്രിയൻ; അതിനാൽ ഞാൻ നിന്നോട് അപേക്ഷിക്കുന്നു।

Verse 38

तव वाक्यं च नो मिथ्या कर्तुं शक्नोमि सन्मुने

ഹേ സന്മുനേ, നിന്റെ വാക്കിനെ അസത്യമാക്കാൻ എനിക്ക് കഴിയില്ല।

Verse 39

सांकृतिरुवाच । एष दैत्यः सुदुष्टात्मा देवानामहिते स्थितः । विशेषाद्वासुदेवस्य पुरोर्मम महात्मनः

സാംകൃതി പറഞ്ഞു—ഈ ദൈത്യൻ അത്യന്തം ദുഷ്ടസ്വഭാവമുള്ളവൻ, ദേവന്മാരുടെ അഹിതത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവൻ; പ്രത്യേകിച്ച് എന്റെ മഹാത്മാവായ അഗ്രജൻ വാസുദേവനോടു വിരോധമായി।

Verse 40

पंगुतामर्हति प्रायः पापात्मा द्विजदूषकः । बलेन महता युक्तो जरामरणवर्जितः

ആ പാപാത്മാവ്, ദ്വിജദൂഷകൻ, നിശ്ചയമായും ലംഗത്വത്തിനേ അർഹൻ. എങ്കിലും അവൻ മഹാബലസമ്പന്നനും ജരാ-മരണവರ್ಜിതനും ആകുന്നു.

Verse 41

पुरा कृतस्त्वया देव स चेत्पादाववाप्स्यति । हनिष्यति जगत्सर्वं सदेवासुरमानुषम्

ഹേ ദേവാ! ഈ വരം മുമ്പേ നിങ്ങളുടെ കൈയ്യാൽ തന്നതാകുന്നു. അവന് പാദങ്ങൾ ലഭിച്ചാൽ, ദേവ-അസുര-മനുഷ്യരുള്‍പ്പെടെ സർവ്വജഗത്തെയും നശിപ്പിക്കും.

Verse 42

तस्मात्तिष्ठतु तद्रूपो न कल्पं कर्तुमर्हसि । त्वयापि चिन्ता कर्तव्या त्रैलोक्यस्य यतः प्रभो

അതുകൊണ്ട് അവൻ അതേ അവസ്ഥയിൽ തന്നെ നിലകൊള്ളട്ടെ; അതിനെ മാറ്റുക നിങ്ങൾക്കു യുക്തമല്ല. പ്രഭോ! ത്രിലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമം നിങ്ങൾക്കും ചിന്തിക്കേണ്ടതാണ്, കാരണം നിങ്ങൾ അതിന്റെ അധിപൻ.

Verse 43

ब्रह्मोवाच । प्रावृट्काले तु सञ्जाते यानं कर्तुं न युज्यते । विजिगीषोर्विशेषेण मुक्त्वा शीतातपागमम्

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—മഴക്കാലം വന്നാൽ യാത്ര ചെയ്യുന്നത് യുക്തമല്ല; പ്രത്യേകിച്ച് വിജയം ആഗ്രഹിക്കുന്നവന്, ശീതമോ താപമോ ഒഴിവാക്കാൻ ആവശ്യമായ ഗമനം ഒഴികെ.

Verse 44

तस्माच्च चतुरो मासान्वार्षिकान्पादसंयुतः । अगम्यः सर्वलोकानां कुर्यात्कर्माणि धैर्यतः

അതുകൊണ്ട് മഴക്കാലത്തിലെ നാല് മാസങ്ങൾ, പാദങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടും നിയന്ത്രിതനായി (ചലനം പരിമിതപ്പെടുത്തി), സർവ്വജനങ്ങൾക്കും അഗമ്യനായി നിലകൊണ്ട്, ധൈര്യത്തോടെ തന്റെ കര്‍മ്മങ്ങൾ നിർവഹിക്കട്ടെ.

Verse 45

तद्भूयात्पादसंयुक्तः स वृको दान वोत्तमः । येन क्षेमं च देवानां द्विजानां जायते द्विज

അപ്പോൾ ആ വൃകൻ പാദസമ്പന്നനായിരിക്കട്ടെ, ഹേ ദാനശ്രേഷ്ഠാ; അതിനാൽ ദേവന്മാർക്കും ദ്വിജന്മാർക്കും ക്ഷേമവും സുരക്ഷയും ഉദിക്കട്ടെ, ഹേ ദ്വിജാ।

Verse 46

एवं कृते न मिथ्या ते वाक्यं विप्र भविष्यति । फलं च तपसस्तस्य न वृथा संभविष्यति

ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ, ഹേ വിപ്രാ, നിന്റെ വാക്ക് മിഥ്യയാകുകയില്ല; അവന്റെ തപസ്സിന്റെ ഫലവും വ്യർഥമാകുകയില്ല।

Verse 47

सूत उवाच । बाढमित्येव तेनोक्ते सांकृतेन महात्मना । उत्थितौ सहसा पादौ तस्य गात्रात्पुनर्नवौ

സൂതൻ പറഞ്ഞു—മഹാത്മാവായ സാംകൃതൻ ‘ബാഢം’ (തഥാസ്തു) എന്നു പറഞ്ഞതുമാത്രത്തിൽ, അവന്റെ ശരീരത്തിൽ സഹസാ വീണ്ടും രണ്ടു പുതിയ പാദങ്ങൾ ഉദിച്ചു।

Verse 48

पुनश्च दानवो रौद्रः पशुत्वं समपद्यत । तस्यामेव तु गर्तायां संतिष्ठति द्विजोत्तमाः

വീണ്ടും ആ രൗദ്ര ദാനവൻ പശുത്വം പ്രാപിച്ചു; അതേ കുഴിയിലേയ്ക്കു തന്നെ അവൻ നിലകൊണ്ടിരുന്നു, ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ।

Verse 49

मासानष्टौ स दुःखेन सकलत्रः सबांधवः । स्मरमाणो महद्वैरं दैवैः सार्धं दिवानिशम्

അവൻ ഭാര്യയോടും ബന്ധുക്കളോടും കൂടി എട്ട് മാസം ദുഃഖത്തോടെ കഴിഞ്ഞു; ദേവന്മാരോടുള്ള തന്റെ മഹാവൈരം പകലും രാത്രിയും സ്മരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു।

Verse 51

विध्वंसयति सर्वाणि धर्मस्थानानि यानि च

അവൻ ധർമ്മത്തിന്റെ എല്ലാ ആസനങ്ങളെയും—എവിടെയുണ്ടായാലും—സമ്പൂർണ്ണമായി ധ്വംസിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 52

विध्वंसयति देवानां स्त्रियो मासचतुष्टयम् । उद्यानानि च सर्वाणि सपुराणि गृहाणि च

അവൻ നാലുമാസം ദേവന്മാരുടെ സ്ത്രീകളെ പീഡിപ്പിക്കുന്നു; കൂടാതെ എല്ലാ ഉദ്യാനങ്ങളെയും, പുരാതന നഗര-പരിസരങ്ങളോടുകൂടിയ ഗൃഹങ്ങളെയും ധ്വംസിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 53

ततो देवाः समभ्येत्य देवदेवं जनार्दनम् । क्षीराब्धौ संस्थितं नित्यं शेषपर्यंकशायिनम्

അപ്പോൾ ദേവന്മാർ ദേവദേവനായ ജനാർദനനെ സമീപിച്ചു—അവൻ ക്ഷീരസമുദ്രത്തിൽ നിത്യമായി വസിച്ച്, ശേഷപര്യങ്കത്തിൽ ശയിക്കുന്നവൻ.

Verse 54

चतुरो वार्षिकान्मासांस्तत्र स्थित्वा तदंतिके । मासानष्टौ पुनर्जग्मुस्त्रिदिवं प्रति निर्भयाः

അവർ അവന്റെ സമീപത്ത് അവിടെ നാലുമാസം താമസിച്ചു; പിന്നെ ഭയമില്ലാതെ വീണ്ടും എട്ടുമാസം ത്രിദിവം (സ്വർഗം) ലക്ഷ്യമാക്കി പോയി.

Verse 55

तस्मिन्पंगुत्वमापन्ने दैत्ये परमदारुणे । कस्यचित्त्वथ कालस्य देवराजो बृहस्पतिम् । प्रोवाच दुःखसंतप्त आषाढांते सुरो त्तमः

ആ അത്യന്തം ഭീകരനായ ദൈത്യൻ മുടന്തനായി വീണപ്പോൾ, കുറെകാലം കഴിഞ്ഞ്, ദുഃഖത്തിൽ കത്തിയ ദേവശ്രേഷ്ഠനായ ദേവരാജൻ ആഷാഢാന്തത്തിൽ ബൃഹസ്പതിയോട് പറഞ്ഞു.

Verse 56

गुरो स मासः संप्राप्तः प्रावृट्कालो भयावहः । आगमिष्यति यत्रासौ लब्धपादो वृकासुरः

ഓ ഗുരുദേവാ, ആ മാസം എത്തിച്ചേർന്നു—ഭയങ്കരമായ മഴക്കാലം. ആ സമയത്ത് പാദബലം വീണ്ടെടുത്ത വൃകാസുരൻ അവൻ എവിടെയുണ്ടോ അവിടേക്കുതന്നെ വരും.

Verse 57

गन्तव्यं च ततोऽस्माभिः क्षीरोदे केशवालये । मैवं दीनैस्तथा भाव्यं पराश्रयनिवासिभिः

അതിനുശേഷം നാം ക്ഷീരോദത്തിലെ കേശവന്റെ ധാമത്തിലേക്ക് പോകണം. മറ്റൊരാശ്രയത്തിൽ കഴിയുന്നവർ ഇങ്ങനെ ദീനതയിൽ വീഴരുത്.

Verse 58

स्वगृहाणि परित्यज्य शयनान्यासनानि च । वाहनानि विचित्राणि यच्चान्य द्दयितं गृहे

സ്വന്തം വീടുകൾ ഉപേക്ഷിച്ച്, ശയനങ്ങളും ആസനങ്ങളും; വിചിത്രമായ ഭംഗിയുള്ള വാഹനങ്ങളും, വീട്ടിലെ പ്രിയപ്പെട്ട മറ്റെല്ലാം കൂടി വിട്ട്…

Verse 59

तस्मात्कथय चास्माकमुपायं कञ्चिदेव हि । व्रतं वा नियमं वाथ होमं वा मुनिसत्तम

അതുകൊണ്ട്, ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ, ഞങ്ങൾക്ക് ഏതെങ്കിലും ഉപായം പറഞ്ഞുതരുക—വ്രതമാകട്ടെ, നിയമമാകട്ടെ, അല്ലെങ്കിൽ ഹോമമാകട്ടെ.

Verse 60

अशून्यं शयनं येन स्वकलत्रेण जायते । तथा न गृहसंत्यागः स्वकीयस्य प्रजायते

ഏത് അനുഷ്ഠാനത്താൽ തന്റെ ധർമ്മപത്നിയോടുകൂടി ശയനം ശൂന്യമാകാതിരിക്കുമോ, അതുപോലെ സ്വന്തം ഗൃഹത്യാഗവും സംഭവിക്കാതിരിക്കുമോ—അത്തരം വിധാനം പറഞ്ഞുതരുക.

Verse 61

निर्विण्णोऽहं निजस्थानभ्रंशाद्द्विजवरोत्तम । वर्षेवर्षे च सम्प्राप्ते स्थानकस्य च्युतिर्भवेत्

ഹേ ദ്വിജവരോത്തമാ! എന്റെ സ്വന്തം സ്ഥാനത്തിൽ നിന്നു തള്ളപ്പെടുന്നതിനാൽ ഞാൻ അത്യന്തം നിരാശനായി. വർഷംതോറും കാലം വന്നാൽ എന്റെ സ്ഥാനത്തിൽ നിന്നു കൂടുതൽ ച്യുതി സംഭവിക്കുന്നതായി തോന്നുന്നു.

Verse 62

पुनर्भूमौ शयिष्यामि यावन्मासचतुष्टयम् । निष्कलत्रो भयोद्विग्नो ब्रह्मचर्यपरायणः

ഞാൻ വീണ്ടും നാലുമാസം ഭൂമിയിൽ ശയിക്കും—ഭാര്യയില്ലാതെ, ഭയത്തിൽ വിറച്ച്, ബ്രഹ്മചര്യാനുഷ്ഠാനത്തിൽ പരായണനായി.

Verse 63

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा भयार्तस्य बृहस्पतिः । प्रोवाच सुचिरं ध्यात्वा ततो देवं शतक्रतुम्

ഭയാർത്തനായ അവന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട് ബൃഹസ്പതി ദീർഘനേരം ധ്യാനിച്ച് ആലോചിച്ചു; തുടർന്ന് ദേവൻ ശതക്രതു (ഇന്ദ്രൻ)നോട് പറഞ്ഞു.

Verse 64

अशून्यशयनंनाम व्रतमस्ति महत्तपः । विष्णोराराधनार्थाय तत्कुरुष्व समा हितः

‘അശൂന്യശയനം’ എന്നൊരു വ്രതമുണ്ട്; അതു മഹത്തായ തപസ്സാണ്. വിഷ്ണുവിന്റെ ആരാധനയ്ക്കായി മനസ്സിനെ ഏകാഗ്രമാക്കി അത് അനുഷ്ഠിക്കൂ.

Verse 65

देवो यत्रास्ति विष्णुः स क्षीराब्धौ मधुसूदनः । जलशायी जगद्योनिः स दास्यति हितं च ते

ദേവൻ വിഷ്ണു എവിടെയുണ്ടോ—ക്ഷീരസമുദ്രത്തിലെ മധുസൂദനൻ—ജലത്തിൽ ശയിക്കുന്നവൻ, ജഗദ്യോനി; അവൻ തന്നെയാണ് നിനക്കു ഹിതകരമായ അനുഗ്രഹം നൽകുക.

Verse 66

यथा न शून्यं शयनं गृह भंगः प्रजायते । सर्वशत्रुविनाशश्च तत्प्रसादेन वासव

ശയ്യ ശൂന്യമാകാതിരിക്കാനും ഗൃഹഭംഗം സംഭവിക്കാതിരിക്കാനും; അവന്റെ പ്രസാദത്താൽ, ഹേ വാസവ, സർവ്വശത്രുക്കളുടെയും നാശവും ഉണ്ടാകും।

Verse 67

सूत उवाच । तस्मिन्व्रते ततश्चीर्णे ह्यशून्यशयनात्मके । तुतोष भगवान्विष्णुस्ततः प्रोवाच देवपम्

സൂതൻ പറഞ്ഞു—‘അശൂന്യശയന’ എന്ന ആ വ്രതം വിധിപൂർവ്വം അനുഷ്ഠിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ ഭഗവാൻ വിഷ്ണു പ്രസന്നനായി; തുടർന്ന് ദേവപതിയോടു അരുളിച്ചെയ്തു।

Verse 68

शक्र तुष्टोऽस्मि भद्रं ते वरं वरय सुव्रत । व्रतेनानेन चीर्णेन चातुर्मास्योद्भवेन च । तस्मात्प्रार्थय देवेन्द्र नित्यं यन्मनसि स्थितम्

ഹേ ശക്രാ, നിനക്കു മംഗളം—ഞാൻ പ്രസന്നനാണ്. ഹേ സുവ്രതാ, വരം വരിക്ക. ചാതുർമാസ്യത്തിൽ നിന്നു ഉദ്ഭവിച്ച ഈ വ്രതം നീ അനുഷ്ഠിച്ചതിനാൽ; അതുകൊണ്ട്, ഹേ ദേവേന്ദ്രാ, നിത്യവും നിന്റെ മനസ്സിൽ നിലകൊള്ളുന്നതുതന്നെ അപേക്ഷിക്ക.

Verse 69

इन्द्र उवाच । कृष्ण जानासि त्वं चापि यश्च मेऽत्र पराभवः । क्रियते दानवेन्द्रेण वृकेण सुदुरात्मना

ഇന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു—ഹേ കൃഷ്ണാ, ഇവിടെ എനിക്കുണ്ടാകുന്ന പരാഭവവും അപമാനവും നീയും അറിയുന്നു; അത് ദാനവേന്ദ്രനായ ദുരാത്മാവ് വൃകൻ വരുത്തുന്നതാണ്।

Verse 70

ममाष्टमासिकं राज्यं त्रैलोक्येऽपि व्यवस्थितम् । शेषांश्च चतुरो मासान्वर्षेवर्षे समेति सः

ത്രിലോകത്തിലും സ്ഥാപിതമായ എന്റെ രാജ്യം പോലും എട്ട് മാസം മാത്രമേ നിലനിൽക്കൂ; ശേഷിക്കുന്ന നാല് മാസങ്ങൾക്കായി അവൻ വർഷംതോറും വീണ്ടും വരുന്നു।

Verse 71

एवं ज्ञात्वा सुरश्रेष्ठ दयां कृत्वा ममोपरि । तथा कुरु यथा राज्यं मम स्यात्सार्वकालिकम्

ഹേ ദേവശ്രേഷ്ഠാ! ഇതറിഞ്ഞ് എനിക്കു കരുണ കാണിച്ച്, എന്റെ രാജ്യം സദാകാലവും സ്ഥിരമായിരിക്കുവാൻ അങ്ങനെ ചെയ്യുക।

Verse 72

विष्णुरुवाच । अजरश्चामरश्चापि स कृतः पद्मयोनिना । तत्कथं जीवमानेन तेन राज्यं भवेत्तव

വിഷ്ണു അരുളിച്ചെയ്തു—പദ്മയോനി ബ്രഹ്മാവ് അവനെ അജരനും അമരനും ആക്കി; അവൻ ജീവിച്ചിരിക്കെ നിനക്കു രാജ്യം എങ്ങനെ ലഭിക്കും?

Verse 73

परं तथापि देवेन्द्र करिष्यामि हितं तव

എങ്കിലും, ഹേ ദേവേന്ദ്രാ, നിന്റെ ഹിതത്തിനായി ഞാൻ ചെയ്യേണ്ടതു ചെയ്യും।

Verse 74

क्षीरार्णवं परित्यज्य हाटकेश्वरसंज्ञिते । क्षेत्रे गत्वा समं लक्ष्म्या तस्योपरि ततः परम्

ക്ഷീരസമുദ്രം വിട്ട് ലക്ഷ്മിയോടുകൂടെ ഹാടകേശ്വരമെന്ന പുണ്യക്ഷേത്രത്തിലേക്കു പോകുക; പിന്നെ അവിടെ ആ സ്ഥാനത്തിൽ തുടർകർമ്മം നടത്തുക।

Verse 76

तस्मात्स्थानात्सहस्राक्ष मद्भारेण प्रपीडितः । वर्षेवर्षे सदा कार्यं मया तत्सुहितं तव

ഹേ സഹസ്രാക്ഷാ! ആ സ്ഥാനത്തിൽ നിന്ന് അവൻ എന്റെ ഭാരത്താൽ പീഡിതനാകും; വർഷംതോറും ഞാൻ എപ്പോഴും നിന്റെ മഹാഹിതം സാധിപ്പിക്കും।

Verse 77

तस्माद्गच्छाधुना स्वर्गे कुरु राज्यमकंटकम् । प्रावृट् काले तु संप्राप्ते न भीः कार्या तदुद्भवा

അതുകൊണ്ട് ഇപ്പോൾ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോകുക; തടസ്സമില്ലാതെ രാജ്യം ഭരിക്ക. മഴക്കാലം വന്നാൽ, അതിൽ നിന്നുയരുന്ന ശത്രുവിനെ ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ല.

Verse 78

यो मां तत्र शयानं तु व्रतेनानेन देवप । पूजयिष्यति सद्भक्त्या तस्य दास्यामि वांछितम्

ഹേ ദേവാധിപതേ! അവിടെ ശയനസ്ഥനായിരിക്കുന്ന എന്നെ ഈ വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ച് സത്യഭക്തിയോടെ ആരെങ്കിലും പൂജിച്ചാൽ, അവന്‍ ആഗ്രഹിച്ച വരം ഞാൻ നൽകും.

Verse 79

सूत उवाच । एवमुक्त्वा हृषीकेशो विससर्ज शतक्रतुम् । निःशेषभयनिर्मुक्तं स्वराज्यपरिवृद्धये

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ഹൃഷീകേശൻ ശതക്രതു (ഇന്ദ്രൻ)നെ വിടയാക്കി. അവൻ എല്ലാ ഭയങ്ങളിൽ നിന്നും വിമുക്തനായി തന്റെ രാജ്യവൃദ്ധിക്കായി പുറപ്പെട്ടു.

Verse 80

आषाढस्य सिते पक्ष एकादश्या दिने सदा । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे तत्रागत्य स्वयं विभुः

ആഷാഢ മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷ ഏകാദശി ദിനത്തിൽ എപ്പോഴും, സ്വയം വിഭു ഹാടകേശ്വരക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് അവിടെ എത്തുന്നു.

Verse 81

वृकोपरि ततश्चक्रे शयनं यत्नमास्थितः । तेनाक्रांतस्ततः सोऽपि शक्नोति चलितुं न हि

പിന്നീട് അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധയോടെ വൃകയുടെ മേൽ ശയനം ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാരത്തിൽ അമർന്നു പോയ ആ വൃകക്കും ഒട്ടും ചലിക്കാനായില്ല.

Verse 82

मृतप्रायस्ततो नित्यं तद्भारेण प्रपीडितः । कार्तिकस्य सिते पक्ष एकादश्या दिने स्थिते

അതിനുശേഷം ആ ഭാരത്താൽ നിത്യം ഞെരിഞ്ഞ്, അവൻ മരിച്ചവനുപോലെ കിടന്നു—കാർത്തിക ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ ഏകാദശി ദിനം വരുവോളം।

Verse 83

उत्थानं कुरुते विष्णुः क्षीरोदं प्रति गच्छति ा । सोऽपि सांकृतिशापेन वृकः पंगुत्वमाप्नुयात्

വിഷ്ണു (യോഗനിദ്രയിൽ നിന്ന്) ഉത്ഥാനം ചെയ്ത് ക്ഷീരോദസമുദ്രത്തേക്കു പോകുന്നു; വൃകനും സാംകൃതിയുടെ ശാപം മൂലം മുടന്തനാകുന്നു।

Verse 84

एवं च चतुरो मासान्न त्यजेच्छयनं हरिः । भयात्तस्यासुरेंद्रस्य दानवस्य दुरात्मनः

ഇങ്ങനെ നാലുമാസം ഹരി ശയനം ഉപേക്ഷിച്ചില്ല—അസുരേന്ദ്രനായ ആ ദുഷ്ട ദാനവന്റെ ഭയത്താൽ।

Verse 85

तत्र मर्त्यैः क्रिया सर्वाः क्रियते न मखोद्भवाः । यस्मात्स यज्ञपुरुषो न सुप्तो भागमश्नुते

ആ സമയത്ത് മനുഷ്യർ നിത്യ-നൈമിത്തിക കർമ്മങ്ങൾ എല്ലാം ചെയ്യാം; എന്നാൽ മഖോത്ഭവമായ മഹായജ്ഞങ്ങൾ നടത്തപ്പെടുകയില്ല, കാരണം യജ്ഞപുരുഷനായ ഭഗവാൻ ശയനത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ തന്റെ ഭാഗം സ്വീകരിക്കുകയില്ല।

Verse 86

तथा यज्ञाश्च ये सर्वे क्त्वयादानादि काः शुभाः । ते सर्वे न क्रियंते च चूडाकरणपूर्वकाः

അതുപോലെ ദാനാദികളോടുകൂടിയ എല്ലാ ശുഭ യജ്ഞകർമ്മങ്ങളും നടത്തപ്പെടുകയില്ല; ചൂഡാകരണം മുതലായ സംസ്‌കാരങ്ങളും ആചരിക്കപ്പെടുകയില്ല।

Verse 87

मुक्त्वान्नप्राशनंनाम सीमंतोन्नयनं तथा । तस्मात्सुप्ते जगन्नाथे ताः सर्वाः स्युर्वृथा द्विजाः

അന്നപ്രാശനവും സീമന്തോന്നയനവും ഒഴികെ, ജഗന്നാഥൻ പ്രസുപ്തനായിരിക്കുമ്പോൾ, ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, ആ എല്ലാ സംസ്കാരകർമ്മങ്ങളും വ്യർത്ഥമാകുന്നു।

Verse 88

व्रतं वा नियमं वाथ तस्मिन्यः कुरुते नरः । प्रसुप्ते देवदेवेशे तत्सर्वं निष्फलं भवेत्

ആ സമയത്ത് മനുഷ്യൻ വ്രതമോ നിയമമോ ആചരിച്ചാലും, ദേവദേവേശ്വരൻ പ്രസുപ്തനായിരിക്കുമ്പോൾ, അതെല്ലാം നിഷ്ഫലമാകും।

Verse 89

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन संप्रसुप्ते जनार्दने । व्रतस्थैर्मानवैर्भाव्यं तस्य देवस्य तुष्टये

അതുകൊണ്ട് ജനാർദനൻ പ്രസുപ്തനായിരിക്കുമ്പോൾ, വ്രതസ്ഥരായ മനുഷ്യർ ആ ദേവന്റെ തൃപ്തിക്കായി സർവ്വശ്രമത്തോടെയും യഥോചിതമായി പ്രവർത്തിക്കണം।

Verse 90

एकादश्यां दिने प्राप्ते शयने बोधने हरेः । यत्किंचित्क्रियते कर्म श्रेष्ठं तच्चाक्षयं भवेत्

ഏകാദശി ദിനം വന്നാൽ—ഹരിയുടെ ശയനവും ബോധനവും നടക്കുന്ന സമയത്ത്—എന്ത് കര്‍മ്മം ചെയ്താലും അത് ശ്രേഷ്ഠമാകുന്നു; അതിന്റെ ഫലം അക്ഷയമാകുന്നു।

Verse 91

किंवात्र बहुनोक्तेन क्रियते यद्व्रतं नरैः । तेन तुष्टिं परां याति दैत्योपरि स्थितो हरिः

ഇവിടെ അധികം പറയേണ്ടതെന്ത്? മനുഷ്യർ ഏതു വ്രതം ചെയ്താലും, അതിനാൽ ദൈത്യന്മാരുടെ മീതെ നിലകൊള്ളുന്ന ഹരി പരമ തൃപ്തി പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 92

एवं स भगवान्प्राह सुप्तस्तत्र जनार्दनः । किं वा तस्य ज्वरो जातो महती वेदनापि च

ഇങ്ങനെ അവിടെ നിദ്രാവസ്ഥയിലിരിക്കെ തന്നേ ഭഗവാൻ ജനാർദനൻ പറഞ്ഞു— “അവനു ജ്വരം വന്നോ? മഹാവേദനയും ഉണ്ടായോ?”

Verse 93

तस्मिन्नहनि पापात्मा योन्नमश्नाति मानवः । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन संप्राप्ते हरिवासरे

ആ ദിവസത്തിൽ അന്നം കഴിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ പാപാത്മാവാകുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഹരിയുടെ പുണ്യദിനം വന്നാൽ സർവ്വശ്രമത്തോടും സംയമത്തോടും കൂടി വ്രതം ആചരിക്കണം.

Verse 94

अन्यस्मिन्नपि भोक्तव्यं न नरेण विजानता । किं पुनः शयनं यत्र कुरुते यत्र बोधनम्

വിവേകമുള്ള മനുഷ്യൻ മറ്റു പുണ്യാവസരങ്ങളിലും ഭോജനം ചെയ്യരുത്; എന്നാൽ അവൻ ശയിക്കുന്ന സ്ഥലത്തും അവനെ ബോധിപ്പിച്ച് (ജാഗരിപ്പിച്ച്) എഴുന്നേല്പിക്കുന്ന സ്ഥലത്തും എത്രയധികം നിരോധം!

Verse 95

सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽस्मि द्विजो त्तमाः । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे यस्माच्छेते जनार्दनः

സൂതൻ പറഞ്ഞു— ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ! നിങ്ങൾ ചോദിച്ചതെല്ലാം ഞാൻ പറഞ്ഞു— ഹാടകേശ്വര ക്ഷേത്രഭൂമിയെക്കുറിച്ച്; കാരണം അവിടെയാണ് ജനാർദനൻ പുണ്യശയനത്തിൽ വിശ്രമിക്കുന്നത്.

Verse 96

क्षीराब्धिं संपरित्यज्य सदा मासचतुष्टयम् । श्रूयतां च फलं यत्स्यात्तस्मिन्नाराधिते विभो

ക്ഷീരസമുദ്രം വിട്ട് നാലുമാസം സദാ (ഇവിടെ) വസിക്കുന്നു. ഇനി കേൾക്കുക— ആ സ്ഥലത്ത് ആ വിഭുവിനെ ആരാധിച്ചാൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലം എന്തെന്നു.

Verse 97

चतुरो वार्षिकान्मासान्यस्तं पूजयते विभुम् । व्रतस्थः स नरो याति यत्र देवः स संस्थितः

വ്രതസ്ഥനായി വർഷത്തിലെ നാലു മാസങ്ങൾ ആ മഹാവിഭുവായ പ്രഭുവിനെ പൂജിക്കുന്നവൻ, ദേവൻ വസിക്കുന്ന ലോകത്തേക്കുതന്നെ പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 98

किं दानैर्बहुभिर्दत्तैः किं व्रतैः किमुपोषितैः । तत्र यः पुंडरीकाक्षं सुप्तं पूजयति ध्रुवम्

അനവധി ദാനങ്ങൾ നൽകിയാൽ എന്ത്, വ്രതങ്ങൾ ചെയ്താൽ എന്ത്, ഉപവാസങ്ങൾ കൊണ്ടെന്ത്? ആ പുണ്യക്ഷേത്രത്തിൽ ശയനസ്ഥനായ പുണ്ഡരീകാക്ഷനെ ഉറപ്പോടെ പൂജിക്കുന്നവന്റെ പുണ്യം നിശ്ചിതമാണ്।

Verse 231

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये जलशाय्युपाख्यान एकादशीव्रतमाहात्म्यवर्णनंनामैकत्रिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയുടെ ഷഷ്ഠ നാഗരഖണ്ഡത്തിൽ, ഹാടകേശ്വരക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിലെ ജലശായീ ഉപാഖ്യാനത്തിൽ ‘ഏകാദശീവ്രതമാഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന 231-ാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।

Verse 785

करिष्यामि त्वहं शक्र शयनं यत्नमास्थितः । यावच्च चतुरो मासान्यथा स न चलिष्यति

ഹേ ശക്രാ! ഞാൻ പൂർണ്ണ യത്നത്തോടെ പ്രഭുവിന്റെ ശയനം ഇങ്ങനെ ഒരുക്കും; പൂർണ്ണ നാല് മാസങ്ങൾ അവൻ ചലിക്കാതെയും അലറാതെയും ഇരിക്കട്ടെ।